Số 298-299 | 25-26/10/2025 Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ xúc động được đến thăm Cung điện Vrana, nơi gắn liền với tình hữu nghị giữa hai dân tộc Việt Nam và Bulgaria. NƠI GẮN LIỀN VỚI TÌNH HỮU NGHỊ VIỆT NAM-BULGARIA Trang 2 Trang 11 ẤN PHẨM CỦA BÁO TIỀN PHONG www.tienphong.vn Điện thoại nóng 0977 456 112 Xem tiếp trang 3 Dư luận, đặc biệt là người dân thành phố Hồ Chí Minh vô cùng hân hoan trước quyết định của lãnh đạo Thành ủy chuyển 2 dự án tại cảng Nhà Rồng – Khánh Hội ven sông Sài Gòn và tại khu đất 3 mặt tiền số 1 Lý Thái Tổ sang làm công viên và công trình công cộng. CHUYỆN CUỐI TUẦN Vật chất và phẩm hạnh Trang 8 CUỐI NĂM 1990, TỈNH BÌNH ĐỊNH (NAY LÀ TỈNH GIA LAI) MỚI TỔ CHỨC THI ĐẤU THỬ NGHIỆM VÕ TỰ DO LẦN ĐẦU TIÊN. TUY NHIÊN 10 NĂM TRƯỚC ĐÓ, MÔN THI ĐẤU QUYỀN THUẬT TỰ DO ĐÃ ĐƯỢC CÁC ĐỊA PHƯƠNG Ở TỈNH NGHĨA BÌNH (QUẢNG NGÃI VÀ BÌNH ĐỊNH ĐÃ NHẬP CHUNG) TỔ CHỨC “VƯỢT RÀO” NHIỀU TỚI MỨC, BÌNH QUÂN MỖI THÁNG CÓ TRÊN 60 ĐÊM THI ĐẤU. Hào quang cơn sốt nhạc AI “LANG THANG DƯỚI PHỐ DƯỚI CƠN MƯA CHIỀU/BƯỚC CHÂN DẦM MƯA TRỐNG VẮNG CÔ LIÊU…” , NHẠC PHẨM CỦA CỐ NHẠC SĨ ANH BẰNG, BỖNG NHIÊN “HOT” TRỞ LẠI TRÊN TIKTOK QUA GIỌNG CA AI. CA SĨ AI “ĐU” KHÔNG SÓT DÒNG NHẠC NÀO, KỂ CẢ NHẠC TRỊNH VỐN ĐÃ CÓ “TƯỢNG ĐÀI” VÀ DỄ GÂY TRANH CÃI. HÀO QUANG VÕ THUẬT MỘT THỜI Ca sĩ Nguyên Vũ tự tin vượt lên giọng ca AI nhờ cảm xúc
25-26/10/2025 www.tienphong.vn THỜI SỰ 2 QUẢNG CÁO Hà Nội: ĐT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ĐT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giờ hành chính (024)39439664 Ngoài giờ 0908988666 (Nguyễn Hằng) n Tổng thư ký tòa soạn: MINH TOẢN n Thiết kế: KIỀU TÚ n Giá: 7.500 đồng n Ban đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh: 384 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa- TPHCM. ĐT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban đại diện tại miền Trung: 339 Lê Thanh Nghị, P. Hòa Cường; 19 Ngô Gia Tự, P. Hải Châu, TP Đà Nẵng, ĐT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban đại diện tại Bắc Trung Bộ: 21 Hồ Xuân Hương, P. Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. ĐT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban đại diện tại ĐBSCL: 103 Trần Văn Hoài, P. Ninh Kiều, TP Cần Thơ. ĐT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Nguyên - Nam Trung Bộ: 52 Trần Nhật Duật, P.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, ĐT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, đường 2/4, P. Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. SĐT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Bắc Bộ: 64 đường Lý Tự Trọng, P.Yên Bái, tỉnh Lào Cai. ĐT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban đại diện tại Đông Bắc Bộ: Số 18 Lê Thanh Nghị, P.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Tòa soạn: 15 Hồ Xuân Hương, P. Hai Bà Trưng và D29 Phạm Văn Bạch, P. Cầu Giấy, Hà Nội. ĐT: 3943 4031 - 38227525 Fax: (024) 39430693 | E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn | ISSN 0866-0827 | Website: www.tienphong.vn n Tổng Biên tập: PHÙNG CÔNG SƯỞNG n Phó Tổng biên tập: LÊ MINH TOẢN n Giấy phép xuất bản số: 137/GP-BVHTTDL do Bộ VH,TT&DL cấp ngày 2/10/2025 n In tại: Cty TNHH MTV In Quân đội 1, Cty In báo Nhân Dân Đà Nẵng, Cty TNHH MTV In Đăk Lăk, Xưởng in Quân khu IV, Cty TNHH MTV in Quân đội 2, TPHCM PHÁT HÀNH Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam chiều 23/10 (giờ Bulgaria) đến thăm Cung điện Vrana ở ngoại ô thủ đô Sofia. Cung điện Vrana được xây dựng từ những năm đầu thế kỷ 20, là nơi chứng kiến nhiều sự kiện trọng đại của đất nước Bulgaria cũng như trong quan hệ quốc tế. Chủ nhân hiện nay của Cung điện Vrana là Cựu hoàng Simeon Saxe-Coburg-Gotha, người từng là Thủ tướng Bulgaria giai đoạn 2001-2005. Với tình cảm đặc biệt dành cho vị lãnh tụ Việt Nam và đất nước, con người mảnh đất hình chữ S, Cựu hoàng Simeon Saxe-Coburg-Gotha là người đã nêu ý tưởng gắn Biển kỷ niệm chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Cung điện Vrana, với mong muốn nơi đây trở thành biểu tượng cho tình hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc. Nhân chuyến thăm Cung điện Vrana, Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao gặp Cựu hoàng Simeon Saxe-CoburgGotha; trân trọng trao tặng Cựu hoàng Biển kỷ niệm chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh để gắn tại Cung điện. Phát biểu tại cuộc gặp, Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ xúc động được đến thăm Cung điện Vrana, nơi gắn liền với tình hữu nghị giữa hai dân tộc Việt Nam và Bulgaria. Cách đây 68 năm, vào tháng 8/1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh lưu trú tại nơi này trong chuyến thăm hữu nghị chính thức tới Bulgaria. Chuyến thăm có ý nghĩa lịch sử đó đã mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ truyền thống, hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Bulgaria. Tổng Bí thư bày tỏ trân trọng sự ủng hộ của Cựu hoàng đối với ý tưởng gắn Biển kỷ niệm chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Cung điện Vrana; tin tưởng đây sẽ là biểu tượng trường tồn của tình hữu nghị giữa hai dân tộc, là “địa chỉ đỏ” cho các đoàn Việt Nam cũng như các thế hệ người Việt, bạn bè và nhân dân Bulgaria ghé thăm, ghi nhớ và tiếp nối truyền thống quan hệ tốt đẹp này. Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định Việt Nam không quên những đóng góp thiết thực của Cựu hoàng đối với quan hệ Việt Nam - Bulgaria. Trong giai đoạn Chính phủ do Cựu hoàng lãnh đạo, hai nước đã ký kết Hiệp định hợp tác kinh tế và trao nhau quy chế tối huệ quốc, mở ra điều kiện thuận lợi cho thương mại, đầu tư song phương. Đồng thời, Hiệp định hợp tác giáo dục cũng được ký kết, qua đó nối lại truyền thống trao đổi học sinh, sinh viên, chuyên gia giữa hai nước. Những thành tựu đó góp phần làm sâu sắc thêm mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Bulgaria, đặt nền móng để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực ngày nay. Cựu hoàng Simeon SaxeCoburg-Gotha bày tỏ xúc động khi sau một thời gian dài ông lại được đón một lãnh đạo cao nhất Việt Nam tới nhà riêng. Cựu hoàng khẳng định luôn ghi nhớ những kỷ niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi tới Bulgaria và thăm gia đình ông. Cho biết bản thân theo dõi theo sự phát triển của Việt Nam, Cựu hoàng bày tỏ vui mừng trước những thành tựu phát triển toàn diện mà Việt Nam đạt được trong thời gian qua. Ông đồng thời khẳng định Bulgaria và cá nhân ông luôn dành tình cảm đặc biệt và sự ủng hộ mạnh mẽ đối với công cuộc phát triển, hội nhập quốc tế của Việt Nam. n TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM BÀY TỎ XÚC ĐỘNG ĐƯỢC ĐẾN THĂM CUNG ĐIỆN VRANA, NƠI GẮN LIỀN VỚI TÌNH HỮU NGHỊ GIỮA HAI DÂN TỘC VIỆT NAM VÀ BULGARIA. THỦ TƯỚNG PHẠM MINH CHÍNH YÊU CẦU CHÍNH SÁCH VỀ NHÀ Ở XÃ HỘI PHẢI THUẬN LỢI, BẢO ĐẢM CÔNG KHAI, MINH BẠCH, ĐẨY MẠNH SỐ HÓA, KHÔNG ĐỂ NGƯỜI DÂN PHẢI “CHEN CHÚC, CHẠY VẠY” MỚI ĐƯỢC MUA, DỄ DẪN ĐẾN TIÊU CỰC, MÉO MÓ CHÍNH SÁCH. NƠI GẮN LIỀN VỚI TÌNH HỮU NGHỊ VIỆT NAM-BULGARIA Sáng 24/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì Hội nghị với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp về các giải pháp phát triển đột phá nhà ở xã hội (NOXH). Phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng yêu cầu các đại biểu phát huy tinh thần “nghĩ thật, nói thật, làm thật, kết quả thật, người dân được hưởng thành quả thật”. Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã có Nghị quyết về đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030 và các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương; trong đó, phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành trên 100.000 căn NOXH. Đến nay, cả nước có 696 dự án NOXH đã và đang được triển khai, với khoảng 640.000 căn hộ, song theo Thủ tướng, so với nhu cầu còn có khoảng cách. Do đó, Chính phủ sẽ ban hành nghị quyết mới để tiếp tục cụ thể hóa Luật Nhà ở, Nghị quyết của Quốc hội về NOXH. Về nội dung nghị quyết, Thủ tướng yêu cầu phải đưa ra được các cơ chế, chính sách đảm bảo thông thoáng nhất, thuận lợi nhất cho tất cả chủ thể liên quan. Việc lựa chọn doanh nghiệp để giao nhiệm vụ phát triển NOXH cần dựa trên tinh thần Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, cũng như căn cứ các tiêu chuẩn, quy trình, công khai, minh bạch. Lãnh đạo Chính phủ lưu ý phân cấp cho các địa phương thực hiện, vừa phát huy lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, vừa phát huy trách nhiệm xã hội, tình dân tộc, nghĩa đồng bào của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp phải đặt địa vị mình vào điều kiện, hoàn cảnh của người có nhu cầu về nhà ở để phát triển NOXH. Với các địa phương, Thủ tướng yêu cầu phải có quy hoạch phát triển NOXH phù hợp với các phân khúc nhà ở khác, đảm bảo đều bình đẳng về hạ tầng giao thông, viễn thông, điện, nước, văn hóa, y tế, giáo dục… Đặc biệt, Thủ tướng lưu ý, chính sách và triển khai chính sách về NOXH phải thuận lợi, bảo đảm công khai, minh bạch, đẩy mạnh số hóa, không để người dân phải "chen chúc, chạy vạy" mới được mua NOXH, dễ dẫn đến tiêu cực, méo mó chính sách. Thủ tướng cũng yêu cầu đa dạng hóa nguồn tín dụng cho bất động sản và NOXH, trong đó có việc thành lập Quỹ NOXH chứ không chỉ trông vào mỗi nguồn vốn tín dụng của ngân hàng. VĂN KIÊN THỦ TƯỚNG: Không để người mua nhà ở xã hội phải “chen chúc, chạy vạy” Tối 23/10, Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến tham quan Bảo tàng Lịch sử quốc gia Bulgaria. Cùng dự có Tổng thống Bulgaria Rumen Radev và Phu nhân. Tổng Bí thư Tô Lâm trao tặng Cựu hoàng Bulgaria Simeon Saxe-Coburg-Gotha Biển kỷ niệm chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh để gắn tại Cung điện Vrana ẢNH: TTXVN BÌNH GIANG
25-26/10/2025 www.tienphong.vn THỜI SỰ 3 CSGT RÀ SOÁT DỮ LIỆU PHƯƠNG TIỆN Cục CSGT cho biết, thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, lực lượng CSGT toàn quốc đang triển khai rà soát, chuẩn hóa dữ liệu phương tiện và giấy phép lái xe (GPLX), nhằm kết nối đồng bộ với Cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, bảo đảm mỗi công dân, mỗi phương tiện chỉ có một mã định danh duy nhất. Thống kê sơ bộ cho thấy, sau nhiều năm sử dụng, một số dữ liệu đăng ký xe và giấy phép lái xe còn sai lệch, trùng lặp hoặc thiếu thông tin về định danh cá nhân. Do đó, việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu phương tiện và GPLX góp phần làm sạch dữ liệu “Đúng – Đủ – Sạch”, ngăn chặn gian lận, giả mạo thông tin, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân trong đăng ký, sang tên, xử lý vi phạm và thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Người dân được khuyến khích kiểm tra, đối chiếu thông tin qua ứng dụng VNeID, VNeTraffic hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an để kịp thời phát hiện và điều chỉnh sai sót, tránh phát sinh vi phạm hoặc trách nhiệm pháp lý. Việc chủ động kiểm tra giúp phát hiện sớm các sai sót (ví dụ: xe đã bán nhưng chưa sang tên, thông tin chưa cập nhật...) để kịp thời điều chỉnh, tránh phát sinh vi phạm hoặc trách nhiệm pháp lý ngoài ý muốn. Đặc biệt, khi dữ liệu được chuẩn hóa, mọi giao dịch hành chính như đăng ký xe, thu hồi, cấp lại biển số định danh, đổi giấy phép lái xe… đều được xử lý tự động, nhanh gọn, không cần mang hồ sơ giấy, góp phần giảm chi phí, tiết kiệm thời gian cho người dân và doanh nghiệp. Lực lượng CSGT tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Công an cơ sở, hướng dẫn người dân tra cứu, cập nhật thông tin chính xác; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp cố tình không sang tên, không khai báo thay đổi chủ sở hữu phương tiện. BIỂN SỐ ĐỊNH DANH, CHỦ XE SẼ PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM Theo Cục CSGT, theo quy định về đăng ký xe (ô tô và xe máy) biển số xe (biển 5 số) đã được định danh theo căn cước của cá nhân hoặc theo mã số định danh doanh nghiệp, mã số thuế đối với cơ quan, tổ chức - tức là biển số xe sẽ “đi theo người”. Do đó, người đứng tên trên đăng ký xe sẽ chịu trách nhiệm pháp lý đối với phương tiện. Lực lượng CSGT sẽ căn cứ vào dữ liệu đăng ký xe để gửi thông báo vi phạm trật tự an toàn giao thông tới chủ xe. Để tránh những “phiền phức” không đáng có, Cục CSGT khuyến cáo các chủ xe đã chuyển nhượng phương tiện của mình nhưng chưa thực hiện các thủ tục sang tên, chuyển chủ theo quy định, cần đến cơ quan đăng ký xe để thực hiện khai báo, cung cấp thông tin về phương tiện cho cơ quan đăng ký hoặc thực hiện thu hồi biển số xe. Đối với người mua xe qua nhiều đời chủ, không tìm được chủ xe đứng tên trên giấy đăng ký xe, phải đến cơ quan đăng ký xe để làm thủ tục thu hồi biển số và đăng ký xe đứng tên mình. Hiện thủ tục khá thông thoáng, tạo điều kiện cho người sử dụng xe đã qua nhiều đời chủ (trong vòng 30 ngày sẽ được cấp đăng ký mới). THANH HÀ CỤC CSGT ĐANG RÀ SOÁT, CHUẨN HÓA DỮ LIỆU PHƯƠNG TIỆN VÀ GIẤY PHÉP LÁI XE ĐỂ ĐỒNG BỘ VỚI CƠ SỞ DỮ LIỆU QUỐC GIA VỀ DÂN CƯ. CHỦ XE ĐÃ BÁN PHƯƠNG TIỆN NHƯNG NGƯỜI MUA CHƯA SANG TÊN CẦN KHAI BÁO ĐỂ TRÁNH BỊ LIÊN ĐỚI KHI CÓ “PHẠT NGUỘI”. Chủ cũ phương tiện cần làm gì để tránh bị phạt nguội? Tại Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ năm, năm 2025, Trung ương Đoàn căn cứ kết quả chấm của Hội đồng Giám khảo, thường trực Hội đồng Cuộc thi Chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đoàn viên, thanh thiếu niên lần thứ nhất, lựa chọn tác phẩm đủ điều kiện theo tiêu chuẩn (đạt từ 86 điểm trở lên) gửi tham gia cuộc thi. Trong khuôn khổ Lễ trao giải, Trung ương Đoàn vinh dự đoạt giải “Tập thể xuất sắc” của Cuộc thi. Nhiều cán bộ đoàn, đoàn viên, thanh thiếu nhi trong và ngoài nước đã đạt thành tích cao, nổi bật như tác giả Phạm Như Cương - Đoàn Thanh niên Chính phủ đoạt giải B với tác phẩm “Chống luận điệu xuyên tạc hai cuộc kháng chiến của dân tộc trong thế kỷ XX”. Giải C thuộc về tác giả Phùng Thị Đào với tác phẩm “A Vàng - người gieo niềm tin nơi bản Mông” và tác giả Trương Quang Thiên với tác phẩm “Khát vọng tuổi trẻ - vì một Việt Nam cất cánh”. Bên cạnh đó, nhiều tác phẩm dự thi của đoàn viên, thanh niên đã đoạt giải Triển vọng của Cuộc thi. Cuộc thi Chính luận về Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ năm - năm 2025 do Ban Chỉ đạo 35 Trung ương chỉ đạo, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương, Báo Nhân Dân, Tạp chí Cộng sản, Đài Truyền hình Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức. Theo Ban Tổ chức, năm nay, sức lan tỏa của cuộc thi tiếp tục gia tăng, với 541.766 tác phẩm dự thi, tăng 73.000 tác phẩm so với năm 2024. Các đơn vị, địa phương đã tiến hành thẩm định, đánh giá nhiều vòng, nhiều cấp, tổ chức chấm giải, chọn lựa các tác phẩm có chất lượng tốt nhất để gửi dự thi cấp Trung ương. CHÂU LINH Trung ương Đoàn đoạt giải Tập thể xuất sắc TRUNG ƯƠNG ĐOÀN VỪA ĐOẠT GIẢI “TẬP THỂ XUẤT SẮC” TẠI CUỘC THI CHÍNH LUẬN VỀ BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG LẦN THỨ NĂM, NĂM 2025. Người dân được khuyến khích kiểm tra, đối chiếu thông tin qua ứng dụng VNeID, VNeTraffic hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an để kịp thời phát hiện và điều chỉnh sai sót, tránh phát sinh vi phạm hoặc trách nhiệm pháp lý. CHUYỆN CUỐI TUẦN Hình dung việc xóa viễn cảnh chất chồng của hơn 3.100 căn hộ trên diện tích tới hơn 31ha “che kín” bến sông đẹp nhất và giàu có về lịch sử nhất của thành phố, để có được một không gian văn hóa thiên nhiên chung cho hàng chục triệu cư dân, âm hưởng niềm vui sẽ lan tỏa ra sao. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng là bậc thầy thông thái, khi từ rất sớm đã nhận ra rằng đổi mới chính là “sự nghiệp của văn hóa và trí tuệ”. Và “Đổi mới trong việc phát triển nền kinh tế thị trường... đó cũng là vấn đề văn hóa và trí tuệ”. Chứ không chỉ đơn thuần là tiền, là chỉ số tăng trưởng. Nhìn vào lịch sử ngàn năm, những đại công quốc giàu có và hùng mạnh bậc nhất, nay để lại gì? Tiền bạc, ngựa xe, lụa là châu báu ư? Không có gì, ngoài những công trình văn hóa và những giá trị văn hóa. Cứ ngẫm nghĩ mà xem, vậy đó. Văn hóa, tinh thần là một nguồn vốn xã hội, thứ “của để dành” vĩ đại và bền bỉ nhất, Cái đích để trở thành một quốc gia giàu có, thịnh vượng không khó cũng không xa bằng trở thành một quốc gia của văn hóa, văn minh và phẩm hạnh con người. Có thể thúc đẩy tăng năng lực đầu tư của những dự án; thậm chí ai đó có thể “làm xiếc” thổi giá của dự án để tăng gấp hàng chục lần giá trị thực, nhưng điều đó liệu có thể làm tăng năng lực thực sự của con người? Thứ năng lực của phẩm hạnh đem lại giá trị nền tảng và bền vững cho xã hội. Khu đất vàng bến Nhà Rồng dài gần 3km dọc sông Sài Gòn, nếu dự án cũ vẫn tiến hành, không khó để biết rằng chủ nhân tương lai của những căn hộ có view triệu đô ấy là ai. Khoảng cách giữa lợi ích cá nhân với lợi ích cộng đồng lúc ấy hẳn sẽ bị đẩy ra xa hơn, trong quyền tiếp cận tài sản, tài nguyên chung của xã hội, của ông cha để lại. Xung đột giữa tiền bạc và phẩm hạnh con người sẽ càng khó dung hòa hơn. Nhìn lại quê hương đất nước mình, những giá trị cha ông để lại sau hàng ngàn năm là gì, đâu phải nhà cao cửa rộng, đền đài nguy nga, mà chính là những giá trị, hồn cốt văn hóa, tinh thần làm nên nội lực con người Việt Nam. Và còn lại là những Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chùa Một Cột, gần gụi thấm đẫm tâm hồn Việt... Không gì lâu bền và lợi ích hơn văn hóa, thiên nhiên, dù không được tính bằng tiền. Giá trị căn cốt ấy đi vào tâm thức, biến thành trí tuệ, tình yêu thương, lòng nhân ái. Nói như Mahatma Gandhi, một nền văn minh được đánh giá không phải bởi lượng hàng hóa nó sản xuất, mà bởi phẩm hạnh của con người mà nó tạo ra. Hay nói cách khác, kinh tế phát triển trong khuôn khổ của văn hóa sẽ trở thành nền văn minh, còn kinh tế thoát ra ngoài văn hóa thì chỉ là “những cuộc săn mồi”. TRÍ QUÂN Vật chất và phẩm hạnh (Tiếp theo trang 1) CUỘC THI CHÍNH LUẬN VỀ BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG: Camera phạt nguội trên các tuyến đường ở Hà Nội
SÁCH GIẤY PHÂN KHÚC CAO ĐẮT KHÁCH Ấn bản mới của cuốn Trần Dần – Thơ sẽ tái xuất vào cuối tháng 10/2025 do Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam khai thác bản quyền. Trong lần tái bản này, đơn vị phát hành giới hạn 1.000 bản đặc biệt (bìa cứng, cạnh nhũ vàng), và ngay sau khi thông báo, toàn bộ 1.000 bản đã được đặt hết. Bản phổ thông bìa mềm sẽ ra mắt năm 2026. Trong bản đặc biệt, hình thức giữ gần như nguyên bản ấn bản đầu tiên (bìa tranh do chính nhà thơ Trần Dần vẽ) nhưng có tinh chỉnh nhỏ để đồng bộ với bộ sách kỷ niệm của đơn vị. Nội dung giữ lại hầu hết tác phẩm lần in đầu, và bổ sung “36 thở dài”, sáng tác ẩn dụ về nỗi khổ của kiếp người. Thông tin được ông Trần Trọng Văn, con trai cả của Trần Dần, xác nhận. Việc 1.000 cuốn sách “không phải loại dễ đọc” được đặt hết trong thời gian ngắn khiến những người làm sách như được tiêm thêm một liều lạc quan. “Nó cho thấy độc giả Việt vẫn sẵn sàng đón nhận những tác phẩm có chiều sâu. Đây cũng là tín hiệu đáng mừng cho thị trường sách chất lượng cao, dù giữa thời bão hòa thông tin và thói quen đọc đang thay đổi từng ngày”, một nhà phân phối sách chia sẻ. Theo thống kê, mỗi năm ngành xuất bản nước ta tung ra hơn 400 triệu bản sách, nhưng trong đó sách giáo khoa và sách tham khảo đã chiếm khoảng 300 triệu bản. Điều này đồng nghĩa, nếu lấy phần còn lại chia cho khoảng 100 triệu dân thì mỗi người chỉ đọc khoảng 1 cuốn sách/năm. Về vấn đề này, nhà thơ Trần Đăng Khoa bình luận: “Bấy lâu nay, trên các hãng truyền thông, không ít học giả cứ băn khoăn về văn hóa đọc. Có người tỏ ra bi quan. Có người hoàn toàn tuyệt vọng. Hình như người Việt đã mất thói quen đọc sách? Đó là dấu hiệu suy vong đáng lo sợ. Tuy nhiên, nếu bảo người Việt không đọc sách, hoặc rất ít người đọc sách, thì tôi lại nghi ngờ. Hình như cũng không phải thế. Nếu chẳng còn ai đọc sách nữa, thì người ta in sách ra để làm gì”? Trong một khảo sát quy mô nhỏ do nhóm Reader thực hiện, kết quả cho thấy bức tranh đọc sách hiện nay phân hóa rõ rệt. Bên cạnh số đông thú nhận “rất lâu rồi chưa đọc hết một cuốn sách”, vẫn có những người duy trì thói quen mua sách giấy đều đặn mỗi tháng. Đáng chú ý hơn là sự xuất hiện của nhóm độc giả đặc biệt: những người sưu tầm bản giới hạn, bản đặc biệt, nhóm này đang giữ vai trò chủ chốt trong một phân khúc sách riêng. Lấy ví dụ, năm 2021, phiên đấu giá trực tuyến bản đặc biệt Bố già (Mario Puzo) do Đông A phát hành đã khép lại với mức giá kỷ lục 260 triệu đồng, chỉ sau khoảng một giờ, thu hút hơn 100 lượt trả giá. Cùng năm, bản chữ A của Việt Nam sử lược (Trần Trọng Kim) được đấu giá và chốt ở 140,5 triệu đồng. Trước đó, một bộ sách trúc chỉ về Huế, chế tác hoàn toàn thủ công, cũng được các nhà sưu tầm trả tổng cộng hơn 100 triệu đồng trong một sự kiện năm 2020. Điều này có nghĩa là dù thị trường đại chúng có thể trầm lắng, nhưng phân khúc sách nghệ thuật và bản đặc biệt lại trở nên sôi động nhờ những độc giả, sưu tầm viên am hiểu, sẵn sàng chi trả cao. Ở đây, cũng cần phải nói thêm rằng, rất nhiều cuốn sách bản giới hạn hay bản đặc biệt hiện nay chủ yếu là tái bản về nội dung, chỉ được làm mới ở hình thức. Phần lớn trong số đó là những tác phẩm đã quen thuộc với độc giả, được khoác lên “chiếc áo” mới bằng bìa da, giấy mỹ thuật hay hộp gỗ sang trọng. Vì thế, khi nói đến sách đặc biệt, không thể hiểu rằng nội dung bên trong luôn mang giá trị đặc biệt hay có tính phát hiện học thuật. Theo nhà nghiên cứu xuất bản Trần Hoàng Vũ, “nhiều ấn bản đặc biệt hiện nay thành công ở phần trình bày hơn là phần chữ. Độc giả sưu tầm chúng như một món đồ nghệ thuật, chứ không hẳn vì tri thức mà cuốn sách chứa đựng”. ĐÃ CÓ THỊ TRƯỜNG SÁCH QUÝ Thị trường sách giới hạn, sách quý, sách hiếm mới nở rộ ở Việt Nam khoảng 10 năm đổ lại đây. Theo giải thích của nhà sưu tầm Nguyễn Phan Quý: “Sách giới hạn (limited edition) là những ấn phẩm được in với số lượng hạn chế, có số thứ tự hoặc ký hiệu riêng để xác định độ hiếm… Không ít ấn phẩm sau khi phát hành đã tăng giá mạnh trên thị trường. Đây là một trong những loại sách dễ dàng được mua đi bán lại, giống như một dạng cổ phiếu tiềm năng. Ngoài ra còn có những cuốn sách bản đặc biệt (bản S) được thiết kế tỉ mỉ, trau chuốt với chất liệu cao cấp cũng rất được giới sưu tầm ưa thích. Sách bản S có nhiều phân nhánh khác nhau, có thể chia ra thành các bản như: sách đặc biệt (S100) với số lượng in chỉ 100 cuốn/tựa; sách giới hạn (S365, S500 hay S1.000). Mỗi cuốn sách được phát hành đều được đóng số riêng và có Ex libris (dấu sở hữu sách) để bạn đọc ghi dấu ấn cá nhân, do đó là duy nhất”. Cũng theo ông Quý, người mua sách trong phân khúc đặc biệt thường là người có khả năng chi trả cao hơn, có mục đích sưu tầm hoặc trưng bày, hoặc đầu tư hơn là chỉ đọc thông thường. Họ có thể là trí thức, nhà sưu tầm, người làm việc trong lĩnh vực văn hóa, có thú chơi sách đẹp, hoặc doanh nhân yêu sách. Đi đầu trong lĩnh vực chế tác sách quý, hiếm ở Việt Nam hiện nay có thể kể đến Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A. Tại trưng bày 20 năm S100 Đông A (2005-2025), đơn vị này trong lần giới thiệu S100 Truyện Kiều in Letter Press (in lún) trên giấy dó truyền thống Bắc Ninh, khâu gáy theo lối Coptic với mũi khâu đôi hai màu chỉ và bìa sách làm từ chất liệu sơn mài, gây ấn tượng về cả thị giác lẫn xúc giác cho người sử dụng. Ấn bản S100 thứ hai của năm 2025 là Lịch sử Việt Nam bằng hình được in bốn màu trên giấy Magic Fabric Ivory 120 gsm. Đây là lần đầu tiên, Đông A áp dụng lối làm bìa theo phong cách Đan Mạch, rất được các nhà sưu tầm ưa chuộng. Ông Trần Đại Thắng (Giám đốc Đông A) chia sẻ: “Nhóm giữ sách, tức những người sưu tầm, yêu sách bản đặc biệt thực ra không đông, nhưng họ là những người có sức ảnh hưởng lớn đến định hướng làm sách của chúng tôi. Chính họ là người thúc đẩy các nhà làm sách phải nghiêm túc hơn với từng chi tiết, từ chất liệu bìa, loại giấy, đến kỹ thuật khâu gáy hay cách đóng hộp. Mỗi khi một ấn bản giới hạn ra mắt, họ sẵn sàng săn lùng, đặt mua ngay dù giá cao, và sự trân trọng ấy tạo nên một thị trường riêng”. Lý giải về sự “quý” của những cuốn sách bản đặc biệt, nhà sưu tầm Nguyễn Phan Quý cho rằng, giá trị của chúng nằm ở ba yếu tố chính: Thứ nhất, sự khan hiếm và tính độc quyền: nhiều ấn bản đặc biệt được in số lượng rất hạn chế, đánh số thứ tự rõ ràng, tạo cảm giác độc nhất. Thứ hai, giá trị sưu tầm và đầu tư: sách bản đặc biệt hoàn toàn có thể tích trữ như một khoản đầu tư, không ít ấn phẩm sau khi phát hành đã tăng giá mạnh trên thị trường. Thứ ba, sách bản đặc biệt thường được đầu tư kỹ lưỡng về chất liệu: từ da thật, lụa, giấy mỹ thuật đến kỹ thuật đóng thủ công, mang lại trải nghiệm thẩm mỹ vượt xa sách phổ thông. n Truyện Kiều lần đầu tiên sử dụng kỹ thuật in lún trên giấy dó truyền thống, và chỉ có một loại ấn bản duy nhất là S100 bước vào “thời xa xỉ” KHÔNG NÊN CHỈ TẬP TRUNG VÀO SẢN PHẨM ĐẸP MẮT Một số chuyên gia xuất bản cảnh báo: nếu chỉ có nhóm nhỏ người mua sách bản đặc biệt còn phần đông độc giả lại bỏ qua sách in, thì thị trường sách in rất có thể đang bị thu hẹp hoặc phân hóa thành hai phân khúc rõ rệt: sách đại chúng (giá thấp, in số nhiều) dành cho đông đảo người đọc, và sách sưu tầm (giá cao, số lượng hạn chế) dành cho nhóm chuyên biệt. Trên thực tế, ông Hoàng Vĩnh Bảo (nguyên Chủ tịch Hội xuất bản Việt Nam), nhận xét rằng: “Các nhà xuất bản không nên chỉ tập trung vào sản phẩm đẹp mắt, bản giới hạn để phục vụ người sưu tầm, mà còn cần “nuôi dưỡng văn hóa đọc rộng hơn” bằng cách tiếp cận đại chúng với sách phổ thông, sách học thuật. Bởi nếu chỉ đầu tư vào phân khúc sưu tầm, chúng ta có nguy cơ tạo ra một thị trường sách đẹp nhưng hẹp, và từ đó văn hóa đọc đại chúng có thể tiếp tục bị yếu đi”. www.tienphong.vn VĂN HÓA - VĂN NGHỆ 4 25-26/10/2025 TRONG KHI PHẦN LỚN CÔNG CHÚNG CHUYỂN SỰ CHÚ Ý SANG TIKTOK, AUDIOBOOK VÀ CÁC BẢN TÓM TẮT 30 GIÂY, THỊ TRƯỜNG IN ẤN VẪN “SỐNG ĐƯỢC” NHỜ NHỮNG NHÓM ĐỘC GIẢ KIÊN ĐỊNH COI VIỆC ĐỌC SÁCH GIẤY NHƯ MỘT HÀNH VI VĂN HÓA, THẬM CHÍ LÀ TUYÊN NGÔN THẨM MỸ. GIỮA CƠN LỐC SỐ HÓA, CHÍNH NHỮNG NGƯỜI KHÁCH HÀNG ĐẶC BIỆT NÀY ĐANG CỨU VĂN HÓA ĐỌC KHỎI BỊ NUỐT CHỬNG. Sách Việt Dòng sách giới hạn của Đông A thu hút sự chú ý của đông đảo công chúng 1.000 bản đặc biệt Trần Dần - thơ đã được đặt hết HẠNH ĐỖ
25-26/10/2025 www.tienphong.vn XÃ HỘI 5 THỰC PHẨM BỐC MÙI, HỌC SINH NGỘ ĐỘC Sáng sớm 15/10, phụ huynh Trường Tiểu học Cự Khê, xã Bình Minh, Hà Nội phối hợp tổ giám sát an toàn thực phẩm trường học phát hiện nhiều túi trứng cút đã được bóc vỏ và thịt bốc mùi nồng nặc. Qua mắt thường cũng có thể nhìn thấy, hàng nghìn quả trứng cút đã được bóc vỏ nhưng bỏ sơ sài trong túi ni lông cột túm. Tại buổi làm việc với nhà trường và phụ huynh học sinh sau đó, đại diện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Nhật Anh thừa nhận, thực phẩm vận chuyển đến trường học một cách sơ sài, chưa đảm bảo các điều kiện theo quy định. Cụ thể, thực phẩm chưa được bỏ túi hút chân không, chưa có thùng bảo ôn để đảm bảo chất lượng thực phẩm. Điều đáng nói, trong quá trình kiểm tra thực phẩm, phụ huynh còn phát hiện nhiều dụng cụ chế biến trong nhà bếp gồm: dao, vật dụng nạo, cắt củ, quả đã hoen gỉ, bằng mắt thường đã thấy không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Trường Tiểu học Cự Khê sau đó có cuộc họp với phụ huynh học sinh và buộc phải đổi sang một đơn vị cung ứng thực phẩm mới. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn lo lắng về chất lượng bữa ăn hằng ngày của con em mình. Cũng tại Hà Nội, ngay từ đầu năm học, nhiều phụ huynh bức xúc khi nhiều loại rau trôi nổi, không rõ nguồn gốc được Công ty TNHH Sản xuất Thương mại và Dịch vụ Liên Anh có địa chỉ ở xã Sơn Đồng “phù phép” đóng gói bao bì, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc là “rau sạch” và đi thẳng vào bếp ăn trường học. Ngoài ra, còn có việc 40 học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú (PTDTBT) Tiểu học Kim Thủy, xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị phải nhập viện do bị ngộ độc sau bữa ăn bán trú. Kết quả kiểm nghiệm của Viện Pasteur Nha Trang cho thấy trong mẫu thịt cá chim kho và một mẫu bệnh phẩm của học sinh có vi khuẩn Bacillus cereus sinh độc tố đường ruột. THÔNG TIN TỪ HIỆU TRƯỞNG Liên quan sự việc phát hiện thịt ôi, trứng bốc mùi suýt tuồn vào trường học, trả lời PV Tiền Phong, bà Nguyễn Thị Nam, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cự Khê, nói rằng, trong ngày phát hiện thực phẩm có mùi không phải do phụ huynh kiểm tra đột xuất mà kiểm tra theo lịch đã được thống nhất giữa nhà trường và phụ huynh từ đầu năm học. “Tôi đã chỉ đạo nhân viên phát hiện thực phẩm không đảm bảo an toàn phải “quay đầu”. Và trong năm học 2025-2026 thì đây là lần đầu tiên phụ huynh, nhân viên y tế phát hiện thực phẩm không đảm bảo”, bà nói. Chất vấn vai trò quản lý, giám sát của Ban giám hiệu nhà trường khi bếp ăn có những dụng cụ chế biến hoen gỉ, không đảm bảo, bà Nam nói: “Nhà trường đã nhắc nhở công ty những dụng cụ không sử dụng thì đưa ra ngoài nhưng tại thời điểm phụ huynh kiểm tra ngày 15/10, công ty chưa đưa các dụng cụ đó ra ngoài”. Bà Nam cho biết, Ban giám hiệu có cuộc họp khẩn với phụ huynh học sinh và tại đó đã nhận toàn bộ trách nhiệm về quá trình vận hành nhà bếp. Tuy nhiên, trả lời về vai trò giám sát của nhà trường đối với quy trình vận chuyển thực phẩm đến trường học của công ty không đủ điều kiện (không có thùng bảo ôn), bà chỉ nhắc lại nội dung: “Tất cả thực phẩm khi nhận không đủ điều kiện được yêu cầu quay đầu. Còn về vận chuyển có nhiều lý do, hôm nay đảm bảo, mai không đảm bảo, phụ thuộc từng loại thực phẩm”. Trường Tiểu học Cự Khê có 1.518 học sinh, mỗi ngày có khoảng 1.400 em đăng ký ăn bán trú tại trường. CẦN TĂNG CƯỜNG GIÁM SÁT, QUY RÕ TRÁCH NHIỆM Từ các vụ việc mất an toàn về thực phẩm từ trước đến nay, cách giải quyết của các nhà trường luôn chỉ dừng lại ở mức, chấm dứt hợp đồng với công ty cung cấp thực phẩm và đổi đơn vị khác. Trong khi đó, thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm không an toàn vào trường học, chế biến thành các bữa ăn đã ảnh hưởng đến sức khoẻ học sinh. Thực tế, đã có nhiều trường hợp học sinh ngộ độc tập thể. Anh Trần Văn Nam, phụ huynh có 2 con đang học và ăn bán trú tại phường Hà Đông, Hà Nội, cho rằng, phải có chế tài mạnh mẽ hơn nữa để xử lý người chịu trách nhiệm bếp ăn bán trú đồng thời siết chặt khâu cấp chứng nhận các đơn vị đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Làm sao để đơn vị cung cấp thực phẩm phải làm nghiêm túc, không để đủ điều kiện an toàn chỉ là “những tờ giấy chứng nhận”. “Khi xảy ra trách nhiệm phải quy trách nhiệm những người liên quan. Phía nhà trường tăng cường hơn nữa vai trò giám sát của phụ huynh. Ví dụ, chia lịch, mỗi nhóm từ 3-5 phụ huynh được lần lượt đến trường kiểm tra thực phẩm đầu vào đến khâu chế biến, chia suất ăn sẽ đảm bảo hơn”, anh Nam nói. Đầu năm học này, Sở GD&ĐT Hà Nội có văn bản chỉ đạo “nóng” về an toàn thực phẩm học đường, trong đó có nội dung: Yêu cầu các trường học, tuyệt đối không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn, biến chất. Mỗi trường cần thực hiện nghiêm quy trình “kiểm thực ba bước” gồm kiểm tra nguyên liệu đầu vào, kiểm tra trong quá trình chế biến và kiểm tra trước khi sử dụng. Dụng cụ chế biến, bảo quản phải riêng biệt cho thực phẩm sống và chín, có nhãn/biển báo phân biệt. Có tủ lưu trữ, bảo quản thực phẩm chín và nguyên liệu sống riêng biệt. Các trường khi ký hợp đồng với đơn vị cung cấp suất ăn phải thẩm định điều kiện an toàn thực phẩm. Đặc biệt, khi ký hợp đồng với các đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn phải thẩm định điều kiện an toàn thực phẩm. Hà Nội hiện có gần 3.000 trường học các cấp, trong đó có gần 2.200 trường công lập tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh dưới các hình thức: tự nấu, liên kết với đơn vị nấu ăn và cung cấp suất ăn sẵn. Ông Trần Thế Cương, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết, Sở đã chỉ đạo yêu cầu trường học công khai thực đơn bữa ăn bán trú, nguồn gốc thực phẩm, đồng thời người đứng đầu trường học tổ chức ăn bán trú cho học sinh chịu trách nhiệm toàn diện về an toàn thực phẩm tại đơn vị. HÀ LINH NĂM HỌC MỚI DIỄN RA CHỈ VÀI THÁNG NHƯNG LIÊN TIẾP ĐÃ CÓ NHỮNG VỤ NGỘ ĐỘC, THỰC PHẨM BỐC MÙI, RAU KHÔNG RÕ NGUỒN GỐC TUỒN VÀO TRƯỜNG HỌC KHIẾN PHỤ HUYNH LO LẮNG VỀ CHẤT LƯỢNG BỮA ĂN BÁN TRÚ. VẤN ĐỀ ĐẶT RA, AI LÀ NGƯỜI CHỊU TRÁCH NHIỆM VỀ BỮA ĂN BÁN TRÚ CỦA HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG ĐỂ KHI MỖI SỰ VIỆC XẢY RA, KHÔNG CHỈ ĐỔI ĐƠN VỊ CUNG CẤP THỰC PHẨM LÀ XONG. THỰC PHẨM BỐC MÙI VÀO TRƯỜNG HỌC: Ai chịu trách nhiệm? Sau khi xảy ra vụ việc 2 học sinh tử vong do điện giật khi chơi ở công viên bị ngập do triều cường vào tối 23/10, lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ trưa 24/10 đến thăm hỏi, động viên, hỗ trợ gia đình nạn nhân. Lãnh đạo thành phố cũng chỉ đạo địa phương, đơn vị liên quan rà soát hệ thống điện trên địa bàn, đặc biệt khu vực thường xuyên bị ngập sâu do mưa, triều cường để phòng tránh tai nạn do điện gây ra. UBND thành phố Cần Thơ giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với Công ty Điện lực Cần Thơ, UBND xã, phường, đơn vị liên quan kiểm tra, rà soát hệ thống điện, nhất là tại các khu vực dân cư, trường học, chợ, vùng thường xuyên ngập sâu. Sở Công Thương cũng được giao hướng dẫn, đôn đốc UBND xã, phường triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn điện, phòng tránh tai nạn do điện gây ra. Công ty Điện lực Cần Thơ được giao trách nhiệm tăng cường kiểm tra, bảo trì, khắc phục kịp thời các điểm mất an toàn điện. Có phương án cắt điện khu vực ngập sâu, bảo đảm an toàn cho người dân. Bố trí lực lượng ứng trực 24/24, sẵn sàng xử lý sự cố khi có mưa bão, ngập nước. Các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về các biện pháp phòng ngừa tai nạn điện trong mùa mưa bão, triều cường, nâng cao ý thức cảnh giác, bảo đảm an toàn điện. Chiều tối 23/10, triều cường dâng cao gây ngập khu vực công viên Nguyễn Phương Danh (ấp Thị Tứ, xã Phong Điền, Cần Thơ). Lúc đó, cháu N.G.T. (SN 2015, ngụ phường An Bình, Cần Thơ) chạy xe đạp vào công viên chơi, khi tới gần trụ đèn chiếu sáng thì bị điện giật. Sau đó cháu L.H.V. và Đ.N.T. (cùng SN 2010, ngụ phường An Bình) không chú ý nên tiếp tục đạp xe vào khu vực công viên đang ngập nước để chơi. Khi 2 cháu tới gần cột điện chiếu sáng lại bị điện giật. Cháu Đ.N.T nhảy ra được khỏi khu vực bị nhiễm điện, còn cháu L.H.V bị điện giật, được người dân đưa đi cấp cứu. Sự cố điện giật khiến cháu N.G.T. và L.H.V. tử vong. CẢNH KỲ-NHẬT HUY 2 học sinh tử vong do điện giật ở công viên Bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, yêu cầu các đơn vị nếu phát hiện vi phạm liên quan an toàn thực phẩm, phải tạm dừng ngay việc cung cấp suất ăn và thay thế đơn vị đủ điều kiện khác, đồng thời trách nhiệm hiệu trưởng trường học sẽ bị xem xét nếu để xảy ra sai phạm trong quản lý bếp ăn. Phụ huynh học sinh cho rằng, cần tăng cường giám sát chất lượng bữa ăn bán trú và quy trách nhiệm cụ thể nếu có sự cố xảy ra
Hơn hai mươi năm nay, ông Vũ Trọng Tấn, người đàn ông ở thôn Đồn Vực, xã Đồng Lương, Thanh Sơn (Phú Thọ) sống cuộc đời không địa chỉ thường trú. Nơi ông trú ngụ là những hành lang dài của bệnh viện, chỗ ông ngủ là những chiếc giường xếp cạnh giường bệnh nhân. Cái nghề mà người ta gọi bằng nhiều tên: người chăm bệnh thuê, người nuôi bệnh dịch vụ... với ông, đơn giản chỉ là “người ở bên cạnh những người không thể tự lo cho mình”. Ngày đầu xuống Hà Nội, ông Tấn mới ngoài bốn mươi, thân hình rắn rỏi, nước da sạm nắng của người làm công nhân ở bến Phà Đen bên bờ sông Hồng. Cuộc sống trôi theo nhịp ca kíp, mồ hôi đổ ra nhiều mà đồng tiền lại chẳng dễ cầm. Một lần, trong chuyến vào viện thăm người quen, ông tình cờ gặp mấy người cùng quê đang làm nghề chăm bệnh nhân nặng. Thấy công việc này tuy vất vả nhưng “đỡ mưa nắng, lại có đồng ra đồng vào”, ông thử xin theo, rồi gắn bó đến giờ đã hơn hai mươi năm. Những ngày đầu, ông Tấn cùng vài người trong làng ở rải rác khắp các bệnh viện lớn. Khi ấy, Bệnh viện Việt Xô gần như trở thành “trung tâm” của người Đồng Lương làm nghề chăm bệnh thuê - một thứ “đặc sản” không tên trong lòng thành phố. Người nhà bệnh nhân ở đây thường khá giả, nhưng thiếu thời gian. Thế là, những người đàn ông quê nghèo như ông trở thành đôi tay, đôi chân, đôi mắt thay họ trong cuộc chiến dai dẳng với bệnh tật. Không thuê trọ, cũng chẳng có nhà. “Có khách” thì ông trải giường gấp ngủ ngay trong phòng, cạnh giường bệnh nhân. Ế khách thì tìm một góc tối trong hành lang bệnh viện nằm tạm. Khi bảo vệ đuổi, ông lặng lẽ xách đồ sang Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 gần đó kiếm chỗ khác. Họ - những người rời quê đi làm thuê trong bệnh viện sống len lỏi như những cái bóng, chỉ hiện hữu khi ai đó cần. Tôi gặp ông Tấn lần đầu trong khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đống Đa, khi bố tôi phải nhập viện. Lúc ấy, tôi còn lóng ngóng, chưa quen với nhịp sinh hoạt của một “phòng bệnh đặc biệt”, nơi thời gian dường như ngưng đọng giữa ranh giới sống - chết. “Cô vào toilet ra nhớ chùi dép vào cái thảm này, đừng để nước dây ra sàn”, giọng nói khẽ vang lên sau lưng. Tôi chưa kịp ngẩng lên thì người đàn ông ấy đã đi ra ngoài, dáng lặng lẽ. Sau này tôi mới biết, đó là ông Tấn - người chăm sóc bệnh nhân nằm cạnh giường bố tôi. Tôi để ý, ông làm việc cẩn trọng và thuần thục như một điều dưỡng. Khi thì thay ga gối, lau người, đến bữa lại bơm sữa qua ống sonde cho người đàn ông nằm bất động trên giường bệnh... Mọi động tác đều nhanh nhẹn, chuẩn xác, sạch sẽ đến ngạc nhiên. Chị hộ lí nói nhỏ: “Anh này làm lâu rồi, sạch sẽ lắm. Nhiều khi bọn em chưa kịp vào lau sàn, anh ấy đã làm tinh tươm. Nhà nào thuê được anh ấy thì yên tâm lắm”. Quả đúng như vậy. Bệnh nhân ông chăm là một người đàn ông bị nhược cơ, ba năm nay nằm bất động. Mọi sinh hoạt đều do ông Tấn lo liệu. Vợ bệnh nhân kể với tôi: “Tôi chỉ vào thăm chồng, nói chuyện động viên. Còn lại, anh ấy lo hết. Tắm rửa, ăn uống, thuốc men… có khi còn hiểu chồng tôi hơn cả tôi”. Một lần, thấy không ai xem tivi, tôi với tay tắt. Ông Tấn khẽ nói: “Ông ấy dỗi rồi đấy, đang xem mà cô tắt mất”. Tôi giật mình. Hóa ra, người đàn ông không nói, không cử động kia vẫn dõi theo từng chuyển động của đời sống, và chính ông Tấn, bằng sự tinh tế, kiên nhẫn là cầu nối duy nhất giữa người đàn ông mang trọng bệnh với thế giới. Bà Lan, vợ ông Tấn cũng theo nghề nhiều năm. Có những mùa đông, hai người cùng chăm hai bệnh nhân ở khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đống Đa. Giữa những giường bệnh có lẽ là khoảng thời gian hiếm hoi ông bà được “ở gần nhau lâu nhất”. Không phải để chăm nhau, mà để cùng chăm những con người xa lạ - những thân phận nằm lặng giữa ranh giới sống và chết. Giờ sức khỏe yếu dần, bà Lan về quê trông cháu, vun lại mảnh vườn xưa. Ông Tấn vẫn dáng người thấp đậm, cần mẫn, tiếp tục một hành trình chưa có ngày kết thúc. Ngày cuối thu, tôi tìm về Đồn Vực - ngôi làng nhỏ bên triền sông ở miền trung du Phú Thọ. Cánh đồng trước mặt mênh mông nước trắng, chỉ còn trơ lại vài ngọn lúa chìm trong dòng lũ. Cảnh tượng y hệt như lời ông từng kể, khi chúng tôi còn gặp nhau ở Bệnh viện Đống Đa. Đồng Lương không có nghề phụ. Người làng chỉ biết bám vào cánh đồng trũng và con sông hiền lành nhưng bất trắc. Những mùa nước lớn, cả làng dường như bị cô lập giữa biển nước. Thanh niên khỏe mạnh thì rời quê, người đi phụ hồ, người xuống phố làm thuê, kẻ gắn đời mình trong bệnh viện như ông Tấn. Trong căn nhà nhỏ ở thôn Đồn Vực, ông Tấn ngồi tựa bên khung cửa sổ, ánh nhìn lặng lẽ rơi ra khu vườn ngoài kia. “Hơn 20 năm làm nghề này, tôi chỉ thấy không khí Tết khi đứng từ tầng cao phòng bệnh, nhìn pháo hoa Hà Nội bắn lúc giao thừa”, ông chậm rãi nói, giọng như gió trôi qua kí ức. Hai mươi năm ấy, ông chưa từng đi chơi một lần. Những năm tháng trung niên, ông gắn mình với giường bệnh, với tiếng máy thở, tiếng gọi y tá trong đêm. Ngày ông bà Tấn ra Hà Nội chăm bệnh nhân, họ phải thuê người ở quê trông nom mẹ già. Nghe tôi hỏi: “Anh có thấy mình khổ không?” - ông chỉ cười hiền: “Nếu thấy khổ thì chẳng làm được đâu. Mình chấp nhận, để sau này cuộc sống ổn định hơn, còn để dành cho con cái nữa”. Những năm đầu vào nghề, hai vợ chồng ông Tấn từng nằm vạ vật ở cầu thang Bệnh viện Việt Xô, đêm đến gối đầu lên balô mà chợp mắt. Có khi không tìm được chỗ, ông lên mái tầng 10 nằm, mưa gió lại phải chạy trú, rét cắt da. Thế mà sáng ra, vẫn chỉnh tề áo quần, vào phòng bệnh lau rửa, bón cháo, đỡ bệnh nhân như chưa từng mệt mỏi. Dẫn tôi ra bến sông, nơi từng là chốn thân thuộc của tuổi thơ, ông bảo: “Ngày trước tôi hay chèo thuyền ra giữa dòng bắt cá, mò tôm. Giờ về quê cũng vẫn nhớ nghề cũ”. Nhà của ông Tấn nằm ở giữa xóm. Ngôi nhà khang trang có lẽ không chỉ là chỗ để trở về. Giống như nhiều người Đồng Lương khác, thứ đầu tư duy nhất mà họ biết cho tương lai là một ngôi nhà ở quê. Với họ đó còn là minh chứng duy nhất cho một đời lao động âm thầm, là cách họ đánh dấu sự hiện diện của mình giữa những biến động của đời sống. Tôi nhìn ông, dáng người thấp đậm, đôi bàn tay chai sạn đang lúi húi xếp lại đống ngói ngoài sân. Tiếng nước từ ruộng trũng vọng về, âm âm như nhịp thời gian chậm rãi. Ở nơi ấy, dường như không có khái niệm nghỉ ngơi. Họ chỉ tạm dừng, trước khi lại rời làng với đôi tay đã quen với mùi thuốc sát khuẩn và những đêm thức trắng... GIEO NHỮNG AN LÀNH Những năm qua ông Tấn không còn một mình. Nhiều người trong làng, trong đó có vợ chồng ông Nguyễn Văn Bình, cũng theo nghề. Họ là những người được ông Tấn dẫn dắt, rồi thành bạn đồng hành trong hành trình lặng lẽ giữa các bệnh viện Hà Nội. Ông chỉ họ cách trò chuyện với bệnh nhân, cách pha sữa, lau người, cách giữ cho căn phòng bệnh luôn sạch và có mùi dễ chịu. Ông dạy họ một điều giản dị mà quan trọng nhất: “Không chỉ chăm thân thể, mà phải chăm cả tinh thần của người ta”. Giữa những tiếng máy thở rì rì, tiếng bước chân gấp gáp trong hành lang bệnh viện, có những con người như ông lặng lẽ sống, lặng lẽ làm, lặng lẽ thương... Thấy tôi mải ngắm xung quanh, ông Tấn bảo: “Sang nhà ông Bình đi, tôi có chuyện hay lắm muốn cô thấy”. Thế là ông dẫn tôi băng qua con ngõ nhỏ đi lên triền đê lộng gió đến nhà ông Bình. Vừa tới cổng đã thấy tiếng cụ ông ho khẽ vọng ra. Trong gian nhà sạch sẽ, gọn gàng, cụ nằm trên chiếc giường gỗ, bên cạnh là một người đàn ông gần 60 tuổi đang nhẹ nhàng kéo lại mép chăn. Tôi chào chủ nhà kèm câu hỏi: “Ông nhà anh năm nay bao nhiêu tuổi rồi ạ?”. Ông Tấn cười, chỉ tay: “Đấy, người ta chăm bệnh nhân mà như người nhà, cô thấy hay chưa?”. Đẩy chén nước về 25-26/10/2025 www.tienphong.vn KÝ SỰ 6 Trong căn nhà nhỏ ở thôn Đồn Vực, ông Tấn ngồi tựa bên khung cửa sổ, ánh nhìn lặng lẽ rơi ra khu vườn ngoài kia. “Hơn 20 năm làm nghề này, tôi chỉ thấy không khí Tết khi đứng từ tầng cao phòng bệnh, nhìn pháo hoa Hà Nội bắn lúc giao thừa”, ông chậm rãi nói, giọng như gió trôi qua kí ức. GIỮA NHỮNG HÀNH LANG DÀI XỘC MÙI THUỐC SÁT TRÙNG, ĐÊM TRẮNG VẪN ĐỀU ĐẶN TRÔI QUA NHƯ DÒNG SÔNG KHÔNG NGỪNG CHẢY. Ở ĐÓ, CÓ NHỮNG NGƯỜI ĐÀN ÔNG THỨC CÙNG TIẾNG MÁY THỞ, ĐÊM NẰM CẠNH NHỮNG NHỊP TIM YẾU ỚT. HỌ LẶNG LẼ Ở BÊN NHỮNG NGƯỜI KHÔNG THỂ TỰ LO CHO MÌNH, NHƯ THỂ ĐÓ LÀ ĐỊNH MỆNH, HAY MỘT CÁCH SỐNG TỬ TẾ GIỮA THẾ GIAN NHIỀU ĐỔI THAY. HỌ THẮP LÊN ÁNH SÁNG ẤM ÁP MÀ MÁY MÓC KHÔNG THỂ THAY THẾ: ÁNH SÁNG CỦA LÒNG TRẮC ẨN. THÁI HÀthương… Lặng lẽ Ông Tấn (trái) và vợ chồng ông Bình hàn huyên Ông Tấn chăm sóc bệnh nhân nhược cơ suốt 3 năm nay
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==