www.tienphong.vn QUỐC TẾ 20 25-26/10/2025 Có những con số khiến chúng ta phải giật mình: theo ước tính của Cybersecurity Ventures (đơn vị nghiên cứu, xuất bản hàng đầu thế giới về kinh tế mạng, an ninh mạng toàn cầu), thiệt hại do tội phạm mạng trên toàn cầu lên tới khoảng 9.500 tỷ USD trong năm 2024, và có thể chạm mốc 10.500 tỷ USD vào năm 2025. Trong phạm vi Việt Nam, Bộ Công an công bố rằng, chỉ riêng trong 8 tháng đầu năm nay, lực lượng công an đã phát hiện gần 1.500 vụ lừa đảo trực tuyến, với thiệt hại hơn 1.660 tỷ đồng. Năm ngoái, Việt Nam ghi nhận 659.000 cuộc tấn công mạng, với gần 46,2% tổ chức bị tấn công ít nhất một lần, và 14,6% tổ chức bị ransomware (mã độc tống tiền), theo Hiệp hội An ninh mạng quốc gia. Những con số trên như những dòng máu chảy trên bức tranh công nghệ, cảnh báo rằng tội phạm mạng không chỉ là mối nguy lý thuyết, mà là thực tế, và tổn thất không chỉ đo bằng tiền, mà còn bằng niềm tin, bằng an ninh, bằng cơ hội phát triển. Thế nhưng, dù tổn thất cũng như mối đe dọa đã rất lớn, rất rõ ràng, cuộc chiến chống tội phạm mạng vẫn chông gai bởi những rào cản pháp lý và kỹ thuật. Mỗi quốc gia có hệ thống luật và quy chế riêng, dẫn tới độ vênh đáng kể giữa các khu vực, các nước khi hợp tác điều tra xuyên biên giới. Việc hỗ trợ tư pháp, chia sẻ bằng chứng số rất thường mất thời gian, trong lúc chứng cứ kỹ thuật số lại mong manh - có thể bị xoá, bị mã hoá, hoặc biến mất trong kho dữ liệu xuyên quốc gia. Khi mỗi giây trôi qua, một giao dịch, hoặc một lỗ hổng bảo mật, có thể bị khai thác, thì rào cản thủ tục, trở ngại hợp tác quốc tế chính là cơ hội cho tội phạm lẩn trốn. Chính vì vậy, việc mở ký Công ước Liên Hợp Quốc (LHQ) về chống tội phạm mạng tại Hà Nội trong hai ngày 25-26/10/2025 mang ý nghĩa vượt lên trên cả một hội nghị bình thường. Đây là bản giao ước toàn cầu đầu tiên ở cấp độ LHQ nhằm hài hoà định nghĩa tội phạm mạng, mở ra khung hợp tác điều tra xuyên biên giới, thiết lập khuôn khổ kỹ thuật-pháp lý để truy cứu các hành vi như lừa đảo mạng, tống tiền bằng mã độc ransomware, mua bán tình dục qua mạng và các hình thức tội phạm công nghệ cao khác. Nếu coi không gian mạng như một đại dương vô biên, thì công ước này chính là bộ luật hàng hải chuẩn đầu tiên giúp các quốc gia chèo lái cùng một chiếc tàu. Trong một thế giới mà thiệt hại do tội phạm mạng vượt qua GDP của nhiều quốc gia, việc có một công cụ đa phương, không chỉ song phương, là hết sức cấp thiết, cực kỳ hữu ích. Việt Nam, dù chưa phải là quốc gia dẫn đầu về ngành công nghệ thông tin, dù hệ thống pháp luật về an ninh mạng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nhưng lại trở thành chủ nhà của lễ mở ký công ước, với sự hiện diện trực tiếp của Tổng Thư ký LHQ António Guterres. Việc đó không chỉ khẳng định uy tín và vị thế quốc tế ngày càng cao của Việt Nam, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của một quốc gia muốn hòa nhập tập thể toàn cầu, muốn tham gia kiến tạo luật chơi, chứ không chỉ là một người chơi bị ảnh hưởng. Việt Nam đang đứng tại ngã ba đường công nghệ, vừa là điểm đến chuyển đổi số, vừa là điểm đến cần bảo vệ, nên việc đăng cai sự kiện này là tín hiệu rằng đất nước hình chữ S chọn đi cùng dòng chảy hợp tác, chọn trở thành đối tác tin cậy trong mạng lưới toàn cầu. Có thể nói, trong bức tranh rộng lớn của an ninh mạng quốc tế, Việt Nam đã chọn không đứng ngoài mà bước vào với vai trò chủ động, kiến tạo và hy vọng. n “Nếu báo chí có bất kỳ bằng chứng nào, xin hãy bàn giao cho cơ quan điều tra và chúng tôi sẽ hành động” Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan Rutthapon Naowarat ngày 23/10 tuyên bố xem xét mọi cáo buộc chính khách liên quan mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia tại Campuchia “Ma túy giờ xâm nhập qua cả đường bộ. Mục tiêu tiếp theo sẽ là trên đất liền” Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23/10 tuyên bố sẽ tiêu diệt cả những kẻ chuyển ma túy vào Mỹ qua đường bộ (Mỹ gần đây không kích tàu chở ma túy) “Con trai hay con gái đều là món quà quý giá nhất mà ông trời ban tặng. Tôi là người đàn ông hạnh phúc nhất thế giới khi có 4 nữ thần” Ca sĩ-diễn viên Hong Kong Quách Phú Thành ngày 22/10 viết trên mạng xã hội về việc đón con gái thứ ba chào đời HỌ ĐÃ NÓI BÌNH LUẬN QUỐC TẾ THÚC ĐẨY 5 LĨNH VỰC, 4 TOÀN DIỆN Thông cáo của Hội nghị toàn thể lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX ngày 23/10 nêu rõ: Thúc đẩy toàn diện bố cục tổng thể 5 lĩnh vực và bố cục chiến lược 4 toàn diện. Trong bối cảnh thế giới đầy biến động khó lường như hiện nay, đẩy mạnh thực hiện mô hình “song kiếm hợp bích” này giúp Trung Quốc có định hướng rõ ràng, vừa phù hợp với truyền thống chính trị, vừa thích ứng với những thách thức mới. “5 lĩnh vực” gồm 5 phương diện chính, phản ánh cách tiếp cận toàn diện và cân bằng giữa các mục tiêu phát triển, cụ thể là kinh tế (phát triển nền kinh tế hiện đại, chất lượng cao, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu), chính trị (phát triển nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường quản lý nhà nước theo pháp luật, bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng), văn hóa, xã hội và sinh thái. “4 toàn diện” là con đường giúp đạt được các mục tiêu trên. “Xây dựng toàn diện đất nước xã hội chủ nghĩa hiện đại” là mục tiêu lớn; “cải cách toàn diện sâu rộng” giúp nền kinh tế và thể chế luôn năng động, linh hoạt; “quản lý đất nước toàn diện theo pháp luật” giúp củng cố công bằng và trật tự xã hội; còn “quản lý Đảng toàn diện và nghiêm minh” đảm bảo Đảng giữ được kỷ luật, trong sạch và năng lực lãnh đạo. Nhờ bốn hướng đi này, Trung Quốc có thể hiện đại hóa mà vẫn duy trì được sự ổn định, đoàn kết và kiểm soát tốt các rủi ro phát sinh. Việc Trung Quốc tiếp tục thực hiện “5 lĩnh vực” và “4 toàn diện” cho thấy sự cần thiết của một khung phát triển toàn diện, vừa là triết lý quản trị, vừa là con đường phát triển của đất nước trong thời kỳ mới. Các chính sách gần đây của Trung Quốc phản ánh rõ khung phát triển này. Việc đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và phát triển các ngành công nghệ mới như chip lượng tử, AI tạo sinh… thể hiện hướng đi về kinh tế; cải cách thể chế và mở rộng vai trò của pháp luật cho thấy bước tiến về chính trị và pháp lý; các hoạt động nâng cao giá trị văn hóa, giáo dục tư tưởng phản ánh chiều sâu văn hóa; trong khi việc cải thiện phúc lợi xã hội, giảm nghèo và phát triển năng lượng tái tạo thể hiện sự quan tâm đến con người và môi trường. Thông cáo cũng nêu: “Làm sâu sắc hơn ngoại giao nước lớn mang đặc sắc Trung Quốc”. Điều này cho thấy Trung Quốc đang bước vào giai đoạn mới trong tư duy đối ngoại: từ một quốc gia tham gia trật tự quốc tế sang vai trò định hình luật chơi toàn cầu. “Ngoại giao nước lớn mang đặc sắc Trung Quốc” thể hiện mong muốn xây dựng hình ảnh một cường quốc có trách nhiệm, theo đuổi bình đẳng, tôn trọng chủ quyền và thúc đẩy một thế giới đa cực, thay vì trật tự do phương Tây dẫn dắt. Trên thực tế, Trung Quốc đang mở rộng ảnh hưởng thông qua các sáng kiến như Vành đai-Con đường, Phát triển Toàn cầu, An ninh Toàn cầu, Văn minh Toàn cầu… Đồng thời, tích cực tham gia cải cách các thể chế toàn cầu và củng cố vai trò trong BRICS, SCO. Tuy nhiên, việc khẳng định vị thế nước lớn cũng kéo theo thách thức trong quan hệ với Mỹ và các nước phương Tây. Trung Quốc đang nỗ lực duy trì sự cân bằng giữa khẳng định sức mạnh và tránh đối đầu, nhằm hiện thực hóa “Giấc mộng Trung Hoa”. NGUYỄN XUÂN Tranh: Becs (Argentina) Hòa bình Gaza BIẾM HỌA QUỐC TẾ CÔNG ƯỚC HÀ NỘI: TRONG THỜI ĐẠI SỐ HÓA NHANH CHÓNG, KHI MỌI KẾT NỐI, MỌI GIAO DỊCH, MỌI CHIA SẺ ĐỀU LƯỚT QUA NHỮNG TIA SÁNG VÔ HÌNH CỦA MẠNG INTERNET, THÌ BÓNG TỐI CỦA TỘI PHẠM MẠNG CŨNG NGÀY CÀNG DÀY ĐẶC VÀ TINH VI HƠN. Công ước LHQ về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) không chỉ là một văn bản pháp lý, mà còn là thông điệp mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế về quyết tâm xây dựng một không gian mạng an toàn, minh bạch và công bằng hơn. Đây là cột mốc mở ra kỷ nguyên mới - nơi công lý có thể vượt qua ranh giới không gian ảo. Công ước Hà Nội không chỉ là dấu mốc của thế giới, mà còn là lời khẳng định vị thế mới của Việt Nam trong thời đại số - một Việt Nam trách nhiệm, kiến tạo và đáng tin cậy trong cộng đồng quốc tế. Từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực tại Dải Gaza ngày 10/10, gần 100 người Palestine đã thiệt mạng tại vùng đất này trong các cuộc xung đột giữa Israel và Hamas. ML (st) THÁI AN Dấu mốc toàn cầu trong cuộc chiến chống tội phạm mạng Trưa 24/10/2025, Tổng Thư ký LHQ António Guterres đến Hà Nội bắt đầu thăm chính thức Việt Nam theo lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường và tham dự Lễ mở ký Công ước LHQ về chống tội phạm mạng ẢNH: TTXVN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==