THỨ SÁU 28/8/2026 Số 240 0977.456.112 TRANG 3 TRANG 8-9 TRANG 16 TRANG 6 TRANG 7 KIÊN QUYẾT CHỐNG BỆNH THÀNH TÍCH, GIAN LẬN TRONG DẠY VÀ HỌC TRANG 14 TRANG 15 Giải pháp giữ chân người học Yêu Tổ quốc bằng những việc làm cụ thể Đánh thức Ngày Văn hóa Hơn 30 quốc gia tìm công dân mất tích trong lũ quét ở Nepal và Trung Quốc Ban Tổ chức chính thức ra mắt phiên bản Cúp hoàn toàn mới - Cúp THACO dành cho đội chiến thắng ẢNH: NHƯ Ý Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp ông Cristiano Amon, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn Qualcomm (Mỹ) ẢNH: TTXVN TRANG 2 TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC ĐỀ NGHỊ QUALCOMM MỞ RỘNG ĐẦU TƯ Ở VIỆT NAM TRẬN SIÊU CÚP GIÀU CẢM XÚC TRẬN CẦU ĐỘC NHẤT VÔ NHỊ CỦA BÓNG ĐÁ THẾ GIỚI
Ngày 27/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp ông Cristiano Amon, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Điều hành Tập đoàn Qualcomm (Mỹ), nhân dịp ông Amon thăm và làm việc tại Việt Nam. Tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Mỹ, bày tỏ hài lòng trước sự phát triển ổn định, tích cực và ngày càng thực chất của quan hệ song phương, nhất là kể từ khi hai nước xác lập khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2023. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam đang chuyển đổi sang mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, bền vững và hội nhập, trong đó xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo quốc gia là động lực chính, ưu tiên thu hút đầu tư gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; khẳng định Việt Nam hoan nghênh và sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, trong đó có các doanh nghiệp Mỹ, đến đầu tư, nghiên cứu, phát triển và hợp tác lâu dài tại Việt Nam. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hoan nghênh ông Cristiano Amon trở lại Việt Nam, ghi nhận và đánh giá cao việc Qualcomm mở rộng hoạt động, đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D), hỗ trợ đổi mới sáng tạo và phát triển hệ sinh thái công nghệ tại Việt Nam trong hơn 20 năm qua, trong đó có việc thiết lập Trung tâm R&D tại Hà Nội và triển khai hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Việt Nam như Viettel và VinSmart. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hoan nghênh Qualcomm đã định vị Việt Nam ở vị trí cao trong chiến lược phát triển của Tập đoàn tại châu Á theo hướng đưa Việt Nam trở thành một trung tâm R&D quan trọng trong mạng lưới toàn cầu của Tập đoàn; cho rằng điều này phù hợp với định hướng tăng cường hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Mỹ trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Qualcomm tiếp tục mở rộng đầu tư lâu dài tại Việt Nam trong các lĩnh vực Tập đoàn có thế mạnh như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, robot, 5G/6G, trung tâm dữ liệu và các công ng hệ kết nối thế hệ mới; tăng cường chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. VIỆT NAM SẼ THÀNH TRUNG TÂM R&D LỚN VỀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO Ông Cristiano Amon cho biết Tập đoàn đang đẩy mạnh chiến lược phát triển các công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và điện toán kết nối, đồng thời tiếp tục mở rộng hoạt động nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam; đặc biệt đánh giá cao tầm nhìn, quyết tâm cũng như những chủ trương, chính sách mạnh mẽ của Việt Nam trong thúc đẩy tăng trưởng, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và xây dựng nền kinh tế dựa ngày càng nhiều hơn vào tri thức và công nghệ cao. Ông bày tỏ ấn tượng về những thành tựu phát triển nổi bật của Việt Nam thời gian vừa qua; cho rằng những kết quả này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của Việt Nam đối với cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam vươn lên trở thành một trung tâm sản xuất công nghệ cao, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và kinh tế số có vị trí ngày càng quan trọng trong khu vực. Ông Cristiano Amon khẳng định Qualcomm coi Việt Nam là một thị trường và trung tâm công nghệ ngày càng quan trọng tại châu Á và đang hướng tới xây dựng Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu và phát triển AI lớn thứ ba của Tập đoàn trên toàn cầu. PV (theo TTXVN) 2 THỜI SỰ n Thứ Sáu n Ngày 28/8/2026 Với hơn 100 tỷ USD đã đầu tư cho R&D trên toàn cầu, Qualcomm mong muốn phát huy năng lực công nghệ lõi, mạng lưới nghiên cứu và hệ sinh thái đối tác quốc tế để mở rộng hợp tác tại Việt Nam trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, 5G/6G, điện toán kết nối và hạ tầng công nghệ thế hệ mới. QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp ông Cristiano Amon, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn Qualcomm (Mỹ) ẢNH: TTXVN Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Qualcomm mở rộng đầu tư ở Việt Nam Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Qualcomm tiếp tục mở rộng đầu tư lâu dài tại Việt Nam trong các lĩnh vực Tập đoàn có thế mạnh như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, robot, 5G/6G, trung tâm dữ liệu. Sáng 27/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chính phủ đề xuất xử lý nội dung giao thoa với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời xử lý kỹ thuật một số vấn đề liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy nhà nước. Thẩm tra về các nội dung liên quan đến Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và giao dịch điện tử. Phát biểu thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Luật Đo lường cũng được đề xuất sửa đổi, có một sự liên kết và đồng bộ với Luật về Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Do đó, bà Hải đề nghị, các quy định trong Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần có sự liên thông và đặc biệt trong thiết lập cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch. “Những hiện tượng gian lận tại cây xăng, gian lận trong đo lường công tơ điện, nước ảnh hưởng ngay tới túi tiền của người dân”, bà Hải nói. Bên cạnh đó, theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, những vụ việc liên quan đến gian lận trong sử dụng máy quan trắc, đo nồng độ ô nhiễm trong thời gian qua là những vụ việc nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của toàn bộ người dân. Đại biểu đề nghị quy định rõ cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch và đặc biệt là việc bồi thường cho người dân bị thiệt hại trong lĩnh vực thiết yếu như điện, nước, xăng dầu, viễn thông. “Đây là sự mong mỏi của cử tri, đề nghị nghiên cứu và bổ sung cụ thể rõ hơn hoặc ở các văn bản hướng dẫn dưới luật...”, bà Hải nêu ý kiến. LUÂN DŨNG Bạn đọc thân mến! Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9, báo Tiền Phong trân trọng thông báo: các số báo từ 241 đến 249, phát hành trong thời gian từ ngày 29/8 đến ngày 6/9/2026, sẽ được gộp số theo lịch nghỉ lễ. Ấn phẩm Tiền Phong đặc biệt - Bứt phá tăng trưởng sẽ ra mắt bạn đọc vào ngày 29/8. Trong thời gian nghỉ lễ, Tiền Phong vẫn đồng hành với bạn đọc trên các nền tảng số, liên tục cập nhật thông tin thời sự và các câu chuyện đáng chú ý về đất nước, xã hội và đời sống. Báo Tiền Phong trân trọng cảm ơn sự tin tưởng và đồng hành của quý bạn đọc trong suốt thời gian qua. Hẹn gặp lại quý bạn đọc trong số báo 250, phát hành ngày 7/9/2026. Kính chúc quý bạn đọc và gia đình một kỳ nghỉ lễ Quốc khánh bình an, hạnh phúc và nhiều niềm vui! BÁO TIỀN PHONG Cần cơ chế bảo vệ, bồi thường cho người tiêu dùng Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, gian lận tại cây xăng, công tơ điện, nước ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền người dân, do đó cần bổ sung cơ chế bảo vệ và bồi thường cho người tiêu dùng.
3 n Thứ Sáu n Ngày 28/8/2026 THỜI SỰ Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá, năm học vừa qua là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cùng các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị trên các lĩnh vực then chốt, đặc biệt là Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trong bối cảnh đó, người đứng đầu Chính phủ ghi nhận ngành giáo dục đã đạt nhiều kết quả quan trọng về thể chế, cơ chế, chính sách tiếp tục được rà soát, hoàn thiện; ban hành số lượng lớn văn bản pháp luật, đặc biệt là các luật về giáo dục, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và Luật Nhà giáo, tạo bước đột phá phát triển giáo dục, đào tạo và chăm lo, tôn vinh đội ngũ nhà giáo. Cơ hội tiếp cận giáo dục tiếp tục được mở rộng. Các chính sách miễn, hỗ trợ học phí, sách giáo khoa, bữa ăn, tín dụng, học bổng, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn tiếp tục được quan tâm. Quyết liệt tập trung xây dựng 229 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, cơ bản hoàn thành 109 trường phục vụ năm học mới. Chương trình giáo dục phổ thông được triển khai hiệu quả. Giáo dục STEM, ngoại ngữ, năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI) được chú trọng và học sinh Việt Nam tiếp tục đạt thành tích cao tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế. Sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập giảm 50,5% và giảm 32.625 hiệu trưởng, hiệu phó. Chính sách, chế độ phụ cấp, thu hút, sử dụng nhà giáo được hoàn thiện. Giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao chuyển biến tích cực. Trong đó, quy mô người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ chiến lược tăng (năm 2026, hơn 53% thí sinh đăng ký xét tuyển đại học có nguyện vọng vào các ngành STEM)… GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC, KỸ NĂNG SỐNG CÒN BẤT CẬP Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng chỉ rõ những thách thức, tồn tại, hạn chế. Việc tổ chức thực hiện cơ chế, chính sách về giáo dục và đào tạo có nơi còn chậm, chưa hiệu quả; năng lực thực thi ở một số cấp còn hạn chế. Vẫn còn tình trạng thiếu giáo viên, phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học. Đây là vấn đề cần đặc biệt ưu tiên, tập trung để giải quyết ngay, có hiệu quả thời gian tới. Đổi mới bên trong ở một số nhà trường, cơ sở giáo dục chưa thực chất, chưa tương xứng với yêu cầu phát triển; phương pháp dạy và học, kiểm tra, đánh giá còn nặng về điểm số và thi cử; chất lượng sách giáo khoa có mặt còn hạn chế; tình trạng bệnh thành tích, gian lận, dạy thêm, học thêm biến tướng, tiêu cực trong thi cử, gánh nặng chi phí cho gia đình và phụ huynh học sinh vẫn còn diễn ra, gây bức xúc, ảnh hưởng đến uy tín của ngành. Thủ tướng nói: "Thầy cô dạy học sinh thì điều đầu tiên phải là đạo đức, ý thức tuân thủ pháp luật. Những vi phạm, gian lận trong thi cử như thế không thể nói chỉ là bệnh thành tích mà là ý thức chấp hành pháp luật, đặc biệt là của các thầy, cô giáo. Đây là vấn đề rất lớn của ngành, cần hết sức quan tâm". Cùng với đó, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, vấn đề đảm bảo sức khỏe thể chất, tinh thần, văn hóa học đường và an toàn trường học còn bất cập; còn xảy ra bạo lực học đường, mất an toàn thực phẩm trong trường học và các biểu hiện lệch chuẩn. Thủ tướng đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt là ngành giáo dục phải nhìn nhận đúng những thách thức, tồn tại, hạn chế; phải xác định nguyên nhân khách quan và chủ quan, trách nhiệm và đề xuất giải pháp khắc phục ngay trong năm học mới 2026-2027 và thời gian tới. PHẢI ĐỔI MỚI THỰC CHẤT Định hướng cho năm học mới, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, năm học 2026-2027 phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng, hướng tới tạo đột phá phát triển giáo dục, đào tạo. Năm học mới phải là năm chuyển trạng thái từ tập trung xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện có hiệu quả; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan, địa phương chuyển mạnh trọng tâm từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện đồng bộ, thực chất, tạo kết quả đầu ra rõ nét, đưa các chính sách mới về giáo dục, đào tạo thực sự đi vào cuộc sống. Tập trung xử lý các điểm nghẽn, giải phóng mọi nguồn lực. Kết quả phải được đo bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường, chất lượng nguồn nhân lực. Tập trung xử lý quyết liệt các tồn tại, hạn chế về đội ngũ và cơ sở vật chất; bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên". Rà soát, xử lý tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng, trang thiết bị; quá tải trường lớp tại đô thị, khu công nghiệp. Mặt khác, ngành phải đổi mới thực chất từ bên trong, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá; tiếp tục lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, địa phương và đánh giá, đề xuất giải pháp đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Tiếp tục rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông, kịp thời điều chỉnh những bất cập. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, đồng thời kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học. Tăng cường giáo dục lịch sử dân tộc, truyền thống yêu nước, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, ngoại ngữ; nâng cao năng lực số, STEM và sử dụng, ứng dụng AI có chọn lọc. Thủ tướng cũng yêu cầu, phải bảo đảm an ninh, an toàn trường học, an toàn thực phẩm; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, "thầy ra thầy - trò ra trò". Thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Theo Thủ tướng, giáo dục và đào tạo phải đi trước một bước phục vụ đổi mới mô hình phát triển của đất nước. Giáo dục nghề nghiệp phải gắn chặt với doanh nghiệp và thị trường lao động. Giáo dục đại học phải thực sự trở thành trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. HÀ LINH Sáng 27/8, phát biểu tại Hội nghị tổng kết năm học 2025 - 2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026 - 2027, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo ngành Giáo dục kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học. Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại Hội nghị tổng kết năm học 2025 - 2026 của ngành Giáo dục, ngày 27/8 ẢNH: BỘ GD&ĐT Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương sắp xếp trường học theo hướng thuận lợi cho học sinh, nâng cao chất lượng dạy học THỦ TƯỚNG LÊ MINH HƯNG: Kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học "Tương lai tới đây nền kinh tế chuyển đổi như thế nào, đất nước có phát triển nhanh, bền vững hay không phụ thuộc vào nguồn nhân lực. Nếu không nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực, thì không cách gì có thể đổi mới mô hình phát triển đất nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế". Thủ tướng LÊ MINH HƯNG Giảm hơn 32.000 hiệu trưởng, hiệu phó Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, năm học 2025 - 2026, cả nước có khoảng 4,82 triệu trẻ mầm non và hơn 19 triệu học sinh phổ thông đến trường. Số học sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 tăng hơn 24% so với năm trước. Việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục được triển khai quyết liệt. Số cơ sở giáo dục dự kiến giảm 50,5% và đội ngũ hiệu trưởng, hiệu phó giảm 32.625 người. Ở bậc ĐH, hơn 90 chương trình tài năng kỹ sư, thạc sĩ STEM được triển khai tại 23 cơ sở giáo dục đại học; tỷ lệ sinh viên STEM nhập học năm 2026 đạt 33,6%, tiến sát mục tiêu 35% vào năm 2030; trong đó khoảng 11.000 sinh viên học các ngành khoa học cơ bản và 110.000 sinh viên học các ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược.
Ngày 27/8, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất thông tin, trong 6 ngày cao điểm từ 28/8 đến 2/9, sân bay dự kiến khai thác 780 chuyến bay/ngày, tăng khoảng 5% so với lịch bay hiện tại (740 chuyến/ngày). Ngày 28/8 được dự báo là cao điểm khách quốc nội đi từ sân bay, còn ngày 2/9 là cao điểm khách quốc nội trở về, với khoảng 800 chuyến bay/ngày. Về lượng hành khách, sân bay dự kiến phục vụ bình quân khoảng 130.000 lượt khách/ngày, tăng khoảng 16% so với cao điểm Quốc khánh năm 2025. Các ngày 29/8 và 2/9 được dự báo đông nhất, với khoảng 135.000 hành khách/ngày. Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất cho biết đã xây dựng phương án phục vụ cao điểm, bố trí nhân lực, phương tiện, trang thiết bị và các nguồn lực cần thiết theo sản lượng và từng khung giờ. Tại nhà ga, Cảng phối hợp với các hãng hàng không, đơn vị phục vụ mặt đất và lực lượng chức năng bố trí nhân sự, phương tiện tại các khu vực làm thủ tục, soi chiếu an ninh, cửa khởi hành và khu vực nhận hành lý. Các phương án phân luồng cũng được triển khai nhằm hạn chế tình trạng ùn tắc kéo dài trong những khung giờ cao điểm. Ở khu vực bên ngoài sân bay, Cảng hàng không Tân Sơn Nhất phối hợp với cơ quan chức năng tổ chức phân luồng giao thông, xử lý tình trạng xe dù, chèo kéo hành khách và các trường hợp thu giá, phụ thu trái quy định. Cảng hàng không Tân Sơn Nhất khuyến cáo hành khách chủ động đến sân bay trước giờ khởi hành 2 tiếng đối với chuyến bay nội địa và 3 tiếng đối với chuyến bay quốc tế. Hành khách nên làm thủ tục trực tuyến hoặc tại các kiốt tự phục vụ, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của nhân viên hàng không tại khu vực kiểm soát an ninh. Cảng cũng khuyến khích hành khách sử dụng phương tiện vận tải công cộng, hạn chế người thân đưa tiễn. Trước đó, trong cao điểm Hè 2026, từ ngày 1/6 đến 15/8, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất khai thác 56.183 chuyến bay, bình quân 739 chuyến/ngày. Tổng lượng hành khách đạt hơn 9,6 triệu lượt, bình quân hơn 126.000 khách/mỗi ngày. Ngày cao điểm nhất trong mùa Hè là 19/7, với 810 chuyến bay và hơn 142.000 hành khách. ANH NHÀN Tân Sơn Nhất dự kiến đón 135.000 khách mỗi ngày dịp 2/9 Dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, TPHCM dự kiến khai thác bình quân khoảng 780 chuyến bay mỗi ngày, phục vụ khoảng 130.000 hành khách/ngày. Hai ngày cao điểm nhất dự kiến đạt khoảng 800 chuyến bay và 135.000 hành khách/ngày. 4 n Thứ Sáu n Ngày 28/8/2026 Không giữ khoảng cách trên cao tốc, nhiều tài xế bị phạt XÃ HỘI Từ hôm qua, 27/8, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3, Phòng hướng dẫn tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ đường sắt, Cục CSGT chính thức ra quân xử lý các tài xế vi phạm lỗi “Không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước” trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - QL45 - Nghi Sơn. VIỆC XỬ LÝ VI PHẠM DỰA TRÊN CHỨNG CỨ ĐIỆN TỬ, BẢO ĐẢM CHÍNH XÁC Theo ghi nhận của phóng viên, trong ngày, lực lượng CSGT xử lý 6 trường hợp vi phạm. Thông qua hệ thống camera giám sát, lực lượng chức năng phát hiện ôtô khách biển kiểm soát 37H-152. XX vi phạm tại Km219. Tổ công tác dừng phương tiện để kiểm tra và cho tài xế xem hình ảnh từ hệ thống camera giám sát, đối chiếu với biển báo khoảng cách, vạch kẻ đường... để xác định hành vi vi phạm và làm căn cứ xử phạt. Một cán bộ tổ CSGT cho biết, quá trình làm việc, tài xế trình bày do ôtô phía trước phanh dẫn đến không đảm bảo khoảng cách an toàn. Tuy nhiên, CSGT trích xuất dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình và hệ thống camera để phân tích diễn biến. Thượng tá Nguyễn Mạnh Thắng, Đội trưởng Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3 (Cục CSGT), cho biết việc xử lý vi phạm dựa hoàn toàn trên chứng cứ điện tử, bảo đảm khách quan, chính xác. Với những trường hợp chưa dừng được phương tiện trực tiếp trên cao tốc, hình ảnh vi phạm sẽ được cập nhật lên VNeTraffic, ứng dụng giao thông thông minh của CSGT, Bộ Công an. Ngày 26/8, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3 lập biên bản 2 lái xe khách vi phạm quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi lưu thông trên tuyến cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45. Theo lực lượng CSGT, với hành vi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước khi lưu thông trên đường cao tốc, lái xe sẽ bị phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng và trừ 2 điểm Giấy phép lái xe. Nếu gây tai nạn giao thông sẽ bị phạt tiền từ 20 - 22 triệu đồng, trừ 10 điểm Giấy phép lái xe. TẠO THÓI QUEN AN TOÀN Theo quy định hiện hành, trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, mặt đường không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng, tầm nhìn bảo đảm, khi tốc độ phương tiện là 60 km/h thì khoảng cách an toàn tối thiểu là 35m; tốc độ từ trên 60 km/h đến 80 km/h thì khoảng cách tối thiểu là 55m; tốc độ trên 80 km/h đến 100 km/h, khoảng cách tối thiểu là 70m; tốc độ trên 100 km/h đến 120 km/h, khoảng cách tối thiểu là 100m. Cục CSGT cho biết, ở tốc độ 100 km/h, mỗi giây xe di chuyển được khoảng 28 mét. Với khoảng cách 100m, chỉ có khoảng 3,6 giây để phát hiện, phản xạ và xử lý tình huống; đây là khoảng thời gian tối thiểu để an toàn. Trong trường hợp lưu lượng phương tiện tăng cao, hoặc ùn tắc do sự cố phía trước, người điều khiển xe chạy với tốc độ dưới 60 km/h phải chủ động giữ khoảng cách an toàn phù hợp với xe chạy liền trước xe của mình. Khoảng cách này tùy thuộc vào mật độ phương tiện, tình hình giao thông thực tế để đảm bảo an toàn giao thông. Trong điều kiện trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường có địa hình quanh co, đèo dốc, tầm nhìn hạn chế, người lái xe phải điều chỉnh khoảng cách an toàn lớn hơn trị số ghi trên biển báo hoặc trị số được quy định trong điều kiện thời tiết thuận lợi. Theo Cục CSGT, giữ khoảng cách an toàn không chỉ để tránh bị xử phạt mà quan trọng hơn là tạo đủ thời gian để xử lý khi phương tiện phía trước giảm tốc độ hoặc xuất hiện tình huống bất ngờ. Quy định này không phải là quy định để làm khó tài xế, mà tạo một thói quen an toàn giúp bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng. THANH HÀ Ngày 27/8, lực lượng CSGT phát hiện, lập biên bản xử phạt nhiều tài xế ô tô vi phạm lỗi “Không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước” trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - QL45 - Nghi Sơn. Theo thống kê từ đầu năm 2026 đến nay, trên tuyến Pháp Vân – Nghi Sơn xảy ra 8 vụ tai nạn giao thông do không giữ khoảng cách an toàn, làm 1 người chết, 18 người bị thương, 34 ô tô bị hư hỏng, thiệt hại tài sản hơn 2 tỷ. Biển báo giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc ẢNH: T.H Tổ công tác CSGT trích xuất camera giám sát ghi lại hình ảnh phương tiện ẢNH: T.H Kiều Thanh chưa bị tước danh hiệu nghệ sĩ ưu tú Cơ quan CSĐT, Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố và bắt tạm giam 82 bị can trong đó có diễn viên Kiều Thanh (45 tuổi), để điều tra về các hành vi sản xuất công cụ dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy, mua bán trái phép chất ma túy và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Thông tin Kiều Thanh bị khởi tố nhanh chóng nhận được sự quan tâm của công chúng, bởi đây là diễn viên truyền hình nổi tiếng, từng được phong tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú vào năm 2015. Nhiều người đặt câu hỏi về việc tước danh hiệu của nghệ sĩ trong trường hợp vi phạm pháp luật. Điều 93 Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/ QH15, được Quốc hội thông qua ngày 15/6/2022 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 nêu rõ, cá nhân được tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước mà bị kết tội bằng bản án hoặc quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật và bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn, tù chung thân hoặc tử hình thì bị tước danh hiệu vinh dự Nhà nước. Nghệ sĩ ưu tú cũng thuộc nhóm danh hiệu này. Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) lý giải không phải cứ bị khởi tố, bắt tạm giam hoặc có bản án sơ thẩm là đương nhiên bị tước danh hiệu nghệ sĩ ưu tú. Ở thời điểm hiện tại, Kiều Thanh bị khởi tố, bắt tạm giam. Cơ quan chức năng vẫn tiếp tục làm việc, hiện tại chưa có bản án có hiệu lực pháp luật. Việc tước danh hiệu, nếu đủ điều kiện theo luật, chỉ đặt ra sau khi có kết quả tố tụng và hình phạt cụ thể. NGỌC ÁNH Hành khách xem thông tin các chuyến bay đi, đến tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất ẢNH: H.H
Thông tin thêm về quá trình đo vẽ, nhận bàn giao thực tế để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại số nhà 23 Tông Đản, đại diện Công ty cho biết, năm 2010, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có văn bản gửi UBND TP. Hà Nội về việc giải quyết nhà ở cho cán bộ lão thành cách mạng. Trong đó, đề nghị UBND TP. Hà Nội giải quyết nhà ở cho gia đình cụ Đặng Xuân Thiều (được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh) theo chế độ nhà đối với lão thành cách mạng. Văn bản cũng được gửi đến Bảo tàng biết và thực hiện. Sau đó, Công ty phối hợp với đơn vị có tư cách pháp nhân về đo đạc địa chính để xác định tổng thể thửa đất dựa trên hiện trạng sử dụng đã được cơ quan chủ quản là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác định. Tổng diện tích toàn bộ thửa đất ghi nhận là 304,4 m2. Trên cơ sở đó, Công ty có báo cáo trình lên Sở Xây dựng đề nghị tiếp nhận quản lý. Trong quyết định tiếp nhận của Sở Xây dựng Hà Nội có ghi rõ: “Mọi thủ tục tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến nhà đất và người ăn ở trong thời gian trước thời điểm bàn giao sẽ do cơ quan chủ quản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) hoàn toàn chịu trách nhiệm giải quyết trước pháp luật”. Theo đơn vị, hồ sơ nhà đất tại 23 Tông Đản được thực hiện hoàn toàn đúng quy trình, các quy định pháp luật. Cơ quan chủ quản có yêu cầu bàn giao và Hà Nội thực hiện tiếp nhận theo đúng thẩm quyền để bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người dân theo chế độ lão thành cách mạng. TRẦN HOÀNG 5 n Thứ Sáu n Ngày 28/8/2026 XÃ HỘI ĐÊM KINH HOÀNG Giữa tháng 8/2026, có mặt tại cồn Thanh Long (ấp Phước Lý Nhì, xã Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long), đập vào mắt chúng tôi là cảnh những hàm ếch khoét sâu, ngoạm đứng vào bờ đê cồn. Chỉ về phía căn nhà cửa, tường rào bị xé toạc, nền móng sụt lún chênh vênh gần bờ sông, ông Đặng Văn Hữu (61 tuổi) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại thời khắc dòng nước lũ tràn vào nhà do bờ đê bị sạt lở cách đây hơn nửa năm. Lúc đó là 12 giờ khuya một ngày cuối tháng 12/2025, màn đêm yên ả của cồn Thanh Long bị phá vỡ bởi âm thanh của dòng nước lũ do vỡ đê tràn vào. “Đang ngủ trong nhà, tôi nghe tiếng nước tràn vô ồ ồ, liền thoát chạy khỏi nhà và ra bờ bao kiểm tra, chứng kiến bờ bao xói lở, nước cuồn cuộn chảy vào cuốn nát luôn căn nhà”, ông Hữu nhớ lại. Dòng nước xiết từ sông Cổ Chiên đổ thẳng vào căn nhà xây cấp 4 chỉ cách bờ bao vài mét của ông Hữu, nước cuốn phăng tường rào, cửa trước, lật tung cả nền gạch, đổ sập mái trước nhà. Hầu như toàn bộ vật dụng trong nhà bị cuốn đi hoặc hư hỏng, hệ thống năng lượng mặt trời cũng bị cuốn trôi. Ở trên cồn 40 năm nay, ông Hữu chắt bóp tiền hoa màu thu được để cất căn nhà kiên cố này được khoảng 20 năm nay. Trước căn nhà cũng nằm sâu trong lõi cồn, cách bờ sông 40-50m, sau nhiều năm cồn sạt lở, nay căn nhà đã ra gần mép nước. Mái ấm trị giá gần trăm triệu đồng bằng mồ hôi nước mắt, gắn bó bao năm, nay để hoang sau một trận lụt. Nhà hư hỏng, ông Hữu phải dựng chòi trên mé đê để ở giữ vườn, không có điện nên phải sử dụng đèn năng lượng mặt trời. Bất lực nhìn cơ nghiệp trôi theo dòng nước, ông Hữu đành dựng tạm chòi sát thân đê vừa để ở vừa trông coi, chăm sóc khu vườn trên cồn. Vườn bưởi da xanh rộng hơn 0,7 ha, trước đây mỗi năm mang lại cho gia đình ông Hữu doanh thu 500-600 triệu đồng, giờ ngập úng, chết thưa dần, buộc ông phải chặt bỏ để trồng lại. Cách nhà ông Hữu hơn 100m, có căn nhà hoang đã xuống cấp, bên trong trống huơ trống hoác vì không có người ở. Theo người dân trên cồn, căn nhà này của ông Võ Văn Trỉ. Ông Trỉ mất cách đây khoảng 10 năm, thọ 99 tuổi, là một trong những người đầu tiên ra sinh sống trên cồn Thanh Long. Do sạt lở ngày càng nghiêm trọng nên người thân của ông đã chuyển vào đất liền sống, không dám ở lại cồn vì sợ nguy hiểm. NƯỚC MẮT RƠI TRÊN BÃI BỒI Đi sâu vào bên trong cồn Thanh Long, cảnh mất đất hiện hữu trên từng khuôn mặt buồn bã của người dân nơi đây. Bà Lê Thị Đông (58 tuổi) hiện cũng sống lay lắt trong một túp chòi che tạm bợ. Căn nhà kiên cố trị giá gần trăm triệu đồng của vợ chồng bà đã bị cuốn xuống sông. Căn nhà là tài sản lớn nhất, là kết quả của mấy chục năm làm vườn của gia đình bà Đông. Sống ở mảnh đất này gần 30 năm, bà Đông nghẹn ngào nhớ về người cha quá cố, người từng được dân gọi là “Ông ba Cồn”. Hơn nửa thế kỷ trước, cồn Thanh Long chỉ là một bãi bùn bồi lấp, lấp xấp nước. Cha bà cùng một số trai làng cùng lứa bằng đôi bàn tay trần khai hoang, lập ấp trên cồn. “Ông già tôi cặm cụi đắp cái cồn này bằng hai bàn tay không. Cứ canh nước cạn là nhảy xuống đắp bùn bao đất lại, nước lớn thì nhảy lên bờ. Đắp cả chục công đất mà toàn bằng tay. Vậy mà giờ lở tiêu tùng hết trơn”, bà Đông rơm rớm nước mắt. Nói xong, bà Đông chỉ tay về phía mé sông, kể tiếp: “Hồi đó bãi bồi còn xa căn nhà hơn trăm mét, người dân lội bộ ra bắt cá tôm sống qua ngày. Vườn tược sau này cũng trù phú lên với bưởi và một số loại cây ăn trái khác. Nhưng rồi sạt lở ập đến, đê vỡ ngập úng khiến cây trái suy kiệt”. Vợ chồng bà Đông nhận được 40 triệu đồng tiền hỗ trợ từ Nhà nước, nhưng cũng chẳng biết làm gì khi căn nhà đổ sập. Sau đó, bà cất chòi ở tạm trên bờ đê để chăm nom khu vườn chỉ còn rộng khoảng 6 công đất đang trồng bưởi. “Đất cứ bể hoài, cất nhà vô đâu bây giờ?”, bà than thở. Cùng trên cồn, nhẩm tính lại thiệt hại, ông Trần Thanh Tuấn (63 tuổi, sống trên cồn Thanh Long hơn 50 năm) cho biết, từ khi sạt lở nghiêm trọng đến nay, gia đình mất hơn 3 công đất sản xuất. Vườn bưởi da xanh rộng 6 công ông Tuấn từng thu về hơn trăm triệu đồng mỗi năm, nay cành lá héo hon, thu nhập giảm hẳn. Chỉ tay về phía dòng sông, ông Tuấn cho biết, tình trạng sạt lở tại cồn Thanh Long diễn biến phức tạp từ năm 2018, từ lở theo mùa sang sạt lở quanh năm. Theo ông Tuấn, việc xuất hiện mỏ cát phía thượng nguồn đã làm thay đổi dòng chảy, dòng nước đâm thẳng vào bờ cồn khiến chân cồn bị bào mòn. Nghiêm trọng hơn, hoạt động khai thác cát dưới đuôi cồn cũng diễn ra rầm rộ. “Ngày đêm ghe, sà lan hút cát ầm ầm. Một ngày cả chục chiếc sà lan lớn rút cát đem đi, riết rồi cát đâu mà bồi lại đáy sông, bắt buộc đất cồn phải lún sụt, rút từ trên cồn để bù vào đáy sông thôi”, ông Tuấn bức xúc. Để cứu cồn Thanh Long, Nhà nước đã nhiều lần đổ tiền vào làm đê bao kiên cố, nhưng rồi đê xây lên lại bị “hà bá” nuốt. Tuyến đê thứ tư vừa cất được khoảng 6 tháng, nay lại tiếp tục rạn nứt, lở dần. Chỉ những ngày đầu tháng 8, một đoạn bờ cách nhà ông Trần Thanh Tuấn chừng 200m đã sụt 50m xuống sông. Ngay tại vị trí ông đứng gần đầu cồn, những vết nứt chân chim đang tiếp tục cảnh báo sẽ có những mảng đất sắp sụp. HÒA HỘI-CẢNH KỲ Nửa thế kỷ bám trụ giữa dòng Cổ Chiên, những nông dân miệt vườn đã lặn ngụp đắp từng cục đất để tạo dựng vườn cây trái trù phú. Thế nhưng, dòng chảy biến đổi nghiệt ngã đang dần xóa sạch tất cả. Nhà sập, đất lở, cơ nghiệp cả đời bị “hà bá” nuốt chửng chỉ sau một đêm, bỏ lại những phận người chông chênh, lay lắt dưới túp chòi che tạm ngay trên mảnh đất cha ông. Liên quan vụ 80 m2 đất Bảo tàng Lịch sử quốc gia bị lấn chiếm, đại diện Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển Nhà Hà Nội nói rằng, hồ sơ nhà đất tại 23 Tông Đản được thực hiện hoàn toàn đúng quy trình, các quy định pháp luật. Trong toàn bộ hồ sơ, không xuất hiện số liệu nào thể hiện diện tích 80 m2 đất. Đồng bằng sông Cửu Long đang teo tóp dần khi sạt lở ngày càng dữ dội, liên tục nuốt đất đai, nhấn chìm xóm làng. Từ những dải đất trù phú ven sông, cồn bãi phì nhiêu, tới những tuyến đê kè kiên cố đều có thể bị xói lở; nhà cửa, đất sản xuất đều có thể bị “hà bá” nuốt trong chớp mắt. Cồn Thanh Long teo tóp dần do sạt lở ẢNH: H.H Nhà số 23 Tông Đản, Hà Nội. Theo tìm hiểu của phóng viên báo Tiền Phong, hiện căn biệt thự này đã được chuyển nhượng cho chủ mới ẢNH: TR.H Trước đây, cồn Thanh Long rộng khoảng 50ha với gần 40 hộ, khoảng 120 nhân khẩu sinh sống. Từ năm 2016 đến nay, cồn liên tục bị sạt lở, diện tích ngày càng giảm, hiện chỉ còn khoảng 30ha. Hiện có 36 hộ còn đất canh tác trên cồn, trong đó 6 hộ với hơn 20 người sinh sống, sản xuất. Trước tình trạng sạt lở cồn Thanh Long, địa phương đang nghiên cứu phương án đưa các hộ dân trên cồn vào bờ để đảm bảo an toàn. Đồng bằng sông Cửu Long teo tóp trước “hà bá” VỤ 80M2 ĐẤT BẢO TÀNG LỊCH SỬ QUỐC GIA BỊ LẤN CHIẾM: Bài 1: Chông chênh giữa dòng Cổ Chiên Công ty Quản lý và Phát triển Nhà Hà Nội lên tiếng Ông Đặng Văn Hữu chỉ căn nhà của mình bị hư hỏng nặng do sạt lở bờ đê làm nước tràn vào ẢNH: H.H
TẬP TRUNG NGUỒN LỰC CHO ĐẦU TÀU Để giữ chân người học, nâng cao chất lượng và thu hút nhân tài toàn cầu, việc hình thành một hệ sinh thái giáo dục ĐH đủ mạnh, chuyển đổi từ quản lí hành chính sang quản trị theo sứ mạng và hiệu quả là đòi hỏi cấp thiết. TS Võ Thanh Hải, Phó giám đốc ĐH Duy Tân, cho rằng, Việt Nam rất cần các ĐH tinh hoa và xuất sắc. Kinh nghiệm Trung Quốc, Singapore cho thấy, những quốc gia thành công đều tập trung nguồn lực lớn để xây dựng các trường ĐH dẫn dắt, thay vì phát triển dàn trải. Trong điều kiện nguồn lực tài chính và nhân lực hạn chế, tập trung đầu tư để tạo ra những điểm sáng bền vững không chỉ là lựa chọn phù hợp mà là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, theo ông Hải, tinh hoa hay xuất sắc cần được thể chế hóa bằng một bộ chuẩn thống nhất rõ ràng do Nhà nước ban hành và kiểm soát chặt chẽ. Bộ chuẩn phải đủ rõ để đánh giá đầu vào, quá trình và đầu ra, nhưng cũng đủ linh hoạt để tạo cạnh tranh. Quan trọng hơn, cơ sở giáo dục không duy trì được chất lượng phải được sàng lọc, nhường vị trí cho những đơn vị có năng lực vươn lên. Đây cũng là tinh thần đang được Bộ GD&ĐT đặt vào chiến lược phát triển giáo dục ĐH giai đoạn mới. GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD&ĐT), cho biết, hệ thống dự kiến được tổ chức theo ba tầng: 3-5 cơ sở giáo dục đại học tinh hoa; khoảng 25-30 cơ sở trọng điểm; và nhóm các cơ sở còn lại, tập trung cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. PHẢI ĐÀO TẠO ĐƯỢC “MÁY CÁI” Một thay đổi căn bản được đặt ra là không thể xây dựng ĐH tinh hoa nếu thiếu nghiên cứu. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân nhấn mạnh, muốn có ĐH dẫn dắt, trước hết phải đào tạo được “máy cái”, tức đội ngũ nhà khoa học, giảng viên ĐH giỏi và các nhà nghiên cứu có khả năng dẫn dắt lĩnh vực trọng tâm. Điều này đồng nghĩa đào tạo ĐH không thể chỉ xoay quanh giờ lên lớp và các môn học truyền thống. Sinh viên cần được tham gia đề án, dự án, nhóm nghiên cứu và các hoạt động liên ngành. Một học kì làm việc thực chất trong trung tâm nghiên cứu, dưới sự hướng dẫn của giáo sư hoàn toàn có thể trở thành một phần quan trọng của chương trình đào tạo. Theo TS Võ Thanh Hải, thước đo cuối cùng của ĐH tinh hoa là chất lượng và trải nghiệm người học. Sinh viên phải được bước vào phòng thí nghiệm, làm việc trực tiếp với các nhóm nghiên cứu và giáo sư, qua đó phát triển đồng thời năng lực chuyên môn, phẩm chất và khả năng sáng tạo. Cách tiếp cận này cũng phù hợp với xu thế quốc tế: Nghiên cứu không còn là hoạt động tách biệt với đào tạo mà trở thành môi trường học tập ở trình độ cao. Một trường có thể sở hữu cơ sở vật chất hiện đại, nhưng nếu sinh viên không được tham gia vào quá trình tạo ra tri thức mới, khó có thể được xem như ĐH nghiên cứu thực sự. Nếu coi nhân tài là điều kiện quyết định, cần giải bài toán tiếp theo: Làm thế nào để thu hút và giữ chân họ. TS Lê Mai Lan, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH VinUni, cho rằng, mục tiêu của giáo dục ĐH không chỉ đào tạo người học giỏi mà phải biến trí tuệ người Việt thành tài sản trí tuệ quốc gia, góp phần đưa Việt Nam trở thành nơi “xuất khẩu” về tri thức. VinUni đặt ra những chuẩn quốc tế cao cho quá trình phát triển, với mục tiêu 20% sinh viên quốc tế, 100% chương trình được kiểm định quốc tế, 40% giảng viên quốc tế, tiếng Anh là ngôn ngữ chính về chuyên môn và 20% chương trình nằm trong tốp 100 thế giới theo lĩnh vực. Trường cũng xác định trong 5 năm tới không mở rộng khuôn viên, thay vào đó tập trung nâng chất lượng. Nhưng nhân tài không chỉ cần lương cao. Môi trường học thuật, quyền tự do nghiên cứu, điều kiện làm việc và cơ hội tạo ra tác động mới là những yếu tố quyết định khả năng giữ chân nhà khoa học. TS Võ Thanh Hải dẫn thực tế ĐH Duy Tân có hơn 50 nhà khoa học quốc tế làm việc toàn thời gian và cho rằng, điều giữ chân họ còn nằm ở sự hỗ trợ trong đời sống hằng ngày và không gian tự do học thuật. Bài toán nhân tài vì vậy phải được nhìn theo chuỗi. Bộ GD&ĐT đang tính tới chính sách dành cho nhà khoa học tiềm năng từ học sinh phổ thông, nhà khoa học trẻ, nhà khoa học xuất sắc đến chuyên gia quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài và những nhà khoa học cao tuổi nhưng còn năng lực nghiên cứu. XÁC ĐỊNH TRỤC ĐẦU TƯ Trong cuộc tái cấu trúc, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số được xem là những yếu tố có thể làm thay đổi nhanh nhất mô hình ĐH. TS Võ Thanh Hải cho biết, khi ĐH Duy Tân chuyển hướng sang mô hình ĐH AI, trường gặp rào cản do một số quy định về hạ tầng, diện tích sàn và cách tính truyền thống chưa theo kịp mô hình mới. TS Lê Mai Lan cho rằng, AI và Robotics có thể là những mũi nhọn để Việt Nam tạo bước bứt phá. Cùng với AI), mô hình hợp tác “ba nhà” (Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp) cũng cần được nâng cấp. Theo TS Võ Thanh Hải, liên kết hiện nay còn khá thô, chủ yếu là doanh nghiệp tài trợ thiết bị, phòng lab hoặc tuyển dụng sinh viên. Giai đoạn tới cần chuyển sang hợp tác nghiên cứu chuyên sâu, hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo trong trường đại học và cùng giải quyết những bài toán lớn của quốc gia. Một điểm mới quan trọng trong định hướng của Bộ GD&ĐT là chuyển cơ chế tài chính từ bình quân sang đặt hàng, giao nhiệm vụ và hỗ trợ trực tiếp người học. Nhà nước không nên chỉ phân bổ nguồn lực theo mô hình trường công hay trường tư, mà cần căn cứ vào năng lực thực hiện nhiệm vụ và sản phẩm đầu ra. GS Nguyễn Tiến Thảo cho biết, hệ thống sẽ hướng tới quản trị bằng dữ liệu, thay vì phân bổ nguồn lực chủ yếu theo số lượng sinh viên. Dữ liệu tuyển sinh, quá trình học tập, việc làm, thu nhập và quá trình đóng góp của sinh viên sau tốt nghiệp sẽ được sử dụng để đánh giá hiệu quả đào tạo. Một ngành đào tạo có thể tuyển sinh tốt nhưng nếu sinh viên ra trường khó tìm việc, làm trái ngành hoặc thu nhập không cao hơn đáng kể so với lao động phổ thông, thì cần đặt lại câu hỏi về quy mô và sự cần thiết của ngành đó. Ngược lại, những chương trình tạo ra nguồn nhân lực có giá trị cao phải được ưu tiên đầu tư. Tái cấu trúc hệ thống ĐH, xét cho cùng, không chỉ nhằm tạo ra những danh xưng có thứ hạng quốc tế. Mục tiêu sâu xa hơn là làm cho người học Việt Nam nhìn thấy ở trong nước có môi trường đủ tốt để họ không phải ra nước ngoài chỉ vì thiếu cơ hội học tập và nghiên cứu. Muốn vậy, chất lượng phải hiện diện trong toàn hệ thống. ĐH tinh hoa cần đủ sức cạnh tranh toàn cầu. ĐH trọng điểm phải dẫn dắt theo vùng, ngành, lĩnh vực. Nhóm cơ sở còn lại phải bảo đảm sinh viên tốt nghiệp có năng lực thực chất và đáp ứng được thị trường lao động. Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu có khoảng 8-10 cơ sở giáo dục ĐH vào nhóm khoảng 200 đại học hàng đầu châu Á, 1-2 cơ sở ở đẳng cấp hàng đầu thế giới và 3-5 cơ sở phát triển theo hướng ĐH tinh hoa. Mục tiêu dành khoảng 3% tổng đầu tư cho giáo dục ĐH cũng được đề xuất nhằm tạo thêm nguồn lực cho quá trình chuyển đổi. NGHIÊM HUÊ 6 n Thứ Sáu n Ngày 28/8/2026 KHOA GIÁO GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THUA TRÊN “SÂN NHÀ”? Hệ thống giáo dục đại học (ĐH) Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc căn bản nhằm giải quyết bức tranh nghịch lí nhiều trường phải vật lộn với áp lực quy mô tuyển sinh và nguồn thu học phí, trong khi việc phát triển các ĐH tinh hoa đòi hỏi hướng đi ngược lại - chọn lọc hơn, đầu tư sâu hơn và chấp nhận chi phí đào tạo cao hơn trên mỗi sinh viên. Nhà chiếu hình vũ trụ tại ĐH Phenikaa phục vụ sinh viên học tập, trải nghiệm ẢNH: NTCC Khi nguồn lực được dồn vào đúng nơi, nhân tài được trao không gian cống hiến, sinh viên được học trong môi trường nghiên cứu và doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết bài toán thực, các trường đại học của Việt Nam mới có thể trở thành điểm đến thay vì điểm đi của người học và người tài. Đó cũng là ý nghĩa lớn nhất của cuộc tái cấu trúc không đơn thuần sắp xếp lại các trường, mà xây dựng lại năng lực cạnh tranh của giáo dục đại học Việt Nam. Bài cuối: Giải pháp giữ chân người học Phòng thí nghiệm tại ĐH Quốc gia Hà Nội ẢNH: NTCC
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==