Báo Tiền Phong số 240

8 n Thứ Sáu n Ngày 28/8/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ VĂN HÓA KHÔNG CHỈ NẰM TRONG BẢO TÀNG, NHÀ HÁT Tiến sĩ Hà Thanh Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam, cho rằng nếu Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 vẫn được hình dung bằng những hội nghị, diễn văn, lễ mít tinh, triển lãm hay chương trình sân khấu hóa quen thuộc, rất khó tạo ra một không khí văn hóa lan rộng đến từng khu phố, gia đình. Một ngày văn hóa chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân cảm thấy đó là ngày dành cho mình, gia đình mình, khu phố mình, làng quê mình và cộng đồng nghề nghiệp của mình. Văn hóa vốn không chỉ nằm trong bảo tàng, nhà hát hay những chương trình được dàn dựng công phu mà còn ở trong câu chuyện của một gia đình, món ăn của một vùng quê, tiếng hát của một câu lạc bộ, nghề thủ công được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác hay những ký ức về một con phố. Vì thế, hiệu quả của ngày 24/11 không nên chỉ được tính bằng số lượng chương trình. Điều đáng kể hơn là có bao nhiêu người tham gia, bao nhiêu gia đình cùng đi xem một triển lãm, bao nhiêu trẻ em lần đầu bước vào bảo tàng, bao nhiêu người lao động có cơ hội đến nhà hát, thư viện, di tích. MÔ HÌNH “24 GIỜ VĂN HÓA” Cách gần nhất để đưa văn hóa vào đời sống là bắt đầu từ những điều thân thuộc, bình dị. Ngày 24/11, một gia đình có thể cùng đọc một cuốn sách Việt Nam, xem một bộ phim, nghe một album nhạc, nấu món ăn truyền thống, kể cho con nghe về quê hương hoặc đưa trẻ đến một di tích gần nhà. Một khu dân cư có thể mở hội sách nhỏ, triển lãm những bức ảnh cũ, tổ chức một buổi kể chuyện về lịch sử địa phương, dựng sân khấu cộng đồng, chiếu phim ngoài trời hay mở một phiên chợ thủ công. Một trường học có thể dành một ngày cho trò chơi dân gian, âm nhạc truyền thống, nghệ thuật, đọc sách. Một doanh nghiệp có thể đưa công nhân và gia đình đến bảo tàng, nhà hát hoặc tổ chức không gian văn hóa ngay tại nơi làm việc. Những hoạt động như vậy không cần quá nhiều kinh phí nhưng có thể làm được điều mà những chương trình lớn đôi khi khó làm: kéo văn hóa lại gần đời sống. TS Hà Thanh Vân đề xuất mô hình “24 giờ văn hóa”. Thay vì một vài chương trình tập trung trong một khung giờ, ngày 24/11 có thể kéo dài từ sáng đến đêm, để mỗi người tìm thấy một hoạt động phù hợp. Buổi sáng là những chuyến đi bộ di sản, tham quan di tích, đọc sách, trò chơi dân gian. Buổi chiều dành cho lớp thủ công, hội họa, âm nhạc, sân khấu, gặp gỡ nghệ nhân, tham quan bảo tàng, thư viện, phòng tranh. Khi thành phố lên đèn, các hoạt động có thể tiếp tục với hòa nhạc, chiếu phim ngoài trời, nghệ thuật đường phố, bảo tàng đêm, phố sách, chợ thiết kế, ẩm thực và du lịch đêm. Việc chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam khẳng định vị thế của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Đây được kỳ vọng trở thành “điểm hẹn tinh thần” của toàn xã hội. Người dân không thể chỉ là khách mời, khán giả hoặc đối tượng tuyên truyền, mà phải trở thành chủ thể sáng tạo, thực hành và truyền tải văn hóa. Đánh thức Ngày Văn hóa Việc chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam khẳng định vị thế của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước HÀNH TRÌNH THIỆN NGUYỆN Năm 2008, khi mới 27 tuổi, anh Nguyễn Tấn Nhứt (phường Bàn Thạch, TP Đà Nẵng) bắt đầu hoạt động thiện nguyện. Là người theo đạo Phật, anh dần gắn những việc thiện mình làm với quan niệm sống hướng đến điều lành. “Khi đó thấy mọi người làm thiện nguyện, tôi cũng muốn làm. Tôi xin đi gặt lúa cho các cô chú rồi xin lúa đó đem đi làm từ thiện”, anh Nhứt nhớ lại. Những bao gạo xin được sau mùa gặt đã trở thành những phần quà đầu tiên anh mang đến cho những người khó khăn. Từ những việc làm nhỏ, anh dần kết nối với những người có cùng mong muốn sẻ chia yêu thương. Tháng 11/2014, nhóm Thiện nguyện Tam Bảo Tâm Thiện được thành lập. Anh Nhứt là người đứng ra kết nối và duy trì các hoạt động thiện nguyện của nhóm. Ban đầu, nhóm chỉ có 4 thành viên, và hiện duy trì khoảng 8 người. Về tên gọi của nhóm, “Tam Bảo” là Phật, Pháp, Tăng; còn “tâm thiện” là hướng con người đến những điều lành, việc tốt. Đến năm 2017, nhóm chia thành những nhóm nhỏ để hoạt động tại các khu vực trên địa bàn thành phố Đà Nẵng như phường Tam Kỳ, xã Phú Ninh, xã Chiên Đàn… Mỗi thành viên phụ trách một địa bàn, trực tiếp khảo sát, tìm hiểu hoàn cảnh rồi thông tin lại với nhóm để có phương án hỗ trợ. Với anh Nhứt, một phần quà chỉ thực sự có ý nghĩa khi đến đúng người cần. Vì vậy, những chuyến đi khảo sát luôn là một phần quan trọng trong hoạt động của nhóm. “Có những hoàn cảnh nhìn mà xót xa lắm. Mình đến tận nơi mới thấy người ta khổ đến mức nào, mà ở ngoài không thể hình dung được. Nhìn những hoàn cảnh như vậy, mình không đành lòng, cứ muốn giúp được gì thì cố gắng giúp”, anh Nhứt chia sẻ. CHUYẾN XE YÊU THƯƠNG Hoạt động thiện nguyện của nhóm được duy trì xuyên suốt trong năm. Hằng tháng, các thành viên tìm đến khoảng 11 hoàn cảnh khó khăn để hỗ trợ; bên cạnh đó là những buổi nấu cháo tình thương tại các bệnh viện và các chương trình trao quà dịp Tết. Đến năm 2021, nhóm bắt đầu triển khai hoạt động trao quà cho các hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn khu vực Quảng Nam cũ vào mùa Vu Lan. Chương trình thường được thực hiện từ ngày mùng 5 đến trước ngày Rằm tháng 7 âm lịch. Mùa Vu Lan năm nay, nhóm vận động được 60 phần quà, mỗi phần trị giá 500.000 đồng, gồm các nhu yếu phẩm và 200.000 đồng tiền mặt, tổng giá trị khoảng 30 triệu đồng. Để những phần quà ấy đến được tận tay bà con, các thành viên lại lên đường. Nhóm không có phương tiện riêng, đều tự chạy xe máy và tự lo chi phí xăng xe, đi lại. Có chuyến xe bị lủng lốp giữa đường, có thành viên từng bị côn trùng cắn, có người bị chó cắn. Những mùa mưa lũ, các thành viên phải di chuyển bằng ghe. Gần 12 năm qua, những chuyến xe máy của anh Nguyễn Tấn Nhứt cùng các thành viên nhóm Thiện nguyện Tam Bảo Tâm Thiện vẫn rong ruổi đến những hoàn cảnh khó khăn ở tỉnh Quảng Nam cũ. Với anh Nhứt, mỗi mùa Vu Lan không chỉ là dịp báo hiếu đấng sinh thành mà còn là cơ hội để gieo thêm những hạt giống thiện lành cho đời. nNGUYỄN DIỆP – THÙY TRÂM KÝ SỰ Thành viên Nhóm thiện nguyện Tam Bảo Tâm Thiện trao quà hỗ trợ gia đình bà Nguyễn Thị Chinh (xã Phú Ninh, TP Đà Nẵng), bản thân bị mất một chân, mẹ bị tai biến, cha đan tre, lạt để kiếm thêm thu nhập chăm lo cho gia đình Tâm Thiện qua bao mùa Vu Lan

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==