THỨ BA 14/7/2026 Số 195 0977.456.112 TRANG 3 Đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng mới TRANG 2 CHỐNG LÃNG PHÍ THỜI GIAN VÀ CƠ HỘI PHÁT TRIỂN Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Phiên họp thứ 2 Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, sáng 13/7 ẢNH: TTXVN Những cuộc đối đầu kinh điển và nhiều duyên nợ TRANG 15 TRANG 4 Thí sinh xem danh sách dự thi tốt nghiệp THPT 2026 (Ảnh minh họa) ẢNH: DƯƠNG TRIỀU CHUYỆN HÔM NAY Vá lỗ hổng quy chế n NGHIÊM HUÊ Vụ việc gian lận thi cử tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang năm 2026 đã khiến niềm tin vào nguyên tắc "học thật, thi thật, đánh giá thật" bị lung lay; đặt Bộ GD&ĐT, các trường đại học trước những bài toán sống còn về tính minh bạch và công bằng của kỳ thi. XEM TIẾP TRANG 3 GIAN LẬN Chặn nguy cơ VỤ LẬT CA NÔ Ở PHÚ QUỐC: Vì sao phương tiện thiết kế kín mít? TRANG 6-7
2 THỜI SỰ n Thứ Ba n Ngày 14/7/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng mới Sáng 13/7, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam (Ban Chỉ đạo) tổ chức Phiên họp thứ 2 nhằm đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và triển khai nhiệm vụ công tác trong thời gian tới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Phiên họp. Cùng dự có Thủ tướng Lê Minh Hưng; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. QUÁN TRIỆT “BA CHUYỂN DỊCH LỚN” Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu tại Phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ngoài những hạn chế, thực tiễn cũng đang bộc lộ “bốn khoảng trống” lớn cần được nhận diện đầy đủ và sớm khắc phục: sức hấp dẫn và năng lực lan tỏa của các giá trị văn hóa tích cực trong môi trường số chưa theo kịp tốc độ phát triển của các nền tảng và nội dung số; năng lực chuyển hóa di sản văn hóa thành nguồn lực dữ liệu, tri thức số, tài sản trí tuệ và sức sáng tạo quốc gia; năng lực sáng tạo các sản phẩm văn hóa có sức cạnh tranh quốc gia còn hạn chế; thể chế và hệ sinh thái phát triển công nghiệp văn hóa. Nhấn mạnh những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, tầm nhìn và khát vọng phát triển đã được xác lập rõ trong Nghị quyết số 80, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị quán triệt thêm “ba chuyển dịch lớn”, phù hợp với nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Đó là: chuyển từ tư duy coi văn hóa là một lĩnh vực phát triển sang xác lập văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; chuyển từ không gian văn hóa truyền thống sang phát triển văn hóa trong cả không gian thực và không gian số; chuyển từ tư duy bảo tồn là chủ yếu sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn và sáng tạo. XÂY DỰNG CHỦ QUYỀN VĂN HÓA TRÊN KHÔNG GIAN SỐ Để tạo nền tảng phát triển văn hóa những năm tiếp theo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu trong 6 tháng cuối năm và trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo đột phá nhằm giải phóng sức sáng tạo của toàn xã hội, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển văn hóa. Cùng với đó, rà soát, cập nhật, hoàn thiện các chiến lược, quy hoạch, chương trình phát triển văn hóa phù hợp với yêu cầu giai đoạn mới, trọng tâm là Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu phát triển văn hóa với phát triển kinh tế-xã hội. Qua đó, từng bước chuyển mạnh từ tư duy quản lý văn hóa sang tư duy kiến tạo phát triển; phát huy vai trò chủ thể sáng tạo của nhân dân, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng; huy động tối đa các nguồn lực trong và ngoài nhà nước để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, có sức cạnh tranh và khả năng lan tỏa trong thời kỳ mới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đẩy mạnh xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số nâng cao sức hấp dẫn và khả năng lan tỏa và bảo vệ các giá trị văn hóa Việt Nam. Đảng ủy Chính phủ xác định xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số là nội dung hết sức quan trọng trong xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Không gian số không chỉ là nơi đưa các giá trị văn hóa lên môi trường mới, mà phải trở thành không gian để văn hóa Việt Nam hiện diện, được nhận biết, được yêu thích, được lan tỏa và có khả năng tham gia định hướng giá trị xã hội. Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo xây dựng và triển khai Chương trình phát triển không gian văn hóa số quốc gia; hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển các nền tảng, kênh truyền thông và hệ sinh thái nội dung văn hóa số mang bản sắc Việt Nam; phải có cơ chế huy động sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng sáng tạo trong việc sản xuất, phổ biến các sản phẩm văn hóa có chất lượng, có sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh trong môi trường số; cần có cơ chế phát triển, đặt hàng, đầu tư có trọng điểm đối với các tác phẩm, sản phẩm văn hóa có chất lượng nghệ thuật cao, có khả năng tiếp cận công chúng lớn, có giá trị giáo dục, có khả năng cạnh tranh và lan tỏa quốc tế. Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu định hướng công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức xã hội về giá trị văn hóa Việt Nam; đổi mới phương thức truyền thông, nhất là trên các nền tảng số, để đưa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam đến gần hơn với nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Ban Chỉ đạo Trung ương cần định kỳ kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện; không chỉ đánh giá bằng số lượng sản phẩm văn hóa được đưa lên môi trường số, mà phải đo lường bằng mức độ nhận diện, sức hấp dẫn, khả năng lan tỏa của các giá trị văn hóa Việt Nam và sự chuyển biến trong nhận thức, tình cảm, hành vi văn hóa của người dân, nhất là thế hệ trẻ. Phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam xây dựng được môi trường văn hóa số lành mạnh.Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh thúc đẩy chuyển hóa di sản và vốn văn hóa thành tri thức, tài sản trí tuệ, sản phẩm sáng tạo và nguồn lực cho giáo dục, khoa học, công nghệ, công nghiệp văn hóa và đổi mới sáng tạo. Nghị quyết đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành việc số hóa 100% các di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt. Dữ liệu phải có định danh, nguồn gốc, chuẩn kỹ thuật, khả năng tìm kiếm, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng. Dữ liệu di sản phải phục vụ được quản lý, giáo dục, nghiên cứu, du lịch, công nghiệp văn hóa và phát triển trí tuệ nhân tạo; nếu chỉ nằm trong các kho dữ liệu khép kín thì chưa tạo ra giá trị mới. Trước hết phải tập trung vào các nhóm dữ liệu nền tảng. Ban Chỉ đạo Trung ương thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ này; không chỉ đánh giá bằng tỷ lệ số hóa, mà phải đánh giá bằng khả năng tạo lập tri thức số, hình thành tài sản trí tuệ, phát triển sản phẩm sáng tạo và đóng góp thực chất của tài nguyên văn hóa đối với giáo dục, khoa học, công nghệ, công nghiệp văn hóa và tăng trưởng kinh tế. CHUYỂN SỨC MẠNH VĂN HÓA THÀNH NĂNG LỰC CẠNH TRANH QUỐC GIA Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới, chuyển sức mạnh văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia; phát triển văn hóa đóng góp vào tăng trưởng hai con số phải xác định rõ lĩnh vực nào có khả năng tạo tăng trưởng; địa phương nào có thể hình thành trung tâm dẫn dắt; doanh nghiệp nào có năng lực; dự án nào có thể tạo ra sản phẩm, doanh thu, việc làm, tài sản trí tuệ và thị trường; khẩn trương hoàn thiện và đưa vào vận hành hệ thống thống kê quốc gia về công nghiệp văn hóa; phải đo được đóng góp của từng ngành, từng địa phương; doanh thu trong nước và xuất khẩu; số doanh nghiệp, việc làm, thu nhập; giá trị bản quyền, tài sản trí tuệ và mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị. Mỗi địa phương trọng điểm chỉ lựa chọn một số ít lĩnh vực và không quá ba dự án dẫn dắt. Mỗi dự án phải làm rõ sản phẩm, doanh nghiệp thực hiện, nguồn vốn, thị trường, tài sản trí tuệ và đóng góp dự kiến vào GRDP, việc làm, xuất khẩu hoặc thu hút du lịch. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc lại, Bác Hồ đã căn dặn: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Trải qua gần một thế kỷ, tư tưởng đó vẫn còn nguyên giá trị. Nhưng trong bối cảnh mới, văn hóa không chỉ soi đường cho mỗi con người, mà còn định hướng con đường phát triển của cả dân tộc. PV (Theo TTXVN) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới, chuyển sức mạnh văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Phiên họp thứ 2 Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, sáng 13/7 ẢNH: TTXVN Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, khẩn trương cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện Nghị quyết số 80, đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM:
3 n Thứ Ba n Ngày 14/7/2026 THỜI SỰ Sáng 13/7, tại Hà Nội, Ban Nội chính Trung ương tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 của ngành Nội chính Đảng và hoạt động của Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết nối đến điểm cầu 34 tỉnh, thành trong cả nước. Tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí đánh giá cao những kết quả các Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và ban nội chính tỉnh ủy, thành ủy đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026. Các địa phương đã chủ động ban hành nhiều văn bản để cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương, nhất là đã ban hành chương trình, kế hoạch triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. PHÒNG NGỪA THAM NHŨNG, LÃNG PHÍ, TIÊU CỰC Ở CẤP XÃ Về nhiệm vụ thời gian tới, ông Lê Minh Trí yêu cầu các địa phương tập trung khẩn trương cụ thể hóa, tổ chức thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương. Các ban nội chính tỉnh ủy, thành ủy chủ động tham mưu ban thường vụ cấp ủy rà soát, bổ sung, hoàn thiện chương trình, kế hoạch thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 04-NQ/TW và Kế hoạch số 03KH/TW của Bộ Chính trị, gắn với kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương tại Phiên họp thứ 30 và các phiên họp có liên quan. Đồng thời, rà soát toàn diện chương trình công tác, các thông báo kết luận và văn bản lãnh đạo, chỉ đạo mới của Trung ương để kịp thời cập nhật nhiệm vụ, tập trung triển khai hiệu quả 65 nhiệm vụ do Ban Chỉ đạo Trung ương giao. Yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng nêu rõ, từ nay đến cuối năm, các địa phương cần hoàn thiện cơ chế hoạt động, tăng cường phối hợp và kiểm soát quyền lực từ cơ sở. Trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, các Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh sớm hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và quy chế làm việc, đặc biệt chú trọng kiểm soát quyền lực, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở cấp xã. Đối với phòng chống lãng phí, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, ông Lê Minh Trí yêu cầu phòng chống lãng phí không chỉ đối với tiền, tài sản mà còn phải chú trọng phòng, chống lãng phí thời gian và cơ hội phát triển. Các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh lựa chọn một số vụ án, vụ việc lãng phí điển hình để tập trung chỉ đạo xử lý, tạo sức răn đe, phòng ngừa. Các địa phương khẩn trương rà soát việc thực hiện các quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực; lập danh mục, xây dựng phương án xử lý các công trình, dự án dôi dư, chậm tiến độ, kéo dài, gây lãng phí trên địa bàn. THAM MƯU BAN HÀNH NHIỀU CHỦ TRƯƠNG, CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH MỚI Theo báo cáo tại hội nghị, trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành Nội chính Đảng và các Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch đề ra. Đáng chú ý, Ban Nội chính Trung ương đã xây dựng và triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của ngành Nội chính Đảng và tham mưu ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách mới có tính nền tảng, chiến lược, vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong đó, có 7 đề án lớn về nội chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và cải cách tư pháp. Đặc biệt, Ban Nội chính Trung ương đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 04-NQ/ TW và Kế hoạch số 03-KH/TW của Bộ Chính trị với 114 nhiệm vụ cụ thể. Ở địa phương, các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh đã ban hành hơn 5.000 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đến nay, 29 trong số 34 địa phương đã ban hành chương trình, kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW và Kế hoạch số 03-KH/TW. Các ban nội chính tỉnh ủy, thành ủy đã tham mưu cấp ủy ban hành 1.163 văn bản và tham mưu ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy ban hành 263 văn bản chỉ đạo về tổ chức, hoạt động của các cơ quan nội chính, tư pháp và cơ quan liên quan, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ban Nội chính Trung ương cũng tham mưu, chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo cấp tỉnh; tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, xử lý nghiêm những sai phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Song song đó, Ban Nội chính Trung ương còn tích cực, chủ động phối hợp nắm tình hình, tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát, kịp thời tham mưu chỉ đạo xử lý những vấn đề phức tạp nổi lên, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của nhân dân, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Tại địa phương, các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh đã tiến hành 57 cuộc kiểm tra, giám sát về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với vận hành chính quyền địa phương hai cấp; tăng cường giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách mới của Đảng, các dự án, công trình trọng điểm, việc thực hiện trách nhiệm người đứng đầu, quản lý tài chính, tài sản, trụ sở và nguồn lực sau sắp xếp tổ chức bộ máy… PV (theo TTXVN) Đối với phòng chống lãng phí, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí yêu cầu phòng chống lãng phí không chỉ đối với tiền, tài sản mà còn phải chú trọng phòng, chống lãng phí thời gian và cơ hội phát triển. Ông Lê Minh Trí, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, chủ trì hội nghị ẢNH: TTXVN Ban Nội chính Trung ương đã tham mưu giúp Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy tiến hành 34 cuộc kiểm tra, giám sát các cơ quan nội chính địa phương; tham mưu chỉ đạo xử lý 240 vụ án, vụ việc, trong đó giải quyết dứt điểm 80 vụ; trực tiếp tổ chức 173 cuộc đôn đốc, nắm tình hình, kiểm tra, giám sát và chủ trì, phối hợp xử lý 110 vụ việc nổi cộm, phức tạp liên quan đến an ninh, trật tự… Chống lãng phí thời gian và cơ hội phát triển CHUYỆN HÔM NAY Hơn 140 điểm 10 môn Toán xuất hiện bất thường tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, kéo theo sự vào cuộc của cơ quan điều tra và quyết định khởi tố một số cán bộ, giáo viên, đã phơi bày một sự thật, hàng rào quy chế dù nghiêm ngặt đến đâu vẫn có thể bị chọc thủng nếu những người "cầm cân nảy mực" cố tình bắt tay nhau để trục lợi. Sự việc tại Tuyên Quang không đơn thuần là câu chuyện nhắc bài hay mang tài liệu vào phòng thi. Đó là hành vi sai phạm tại một trường chuyên, nơi vốn được coi là cái nôi của những tài năng thực học. Đối với cơ quan quản lí nhà nước cao nhất về giáo dục, Bộ GD&ĐT phải đối mặt với cả những mất mát lớn và những cơ hội đổi mới mang tính bước ngoặt. Mất mát lớn nhất của Bộ chính là uy tín quản lí. Dù những năm qua Bộ đã thực hiện phân cấp, giao trách nhiệm tổ chức thi về cho các địa phương, nhưng trước dư luận, Bộ vẫn là đơn vị chịu trách nhiệm cao nhất về sự an toàn của một kì thi cấp quốc gia. Vụ việc xảy ra khiến xã hội một lần nữa đặt dấu hỏi về tính hiệu quả của công tác thanh tra, giám sát chéo. Bên cạnh đó là áp lực xử lí khủng hoảng. Đề xuất cho hàng trăm thí sinh thi lại từ phía địa phương đã đặt Bộ GD&ĐT vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nhưng cái được của Bộ GD&ĐT chính là cơ hội thanh lọc bộ máy. Việc kiên quyết xử lí, khởi tố những cán bộ sai phạm thể hiện tinh thần không có vùng cấm, mang tính răn đe cao cho toàn ngành trong các mùa thi tới. Đây cũng là động lực mạnh mẽ để Bộ vá các lỗ hổng quy chế. Sự cố này cho thấy việc giám sát con người bằng con người luôn có kẽ hở. Nó sẽ thúc đẩy Bộ nhanh chóng thay đổi tư duy khảo thí: Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ giám sát bằng trí tuệ nhân tạo (AI), chấm thi tập trung độc lập và giảm thiểu tối đa sự can thiệp thủ công của cán bộ địa phương vào quy trình làm bài của thí sinh. Đối với các trường đại học, nơi tiêu thụ "sản phẩm" của giáo dục phổ thông, là đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dòng điểm số bị bóp méo này; cái "mất" lớn nhất là rủi ro tuyển hụt nhân tài thực sự. Điểm số THPT là công cụ phổ biến nhất để xét tuyển trực tuyến. Khi công cụ này bị làm giả, những thí sinh có năng lực thật sẽ bị đẩy văng khỏi danh sách trúng tuyển bởi những điểm 10 nhân tạo. Sự mất niềm tin vào điểm số THPT cũng buộc các trường phải tự thiết lập các bộ lọc riêng. Việc này vô hình trung làm tăng chi phí tổ chức, nhân lực và thời gian khi các trường phải tự xây dựng các kì thi riêng để tự bảo vệ mình trước vấn nạn gian lận. Điều này sẽ thúc đẩy sớm ra đời các trung tâm khảo thí độc lập. Vụ gian lận thi cử tại Tuyên Quang là cơ hội để toàn hệ thống giáo dục nhìn thẳng vào sự thật. Để kì thi tốt nghiệp THPT thực sự công bằng, nghiêm túc, đánh giá đúng năng lực học sinh, thì không chỉ cần những phòng thi kiên cố hay những thùng đề niêm phong cẩn thận; điều cần nhất là một cơ chế giám sát độc lập, nghiêm minh và cái tâm trong sạch của những người làm giáo dục. Và chỉ khi cái sai bị vạch trần, xử lí tận gốc, niềm tin của học sinh và xã hội mới có thể được khôi phục. N.H Vá lỗ hổng quy chế TIẾP THEO TRANG 1
VỤ LẬT CA NÔ Ở PHÚ QUỐC, 15 NGƯỜI THIỆT MẠNG Đối với loại tàu này, phần thượng tầng được thiết kế kín là yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm tính ổn định, tính nổi và an toàn của phương tiện khi hoạt động trên biển. Đây không chỉ quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam mà còn theo các quy chuẩn quốc tế. THIẾT KẾ THEO QUY CHUẨN QUỐC TẾ Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Trần Anh Dương - Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, Bộ Xây dựng - cho biết, tàu tai nạn tại Phú Quốc vừa qua là tàu cấp mới theo Giấy chứng nhận An toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường số 03844/25V50, do Chi cục Đăng kiểm số 6 cấp ngày 21/11/2025, phương tiện chở được 34 hành khách. Đây không phải là phương tiện hoán cải mà được đóng mới hoàn toàn theo mẫu thiết kế đã được phê duyệt. Theo ông Dương, đối với loại tàu này, phần thượng tầng được thiết kế kín là yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm tính ổn định, tính nổi và an toàn của phương tiện khi hoạt động trên biển. Đây không chỉ là quy định trong quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam mà còn được xây dựng trên cơ sở các tiêu chuẩn, quy định quốc tế. “Thiết kế kín hay hở không phải là yếu tố quyết định chung cho mọi loại tàu. Mỗi mẫu tàu có đặc điểm kết cấu khác nhau và phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tương ứng về ổn định, tính nổi và khả năng khai thác an toàn”, ông Dương nói. Lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho biết, hiện nay hầu hết phương tiện chở khách tuyến ven biển được đóng mới theo cấp phương tiện tàu pha sông - biển (SB) ngay từ đầu. Tình trạng hoán cải tàu sông thành tàu hoạt động ven biển từng xuất hiện nhiều năm trước, khi loại phương tiện SB mới được đưa vào khai thác, nhưng hiện nay hầu như không còn. Đối với ý kiến cho rằng tàu nên thiết kế mui hở để hành khách dễ thoát hiểm khi xảy ra sự cố, ông Dương cho biết, thực tế hiện nay vẫn có những tàu được thiết kế hở. Tuy nhiên, việc lựa chọn thiết kế kín hay hở phụ thuộc vào đặc điểm kết cấu, tính toán kỹ thuật và điều kiện khai thác của từng mẫu tàu. Theo ông Dương, với những tàu có kết cấu yêu cầu phần thượng tầng phải kín mới bảo đảm tính nổi và ổn định thì đây là yêu cầu bắt buộc trong thiết kế. Trong khi đó, các tàu được thiết kế hở phải đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật khác để vẫn bảo đảm an toàn khi hoạt động. “Việc thiết kế đều do đơn vị tư vấn tính toán trên cơ sở quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Không thể chỉ căn cứ vào việc tàu kín hay hở để đánh giá mức độ an toàn của phương tiện”, ông Dương nhấn mạnh. TĂNG CƯỜNG HẬU KIỂM VẬN TẢI THỦY Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Lê Đỗ Mười - Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Bộ Xây dựng - cho biết, sau vụ tai nạn tàu du lịch vừa qua, cơ quan quản lý đang tăng cường công tác hậu kiểm đối với hoạt động vận tải thủy, đồng thời đẩy nhanh quá trình xây dựng Luật Hàng hải (sửa đổi) nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực này. Theo ông Mười, qua đánh giá ban đầu, nguyên nhân của vụ tai nạn chủ yếu xuất phát từ hiện tượng dông lốc bất thường, không phải do các yếu tố kỹ thuật hay quy hoạch. “Đây là hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra rất nhanh. Tại khu vực Phú Quốc hiện đang vào mùa gió chướng nên dễ xuất hiện các cơn dông cục bộ với cường độ mạnh. Chỉ trong khoảng 5-10 phút, thời tiết có thể thay đổi hoàn toàn. Với những tình huống như vậy, ngay cả những lái tàu nhiều kinh nghiệm cũng rất khó xử lý”, ông Mười nói. Theo ông Mười, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện, trong đó có tàu mang cấp SB, đều được xây dựng trên cơ sở bảo đảm an toàn. Việc thiết kế mui kín ở một số loại tàu nhằm hạn chế nước tràn vào khoang, góp phần tăng khả năng ổn định và giảm nguy cơ lật tàu trong điều kiện khai thác. “Có rất nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước và quốc tế. Có những thiết kế nhìn bề ngoài có thể khiến nhiều người cho rằng chưa hợp lý, nhưng thực tế đều phải đáp ứng các yêu cầu an toàn theo quy định”, ông Mười cho hay. NGỌC MAI 4 n Thứ Ba n Ngày 14/7/2026 THỜI SỰ Thời gian tới, Cục Hàng hải Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cường hậu kiểm, hoàn thiện các quy định pháp luật để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn đối với hoạt động vận tải thủy. Sáng 13/7, trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong qua điện thoại, ông Diệp Nguyên Quốc nói rằng, tai nạn là điều không ai mong muốn, công ty đang nỗ lực tối đa để khắc phục thiệt hại, mong giảm bớt đau buồn của gia đình các nạn nhân, nhanh nhất đưa các nạn nhân về gia đình. “Ca nô gặp nạn được đóng mới 100% và mới đưa vào sử dụng được vài tháng, nên đăng kiểm đầy đủ, thường 5 năm mới phải đăng kiểm lại với tàu mới. Lái tàu có bằng lái đầy đủ, có kinh nghiệm lái tàu nhiều năm. Tàu và du khách đều được mua bảo hiểm, thủ tục bảo hiểm đang được công ty liên hệ với công ty bảo hiểm để xử lý”, ông Quốc nói. Công ty có 4 ca nô đưa khách đi tham quan các đảo, vùng biển quanh Phú Quốc. Tuy nhiên, giai đoạn này đang mùa thấp điểm du lịch, khách ít, nên chỉ 2 ca nô hoạt động, trong đó có ca nô Ocean Pearl Island gặp nạn hôm 11/7. Ca nô Ocean Pearl Island đã được kéo về Hòn Mây Rút Ngoài, nước đã được bơm và ca nô đã nổi lại bình thường. “Ca nô đang được neo và giữ nguyên hiện trường để phục vụ công tác điều tra”, lãnh đạo Công ty Minh Huy PQ nói. Về các thông tin khác, vị này đề nghị chờ thông tin từ cơ quan chức năng. Về mức hỗ trợ nạn nhân, ban đầu, công ty hỗ trợ 1.000 USD/ nạn nhân tử vong, 500 USD/ khách còn lại gặp nạn được cứu. Sau đó, phía công ty tăng mức hỗ trợ với nạn nhân tử vong lên 2.000 USD/người, đồng thời đài thọ toàn bộ chi phí để thân nhân từ Ấn Độ sang và đưa thi thể về nước bằng đường hàng không. Hiện toàn bộ chi phí bước đầu đã được công ty chi trả đầy đủ. Công ty TNHH Du lịch Minh Huy PQ có trụ sở tại đường Trần Hưng Đạo, Khu phố 7, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; tên tiếng Anh là Ocean Pearl Travel; do ông Diệp Nguyên Quốc làm người đại diện theo pháp luật. Theo thông tin được công bố về đăng ký doanh nghiệp, Công ty Minh Huy PQ hoạt động từ năm 2023; ngành nghề kinh doanh chính gồm: Vận tải hành khách đường bộ; vận tải hành khách ven biển và viễn dương, đường thủy nội địa; dịch vụ lưu trú; nhà hàng và các dịch vụ ăn uống; đại lý du lịch, điều hành tour; tổ chức giới thiệu và xúc tiến thương mại; quảng cáo; nghiên cứu thị trường và thăm dò dư luận; cho thuê xe có động cơ. Ngày 12/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang khởi tố vụ án hình sự, đồng thời tạm giữ Nguyễn Hồng Hải (SN 1969, ngụ xã Sơn Kiên, tỉnh An Giang; tạm trú đặc khu Phú Quốc), thuyền trưởng, lái ca nô gặp nạn, để điều tra hành vi vi phạm các quy định về giao thông đường thủy. Tới nay, toàn bộ 17 du khách Ấn Độ được cứu sống sức khỏe phục hồi tốt đều đã rời Phú Quốc để lên đường về nước; thi thể 15 nạn nhân được chuyển về TPHCM để làm các thủ tục đưa về nước. Sáng 13/7, nạn nhân nguy kịch cuối cùng được chuyển bằng đường hàng không đến Bệnh viện Chợ Rẫy, TPHCM để tiếp tục điều trị. PHẠM THANH Ông Diệp Nguyên Quốc - Giám đốc, người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Du Lịch Minh Huy PQ - nói: “Ca nô gặp nạn được đóng mới 100% và mới đưa vào sử dụng được vài tháng, đăng kiểm đầy đủ. Lái tàu có bằng lái đầy đủ, có kinh nghiệm lái tàu nhiều năm. Tàu và du khách đều được mua bảo hiểm, thủ tục bảo hiểm đang được công ty liên hệ với công ty bảo hiểm để xử lý”. Hiện trường vụ lật ca nô chiều 11/7 khiến 15 người thiệt mạng Một nạn nhân trong vụ lật ca nô ở Phú Quốc được cấp cứu tại bệnh viện Chủ doanh nghiệp lên tiếng Ông Trần Anh Dương - Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam - cho biết, chiếc ca nô bị lật không phải là phương tiện hoán cải, mà được đóng mới hoàn toàn theo mẫu thiết kế đã được phê duyệt. Vì sao phương tiện thiết kế kín mít? Khoảng 13h ngày 11/7, ca nô Ocean Pearl Island chở 32 du khách Ấn Độ, 3 thuyền viên và 1 hướng dẫn viên người Việt từ Hòn Mây Rút Ngoài về cảng quốc tế An Thới (Phú Quốc) thì bị lật. Vụ tai nạn khiến 15 người tử vong, gồm 13 nam và 2 nữ, đều mang quốc tịch Ấn Độ. Hiện nay, hầu hết phương tiện chở khách tuyến ven biển được đóng mới theo cấp phương tiện SB
5 KINH TẾ n Thứ Ba n Ngày 14/7/2026 DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRƯỚC CUỘC ĐẠI TÁI CƠ CẤU GỠ NHỮNG “CỤC MÁU ĐÔNG” KÉO DÀI HƠN MỘT THẬP KỶ Chia sẻ với phóng viên Tiền Phong về hành trình tái cơ cấu, ông Lê Song Lai không bắt đầu bằng những con số lợi nhuận hay các dự án mới. Điều ông nhắc tới trước tiên là những dự án phải cứu, những tài sản phải khôi phục và những nguồn lực phải giữ lại bằng được. Một trong những nỗ lực tái cơ cấu đáng chú ý nhất của VNSTEEL thời gian qua là việc đưa dự án mỏ Quý Xa, Nhà máy Gang thép Lào Cai của Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) trở lại hoạt động sau thời gian dài đình trệ. Với VNSTEEL, đây không chỉ là câu chuyện khởi động lại một nhà máy mà là nỗ lực giữ lại hơn 1.000 việc làm, bảo toàn một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất thép và tránh để hàng nghìn tỷ đồng tài sản tiếp tục nằm bất động. Đặc biệt, Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của Công ty CP Gang thép Thái Nguyên (TISCO 2), sau hơn 12 năm dừng thi công, VNSTEEL đang triển khai các bước cuối cùng để hoàn tất việc chấm dứt hợp đồng. Sau khi hoàn tất bước này, DN sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền về định hướng xử lý tiếp theo, đảm bảo các yêu cầu hiệu quả, hạn chế thất thoát, lãng phí. Nhìn lại chặng đường tái cơ cấu vừa qua, ông Lai cho biết, VNSTEEL đã đồng thời triển khai hai hướng đi. Một mặt, Tổng Công ty thoái vốn khỏi những doanh nghiệp hoạt động không còn phù hợp với chiến lược phát triển, hiệu quả thấp hoặc tỷ lệ sở hữu không chi phối. Mặt khác, VNSTEEL tập trung nguồn lực đầu tư vào các đơn vị thuộc lĩnh vực cốt lõi và có tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Cụ thể, VNSTEEL đã thoái vốn tại Thép Tây Đô và Thép Biên Hòa nhằm bảo toàn nguồn lực. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp nâng tỷ lệ sở hữu lên mức chi phối tại Tôn Phương Nam sau khi đối tác nước ngoài chuyển nhượng vốn. Đối với Thép Việt - Úc, trước khi liên doanh hết hạn vào năm 2024, VNSTEEL đã mua lại phần vốn của đối tác nước ngoài, sau đó tiếp tục cổ phần hóa và thu hút thêm nhà đầu tư chiến lược, nhằm huy động nguồn lực xã hội cho phát triển. Từ quá trình tái cơ cấu đó, dự án nhà máy luyện cán thép công suất 500.000 tấn/năm tại Hưng Yên đang được triển khai, mở ra hướng phát triển mới cho doanh nghiệp. Nhờ những nỗ lực tái cơ cấu được thực hiện liên tục, bền bỉ cùng với sự phục hồi của thị trường thép, kết quả sản xuất, kinh doanh của VNSTEEL đã có sự cải thiện rõ nét. Năm 2024, Tổng Công ty ghi nhận lợi nhuận sau thuế hợp nhất khoảng 310 tỷ đồng, đánh dấu sự trở lại có lãi sau hai năm liên tiếp thua lỗ. Đến năm 2025, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt gần 578 tỷ đồng, tăng khoảng 86% so với năm trước. 240 TỶ ĐỒNG CHI PHÍ CƠ HỘI VÀ BÀI TOÁN TỐC ĐỘ RA QUYẾT ĐỊNH Dù đã đạt nhiều kết quả tích cực trong quá trình tái cơ cấu, Chủ tịch VNSTEEL cho rằng, quá trình tái cơ cấu của DNNN hiện còn gặp không ít cản trở. “Ở doanh nghiệp có vốn nhà nước, một quyết định đầu tư hay tái cơ cấu phải xin ý kiến rất nhiều cấp. Trong nội bộ doanh nghiệp có những việc phải xin ý kiến ban chấp hành đảng bộ, ban thường vụ đảng ủy. Sau đó, người đại diện vốn phải báo cáo lãnh đạo Tổng Công ty, Tổng Công ty lại báo cáo chủ sở hữu cấp trên. Mỗi vòng như vậy đều phải qua nhiều tầng nấc tham gia thẩm định, cho ý kiến”, ông Lai nói. Càng báo cáo lên cấp cao hơn thì khoảng cách giữa người ra quyết định cuối cùng và thực tiễn sản xuất, kinh doanh càng lớn, khiến quá trình xử lý kéo dài, trong khi doanh nghiệp tư nhân có thể phản ứng rất nhanh với thị trường. Chủ tịch VNSTEEL dẫn chứng trường hợp một dự án đầu tư dây chuyền luyện thép tại đơn vị thành viên mà Tổng Công ty Thép Việt Nam sở hữu 65% vốn điều lệ. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 400 tỷ đồng, trong đó phần vốn góp của VNSTEEL khoảng 150 tỷ đồng để xây dựng dây chuyền luyện thép công suất 150.000 tấn mỗi năm. Mục tiêu của dự án rất rõ ràng: chủ động nguồn nguyên liệu, giảm chi phí sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, từ khi đề xuất đầu tư vào tháng 8/2022 đến nay, sau gần bốn năm, dự án mới cơ bản hoàn tất các thủ tục cần thiết để chuẩn bị khởi công. Có thời điểm doanh nghiệp tưởng như không thể tiếp tục triển khai dự án chỉ vì không giải quyết được vấn đề mặt bằng xây dựng trạm điện. Cuối cùng, VNSTEEL phải thay đổi phương án ban đầu, chuyển sang phối hợp với ngành điện để đầu tư hạ tầng, thay vì tự thực hiện như kế hoạch. Chỉ riêng việc xử lý bài toán về điện đã mất gần hai năm. Theo tính toán của VNSTEEL, nếu dự án hoàn thành đúng tiến độ, doanh nghiệp có thể tiết kiệm khoảng 60 tỷ đồng mỗi năm. Việc chậm gần bốn năm tương đương khoảng 240 tỷ đồng chi phí cơ hội bị mất đi, chưa kể nguồn thu ngân sách, cơ hội mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh bị bỏ qua. “Vấn đề không nằm ở chỗ DNNN không muốn làm hay không nhìn thấy cơ hội thị trường. Vấn đề là khi cơ hội xuất hiện, nhiều khi doanh nghiệp xử lý thủ tục chưa xong thì cơ hội đã qua”, ông Lai nhận định. KHÔNG CHỈ CẦN NGUỒN LỰC, MÀ CẦN NGƯỜI DÁM QUYẾT Theo lãnh đạo VNSTEEL, một rào cản lớn khác trong quá trình tái cơ cấu là cơ chế bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Ông Lai cho biết, nhiều tồn tại lịch sử phát sinh trong bối cảnh không phải vấn đề nào cũng có quy định pháp luật điều chỉnh hoặc hướng dẫn cụ thể từ cơ quan chức năng. DN có thể báo cáo, xin ý kiến nhiều lần nhưng không phải lúc nào cũng nhận được câu trả lời đủ rõ để làm căn cứ xử lý. Điển hình như quá trình xử lý TISCO 2. Trong nhiều trường hợp, nếu chờ hoàn thiện đầy đủ mọi hồ sơ thì có thể không bao giờ xử lý được dự án. Nhưng nếu quyết định khi hồ sơ chưa hoàn chỉnh thì người thực hiện lại đối mặt rủi ro pháp lý. “Chúng tôi luôn động viên anh em kiên định với những gì mà niềm tin nội tâm cho là đúng trên nguyên tắc không vụ lợi, có tư vấn chuyên môn, có báo cáo đầy đủ và lựa chọn phương án giảm thiểu thiệt hại cho Nhà nước”, ông Lai nói. Ông cho rằng, về lâu dài, cần có cơ chế rõ ràng hơn để bảo vệ những người làm đúng, làm vì lợi ích chung, nhất là trong những trường hợp thực tiễn phát sinh nhanh hơn tốc độ hoàn thiện của pháp luật. Đánh giá về Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị, Chủ tịch VNSTEEL cho rằng, điểm quan trọng nhất là sự thay đổi trong tư duy đối với DNNN. Nếu trước đây DN đặt trọng tâm là nắm giữ, chi phối thì nay phải tiên phong, dẫn dắt và mở đường cho phát triển. Tuy nhiên, muốn thực hiện vai trò đó, DNNN phải được trao đủ nguồn lực, quyền chủ động gồm nguồn lực, quyền quyết định phù hợp với trách nhiệm được giao và một cơ chế đủ rõ để bảo vệ những người làm đúng vì lợi ích chung. MINH TUẤN - DƯƠNG HƯNG Từ hành trình đưa những dự án đình trệ nhiều năm trở lại hoạt động và có lãi sau giai đoạn khó khăn, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL) Lê Song Lai cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) không nằm ở quyết tâm đổi mới, mà ở thủ tục đầu tư, cơ chế ra quyết định và khả năng nắm bắt cơ hội thị trường. Trong khi thị trường thay đổi từng ngày, nhiều quyết định đầu tư của DNNN vẫn phải đi qua nhiều tầng nấc thẩm định, xin ý kiến và phê duyệt khiến không ít cơ hội bị bỏ lỡ... Nhà máy Gang thép Việt Trung (VTM) đã vận hành trở lại sau thời gian dài khó khăn, trở thành một trong những điểm sáng trong quá trình xử lý các tồn tại của VNSTEEL Hoạt động tái cơ cấu được thực hiện hiệu quả giúp VNSTEEL thoát lỗ và có lãi trong 2 năm gần đây Bài 2: Gỡ những "cục máu đông" Dự án TISCO 2 là dự án gặp vướng mắc lớn nhất mà VNSTEEL đang phối hợp xử lý sau nhiều năm đình trệ “Hiện tại, các lãnh đạo DNNN không thiếu quyết tâm đổi mới. Điều họ cần là môi trường thể chế cho phép hành động nhanh hơn, linh hoạt hơn và mạnh dạn hơn trước các cơ hội của thị trường. Nếu tháo gỡ được những điểm nghẽn đó, tôi tin DNNN hoàn toàn có thể phát huy vai trò dẫn dắt trong những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Khi đó, tái cơ cấu sẽ không chỉ là xử lý những tồn tại cũ mà thực sự trở thành động lực tạo ra tăng trưởng mới”. Chủ tịch HĐQT VNSTEEL LÊ SONG LAI
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, cán bộ thư kí điểm thi (ông Nguyễn Hà Duy, giáo viên dạy Toán, Trường THPT Chuyên Tuyên Quang) và một số cán bộ đã có hành vi vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho thí sinh “vì thành tích”. Xét theo quy định hiện hành của Bộ GD&ĐT cũng như pháp luật liên quan, việc đăng kí nguyện vọng xét tuyển ĐH của nhóm thí sinh tại điểm thi này sẽ chịu các tác động pháp lí dựa trên kết luận của cơ quan điều tra. Theo Vụ Giáo dục ĐH, Bộ GD&ĐT, thời điểm hiện tại, bộ chưa nhận được kết luận cụ thể của cơ quan điều tra. Chỉ khi nào có hồ sơ từ cơ quan chức năng chuyển sang thì Bộ GDĐT mới biết cụ thể những thí sinh nào vi phạm quy chế thi, mức độ vi phạm thế nào để có căn cứ xử lí. Vì vậy, kế hoạch xét tuyển ĐH chung vẫn diễn ra như đã định; bất kì thí sinh nào không vi phạm quy chế thi, đủ các điều kiện theo quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT và quy định xét tuyển riêng của trường ĐH đều được tham gia đăng kí xét tuyển ĐH, CĐ bình thường. Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, quy chế tuyển sinh đại học, sau khi thí sinh nhập học, nếu cơ quan chức năng kết luận có sai phạm, hủy kết quả thi, không được công nhận tốt nghiệp, đồng thời hủy kết quả trúng tuyển ĐH (nếu có). Việc xử lí tương tự đã diễn ra năm 2018 đối với thí sinh tại Hà Giang, Hòa Bình, Sơn La. Tại cuộc họp báo ngày 9/7 của UBND tỉnh Tuyên Quang, Sở GD&ĐT của địa phương đã đề xuất cho hơn 320 học sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang thi lại. Trả lời đề 6 n Thứ Ba n Ngày 14/7/2026 KHOA GIÁO BẢN CHẤT KÌ THI THAY ĐỔI Giai đoạn 2015-2019, Bộ GD&ĐT quyết định gộp 2 kì tốt nghiệp THPT và 3 chung thành kì thi THPT Quốc gia với mục tiêu kì thi “2 trong 1”: vừa xét tốt nghiệp THPT, vừa là căn cứ pháp lí để các trường ĐH, CĐ xét tuyển sinh. Do đó, tính chất của kì thi mang tính cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi một quy trình tổ chức có sự tham gia của các bên độc lập nhằm bảo đảm tính minh bạch tối đa. Tuy nhiên, từ năm 2020, trước bối cảnh dịch COVID-19 và lộ trình tự chủ giáo dục, Bộ GD&ĐT đã chuyển kì thi THPT Quốc gia thành kì thi tốt nghiệp THPT, chủ yếu phục vụ mục đích đánh giá hoàn thành chương trình phổ thông, xét tốt nghiệp. Kết quả của kì thi cũng có thể được các trường ĐH, CĐ sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ. Sự thay đổi mục đích cốt lõi kéo theo sự thay đổi toàn diện về vai trò của khối các trường ĐH trong chu trình tổ chức thi cử. Từng làm công tác thanh tra trong cả hai giai đoạn, một nguyên lãnh đạo Thanh tra Bộ GD&ĐT thông tin, đối với công tác tổ chức thi, tại kì thi THPT Quốc gia, trường ĐH là đơn vị đồng chủ trì, phối hợp trực tiếp với các địa phương. Giảng viên nắm giữ các vị trí chủ chốt như phó trưởng điểm thi, 50% giám thị trong phòng thi là của các trường ĐH. Số lượng giảng viên huy động làm công tác thi lên đến hàng vạn người. Đối với công tác chấm thi, trường ĐH cũng tham gia trực tiếp trong kì thi THPT Quốc gia. Giảng viên ĐH vừa tham gia công tác kiểm tra chấm thi, vừa tham gia trực tiếp chấm thi trắc nghiệm. Còn tại kì thi tốt nghiệp THPT, trường ĐH rút lui hoàn toàn khỏi vai trò tổ chức trực tiếp. Các trường ĐH đứng ở thế độc lập với kì thi. Giảng viên ĐH chỉ còn làm công tác kiểm tra tại điểm thi hoặc hội đồng chấm thi với số lượng từ 2-3 người/điểm thi. Số lượng giảng viên ĐH tham gia chỉ còn dừng lại ở vài nghìn người. Có thể thấy, ở kì thi THPT Quốc gia, giảng viên ĐH đóng vai trò kiểm soát độc lập, một lực lượng ngoại tỉnh không có mối ràng buộc quyền lợi hay thành tích với học sinh cũng như chính quyền sở tại. Đến kì thi Tốt nghiệp THPT, vai trò này bị thu hẹp tối đa, các trường ĐH chỉ còn tham gia vào công tác kiểm tra tại điểm thi cùng với thanh tra của Sở GD&ĐT. NGUY CƠ GIAN LẬN Trong khi trường ĐH rút lui, toàn bộ quy trình từ chuẩn bị, coi thi, bảo quản bài thi đến chấm thi đều được khép kín trong phạm vi một tỉnh, thành phố. Mô hình “làm tất ăn cả” này về mặt lí thuyết lẫn thực tiễn đều bộc lộ những kẽ hở lớn, dễ bị lợi dụng để thực hiện gian lận và đã có bài học từ chua xót. Nguyên nhân thứ nhất, áp lực nặng nề từ bệnh thành tích địa phương. Tỉ lệ đỗ tốt nghiệp, xếp hạng giáo dục giữa các tỉnh, thành phố luôn là áp lực vô hình lớn đối với các nhà quản lí giáo dục địa phương. Khi “quyền sinh quyền sát” nằm hoàn toàn trong tay Sở GD&ĐT địa phương, sự thiếu vắng của một lực lượng giám sát độc lập, như khối ĐH làm tăng nguy cơ nới lỏng quy chế, “nhắm mắt cho qua” hoặc thậm chí là dung túng cho các sai phạm từ phòng thi. Việc kiểm soát sai phạm với chỉ 2-3 giảng viên ĐH trong một hội đồng thi với hàng chục người sở tại đã làm yếu đi rất nhiều vai trò thanh tra giám sát của Bộ GD&ĐT. Đó còn chưa tính đến năng lực thực tế của giảng viên. Thứ hai, mối quan hệ ràng buộc khép kín. Tại một địa phương, từ giám thị, thanh tra, cán bộ coi thi cho đến lãnh đạo hội đồng thi thường có mối quan hệ đồng nghiệp, quen biết, hoặc chịu sự quản lí hành chính trực tiếp từ một đầu mối duy nhất là Sở GD&ĐT. Điều này làm giảm đáng kể tính phản biện và đấu tranh chống tiêu cực. Đại án gian lận điểm thi năm 2018 tại Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình diễn ra ngay trong giai đoạn thi THPT Quốc gia, chứng minh rằng, ngay cả khi có sự giám sát của trường ĐH, tội phạm công nghệ cao và sự tha hóa quyền lực địa phương vẫn tìm ra sơ hở để can thiệp. Do đó, khi kì thi được giao cho địa phương chịu trách nhiệm hoàn toàn, nguy cơ này không giảm mà còn cộng thêm tiềm ẩn diễn biến tinh vi hơn nếu công tác giám sát công nghệ thông tin và thanh tra bị buông lỏng. Thứ ba, sự thiếu hụt về nguồn lực và tính chuyên nghiệp trong bảo mật. Các trường ĐH lớn vốn có quy trình khảo thí nghiêm ngặt, nhân Tên gọi, mục đích của kì thi thay đổi kéo theo trách nhiệm thay đổi. Sự rút lui của trường đại học (ĐH) khỏi vai trò đồng tổ chức trực tiếp kì thi tốt nghiệp THPT đã vô tình tạo ra những khoảng trống quyền lực, đặt ra bài toán siết chặt kỉ cương trường thi đối với ngành giáo dục thời gian tới. Vụ việc bất thường liên quan đến kết quả môn Toán (hơn 140 điểm 10) tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Vậy những thí sinh này có được đăng kí nguyện vọng xét tuyển đại học (ĐH) năm nay hay không? Khi trường đại học mất quyền kiểm soát Thí sinh Trường Chuyên Tuyên Quang có được đăng kí nguyện vọng Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 ẢNH: DUY PHẠM Thí sinh xem danh sách dự thi tốt nghiệp THPT 2026 (Ảnh minh họa) ẢNH: DƯƠNG TRIỀU Sự vắng bóng của các trường ĐH trong vai trò đồng tổ chức đòi hỏi Bộ GD&ĐT phải thiết lập được một cơ chế kiểm soát quyền lực thay thế hữu hiệu. Nếu không, “chiếc áo” tốt nghiệp THPT do địa phương tự may rất có thể sẽ bị vẩn đục bởi những mưu toan thành tích cá nhân, làm mất đi sự công bằng cho hàng triệu sĩ tử trên cả nước. CHẶN NGUY CƠ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==