THỨ TƯ 23/9/2026 Số 266 0977.456.112 IELTS THÀNH “VÉ ƯU TIÊN”: Học ngoại ngữ hay mua lợi thế tuyển sinh? Dự án bảo tồn Kinh thành Huế chậm tiến độ GIẢM THUẾ ĐỂ NÂNG CHẤT LƯỢNG BỮA ĂN TRƯỜNG HỌC, BỆNH VIỆN Gieo sinh kế, vun niềm tin nơi phên dậu TRANG 5 TRANG 8-9 TRANG 4 TRANG 7 Xem xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kim Tiến THẤT BẠI CẦN THIẾT CHO U23 VIỆT NAM TRANG 11 TRANG 16 TRANG 6 Sinh viên học tập trực tiếp tại các nhà máy, phân xưởng ở TPHCM ẢNH: NGUYỄN DŨNG Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ Thomas Hardy ẢNH: TTXVN SẼ PHÁT TRIỂN CÁC DỰ ÁN CHẤT LƯỢNG CAO, HOÀN TẤT THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI ĐẠI PHẪU TRANG 2 CHUYỆN HÔM NAY Khi Thủ tướng “cầm tay chỉ việc” XEM TIẾP TRANG 5 n ĐÌNH THẮNG Hình ảnh đẹp nhất về ngành giáo dục gần đây, có lẽ là những ngôi trường khang trang đẹp đẽ ở vùng xa biên giới kịp thời về đích trước năm học mới. đào tạo đại học
2 n Thứ Tư n Ngày 23/9/2026 THỜI SỰ Chiều 21/9 (theo giờ địa phương) tại thành phố New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp ông Thomas Hardy, quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ (USTDA). HỖ TRỢ MỘT SỐ DỰ ÁN CHIẾN LƯỢC, CÓ TÍNH LAN TỎA CAO Đánh giá cao quá trình hợp tác lâu dài của USTDA với Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng, lưới điện, hàng không, đô thị thông minh và hạ tầng số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói rằng, các chương trình này góp phần giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm quản lý và giải pháp tiên tiến của Mỹ. Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với nhu cầu lớn về hạ tầng chiến lược, năng lượng, giao thông, logistics, chuyển đổi số và công nghệ cao; đây đều là những lĩnh vực Mỹ có thế mạnh và USTDA có kinh nghiệm, công cụ hỗ trợ phù hợp. Ông Thomas Hardy khẳng định, USTDA coi Việt Nam là đối tác quan trọng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đánh giá cao kết quả hợp tác với các cơ quan, doanh nghiệp Việt Nam trong nhiều năm qua. Ông cho biết, USTDA mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam trong chuẩn bị, phát triển các dự án chất lượng cao, vừa đáp ứng ưu tiên phát triển của Việt Nam, vừa tạo cơ hội để công nghệ, thiết bị, dịch vụ và doanh nghiệp Mỹ tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam. USTDA sẵn sàng phát huy các công cụ như nghiên cứu khả thi, hỗ trợ kỹ thuật, dự án thí điểm và chương trình kết nối thương mại, hỗ trợ dự án từ khâu chuẩn bị đến khi đủ điều kiện thu hút vốn và triển khai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị USTDA tăng cường phối hợp với các bộ, ngành và doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn một số dự án chiến lược, có tính lan tỏa cao để tập trung hỗ trợ, trước hết trong các lĩnh vực năng lượng và lưới điện, hạ tầng số và trung tâm dữ liệu, hàng không, cảng biển, logistics và giao thông hiện đại; phát huy vai trò mở đường từ khâu chuẩn bị dự án, giúp Việt Nam sớm tiếp cận tiêu chuẩn, công nghệ, kinh nghiệm quản lý và nguồn lực của Mỹ. Ngoài ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị USTDA quan tâm hơn tới các lĩnh vực mới có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao như trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số an toàn, lưới điện thông minh, an ninh năng lượng và giải pháp phục vụ chuyển đổi xanh; tăng cường kết nối các doanh nghiệp công nghệ, tài chính và hạ tầng hàng đầu của Mỹ với đối tác Việt Nam. Theo ông Thomas Hardy, nhu cầu phát triển hạ tầng lớn của Việt Nam và thế mạnh của Mỹ về công nghệ, quản trị, giải pháp chất lượng cao sẽ tạo nhiều cơ hội hợp tác mới; khẳng định sẽ tăng cường phối hợp giữa USTDA với các cơ quan, doanh nghiệp Việt Nam, tập trung vào các dự án cụ thể, khả thi, có tác động lan tỏa cao; thúc đẩy kết nối nhu cầu phát triển của Việt Nam với công nghệ, nguồn lực và doanh nghiệp Mỹ, góp phần làm sâu sắc hơn hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và tạo thêm nội hàm thực chất cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Mỹ. SẮP ĐẠT THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI ĐỐI ỨNG Sáng 21/9 (theo giờ địa phương), tại thành phố New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ Jamieson Greer, Trưởng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Việt Nam coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Mỹ và mong muốn cùng Chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa quan hệ giữa hai nước phát triển ổn định, thực chất, hiệu quả và bền vững. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư là một trong những trụ cột quan trọng nhất của quan hệ hai nước, trực tiếp đem lại lợi ích cho doanh nghiệp, người dân và đóng góp vào sự phát triển của mỗi nước. Việt Nam đã nỗ lực thúc đẩy thực chất các hoạt động hợp tác, mua hàng hóa từ phía Mỹ nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại theo hướng cân bằng hơn, đồng thời tạo thêm đơn hàng, việc làm và lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp, người lao động hai nước. Ông Jamieson Greer nói rằng, hai đoàn đàm phán đã có rất nhiều nỗ lực, đến nay đạt được nhiều tiến bộ và đến rất gần kết quả cuối cùng. Ông cho rằng, khi được ký kết và đưa vào thực thi, Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng sẽ tiếp tục mở ra những cơ hội, khả năng hợp tác mới giữa hai nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Mỹ có cách tiếp cận tổng thể đối với các vấn đề thương mại còn tồn tại, trong đó bao gồm các vấn đề liên quan điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại 1974 của Mỹ. Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn hai nước tiếp tục tăng cường các hoạt động nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư song phương phát triển thực chất, mang lại lợi ích cho người dân hai nước. MONG NHỮNG NGƯỜI BẠN MỸ TIẾP TỤC ĐỒNG HÀNH VỚI VIỆT NAM Chiều 21/9 (theo giờ địa phương), tại thành phố New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam gặp những người bạn Mỹ. Với chủ đề “Vun đắp tình bạn - kiến tạo tương lai”, cuộc gặp có sự tham dự của những đảng viên Đảng Cộng sản Mỹ, bạn bè cánh tả, bạn bè truyền thống, các tổ chức hòa bình, cựu chiến binh, các tổ chức từ thiện, nhân đạo, tôn giáo, phi chính phủ, doanh nghiệp, học giả, học sinh, sinh viên..., những người bạn đã có quá trình ủng hộ, hỗ trợ quý báu và những người đã, đang và sẽ tiếp tục đồng hành, ủng hộ quan hệ Việt Nam - Mỹ. Phát biểu tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, khi chiến tranh kết thúc, nhiều người tiếp tục gắn bó với Việt Nam, kiên nhẫn góp sức hàn gắn, giúp những người từng ở hai phía hiểu nhau hơn, vận động cho quan hệ hai nước khi còn nhiều rào cản. Đến nay, sự gắn bó ấy vẫn được tiếp nối trong nhiều công việc như giúp khắc phục hậu quả chiến tranh, chăm sóc người khuyết tật, hỗ trợ giáo dục, y tế, kết nối những người muốn cùng làm việc với Việt Nam… Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng Huân chương Hữu nghị cho một số người bạn Mỹ. MINH HẠNH Lãnh đạo Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ bày tỏ mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam trong chuẩn bị, phát triển các dự án chất lượng cao, vừa đáp ứng ưu tiên phát triển của Việt Nam, vừa tạo cơ hội để công nghệ, thiết bị, dịch vụ và doanh nghiệp Mỹ tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ Thomas Hardy ẢNH: TTXVN QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tiếp các Hạ nghị sỹ Mỹ Chiều 21/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Hạ nghị sỹ Gregory Meeks, thành viên cao cấp Ủy ban Đối ngoại, Ủy ban Dịch vụ tài chính Hạ viện cùng một số Hạ nghị sỹ khác của Mỹ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hạ nghị sỹ Gregory Meeks và Quốc hội Mỹ tiếp tục ủng hộ quan hệ hai nước, tăng cường trao đổi đoàn, giao lưu giữa các ủy ban chuyên môn, nhóm nghị sĩ hữu nghị và đội ngũ trợ lý nghị sỹ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội Mỹ tiếp tục quan tâm, ủng hộ hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh, quốc phòng - an ninh, hợp tác địa phương và giao lưu nhân dân… Sáng 21/9 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có cuộc gặp với Ban Lãnh đạo Đảng Cộng sản Mỹ và những người bạn Mỹ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Đảng Cộng sản Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Đảng Cộng sản Mỹ; mong muốn hai bên tiếp tục tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp vào việc củng cố tình hữu nghị, sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước. Đại diện Ban Lãnh đạo Đảng Cộng sản Mỹ khẳng định tình cảm hữu nghị, đoàn kết với Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam; mong muốn tiếp tục thúc đẩy giao lưu, hợp tác giữa Đảng Cộng sản Mỹ và Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như tăng cường hiểu biết, quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước. VIỆT NAM - MỸ: Coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Đảng Cộng sản Mỹ Sẽ phát triển các dự án chất lượng cao, hoàn tất thỏa thuận thương mại
3 n Thứ Tư n Ngày 23/9/2026 THỜI SỰ Ngày 21/9, trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, hoạt động song phương tại New York (Mỹ), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có cuộc trả lời phỏng vấn với kênh truyền hình Bloomberg TV của hãng tin Bloomberg. Tiền Phong trân trọng trích đăng nội dung trả lời phỏng vấn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ngài nhận định thế nào về tình hình phát triển của quan hệ Việt Nam - Mỹ hiện nay, trong đó bao gồm cả các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại? Để có được quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện như ngày hôm nay, quan hệ Việt Nam - Mỹ đã trải qua một hành trình đặc biệt, từ quá khứ chiến tranh và nhiều khác biệt tới hợp tác toàn diện trong tất cả các lĩnh vực, trên nền tảng ngày càng vững chắc của lòng tin, sự tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung. Cả Việt Nam và Mỹ đều xác định rõ lợi ích chiến lược lâu dài trong việc duy trì một mối quan hệ ổn định, thực chất, cân bằng và bền vững, trên cơ sở tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, thể chế chính trị và lợi ích chính đáng của nhau. Việt Nam coi Mỹ là một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu; Mỹ tiếp tục khẳng định ủng hộ một Việt Nam mạnh, độc lập, tự cường và thịnh vượng. Đây là nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục củng cố tin cậy chính trị và đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện lên một tầm cao mới. Chúng ta đã chứng kiến quan hệ hai nước thời gian qua tiếp tục đạt những bước tiến rõ rệt và thực chất. Trao đổi, tiếp xúc cấp cao được tăng cường; kinh tế - thương mại - đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng; hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, giáo dục - đào tạo ngày càng mở rộng. Hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh tiếp tục là nền tảng quan trọng giúp xây dựng và củng cố lòng tin, từ tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích, tẩy độc dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật. Việt Nam trân trọng sự đồng hành của Mỹ trong Chiến dịch 500 ngày và đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Việt Nam. Trong một mối quan hệ có quy mô và mức độ gắn kết ngày càng lớn, khác biệt, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, thương mại là khó tránh khỏi. Điều quan trọng là hai bên tiếp tục xử lý các vấn đề này thông qua đối thoại thẳng thắn, xây dựng và trong tổng thể quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Chúng tôi cũng hiểu những quan tâm của Mỹ về cán cân thương mại; đồng thời cho rằng cần nhìn nhận vấn đề này trong tổng thể lợi ích chiến lược của hai nước và tính bổ trợ ngày càng cao giữa hai nền kinh tế. Mục tiêu không chỉ là xử lý vấn đề thâm hụt hay thặng dư, mà quan trọng hơn là xây dựng quan hệ kinh tế - thương mại công bằng, cân bằng, ổn định và cùng có lợi, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và người dân hai nước. Trên tinh thần đó, Việt Nam đang tích cực phối hợp với Mỹ để sớm hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định thương mại đối ứng (ART), qua đó tạo khuôn khổ ổn định, lâu dài và tiếp tục đưa hợp tác kinh tế - thương mại trở thành động lực thúc đẩy, chứ không phải trở ngại đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Với nền tảng tin cậy chính trị đã được vun đắp, lợi ích chiến lược ngày càng đan xen và quyết tâm của lãnh đạo hai nước, quan hệ Việt Nam - Mỹ sẽ tiếp tục phát triển ổn định, thực chất, hiệu quả và bền vững, vì lợi ích của nhân dân hai nước và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Trong bối cảnh môi trường quốc tế đang thay đổi nhanh chóng, các ưu tiên đối ngoại của Việt Nam đang thay đổi như thế nào và Việt Nam đang tìm kiếm, phát triển quan hệ với những đối tác mới ra sao? Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng lớn hơn, mục tiêu cao hơn, quyết tâm mạnh mẽ hơn, phấn đấu trở thành nước công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Các ưu tiên đối ngoại thay đổi theo yêu cầu của từng giai đoạn, nhưng đường lối kiên định và nhất quán của chúng tôi là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác, đa phương hóa, đa dạng hóa. Chúng tôi xác định các ưu tiên đối ngoại trên cơ sở lợi ích quốc gia - dân tộc và yêu cầu phát triển của đất nước, gắn kết hài hòa với hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới. Trước hết, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền và lợi ích chính đáng của đất nước; chủ động phòng ngừa nguy cơ, tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin, xử lý thỏa đáng khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế. Chúng tôi mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi với các đối tác, đồng thời đóng góp ngày càng thiết thực cho công việc chung của cộng đồng quốc tế. Trong một thế giới nhiều biến động, chúng tôi coi trọng các mối quan hệ ổn định, chân thành, tin cậy và lâu dài, qua đó cùng mở rộng cơ hội phát triển và cùng đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Chúng tôi xác định tiếp tục làm sâu sắc hơn các khuôn khổ quan hệ hiện có và thúc đẩy hợp tác với các đối tác, lĩnh vực và chủ thể mới. Với mỗi đối tác, chúng tôi luôn xác định các điểm tương đồng, các thế mạnh bổ trợ, để cùng tạo thêm dư địa phát triển, cùng tạo ra giá trị mới và cùng giải quyết những vấn đề đặt ra. Việt Nam cũng tăng cường kết nối với doanh nghiệp, các tập đoàn công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo. Đây là những chủ thể ngày càng có vai trò trực tiếp trong công nghệ, tri thức, và những động lực phát triển mới. Bên cạnh đó, một ưu tiên chiến lược là kiến tạo động lực cho các mục tiêu phát triển của đất nước. Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đổi mới mô hình phát triển, duy trì tốc độ tăng trưởng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Chúng tôi tập trung mở rộng thị trường, thu hút đầu tư có chất lượng, thúc đẩy chuyển giao và làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị. Tôi cho rằng khi quan hệ đã được thiết lập và nâng cấp thì cũng cần phải có nội hàm thực chất. Thỏa thuận đã ký kết phải được triển khai. Cơ hội đã mở ra phải trở thành chương trình, dự án và kết quả cụ thể. Việt Nam cũng sẽ phải làm tốt phần việc của mình, từ hoàn thiện thể chế, chuẩn bị nguồn nhân lực, nâng cao khả năng tiếp nhận công nghệ, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và năng lực thực thi. Đây là định hướng quan trọng để hiện thực hóa tầm nhìn về một Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, phát triển nhanh và bền vững, vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Mục tiêu tăng trưởng 10% có ý nghĩa quan trọng như thế nào đối với sự phát triển của Việt Nam và liệu Việt Nam có nhiều khả năng đạt được mục tiêu này trong năm nay? Từ một đất nước bị chiến tranh tàn phá nặng nề, với nền kinh tế bao cấp và khép kín, Việt Nam chúng tôi đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh, năng động hàng đầu khu vực, chính thức được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao theo tiêu chuẩn phân loại của Ngân hàng Thế giới. Tuy nhiên, chúng tôi cũng thẳng thắn nhìn nhận tiến trình phát triển thời gian qua vẫn còn những hạn chế nhất định và đang quyết liệt tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế, những rào cản đối với tăng trưởng như lãng phí nguồn lực, hạn chế trong năng suất lao động... Việc trực diện khắc phục những hạn chế này, cộng hưởng với những thành tựu đã đạt được, sẽ tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, chất lượng và năng suất cao hơn. Trên nền tảng đó, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030 được đề ra trên cơ sở nghiên cứu và cân nhắc rất kỹ lưỡng. Chúng tôi nhận thức rõ năng lực nội tại, xác định rõ tầm nhìn phát triển dài hạn và đánh giá cẩn trọng bối cảnh quốc tế. Mục tiêu này mang ý nghĩa quan trọng, thể hiện khát vọng phát triển chung của toàn dân tộc Việt Nam, bắt kịp với sự phát triển của thế giới, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 và để Việt Nam có thể thực sự “sát cánh với các cường quốc năm châu” như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng tôi. Điều mang lại cho chúng tôi niềm tin chính là quyết tâm rất cao của toàn bộ hệ thống chính trị, sự cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước, sự đồng lòng, ủng hộ rộng rãi của nhân dân và của cộng đồng doanh nghiệp. Để hiện thực hóa mục tiêu này, chúng tôi đã xác lập mô hình phát triển của đất nước trên nền tảng tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược và hội nhập quốc tế sâu rộng. Mô hình đó hướng tới tăng trưởng nhanh gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo bước chuyển căn bản về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, chúng tôi xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược, là động lực cốt lõi để phát triển lực lượng sản xuất mới, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, khả năng tự chủ của nền kinh tế. Đồng thời, Việt Nam coi phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực cho phát triển. Chúng tôi cũng đặt trọng tâm bảo đảm tính bền vững, bao trùm, xây dựng xã hội tiến bộ, văn minh, bảo vệ môi trường, giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia. Với nền tảng những định hướng chiến lược rõ ràng cùng với sự đồng lòng, ý chí vươn lên của cả đất nước, chúng tôi hoàn toàn tự tin sẽ đạt được mục tiêu tăng trưởng đã đề ra, vững bước đưa khát vọng phát triển phồn vinh của dân tộc Việt Nam trở thành hiện thực… q Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Việt Nam đang tích cực phối hợp với Mỹ để sớm hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định thương mại đối ứng (ART), qua đó tạo khuôn khổ ổn định, lâu dài và tiếp tục đưa hợp tác kinh tế - thương mại trở thành động lực thúc đẩy, chứ không phải trở ngại đối với quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện. Động lực thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời phỏng vấn Bloomberg ẢNH: TTXVN
4 n Thứ Tư n Ngày 23/9/2026 XÃ HỘI Chiều 22/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân. Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, Chính phủ đề xuất bổ sung vào Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp theo hướng: Doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về giáo dục, pháp luật về y tế được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên phần thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Bên cạnh đó, Chính phủ đề nghị bổ sung nội dung miễn thuế thu nhập cá nhân của cá nhân cư trú đối với thu nhập từ kinh doanh cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về giáo dục, pháp luật về y tế. Quy định này nhằm đảm bảo bình đẳng giữa doanh nghiệp với cá nhân kinh doanh cùng thực hiện dịch vụ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Tuy nhiên, qua thẩm tra, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc miễn toàn bộ thuế TNDN, thuế thu nhập cá nhân đối với phần thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hiện chưa có đầy đủ căn cứ về chính trị, pháp lý và thực tiễn. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, việc ban hành chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh dịch vụ cung cấp suất ăn không phải là công cụ trực tiếp để bảo đảm việc tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban cho rằng chưa có cơ sở rõ ràng để khẳng định phần lợi ích có được từ chính sách miễn thuế sẽ được doanh nghiệp sử dụng để giảm giá suất ăn hoặc nâng cao chất lượng bữa ăn. Trên cơ sở đó, cơ quan thẩm tra chưa nhất trí bổ sung chính sách miễn thuế nêu trên vào dự thảo luật. Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cũng cho rằng, chính sách ưu đãi thuế với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám chữa bệnh là chưa đủ cơ sở chính trị để đưa vào dự thảo luật. Dẫn kinh nghiệm một số nước, ông Phan Chí Hiếu cho rằng nên áp dụng trực tiếp ưu đãi cho những người thụ hưởng. Ví dụ với học sinh có thể nghiên cứu chính sách ưu đãi nào đó để hỗ trợ về bữa ăn thay vì hỗ trợ thông qua doanh nghiệp. CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC VÀ TÁCH BẠCH ĐƯỢC Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải ủng hộ chính sách này, song bà lưu ý chính sách phải phù hợp, đúng đối tượng, và phải bóc tách rõ ràng việc cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở y tế. “Chính sách nhân văn nhưng không bóc tách rõ thì rất khó. Nói giảm thuế để chất lượng bữa ăn tăng lên thì quá tuyệt vời nhưng cái đó phải có cam kết”, bà Hải nêu rõ. Đánh giá đây là chủ trương nhân văn, song Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng băn khoăn về việc bổ sung các nội dung này. Ông đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Uỷ ban Văn hóa và Xã hội, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục và Đào tạo ngồi bàn lại một cách kỹ lưỡng, "nói có sách mách có chứng". Làm rõ thêm nội dung này, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, vấn đề cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, y tế là nội dung mới phát sinh nên chưa kịp qua bước Bộ Tư pháp thẩm định. Với việc cung cấp suất ăn cho cơ sở y tế, giáo dục, ông cho biết có 2 loại: Một là, xã hội hóa, doanh nghiệp tài trợ. Với trường hợp này, luật đã cho phép miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Hai là, khi doanh nghiệp ký hợp đồng với cơ sở y tế, giáo dục, chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm “cộng thêm” vào chất lượng bữa ăn cho người thụ hưởng. Phó Thủ tướng khẳng định, có thể làm được và tách bạch được, song Bộ Tài chính phải có hướng dẫn cụ thể, thậm chí có mẫu chung để doanh nghiệp khi ký hợp đồng với cơ sở giáo dục, y tế làm theo. Cùng với đó, doanh nghiệp phải hạch toán riêng và chịu kiểm tra, giám sát của cơ quan thuế. Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, với chính sách miễn thuế cho hoạt động cung cấp suất ăn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ rà soát kỹ lưỡng căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn. Trường hợp Chính phủ vẫn tiếp tục giữ đề xuất thì phải bảo đảm thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình, thủ tục luật định và giải trình, làm rõ sự cần thiết áp dụng cho cả doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh. LUÂN DŨNG Ủng hộ chính sách miễn thuế đối với đơn vị cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho rằng, đây là chính sách nhân văn nhưng không bóc tách rõ thì rất khó. Giảm thuế để nâng chất lượng bữa ăn trường học, bệnh viện Sáng 22/9, tại xã Phù Đổng (TP Hà Nội), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng các đại biểu Quốc hội tiếp xúc cử tri xã Phù Đổng và 12 xã, phường thuộc đơn vị bầu cử số 10, trước Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. DỰ KIẾN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH CAO NHẤT THEO THẨM QUYỀN CỦA THÀNH PHỐ Tại hội nghị, cử tri Lê Văn Hưng (phường Long Biên) cho rằng, cử tri và nhân dân 4 tổ dân phố (Độc Lập, Thống Nhất, Thạch Cầu 1 và 2) nhất trí với chủ trương của thành phố về phát triển không gian đô thị, phát triển trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, bởi dự án có quy mô lớn, có ý nghĩa đối với sự phát triển lâu dài của Thủ đô. Tuy nhiên, theo ông Hưng, cần rà soát kỹ các quy định về hành lang bảo vệ đê, quy định về thoát lũ, đồng thời, nghiên cứu phương án hạn chế tối đa việc cắt qua, chia cắt hoặc giải toả các khu dân cư hiện hữu. Đối với những trường hợp bắt buộc phải di dời, đề nghị UBND thành phố và các cơ quan có thẩm quyền bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân; bố trí tái định cư tại chỗ… Trao đổi với ý kiến cử tri, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định, Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, là một trong những việc rất lớn của thành phố. Ông Thắng nêu, nguyên tắc triển khai là bám sát Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị, Quy hoạch tầm nhìn 100 năm của Thủ đô và các quy định pháp luật có liên quan, trên tinh thần thực hiện rất thận trọng, bài bản, tính toán khoa học, bảo đảm tất cả mọi vấn đề liên quan cuộc sống của người dân, phòng chống thoát lũ, hài hoà giữa phát triển và bảo tồn, chỉnh trang các làng xóm lâu đời, các công trình di tích trên khu vực nghiên cứu. Về vấn đề bồi thường hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án, ông Thắng cho biết, đang xin ý kiến nhân dân theo hướng chính sách áp dụng cao nhất theo thẩm quyền của thành phố, bố trí tái định cư cả tại chỗ và tại các xã, phường gần với nơi sinh sống cũ của người dân, đảm bảo hạ tầng đầy đủ, đồng bộ. CHẤM ĐIỂM BÍ THƯ THÀNH ỦY THEO 32 CHỈ TIÊU Thông tin về tiến độ một số công trình, dự án lớn, ông Trần Đức Thắng cho biết, dự án Đường Vành đai 1 đã được thông xe kỹ thuật vào dịp 2/9. Thành phố đã hoàn thành 10 công trình chống ngập. Dự án đường Vành đai 2,5, dự kiến sẽ thông xe kỹ thuật vào dịp 10/10. Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội dự kiến sẽ hoàn thành, đưa vào khai thác đầy đủ toàn tuyến trong năm 2027. Nhấn mạnh việc Hà Nội đổi mới phương thức quản trị, siết chặt kỷ cương, theo ông Trần Đức Thắng, việc đánh giá cán bộ được thực hiện bằng bộ chỉ số lượng hóa kết quả do máy tính chấm điểm hàng ngày, bắt đầu từ người đứng đầu. Với Bí thư Thành ủy, được đánh giá theo 32 chỉ tiêu; Chủ tịch UBND thành phố được đánh giá theo 24 chỉ tiêu. “Hằng tháng, hằng quý công khai hết toàn bộ kết quả thực hiện nhiệm vụ từ những người đứng đầu thành phố. Do vậy, cả hệ thống chính trị không ai đứng ngoài cuộc việc này; người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải chịu trách nhiệm về kết quả công việc của đơn vị mình”, ông Trần Đức Thắng nêu. Bí thư Hà Nội cũng dành thời gian nói về việc giải quyết 5 điểm nghẽn đô thị, nhấn mạnh có sự chuyển biến rất tích cực, trong đó có vấn đề úng ngập. Theo ông Thắng, thành phố đã hoàn thành 10 công trình khẩn cấp và 1 dự án chống ngập cục bộ. TRƯỜNG PHONG Hoàn thành tái định cư mới thực hiện thu hồi đất Liên quan đến Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định, chỉ khi nào hoàn thành toàn bộ tái định cư với hạ tầng đồng bộ thì khi đó mới thực hiện thu hồi đất tại nơi ở hiện tại của dân. QUY HOẠCH PHÂN KHU ĐÔ THỊ SÔNG HỒNG: Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận ẢNH: QH
5 n Thứ Tư n Ngày 23/9/2026 KHOA GIÁO ĐẠT ĐIỂM TUYỆT ĐỐI NHỜ “VÉ ƯU TIÊN” Theo danh sách trúng tuyển năm 2026 của ĐH Y Dược TPHCM, có 45 thí sinh đạt mức điểm xét tuyển 30/30. Tuy nhiên, bóc tách dữ liệu cho thấy chỉ 3 thí sinh đạt điểm 10 ở cả ba môn Toán, Hóa học và Sinh học mà không cần sử dụng điểm cộng. Phần lớn thí sinh còn lại có tổng điểm ba môn chưa đạt 30 nhưng được cộng điểm theo quy định để chạm mức điểm xét tuyển tuyệt đối. Mức cộng thể hiện trong danh sách dao động từ 0,65 đến 1,5 điểm. Trong 45 thí sinh, 41 em trúng tuyển ngành Y khoa, 3 em vào ngành Răng - Hàm - Mặt và một em vào ngành Dược học. Tất cả đều đăng ký ngành trúng tuyển ở nguyện vọng 1. Đáng chú ý, trong danh sách có nhiều thí sinh cùng đạt 28,5 điểm tổ hợp B00 nhưng sau khi được cộng tối đa 1,5 điểm ưu tiên, qua đó đạt mức điểm xét tuyển 30/30 như các thí sinh khác. Con số này cho thấy cần phân biệt rõ giữa điểm thi thực tế và điểm xét tuyển sau khi cộng điểm, tránh tạo cảm giác có hàng chục thí sinh cùng đạt tuyệt đối ba môn thi. Danh sách trên không đồng nghĩa tất cả trường hợp được nâng lên 30 điểm đều nhờ IELTS, bởi điểm xét tuyển còn có thể gồm điểm ưu tiên và các loại điểm cộng khác. Tuy nhiên, nó phản ánh rõ sức nặng của phần điểm nằm ngoài kết quả ba môn thi, nhất là tại những ngành có điểm chuẩn sát trần. Khi khoảng cách giữa trúng tuyển và không trúng tuyển chỉ được tính bằng vài phần mười điểm, một chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi thành 0,5, một điểm, thậm chí cao hơn, có thể làm thay đổi thứ tự của hàng nghìn thí sinh. HỌC IELTS VÌ NGOẠI NGỮ HAY VÌ ĐIỂM CỘNG? Theo tìm hiểu của phóng viên, trước lợi thế từ chứng chỉ IELTS, nhiều học sinh phải phân bổ thêm thời gian bên cạnh việc học ba môn trong tổ hợp xét tuyển. Với các em nhắm đến ngành có mức cạnh tranh cao, chứng chỉ ngoại ngữ không còn đơn thuần là mục tiêu nâng cao năng lực, mà trở thành một phần của chiến lược vào đại học. Gia đình có điều kiện thường cho con học IELTS từ sớm, tham gia các khóa luyện thi và thi lại để đạt mức điểm có lợi nhất. Trong khi đó, không phải học sinh nào cũng có điều kiện tiếp cận trung tâm ngoại ngữ, giáo viên chất lượng hoặc đủ khả năng chi trả lệ phí thi nhiều lần. L.T.K, học sinh lớp 12 một trường THPT tại TPHCM cho biết, ngay từ khi bước vào cấp ba đã xác định vào ngành y khoa nên tìm hiểu kỹ ngoài lợi thế học tập các môn phổ thông thì chứng chỉ IELTS được xem là một lợi thế trong xét tuyển. “Ngay từ lớp 10 em đã học thêm để làm quen phương pháp học IELTS, đến năm lớp 11 em dự thi và đạt 6.5 điểm. Tuy nhiên đây là mức điểm vẫn chưa được như kỳ vọng nên em tiếp tục ôn trong năm nay, dự kiến sau Tết Nguyên đán sẽ thi và mục tiêu là 7.5 điểm. Chi phí trong hai năm qua dao động trên 50 triệu đồng”, K. kể và cho biết, nếu Bộ GD&ĐT đột ngột bỏ điểm cộng thì em cảm thấy rất hụt hẫng. Từ đây, một câu hỏi được đặt ra: học sinh đang đầu tư để sử dụng ngoại ngữ trong học tập, nghề nghiệp, hay đang phải mua thêm một lợi thế trong cuộc đua tuyển sinh? Bản thân IELTS là công cụ đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh, không phải nguyên nhân tạo ra bất bình đẳng. Vấn đề nằm ở cách chứng chỉ này được sử dụng. Nếu tiếng Anh là năng lực đầu vào cần thiết của chương trình đào tạo, việc đưa ngoại ngữ vào tổ hợp hoặc xây dựng tiêu chí tuyển sinh phù hợp là có cơ sở. Nhưng nếu thí sinh đã được xét tuyển bằng điểm thi môn Toán, Hóa học, Sinh học rồi tiếp tục được cộng điểm nhờ IELTS, chứng chỉ ngoại ngữ có thể trở thành một “vé ưu tiên” ngoài tổ hợp chuyên môn. KHÔNG NÊN THAY ĐỔI KHI HỌC SINH ĐÃ BƯỚC VÀO CUỘC ĐUA ThS Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TPHCM, cũng cho rằng cần tránh tình trạng “lợi thế chồng lợi thế”, khi cùng một năng lực ngoại ngữ được ghi nhận nhiều lần trong quá trình xét tuyển. Dù vậy, bỏ điểm cộng ngay từ mùa tuyển sinh 2027 cũng đặt ra bài toán chuyển tiếp. Nhiều học sinh đã học IELTS trong thời gian dài, bỏ ra không ít thời gian và chi phí dựa trên phương án tuyển sinh được các trường áp dụng những năm qua. Một thay đổi quá gấp có thể khiến kế hoạch học tập của các em bị đảo lộn. Vì thế, yêu cầu đặt ra không chỉ là bỏ hay giữ điểm cộng IELTS, mà còn phải xác định chứng chỉ ngoại ngữ nên đứng ở đâu trong hệ thống tuyển sinh. Ngoại ngữ cần được trả về đúng giá trị: một năng lực phục vụ học tập, nghiên cứu và nghề nghiệp. Nếu chương trình đào tạo thực sự cần tiếng Anh, trường đại học có thể đưa môn này vào tiêu chí đầu vào, dùng chứng chỉ để thay thế điểm ngoại ngữ hoặc miễn học phần tương ứng. Còn nếu ngoại ngữ không phải năng lực cốt lõi của ngành, việc cộng thêm điểm vào tổng điểm chuyên môn cần được xem xét thận trọng. Một kỳ tuyển sinh công bằng không phủ nhận năng lực tiếng Anh của học sinh. Nhưng nó cũng không nên để điều kiện tài chính và khả năng tiếp cận chứng chỉ trở thành khoảng cách quyết định ai được bước qua cánh cửa đại học. NGUYỄN DŨNG Khi chứng chỉ IELTS được quy đổi thành điểm cộng ở những ngành có điểm chuẩn sát trần, năng lực ngoại ngữ không chỉ phục vụ học tập mà còn trở thành lợi thế có thể quyết định đến cánh cửa đại học. Học ngoại ngữ hay mua lợi thế tuyển sinh? Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh đại học năm 2026 tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh nhóm ngành khoa học công nghệ ẢNH: DƯƠNG TRIỀU Dù đồng tình với việc bỏ điểm cộng, TS Mai Đức Toàn cho rằng thời điểm áp dụng năm 2027 cần được cân nhắc. Theo ông Toàn, Bộ GD&ĐT nên có lộ trình rõ ràng, không thể thay đổi quá nhanh để học sinh và các trường THPT có thời gian chuẩn bị. Cụ thể, học sinh THPT đã bắt đầu định hướng môn học, chứng chỉ và phương thức xét tuyển từ năm lớp 10, 11. Nếu quy định thay đổi quá sát thời điểm tuyển sinh, các em có thể rơi vào tình trạng bị động. Tương tự, ThS Phạm Thái Sơn đề xuất lộ trình thay đổi nên được tính toán trước từ 3 đến 5 năm (ví dụ áp dụng từ năm 2028 hoặc 2029). IELTS THÀNH “VÉ ƯU TIÊN”: Những nơi mà nếu không có sự quyết tâm lớn của Đảng và Nhà nước, thầy cô và học trò khó lòng bám trụ trước khó khăn. Hơn 200 trường phổ thông liên cấp nội trú sẽ thắp sáng tri thức các xã biên giới. Giáo dục là “quốc sách”, cần sự đột phá (như Nghị quyết 71 đã nêu) và rõ ràng đã có nhiều chuyển biến tích cực từ nhận thức lẫn hành động. Đây là nền tảng để xã hội phát triển. Chính vì thế bên cạnh nỗi lo cụ thể từ các bậc phụ huynh, Chính phủ đang sát sao từ bộ sách giáo khoa, bữa ăn học đường, học phí, thi cử… Mấy ngày gần đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng trực tiếp chỉ đạo Bộ Giáo dục &Đào tạo đảm bảo đủ sách giáo khoa, an toàn bữa ăn học đường. Khi những việc này trở thành vấn đề nổi cộm trong xã hội, mới thấy sự thay đổi trong ngành giáo dục cần phải tích cực hơn nữa mới đáp ứng mục tiêu mà người dân kỳ vọng. Nếu đánh giá sự kiện dân sinh đáng lưu ý trong xã hội từ đầu năm đến nay, có lẽ ngành giáo dục chiếm thời lượng không nhỏ trên truyền thông. Nhiều bậc phụ huynh vẫn nói đùa “mùa nào thức ấy”. Mùa Hè, học sinh đáng lẽ được nghỉ ngơi, học kỹ năng mềm thì bị ép học thêm. Mùa thi với nỗi sợ hãi chuyển cấp (2 lên 3) vào trường công; gian lận thi tốt nghiệp THPT. Đầu năm học còn nỗi lo lạm thu; thực phẩm bẩn len lỏi vào bếp ăn học đường; thiếu sách giáo khoa… Ngay bây giờ, nhiều gia đình đầu tư cho con học chứng chỉ tiếng Anh IELTS (kỳ thi chuẩn hóa quốc tế đánh giá toàn diện 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc và Viết) lo bị bỏ ưu đãi như phát biểu của Bộ trưởng Giáo dục&Đào tạo… Cả xã hội xoay trục quanh các ngôi trường thông qua sự quan tâm của phụ huynh trước sự lớn lên của con mình. Khi so sánh các nước trong khu vực và trên thế giới, người ta luôn lấy ngay các chỉ số kinh tế như GDP. Thế nhưng bảng xếp hạng về giáo dục, cụ thể về các ngôi trường đại học đã đóng góp không nhỏ cho sự phát triển chung của đất nước. Cách đây không lâu, nước ta đã đề cập tới những cụm từ “Đại học tinh hoa”, “Đại học xuất sắc” và xây dựng chính sách thu hút nhân tài về và tới Việt Nam. Có lẽ trong xu hướng bùng nổ các trường đại học tư, việc kiểm soát chất lượng phải được quan tâm nhiều hơn nữa. Vừa qua, do khống chế điểm sàn nên không còn thủ khoa trường đại học dân lập dưới 15 điểm như nhiều năm trước nữa. Tuy vậy, từ giảng đường tới thực tiễn công việc, sinh viên tốt nghiệp làm việc và phát triển thế nào, Bộ Giáo dục & Đào tạo cần có hệ thống dữ liệu đánh giá chất lượng khoa học. Giáo dục, ở bất kỳ cấp học nào, cũng đang đặt ra những vấn đề khiến xã hội quan tâm; đến mức Thủ tướng phải trực tiếp chỉ đạo những việc tưởng như rất căn bản, từ giảm tải chương trình, sách giáo khoa đến chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Một nền giáo dục không thể mãi trông chờ vào những chỉ đạo “cầm tay chỉ việc”; điều cần thiết hơn là một cuộc đổi mới đủ sâu để những việc đúng trở thành nguyên tắc vận hành bình thường của cả hệ thống. Đ.T Khi Thủ tướng “cầm tay chỉ việc” CHUYỆN HÔM NAY TIẾP THEO TRANG 1
6 n Thứ Tư n Ngày 23/9/2026 KHOA GIÁO NHỮNG CÚ SỐC Anh N.M.L., (quê ở Quảng Ngãi) rời quê vào TPHCM hơn mười năm trước khi trúng tuyển ngành Kĩ thuật điều khiển và Tự động hóa tại một trường ĐH kĩ thuật danh tiếng phía Nam. Anh mang theo kỳ vọng lớn của gia đình về một tương lai tươi đẹp, nhưng thực tế phũ phàng đã dập tắt mọi ảo mộng. Năm 2017, khi cầm tấm bằng cử nhân trên tay, anh L chật vật ứng tuyển khắp nơi nhưng không tìm được việc làm phù hợp, phải mưu sinh bằng nghề chạy xe công nghệ suốt 2 năm để trang trải cuộc sống và tiếp tục nộp hồ sơ phỏng vấn. “Cảm giác ngày ngày rong ruổi khắp phố phường trên chiếc xe máy, hoang mang nhìn về tương lai là cú sốc tinh thần nặng nề mà tôi phải đối diện. Nhìn lại giai đoạn đầy thử thách ấy, tôi nhận ra giáo trình ĐH đã mang đến khối lượng kiến thức khoa học tiên tiến và tư duy nền tảng rất sâu, nhưng lại thiếu vắng sự cọ xát trực tiếp”, anh L nói. Tốt nghiệp ngành Kĩ thuật Điện - Điện tử tại một trường ĐH công nghệ có tiếng ở Hà Nội và đang làm kĩ thuật viên, L.Đ cho biết, thời lượng thực hành trên trường chỉ chiếm khoảng 10-20%, tương đương 2-3 buổi mỗi kì/môn học. Quỹ thời gian này không đủ để người học rèn giũa thao tác nghề nghiệp. Dù nắm vanh vách nguyên lí mạch điện trên giấy, Đạt vẫn lúng túng khi trực tiếp thao tác trên các bảng mạch thực tế, nhất là khi phải đối mặt với những sai số đo đạc sai lệch hoàn toàn so với tính toán lí thuyết. Khoảng cách giữa việc biết nguyên lí và làm được việc cũng được thể hiện rất rõ trong ngành cơ khí chế tạo. Sau 6 tháng làm việc tại doanh nghiệp, Đ.V.L., sinh viên năm cuối ngành Kĩ thuật Cơ khí tại Trường ĐH Trà Vinh, nhận thấy kiến thức giảng đường chỉ là bước khởi đầu. Khi vận hành máy móc sản xuất, người thợ phải phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm thực tế. Chẳng hạn như việc xác định chế độ cắt gọt kim loại, nếu áp dụng máy móc các công thức tính toán mà không cân nhắc đến tình trạng hao mòn của thiết bị, độ cứng của vật liệu và yêu cầu riêng của từng sản phẩm thì dây chuyền sẽ hoạt động không ổn định. Chính sự va vấp tại xưởng đã thôi thúc Đ.V.L phải tự giác bổ sung các kĩ năng thực chiến như lập trình máy, học thêm các phần mềm thiết kế chuyên dụng như Mastercam, Inventor (các Phần mềm chuyên về lập trình gia công phay, tiện, cắt dây CNC với độ chính xác và phổ biến cao trong các xưởng cơ khí, mô phỏng, chế tạo cơ khí) và rèn luyện ngoại ngữ để nâng cao năng lực cạnh tranh lâu dài. CHỦ ĐỘNG BƯỚC RA THỰC TẾ Những khó khăn người trẻ gặp phải phản ánh thực tế: Trường ĐH không thể nào thay thế hoàn toàn môi trường doanh nghiệp. Nếu người học mang tâm lí ỷ lại vào điểm số trên lớp và chỉ bắt đầu tìm hiểu thị trường lao động khi sắp tốt nghiệp, họ có thể sẽ rơi vào thế bị động và mất phương hướng. Từ chính bài học đắt giá của bản thân, anh N.M.L. cho rằng, sinh viên nên nghĩ đến việc đi làm gắn với ngành nghề từ những năm đầu tiên vào ĐH để hiểu rõ những đòi hỏi khắt khe của ngành nghề. Việc cọ xát từ sớm sẽ giúp mỗi cá nhân nhận ra những khoảng trống cần bồi đắp giữa giảng đường và thực tế. Khi đã quen dần với áp lực và văn hóa doanh nghiệp, sinh viên sẽ không còn cảm giác chới với hay ngỡ ngàng khi cầm tấm bằng tốt nghiệp bước chân vào thực tế. Dưới góc độ của đơn vị tuyển dụng và sử dụng lao động, anh Lê Quốc Bảo, nhà sáng lập MunTech Service Lab (Cty Cổ phần MunTech Service) chỉ ra rằng, năng lực của sinh viên khối ngành kĩ thuật, công nghệ hiện có “độ vênh” lớn so với đòi hỏi thực tế của doanh nghiệp. Ngành học đòi hỏi kĩ thuật càng cao thì khoảng cách này càng bị nới rộng. Phần lớn sinh viên ra trường không thể bắt tay luôn vào công việc, buộc phải trải qua quá trình học việc tại doanh nghiệp hoặc các trung tâm đào tạo bên ngoài. Theo anh Bảo, căn nguyên của khoảng trống năng lực này nằm ở tỉ trọng thực hành quá thấp trên giảng đường. Tại một số trường ĐH hiện nay, điểm thực hành thường chỉ chiếm chưa đến 20% tổng điểm môn học. Sự chênh lệch này, cộng hưởng với bài toán thiếu hụt cơ sở vật chất, làm hạn chế cơ hội cọ xát của người học. Dù trang thiết bị đã được quan tâm đầu tư hơn trong thời gian gần đây, nhưng vẫn chưa tương xứng với sự gia tăng về quy mô và sĩ số sinh viên. “Một lớp có tới 30 - 40 sinh viên nhưng phải thực hành chung trên một, hai máy thì người học chỉ khám phá được rất ít”, anh Bảo nói. Việc thiếu hụt kĩ năng thực tế buộc các công ty phải mất rất nhiều thời gian, nguồn lực để đào tạo lại từ đầu. Quá trình này không chỉ tốn kém chi phí mà còn làm gián đoạn trực tiếp tiến độ của các dự án. Do đó, xu hướng tuyển dụng hiện nay đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Các doanh nghiệp sẵn sàng chi trả mức lương cao hơn mặt bằng chung 15 - 20% cho những nhân sự có khả năng giải quyết vấn đề thực tế, đáp ứng yêu cầu công việc thay vì phải đào tạo lại. Thậm chí, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn hiện nay có xu hướng trả tiền cho các bên thứ ba chuyên về tuyển dụng để săn tìm người thạo việc, bởi họ đã quá mệt mỏi và “chán” việc phải tiêu tốn nguồn lực mài giũa sinh viên mới ra trường. Tuy nhiên, theo anh Bảo, thực tế thị trường lại đặt các doanh nghiệp vào một nghịch lí: Khao khát nhân sự làm được việc ngay, nhưng mặt bằng chung nguồn nhân lực lại không cao. Điều này buộc nhiều công ty dù không muốn nhưng vẫn phải hạ thấp tiêu chí tuyển dụng, chấp nhận đào tạo lại để có và giữ chân nhân sự. Dù vậy, quá trình đào tạo lại này mang đến không ít vấn đề “đau đầu” cho người quản lí. Anh Bảo chia sẻ, nhiều sinh viên khi mới tiếp xúc với các bài toán thực tế khó nhằn thường rất dễ nản chí và bỏ cuộc chỉ sau vài ngày. Nguyên nhân sâu xa xuất phát từ việc các bạn thiếu thói quen và kĩ năng chủ động bóc tách, giải quyết các vấn đề phức tạp, vốn là điều chưa được rèn giũa đủ độ chín trên giảng đường. Để giải quyết tận gốc bài toán nhân lực, anh Bảo nhấn mạnh cần nhìn nhận và đánh giá lại thực chất hiệu quả của khẩu hiệu “nhà trường gắn kết với doanh nghiệp” trong nhiều năm qua, tránh tình trạng hợp tác chỉ nằm trên giấy tờ, hình thức. Sự kết nối này cần đi vào lộ trình cụ thể với các tiêu chí đánh giá rõ ràng, đầy đủ. Cụ thể, việc chấm điểm thực hành, đánh giá sản phẩm dự án phải được hệ thống hóa, tiệm cận với tiêu chuẩn của doanh nghiệp. Kĩ năng thực hành cần được nâng tầm thành một “chuẩn đầu ra” bắt buộc, làm thước đo năng lực chính xác nhất cho sinh viên trước khi gia nhập thị trường lao động. LÊ VƯỢNG - ANH NHÀN - NGUYỄN DŨNG Nhiều sinh viên bước vào giảng đường đại học (ĐH) với niềm tin chỉ cần nắm chắc lí thuyết và sở hữu tấm bằng tốt nghiệp loại ưu là cánh cửa sự nghiệp sẽ rộng mở. Thế nhưng thị trường lao động luôn có khoảng cách rất lớn giữa những kiến thức giáo trình hàn lâm và yêu cầu năng lực thực tế tác nghiệp trong môi trường làm việc. Đại phẫu đào tạo đại học Để giải quyết tận gốc bài toán nhân lực, anh Lê Quốc Bảo nhấn mạnh cần nhìn nhận và đánh giá lại thực chất hiệu quả của khẩu hiệu “nhà trường gắn kết với doanh nghiệp” trong nhiều năm qua, tránh tình trạng hợp tác chỉ nằm trên giấy tờ, hình thức. Dưới góc độ của đơn vị tuyển dụng và sử dụng lao động, anh Lê Quốc Bảo, nhà sáng lập MunTech Service Lab (Cty Cổ phần MunTech Service) chỉ ra rằng, năng lực của sinh viên khối ngành kĩ thuật, công nghệ hiện có “độ vênh” lớn so với đòi hỏi thực tế của doanh nghiệp. Ngành học đòi hỏi kĩ thuật càng cao thì khoảng cách này càng bị nới rộng. Ngành giáo dục không chỉ loay hoay với bài toán “học thật, thi thật” ở các cấp phổ thông mà ngay cả bậc đại học cũng còn khoảng cách giữa đào tạo với yêu cầu thực tế của thị trường lao động. Bài 1: Tốt nghiệp trên… giấy Sinh viên học tập trực tiếp tại các nhà máy, phân xưởng ở TPHCM ẢNH: NGUYỄN DŨNG Anh Lê Quốc Bảo (người đeo kính), người sáng lập MunTech Service Lab hướng dẫn công việc cho sinh viên thực tập ẢNH: LÊ VƯỢNG
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==