8 n Thứ Tư n Ngày 23/9/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Dự án bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế đang triển khai nhiều hạng mục tại khu vực Thượng thành, các Eo bầu và Hộ Thành hào. Tuy nhiên, tiến độ thi công một số công trình bị ảnh hưởng do công tác giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất. Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP Huế, giai đoạn 1 giải phóng mặt bằng khu vực I di tích Kinh thành Huế được thực hiện tại 11 khu vực, diện tích khoảng 25,5 ha, liên quan 2.233 hộ dân. NGHẼN GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Đến nay, có khoảng 1.870 hộ đã bàn giao mặt bằng, đạt 83,7%; còn 363 trường hợp chưa bàn giao, chủ yếu vướng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và một số vấn đề liên quan đất đai. Thực tế tại các di tích Eo bầu Nam Hanh, Đông Thái, Đông Trường, Đông Gia cho thấy vẫn còn nhiều hộ dân sinh sống trong phạm vi dự án. Tại Eo bầu Đông Thái, khu vực kiệt 6 đường Xuân 68 còn khoảng 5 hộ chưa di dời. Ở Eo bầu Đông Gia, một số hộ vẫn kinh doanh, buôn bán trong khu vực dự án. Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến các hạng mục đang thi công. Từ năm 2024, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế triển khai tu bổ, tôn tạo hệ thống Thượng thành và Eo bầu mặt Đông, từ Eo bầu Nam Hanh đến Đông Phụ đài, với tổng mức đầu tư gần 55 tỷ đồng. Công trình hiện đạt hơn 75% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, một số hạng mục như đường dạo, dốc kéo pháo bị chậm do chưa có mặt bằng thi công. Theo kế hoạch, công trình hoàn thành vào tháng 10 nhưng đang đứng trước nguy cơ chậm tiến độ. Một dự án khác là tu bổ, tôn tạo Thượng thành, Eo bầu và kè Hộ Thành hào đoạn từ Tây Thành đài đến cửa Chánh Bắc có tổng mức đầu tư hơn 137 tỷ đồng. Công trình gồm các hạng mục tu bổ Thượng thành, Eo bầu, phục hồi kho đạn, kè đá và nạo vét Hộ Thành hào. Đến nay, khối lượng thực hiện đạt hơn 25%, dự kiến hoàn thành cuối năm 2027. Tuy nhiên, gần 20 hộ dân tại khu vực Eo bầu Bắc Trung và kè ngoài Hộ Thành hào chưa bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng việc triển khai một số hạng mục. RÀ TỪNG TRƯỜNG HỢP ĐỂ THÁO GỠ Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, nhiều hạng Hơn 360 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng trở thành điểm nghẽn, ảnh hưởng tiến độ nhiều hạng mục thuộc dự án bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế. TÚI BOM VÙNG TỰ DO Theo cuốn Lịch sử Đảng bộ xã Hành Thịnh, đầu năm 1970, toàn xã chỉ có hơn 20 đảng viên. Chi bộ xã phát động các gia đình bám trụ nhận nuôi thương binh. Mối quan hệ quân dân tại địa phương này vì vậy rất gắn bó. Chàng lính trẻ miền Bắc Nguyễn Duy Kháng lúc đó cũng khá ấn tượng với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương 20 tuổi người địa phương. Khó có thể tưởng tượng được, một nơi là túi bom, nhưng cô giáo vẫn duy trì đều đặn lớp học với 20 em học sinh. Dưới tán cây dù lai rậm rạp, học sinh nghe lời cô, chỉ chạy chơi dưới tán cây, không chạy ra ngoài, đề phòng lọt vào ánh mắt xăm soi của máy bay trinh sát địch. Thỉnh thoảng cô giáo lại chạy quanh làng với những ngôi nhà thưa thớt và báo tin nghỉ học. Nếu thấy chiếc máy bay trinh sát bay chậm, lượn lờ như bóng quạ trên cao, cô giáo phải tự nghiên cứu, sau đó phán đoán và ra quyết định cho học sinh nghỉ học hay đến lớp. Có những gia đình không chịu nổi với cảnh suốt ngày chạy giặc nên đã xuống khu vực chợ Quán Lát và dựng nhà ở tạm, kiếm sống bằng đủ thứ nghề vì trong tay không còn ruộng đất. Trong cuốn nhật ký của bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm từng viết về khoảnh khắc nằm dưới tầm súng của trực thăng HU-1A của Mỹ và mô tả khá chi tiết. Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương nhớ lại, cũng vào thời điểm đầu năm 1970, lớp học đang diễn ra thì cô trò khựng người lại. Có tiếng cạch… cạch vang lên, lúc xa, lúc gần. Thôi rồi, là chiếc tàu rọ HU1A. Loại trực thăng này thường xuất hiện sau khi được chiếc trinh sát L-19 chỉ điểm mục tiêu. Cô Hương mãi không quên lần ấy lớp học sau 10 phút trực thăng địch quần đảo, khi nghe tiếng động cơ xa dần cứ tưởng máy bay địch đã rời xa nên cô trò vội túa ra, chạy về thôn Mỹ Hưng. Nhưng hóa ra mọi người đã bị lừa. Chiếc HU-1A quay ngoắt trở lại. Nó đuổi theo sát cô bé học sinh tên là Một. Rồi một tràng súng vang lên, cái bóng nhỏ xíu ngã lăn ra đất… DƯỚI CHÂN NÚI DÀNG Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng, sinh năm 1949, chồng của cô Hương nhớ lại, để có thể trụ được trong vùng tự do, đêm đêm âm thầm xuống vùng giải phóng cõng gạo ngược lên, Tiểu đoàn 165 Sư đoàn 320 đã rèn tân binh không khác gì võ sĩ rèn võ công. Ngay tại vùng Sơn Tây, Hà Nội, mỗi người lính phải vác ba lô nặng 30 kg và bắt đầu tập hành quân, leo núi, đi liên tục, có lúc đi cả ngày lẫn đêm. Mãi tới tháng thứ 3 thì tân binh mới nhận vũ khí để hành quân vào miền Nam. Mỗi người lính được cấp 3 băng đạn AK đeo trên ngực và 1 băng đạn có sẵn trong súng. Giữa năm 1966, đơn vị đặt chân tới làng Hương Nhượng, huyện An Lão, tỉnh Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai). Ngay buổi chiều đầu tiên, ông Kháng và các nữ du kích Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình. Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo Hương ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG NHỮNG NGƯỜI LÍNH Ở LẠI NÚI DÀNG Dự án bảo tồn Kinh thành Huế chậm PHÓNG SỰ nLÊ VĂN CHƯƠNG Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te" Một đoạn bờ thành, đường dạo ven Hộ Thành hào thuộc Kinh thành Huế trong giai đoạn hoàn thiện tôn tạo, chỉnh trang Nhà dân chậm di dời ra khỏi khu vực di tích Khâm Thiên Giám Đến nay, khối lượng thực hiện đạt hơn 25%, dự kiến hoàn thành cuối năm 2027. Tuy nhiên, gần 20 hộ dân tại khu vực Eo bầu Bắc Trung và kè ngoài Hộ Thành hào chưa bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng việc triển khai một số hạng mục.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==