THỨ TƯ 26/8/2026 Số 238 0977.456.112 Giáo dục đại học thua trên “sân nhà”? TRANG 3 TRANG 6 NHỮNG “VIÊN GẠCH HỒNG” ĐẮP BỒI THẾ TRẬN LÒNG DÂN TRANG 11 Hai anh em, một tình yêu di sản TRANG 8-9 TRANG 8-9 Những cột mốc lịch sử đội tuyển Việt Nam TRANG 4 Hải Sa Pa TV “hô biến” thịt trâu Ấn Độ thành đặc sản Tây Bắc thế nào? CHỦ TỊCH HÀ NỘI CHỈ ĐẠO LÀM RÕ Theo Thanh tra Chính phủ, có 80 m2 đất thuộc khuôn viên Bảo tàng Lịch sử quốc gia được cấp sổ đỏ cho tư nhân tại 23 Tông Đản ẢNH: TRỌNG TÀI Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo ẢNH: TTXVN MỤC TIÊU CUỐI CÙNG CỦA GIÁO DỤC KHÔNG PHẢI ĐIỂM SỐ, BẰNG CẤP PHẢI XỬ LÝ NẾU SAI TRANG 2 CHUYỆN HÔM NAY Thấu lý, đạt tình XEM TIẾP TRANG 3 n KHÁNH AN Khoảng 80m2 đất do Bảo tàng Lịch sử quốc gia quản lý, sử dụng được xác định bị lấn chiếm. Điều đáng chú ý hơn là phần đất này sau đó được đưa vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho một hộ gia đình. VỤ 80 M2 "ĐẤT VÀNG" BẢO TÀNG BỊ LẤN CHIẾM: Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội nói gì? VỤ BẢO VỆ HÀNH HUNG SHIPPER TẠI KHU ĐÔ THỊ LOUIS CITY HOÀNG MAI: TRANG 14-15
Sáng 25/8, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan về đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. PHẢI GIẢM TRUYỀN THỤ MỘT CHIỀU, HỌC CHỈ ĐỂ THI Sau khi nghe Báo cáo của Đảng ủy Bộ GD&ĐT và các ý kiến trao đổi, phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cơ bản thống nhất với những đánh giá về kết quả một năm thực hiện Nghị quyết 71. Thẳng thắn nhìn nhận đúng mức độ kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, một năm qua chủ yếu mới tạo nền tảng, mở đường và tạo điều kiện cho đột phá; những chuyển biến về chất lượng giáo dục, về người thầy, người học và chất lượng nguồn nhân lực chưa thật sự rõ nét. Nhiều tồn tại, hạn chế chưa được khắc phục, trong đó có cả những vấn đề dư luận bức xúc trong nhiều năm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Nghị quyết 71 đặt ra yêu cầu không chỉ tiếp tục “đổi mới căn bản, toàn diện”, mà phải tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; phải chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả thực chất. Về những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, phải chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện, đưa nghị quyết vào cuộc sống và tạo ra kết quả cụ thể;... phải lựa chọn một số việc trọng tâm, trọng điểm có khả năng tạo chuyển biến lớn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết phải thực hiện cho được mục tiêu “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”. Chính phủ, Bộ GD&ĐT và các địa phương phải có lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản những thiếu hụt về trường, lớp, giáo viên. Mục tiêu chung là không để một học sinh nào bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, thiếu lớp, thiếu thầy cô; không để chất lượng giáo dục và tương lai của một đứa trẻ phụ thuộc quá nhiều vào nơi em được sinh ra và lớn lên. Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục có chất lượng phải là một trong những thước đo quan trọng của việc thực hiện Nghị quyết 71. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục. Ngành giáo dục phải đáp lại sự quan tâm của Đảng, Nhà nước bằng một cuộc tự đổi mới sâu sắc, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá. Phải giảm truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; tăng tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề; phải giảm hành chính hóa, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức, để người thầy có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và cho học sinh. KIÊN QUYẾT CHẤN CHỈNH BỆNH THÀNH TÍCH, GIAN LẬN TRONG THI CỬ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục được những con người như thế nào; phải thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện đức - trí - thể - mỹ; chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần, văn hóa, lịch sử, nghệ thuật; đồng thời phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng; tiếp tục đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018; kịp thời rà soát, điều chỉnh những nội dung bộc lộ bất cập. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chấn chỉnh các sai phạm, tiêu cực trong giáo dục; phải thực hiện thực chất phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò”; kiên quyết chấn chỉnh bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử, dạy thêm - học thêm biến tướng,… Khi rà soát Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71, phải làm rõ hơn một nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng văn hóa, đạo đức và kỷ cương giáo dục, có mục tiêu, giải pháp, trách nhiệm và thước đo cụ thể; không dừng ở vận động, khẩu hiệu. Giáo dục phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực và nhân tài cho tương lai đất nước. Nâng nhanh mặt bằng kỹ năng của lực lượng lao động khi tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ còn thấp; đào tạo được đội ngũ nhân lực tinh hoa, nhân lực công nghệ chiến lược cho những lĩnh vực quyết định sức cạnh tranh trong tương lai của đất nước; phải hình thành cho được chuỗi liên kết: dự báo nhu cầu nhân lực - tuyển sinh - đào tạo - nghiên cứu - doanh nghiệp - việc làm. HÌNH THÀNH HỒ SƠ SỐ HỌC TẬP SUỐT ĐỜI CỦA MỖI CÔNG DÂN Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, thúc đẩy mạnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, nhưng phải đặt công nghệ đúng vị trí: công nghệ phục vụ giáo dục, không thay thế bản chất của giáo dục. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong thời đại AI, vai trò của người thầy không giảm đi, mà phải chuyển từ người chủ yếu truyền đạt kiến thức trở thành người dẫn dắt tư duy, truyền cảm hứng, phát hiện năng lực, giáo dục nhân cách và hướng dẫn người học sử dụng tri thức một cách có trách nhiệm. Không để AI trở thành công cụ thay người học suy nghĩ; phải làm cho AI giúp người học sâu hơn, tư duy tốt hơn và sáng tạo nhiều hơn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải coi dữ liệu giáo dục là hạ tầng chiến lược để đổi mới quản trị giáo dục và phát triển nguồn nhân lực quốc gia; khẩn trương xây dựng, hoàn thiện dữ liệu học sinh và cơ sở dữ liệu văn bằng quốc gia “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; tiến tới hình thành hồ sơ số học tập suốt đời của mỗi công dân; phải sớm số hóa đầy đủ văn bằng, chứng chỉ, kiên quyết chống bằng giả, chứng chỉ giả; dữ liệu đã có thì người dân không phải khai lại, giấy tờ đã được số hóa xác thực thì không yêu cầu công chứng, xác thực lại... TRƯỜNG PHONG 2 THỜI SỰ n Thứ Tư n Ngày 26/8/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Theo kế hoạch, hội nghị được tổ chức sáng 3/9, trực tiếp tại điểm cầu chính phòng họp Diên Hồng, toà nhà Quốc hội (TP Hà Nội) và kết nối đến điểm cầu các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương và điểm cầu cấp cơ sở ở những nơi có đủ điều kiện. Hội nghị cũng được phát trực tiếp trên các kênh, sóng của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các nền tảng số. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì hội nghị. Hội nghị sẽ quán triệt các nội dung quan trọng, gồm: Chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới”; Chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới”; Chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài”; Chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới”; Chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Chỉ thị của Bộ Chính trị về Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”; Chuyên đề toàn khóa “Những nội dung cơ bản về học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới của đất nước”. T.PHONG Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ chủ trì hội nghị quán triệt một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu ẢNH: TTXVN Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải điểm số, bằng cấp Ban Tuyên giáo Trung ương vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục được những con người như thế nào; phải thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện đức - trí - thể - mỹ; chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần, văn hóa, lịch sử, nghệ thuật...
3 n Thứ Tư n Ngày 26/8/2026 THỜI SỰ Ngày 25/8, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức Hội nghị tổng kết, tôn vinh các mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015 - 2025. Đại tướng Phan Văn Giang - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị. NHIỀU MÔ HÌNH TIÊU BIỂU Trong 10 năm qua, BĐBP tích cực tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Nền Biên phòng toàn dân, thế trận Biên phòng toàn dân được xây dựng vững chắc, góp phần bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Toàn lực lượng BĐBP đã xây dựng và duy trì 24 mô hình, chương trình, phong trào tiêu biểu, như: Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng; Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo; Đồng hành cùng phụ nữ biên cương; Thầy giáo quân hàm xanh; Thầy thuốc quân hàm xanh; Cán bộ đồn Biên phòng tham gia cấp ủy địa phương; Đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt chi bộ thôn, bản; đảng viên đồn Biên phòng phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới... Một trong những mô hình ghi dấu ấn tại hội nghị là “BĐBP đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới” ở Lai Châu. Theo Đại tá Trương Minh Đức - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu, qua triển khai mô hình, từ nguồn xã hội hóa, hơn 1.600 chiếc điện thoại thông minh cùng sim 4G đã được trao tặng cho người dân nghèo dọc tuyến biên giới. Các chiến sĩ quân hàm xanh kiên trì hướng dẫn bà con cài đặt VNeID, sử dụng dịch vụ công trực tuyến; livestream quảng bá nông sản, bán hàng trực tuyến. Theo Đại tá Trương Minh Đức, BĐBP tỉnh Lai Châu đã triển khai đồng loạt hiệu quả 6 mô hình: Thầy giáo quân hàm xanh đẩy nhanh chuyển đổi số; hòm thư tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm ẩn danh; hòm thư điện tử thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở; quy tắc ứng xử văn hóa trong Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh; hướng dẫn nhân dân bán hàng trên sàn thương mại điện tử; Thư viện pháp luật số. BỒI ĐẮP THẾ TRẬN LÒNG DÂN VỮNG CHẮC Phát biểu tại hội nghị, Đại tướng Phan Văn Giang ghi nhận những kết quả, thành tích của BĐBP đạt được trong thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, bền vững. Một trong những kết quả có ý nghĩa chiến lược, đột phá, thúc đẩy sự ổn định, phát triển của khu vực biên giới giai đoạn 2015 - 2025 là công tác tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở. Điểm sáng nổi bật là đưa cán bộ đồn Biên phòng tham gia phát triển kinh tế - xã hội các xã biên giới, tham gia cấp ủy cấp huyện, cấp xã, sinh hoạt tại các chi bộ thôn, bản và phân công đảng viên phụ trách các hộ gia đình ở khu vực biên giới. Đại tướng nhấn mạnh: "Nhìn lại chặng đường 10 năm qua, chúng ta tự hào về những thành quả đã đạt được. Mỗi ngôi nhà đại đoàn kết được dựng lên, mỗi con bò giống, mỗi con lợn giống, dê giống trao tay, mỗi học sinh được nâng bước tới trường, mỗi "con nuôi đồn Biên phòng" được học tập và trưởng thành, mỗi lớp học tình thương được duy trì... đều là những viên gạch hồng góp phần đắp bồi thế trận lòng dân vững chắc". Trong thời gian tới, Đại tướng Phan Văn Giang đề nghị Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP, các đơn vị toàn quân và các địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Đổi mới tư duy và phương thức triển khai các mô hình, các chương trình phong trào xây dựng khu vực biên giới vững mạnh bảo đảm thực chất, ý nghĩa, lan tỏa sâu rộng. Chuyển mạnh từ phương thức hỗ trợ trước mắt, mang tính từ thiện sang tạo sinh kế tự chủ, gắn với chuỗi giá trị và thị trường. Đại tướng nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ biên phòng tham gia cấp ủy và củng cố hệ thống chính trị cơ sở. Thường xuyên làm tốt việc bồi dưỡng tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ tăng cường ở xã, cán bộ tham gia cấp ủy về kỹ năng quản lý nhà nước, công tác xây dựng Đảng, kiến thức kinh tế xã hội, công tác dân tộc tôn giáo và tiếng dân tộc thiểu số. Đại tướng Phan Văn Giang cũng lưu ý tăng cường phối hợp liên ngành và huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. XUÂN TÙNG Những “viên gạch hồng” đắp bồi thế trận lòng dân Theo Đại tướng Phan Văn Giang, mỗi ngôi nhà đại đoàn kết được dựng lên, mỗi con bò giống, mỗi con lợn giống, dê giống trao tay, mỗi học sinh được nâng bước tới trường, mỗi “con nuôi đồn Biên phòng” được học tập và trưởng thành, mỗi lớp học tình thương được duy trì... đều là những “viên gạch hồng” góp phần đắp bồi thế trận lòng dân vững chắc. Đại tướng Phan Văn Giang trao Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước tặng Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng ẢNH:CHINHPHU.VN Tại hội nghị, Bộ Tư lệnh BĐBP vinh dự nhận Huân chương Lao động hạng Nhất; Thiếu tướng Vũ Quốc Ân - Phó Chính ủy BĐBP, vinh dự nhận Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước. Nhiều tập thể, cá nhân xuất sắc vinh dự nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tư lệnh BĐBP. CHUYỆN HÔM NAY Từ đây, một câu hỏi lớn được đặt ra: Chuyện gì đã xảy ra để đất công có thể đi vào quyền sử dụng của cá nhân? Câu hỏi ấy không chỉ dành cho riêng một địa chỉ trên phố Tông Đản. Hà Nội có không ít trường hợp nhà, đất công, đất di tích tồn tại đan xen với nhà dân qua nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ. Có những trường hợp bắt nguồn từ lịch sử quản lý nhà đất, từ chính sách nhà ở của từng thời kỳ; cũng có những trường hợp là hậu quả của việc quản lý thiếu chặt chẽ, ranh giới không được xác lập rõ hoặc xử lý không dứt điểm. Vì thế, khi một vụ việc được phát hiện, điều quan trọng là phải phân định thật rạch ròi: đâu là quyền lợi hợp pháp của người dân cần được bảo vệ, đâu là đất công bị lấn chiếm và đâu là trách nhiệm của cơ quan quản lý. Thực tế ở Hà Nội cho thấy, giải quyết những tồn tại này chưa bao giờ là chuyện đơn giản. Đã từng có những hộ dân sinh sống trong khu vực di tích qua nhiều năm. Khi thành phố thực hiện việc di dời để trả lại không gian cho di tích, ngân sách phải dành nguồn lực để bồi thường, hỗ trợ. Đó là cách giải quyết cần thiết khi quyền lợi của người dân hợp pháp hoặc những quan hệ sử dụng nhà, đất hình thành qua nhiều giai đoạn cần được xử lý thỏa đáng. Nhưng câu chuyện sẽ hoàn toàn khác nếu tài sản công bị chuyển dịch hoặc sử dụng hoặc mua bán sai quy định. Trường hợp biệt thự số 12 Nguyễn Chế Nghĩa từng là một ví dụ được dư luận đặc biệt quan tâm. Việc bán biệt thự công cho cá nhân không đúng đối tượng đã dẫn đến quá trình khắc phục, trong đó có việc thu hồi tài sản. Bài học ở đây là: một quyết định quản lý sai không thể trở thành đúng chỉ vì nó đã được thực hiện trong một thời gian dài. Đó cũng chính là điều cần nhìn từ câu chuyện 80m2 đất Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Nếu kết luận thanh tra đã xác định đây là phần đất thuộc quyền quản lý của Nhà nước và bị lấn chiếm, thì phải làm rõ bằng được quá trình từ lấn chiếm đến cấp giấy chứng nhận. Không thể chỉ dừng ở việc xác định hiện trạng, càng không thể để một sai lệch trong quản lý tài sản công trở thành “chuyện đã rồi”. Bởi sau một giấy chứng nhận có thể là một công trình được xây dựng; sau một công trình có thể phát sinh giao dịch, quyền lợi và những hệ lụy pháp lý phức tạp hơn. Sai phạm càng để lâu, chi phí khắc phục càng lớn và cuối cùng xã hội có thể phải trả giá. Nhưng xử lý cũng không có nghĩa là đánh đồng tất cả. Xử lý cần nhân văn, thấu lý, đạt tình. Với những trường hợp người dân có quyền lợi hợp pháp, Nhà nước phải giải quyết bằng pháp luật, đối thoại, bồi thường, hỗ trợ phù hợp. Với những trường hợp lấn chiếm đất công, phải xác định rõ trách nhiệm và có biện pháp thu hồi, khắc phục. Còn với cán bộ, cơ quan để xảy ra sai phạm, cũng phải làm rõ trách nhiệm tương ứng. Quản lý tài sản công không chỉ là giữ một mảnh đất trên hồ sơ. Đó là giữ kỷ cương của Nhà nước và niềm tin của xã hội. 80m2 đất có thể không lớn giữa một đô thị rộng hàng nghìn hecta. Nhưng nếu đúng một phần đất công có thể từ đất bảo tàng đi vào sổ đỏ cá nhân mà không được làm rõ đến cùng, thì vấn đề không còn nằm ở diện tích. Nó nằm ở câu hỏi lớn hơn: ranh giới giữa tài sản công và tài sản tư được bảo vệ bằng gì, nếu chính những người có trách nhiệm quản lý ranh giới ấy để nó bị xóa nhòa? K.A Thấu lý, đạt tình TIẾP THEO TRANG 1
Hải Sa Pa tên thật là Vũ Hoàng Hải, sinh năm 1986 tại Phú Thọ và lớn lên tại đây. Hải từng lập nghiệp bằng nghề lái xe, phục vụ du khách đến Sa Pa và nhiều địa phương ở Lào Cai, Yên Bái, Sơn La. Nhận thấy cơ hội từ mạng xã hội, năm 2011, Hải bắt đầu đăng những video đầu tiên trên kênh YouTube SAPA TV. Đến nay, kênh này có hơn 1,9 triệu người đăng ký. Sau YouTube, Hải tiếp tục mở rộng sang TikTok, thu hút hơn 5,2 triệu người theo dõi. THỊT TRÂU ẤN ĐỘ ĐỘI LỐT “ĐẶC SẢN TÂY BẮC” Theo Công an tỉnh Lào Cai thông tin, lợi dụng ảnh hưởng trên các nền tảng mạng xã hội, Hải Sa Pa chỉ đạo vợ là Bùi Thị Kim Tuyên ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm “Thịt trâu sấy khô tê cay” do Công ty CP Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam sản xuất từ nguyên liệu thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ. Sau đó, Hải và vợ quảng cáo sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội là “Thịt trâu sấy đặc sản Tây Bắc”, đồng thời in logo Hải Sa Pa TV để bán ra thị trường. Bước đầu, cơ quan công an xác định từ năm 2022-2025, Bùi Thị Kim Tuyên đã mua của Công ty CP Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam lượng “Thịt trâu sấy khô tê cay” trị giá khoảng 30 tỷ đồng để bán ra thị trường. Một video trước đây được Hải Sa Pa đăng trên mạng xã hội cho thấy, Hải quảng cáo nhập thịt trâu tươi của người dân với giá 200.000250.000 đồng/kg. Theo Hải, để làm ra 1 kg thịt trâu sấy khô phải sử dụng từ 3-3,5 kg thịt trâu tươi. Với giá bán 1-1,2 triệu đồng/kg, Hải cho rằng mức giá này là rẻ. Tuy nhiên, tìm hiểu của phóng viên, các trang bán hàng online, thịt trâu tươi Ấn Độ được giới thiệu, rao bán với giá khoảng 70.000-140.000 đồng/kg, tùy loại. Nếu tính theo chính tỷ lệ Hải Sa Pa từng đưa ra, để làm 1 kg thịt trâu sấy cần khoảng 3-3,5 kg thịt trâu tươi. Với mức giá này, chi phí cho lượng thịt trâu tươi Ấn Độ để làm trâu sấy khô tương ứng chỉ khoảng 210.000-490.000 đồng. Trong khi đó, sản phẩm thịt trâu sấy mang thương hiệu Hải Sa Pa được quảng cáo, rao bán với giá khoảng 1-1,2 triệu đồng/kg, tức cao hơn khoảng 2-5 lần so với chi phí thịt nguyên liệu. Nếu lấy mức chênh lệch này để tính trên 30 tỷ đồng tiền sản phẩm “thịt trâu sấy khô tê cay” mà cơ quan điều tra xác định mà Hải Sa Pa và vợ đã mua, sau khi trừ các chi phí như chế biến, gia vị, bao bì, in ấn, đóng gói, vận chuyển... số tiền thu về từ việc bán sản phẩm là rất lớn. Trước đó, sản phẩm từng góp phần tạo nên thương hiệu của Hải Sa Pa là thịt trâu gác bếp đã được Hải gỡ khỏi giỏ hàng trên các nền tảng thương mại điện tử vào năm 2025. Lý giải về việc gỡ giỏ hàng đối với mặt hàng từng mang lại doanh thu lớn, Hải Sa Pa từng thông tin với báo chí rằng doanh thu các sản phẩm đặc sản giảm hơn 90% so với cùng kỳ. Hải cho biết, trâu gác bếp từng là sản phẩm chủ lực, cùng với nấm hương Sa Pa, miến dong, gạo Séng Cù... nhưng chỉ bán theo từng mùa vụ. Trong khi Hải nói việc gỡ sản phẩm xuất phát từ doanh thu giảm và hoạt động kinh doanh không hiệu quả, thực tế sản phẩm từng được quảng bá, bán trong thời gian dài và là một trong những mặt hàng gắn với thương hiệu Hải Sa Pa. Đáng chú ý, sau khi gỡ giỏ hàng, Hải vẫn xuất hiện trong các video giới thiệu sản phẩm thịt trâu và khẳng định về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm. “CỖ MÁY” BÁN HÀNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI Trên trang TikTok “HẢI SAPA TV” của Vũ Hoàng Hải, hiện các sản phẩm được gắn trên giỏ hàng gồm gia vị chẩm chéo đóng hộp, mật ong khoái rừng, dao bếp, miến sợi, nấm hương... với lượt bán khủng, các sản phẩm có lượt bán trung bình từ vài chục nghìn đến gần trăm nghìn. Theo các video trên kênh được đăng tải, sau khi gỡ giỏ hàng, Hải Sa Pa không bán sản phẩm trên sàn thương mại điện tử nhưng các mặt hàng vẫn có sẵn tại hệ thống cửa hàng của Hải tại Sa Pa, Lào Cai và TPHCM. Một số video được Hải Sa Pa đăng tải trước đây, sau đó được các trang khác dẫn lại, cho thấy Bùi Xuân Huấn (tức Huấn Hoa Hồng), Lê Văn Phú (tức Phú Lê) từng tham gia quảng cáo, bán sản phẩm thịt trâu của Hải. Trong một video, Hải và Huấn trực tiếp xé thịt, chấm nước gia vị và ăn trên livestream, đồng thời kêu gọi người xem mua ủng hộ sản phẩm. Hải và Huấn giới thiệu đây là thịt trâu tươi, kêu gọi người xem ủng hộ thịt trâu mang thương hiệu “Tây Bắc” và cho biết sản phẩm đã được bán trong 6 năm nhằm tạo dựng uy tín với khách hàng. Cuối năm 2022, Hải Sa Pa khai trương một nhà hàng quy mô lớn tại trung tâm phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai. Nhà hàng chuyên phục vụ các món đặc sản Tây Bắc và tổ chức nhiều sự kiện. Hải từng cho biết tổng chi phí mua đất và xây dựng nhà hàng này hơn 100 tỷ đồng. Năm 2025, Hải thành lập Công ty CP Tập đoàn Sapa TV với vốn điều lệ 50 tỷ đồng. Trong đó, Hải nắm 60% cổ phần và giữ chức giám đốc. Doanh nghiệp đăng ký hoạt động trong nhiều lĩnh vực như lưu trú, ẩm thực, quảng cáo và bất động sản. Không chỉ mở rộng hoạt động kinh doanh, Hải còn sở hữu nhiều tài sản có giá trị. Tháng 10/2023, Hải tổ chức lễ tân gia một căn biệt thự 5 tầng tại Lào Cai với diện tích khoảng 1.250 m2. Đây cũng là nơi ở của gia đình Hải, đồng thời được sử dụng làm trung tâm cho các hoạt động kinh doanh. Tháng 10/2024, Hải công khai hình ảnh một chiếc Porsche. THÀNH ĐẠT - VĂN ĐỨC 4 n Thứ Tư n Ngày 26/8/2026 THỜI SỰ Hải Sa Pa TV “hô biến” thịt trâu Ấn Độ thành đặc sản Tây Bắc thế nào? Cùng một sản phẩm thịt trâu sấy, giá bán mang thương hiệu Hải Sa Pa được đẩy lên nhiều lần so với chi phí nguyên liệu. Với khoảng 30 tỷ đồng hàng hóa đã mua trong giai đoạn 2022-2025, quy mô doanh thu bán ra có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng, trước khi trừ các chi phí liên quan. Hình ảnh Hải Sa Pa rao bán thịt trâu trên mạng xã hội (Ảnh: Cắt từ video) Theo dữ liệu về người nộp thuế, Công ty CP Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam (Công ty Hoàng Nam) hiện có trạng thái “tạm ngừng kinh doanh có thời hạn”. Theo quy định, thời hạn tạm ngừng kinh doanh tối đa cho mỗi lần thông báo là 12 tháng. Trong thời gian tạm ngừng kinh doanh, doanh nghiệp vẫn có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ còn tồn tại trước thời điểm tạm ngừng, bao gồm: Hoàn thành các nghĩa vụ về thuế; thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động; thanh toán các khoản nợ và thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký kết với đối tác... Việc gia hạn tạm ngừng kinh doanh không làm chấm dứt các nghĩa vụ pháp lý đã phát sinh trước đó của doanh nghiệp. Công ty Hoàng Nam có địa chỉ tại tỉnh Lào Cai; người đại diện theo pháp luật là ông Phạm Văn Hà. Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động từ ngày 27/1/2021. Ngành nghề kinh doanh chính được đăng ký là chế biến, bảo quản thịt và các sản phẩm từ thịt. Ban đầu doanh nghiệp mang tên Công ty TNHH Một thành viên Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam, với vốn điều lệ 3 tỷ đồng. Sau khi thành lập, doanh nghiệp thực hiện thay đổi đăng ký kinh doanh, chuyển sang mô hình công ty cổ phần. VIỆT LINH Dữ liệu từ Cục Thuế cho thấy, Công ty CP Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam có mã số thuế ở trạng thái tạm dừng kinh doanh có thời hạn. Chủ doanh nghiệp vừa bị khởi tố cùng Vũ Hoàng Hải (Hải Sapa TV), là “mắt xích” nhập nguyên liệu thịt trâu đông lạnh Ấn Độ về sản xuất. Doanh nghiệp cung cấp thịt trâu đã tạm dừng hoạt động Theo luật sư Nguyễn Thanh Tùng - Công ty Luật ICC Việt Nam, hành vi khách quan của tội “Lừa dối khách hàng” được quy định tại Điều 198 Bộ luật Hình sự, gồm các hành vi cân, đong, đo, đếm, tính gian hàng hóa, dịch vụ hoặc sử dụng thủ đoạn gian dối khác trong quá trình mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, với lỗi cố ý. Theo luật sư Tùng, tội phạm được cấu thành khi người thực hiện hành vi đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm; hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà tiếp tục vi phạm; hoặc thu lợi bất chính từ 5 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng. Theo khoản 2 Điều 198, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1-5 năm. Ngoài ra, khoản 3 Điều 198 quy định người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 2-100 triệu đồng và cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam Vũ Hoàng Hải (Hải Sapa TV) về tội “Lừa dối khách hàng”; khởi tố, bắt tạm giam Phạm Văn Hà, Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam, cùng Bùi Thị Kim Tuyên về tội “Vi phạm quy định về công tác kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Vợ chồng Hải Sapa TV và Giám đốc Công ty Hoàng Nam bị khởi tố, bắt tạm giam ẢNH: CACC
VƯỢT QUA ÁP LỰC Năm 2013, Lưu Quang Trung tốt nghiệp kỹ sư Điện tử - Viễn thông tại Đại học Bách khoa Hà Nội, sau đó làm việc tại Viettel và Samsung. Môi trường doanh nghiệp giúp anh hiểu cách công nghệ được triển khai trong thực tế, đồng thời thôi thúc anh tìm kiếm những cách tiếp cận mới cho các bài toán kỹ thuật. Năm 2015, anh sang Pháp học thạc sĩ. Chỉ trong hai năm, anh hoàn thành đồng thời hai chương trình thạc sĩ tại Đại học Paris-Saclay và Télécom Paris, lần lượt về ăng-ten và siêu cao tần, sau đó là mạng đa phương tiện. Năm 2017, anh bắt đầu chương trình tiến sĩ tại CentraleSupélec - Đại học Paris-Saclay, hợp tác với Bell Labs, viện nghiên cứu thuộc Tập đoàn Nokia. Đây là một trong những trung tâm nghiên cứu khoa học và công nghệ hàng đầu thế giới, gắn liền với 11 giải Nobel và 5 giải Turing. Môi trường này giúp anh theo đuổi những bài toán nghiên cứu mới. Thời điểm khó khăn nhất với PGS Trung là năm đầu làm tiến sĩ tại Pháp. Khi kinh nghiệm nghiên cứu còn ít, anh phải đối mặt với một bài toán khó, trong khi hướng giải quyết vẫn khá mơ hồ. Gần hết một năm, anh vẫn chưa có kết quả đủ rõ để công bố. Áp lực càng lớn khi những người cùng công ty, cùng phòng nghiên cứu đã có nhiều bài báo. Có lúc anh Trung hoài nghi khả năng của chính mình. Nhưng rồi anh nhận ra rằng, bế tắc là điều khó tránh khỏi trong nghiên cứu, ngay cả với những người giàu kinh nghiệm. Thay vì cố giải quyết toàn bộ bài toán cùng lúc, anh học cách chia nhỏ vấn đề và đi từng bước; có lúc tạm chuyển sang một hướng khác rồi quay lại với góc nhìn mới. Sau một năm kiên trì, cuối cùng, anh cũng tìm ra một công thức toán học giúp tháo gỡ nút thắt quan trọng của đề tài. “Khi trình bày với người hướng dẫn và nhận được phản hồi tích cực, tôi cảm thấy rất vui và nhẹ nhõm. Quan trọng hơn, kết quả đó giúp tôi xác định được hướng đi rõ ràng và mở ra những nghiên cứu tiếp theo”, anh chia sẻ. Năm 2021, anh Trung bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Một năm sau, luận án được trao Giải Luận án tiến sĩ xuất sắc nhất về mạng và các hệ thống phân tán của cộng đồng nghiên cứu GDRRSD thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) và Chi hội tại Pháp của Nhóm chuyên môn về Hệ điều hành thuộc Hiệp hội Máy tính ACM (ACM SIGOPS France). Nhìn lại hành trình ấy, anh Trung cho rằng, sự bền bỉ không chỉ đến từ bản thân. Những năm đầu ở Pháp, gia đình luôn là hậu phương động viên anh vượt qua khó khăn. Sau này, anh có thêm người vợ đồng hành và chia sẻ những áp lực trong công việc. “Tôi rất biết ơn vợ và gia đình hai bên. Sự đồng hành của họ là điểm tựa để tôi có thể kiên trì với con đường mình đã chọn”, anh nói. KHI MẠNG CÓ THỂ “QUAN SÁT - DỰ ĐOÁN - TỰ ĐIỀU CHỈNH” Đến nay, PGS.TS Lưu Quang Trung đã có hơn 30 công bố khoa học, gồm 13 bài báo tạp chí Q1; 16 bài tại các hội nghị quốc tế và một bằng sáng chế tại Mỹ. Bằng sáng chế liên quan đến công nghệ cắt lát mạng (network slicing), công nghệ quan trọng của 5G/6G, cho phép nhiều “mạng ảo” với các yêu cầu khác nhau về tốc độ, độ trễ và chất lượng cùng sử dụng chung một hạ tầng vật lý. Bài toán đặt ra là phân bổ hiệu quả các nguồn lực hữu hạn như băng thông, năng lực tính toán và lưu trữ. Đây cũng là trọng tâm nghiên cứu của anh Trung ở giao điểm giữa mạng viễn thông thế hệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) và tối ưu hóa, với các hướng như 5G/6G, mạng truy cập vô tuyến mở (Open RAN), điện toán biên và ứng dụng AI trong vận hành mạng. Anh Trung ví mạng viễn thông tương lai như một hệ thống giao thông khổng lồ, nơi hàng triệu thiết bị cùng truyền dữ liệu trong khi tần số, băng thông và năng lực tính toán đều hữu hạn. Bài toán đặt ra là phân bổ những tài nguyên này để hệ thống hoạt động nhanh, ổn định và tiết kiệm năng lượng. Theo hướng đó, anh đang chủ nhiệm đề tài “Tối ưu phân bổ tài nguyên trong mạng phương tiện 5G ứng dụng công nghệ bản sao số”, được Đại học ParisSaclay tài trợ 140.000 euro, kéo dài 36 tháng. Dự án hướng tới xây dựng một bản sao số của mạng phương tiện 5G để hỗ trợ phân bổ tài nguyên trong môi trường liên tục thay đổi. “Chúng tôi muốn nghiên cứu một hệ thống mạng có khả năng quan sát - mô phỏng - dự đoán - rồi tự điều chỉnh tài nguyên của chính nó”, anh chia sẻ. Theo TS Trung, cách tiếp cận này có thể được mở rộng cho mạng 5G/6G tương lai, nơi các thiết bị, phương tiện và robot cùng chia sẻ tài nguyên truyền thông và tính toán. XÂY DỰNG MẠNG LƯỚI NHÀ KHOA HỌC VIỆT NAM Cuối năm 2022, TS Trung trở về Việt Nam và trở thành giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội. Năm 2025, anh trở lại Pháp, đảm nhiệm vị trí Associate Professor tại Đại học ParisSaclay, công tác tại Viện Nghiên cứu Tín hiệu và Hệ thống (L2S). “Việc trở lại Pháp đối với tôi là một bước tiến mới để tích lũy thêm năng lực, xây dựng nhóm nghiên cứu và mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế”, anh nói. Dù làm việc tại Pháp, PGS Trung vẫn duy trì hợp tác nghiên cứu với các nhà khoa học Việt Nam thực hiện các đề tài nghiên cứu cấp Bộ, cấp Nhà nước; đồng hướng dẫn học viên cao học, nghiên cứu sinh trong nước. Không chỉ nghiên cứu, PGS.TS Lưu Quang Trung còn dành nhiều tâm huyết cho việc xây dựng cộng đồng nhà khoa học trẻ Việt Nam. Mối gắn bó của anh với Trường hè Khoa học Việt Nam (VSSS) bắt đầu từ năm 2014, khi anh là học viên mùa thứ hai. Một năm sau, anh trở lại trường hè với vai trò giảng viên. Từ năm 2022, anh quay lại tham gia Ban Tuyển sinh của trường hè. Đây là nơi quy tụ những sinh viên có đam mê và tiềm năng nghiên cứu khoa học. Chương trình không chỉ có những bài giảng chuyên sâu về khoa học tự nhiên mà còn mở ra nhiều hoạt động thiết thực: chia sẻ về cách bắt đầu một nghiên cứu, làm khoa học, liêm chính khoa học, phương pháp xây dựng ý tưởng và kỹ năng nghiên cứu, cùng các phiên trao đổi về du học, học bổng và cơ hội phát triển nghề nghiệp trong môi trường quốc tế. Với PGS Trung, sự gắn bó ấy bắt đầu từ một tinh thần giản dị: “nhận và cho đi”. Từng là học viên, từng được truyền cảm hứng và mở ra những cơ hội mới từ Trường hè, anh muốn tiếp tục trao lại những điều mình từng nhận cho thế hệ trẻ. Anh cũng đồng thời phản biện cho nhiều tạp chí, hội nghị quốc tế. “Tôi muốn mình là một cầu nối giữa các nhóm nghiên cứu ở Việt Nam và quốc tế”, anh chia sẻ. Trong chặng đường dài hơn, PGS Trung hướng tới xây dựng một nhóm nghiên cứu và đào tạo những thế hệ học trò có thể tạo ra các công trình tốt hơn thế hệ của mình. Về khoa học, anh tập trung phát triển AI và tối ưu hóa cho mạng thế hệ mới, đặc biệt là 6G, Open RAN, hướng tới đưa nghiên cứu từ mô phỏng đến thử nghiệm và ứng dụng thực tế. Hướng tới năm 2045, anh kỳ vọng góp phần xây dựng mạng lưới các nhà khoa học Việt Nam có vị trí trong cộng đồng khoa học quốc tế. “Một nền khoa học mạnh không được tạo nên bởi một vài cá nhân xuất sắc, mà bởi một hệ sinh thái có khả năng liên tục tạo ra những thế hệ nhà khoa học giỏi hơn. Nếu 20 năm nữa tôi có thể đóng góp được một phần vào hệ sinh thái như vậy, với tôi đó sẽ là một thành tựu đáng tự hào”, PGS.TS Lưu Quang Trung chia sẻ thêm. LƯU TRINH PGS.TS Lưu Quang Trung (bên trái) tham gia Hội nghị về thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới, do Đại học Bang Arizona tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và ASEAN, tại Viêng Chăn, Lào, năm 2024 5 GIỚI TRẺ n Thứ Tư n Ngày 26/8/2026 “Tôi tin thế hệ trẻ Việt Nam ngày càng giỏi, tự tin và có năng lực cạnh tranh trong môi trường quốc tế. Với những nhóm nghiên cứu mạnh, một môi trường tốt và khát vọng theo đuổi những bài toán lớn, Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia ngay từ giai đoạn các công nghệ mới đang được hình thành”. PGS.TS LƯU QUANG TRUNG, Đại học Paris-Saclay (Pháp) Tiến sĩ trẻ đau đáu “mạng ảo” thế hệ mới Từ một kỹ sư viễn thông của Đại học Bách khoa Hà Nội, Lưu Quang Trung bước vào những viện nghiên cứu hàng đầu nước Pháp. Trải qua những áp lực, thử thách, anh dần tạo dấu ấn với bằng sáng chế, giải thưởng luận án xuất sắc. Anh hiện là phó giáo sư, tiến sĩ đang làm việc tại Đại học Paris-Saclay (Pháp), nghiên cứu hướng tới mạng di động 5G, 6G. PGS. TS Lưu Quang Trung tham gia Trường hè Khoa học Việt Nam năm 2024 với vai trò giảng viên và Trưởng Ban Tổ chức địa phương
SỐ LƯỢNG DU HỌC SINH LỚN CHƯA TỪNG CÓ Theo thông tin của Bộ GD&ĐT, tính đến năm 2025, gần 250 nghìn công dân Việt Nam đang học tập tại các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Đây là quy mô du học lớn chưa từng có, phản ánh rõ nhu cầu tiếp cận giáo dục quốc tế ngày càng lớn của người Việt. Trong số này, chỉ khoảng 4 nghìn người đang học bằng ngân sách nhà nước do Bộ GD&ĐT trực tiếp quản lí. Phần lớn còn lại là du học tự túc hoặc nhận hỗ trợ từ các nguồn học bổng khác. Nói cách khác, phần lớn chi phí của dòng du học này được chi trả từ nguồn lực của các gia đình Việt Nam. Các điểm đến được du học sinh Việt Nam lựa chọn nhiều gồm Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản, Australia, Mỹ, Trung Quốc đại lục và Canada. Riêng tại Mỹ, số lượng sinh viên Việt Nam tăng 16% so với năm trước, đưa Việt Nam vào nhóm 5 quốc gia có nhiều sinh viên nhất tại nước này và đóng góp hơn 1,1 tỉ USD/năm cho nền kinh tế Mỹ. Con số 1,1 tỉ USD cho thấy quy mô của một thị trường giáo dục mà Việt Nam đang phải cạnh tranh để giữ lại. Câu hỏi đáng đặt ra là: Tại sao một phần rất lớn nhu cầu học tập chất lượng cao của người Việt vẫn đang phải tìm lời giải ở bên ngoài biên giới? TS Lê Mai Lan, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH VinUni, nhìn nhận, người Việt đang chấp nhận chắt chiu, thậm chí hi sinh, để đưa con ra nước ngoài học tập. Theo bà, khoảng 250 nghìn thanh niên Việt Nam đang học tập ở nước ngoài, trong khi số sinh viên quốc tế đến Việt Nam khoảng 22 nghìn người. Đáng chú ý, không phải toàn bộ số sinh viên quốc tế này đều đóng học phí cho các cơ sở giáo dục Việt Nam. Từ đó, bà cho rằng cán cân đang mất cân đối nghiêm trọng, ở mức khoảng 11 người Việt Nam ra nước ngoài học mới có 1 sinh viên quốc tế vào Việt Nam, kéo theo nguy cơ thâm hụt nguồn thu từ dịch vụ giáo dục khoảng 4-5 tỉ USD/ năm. Việt Nam đang là một thị trường lớn của giáo dục quốc tế, nhưng chưa thực sự trở thành một điểm đến tương xứng của sinh viên quốc tế. Đó không chỉ là câu chuyện của cán cân tài chính mà phản ánh vị thế của giáo dục đại học Việt Nam trong chuỗi giá trị giáo dục toàn cầu. Ghi nhận thực tế cho thấy hằng năm, không ít học sinh được tuyển thẳng hoặc trúng tuyển vào các trường ĐH tốp đầu của Việt Nam như ĐH Bách khoa Hà Nội, Trường ĐH Ngoại thương vẫn sẵn sàng “dứt áo” đi du học khi có điều kiện. Điều này cho thấy một nghịch lí, các trường đại học hàng đầu trong nước đã có thể tuyển được những học sinh xuất sắc, nhưng không phải lúc nào cũng đủ sức giữ họ ở lại. Du học tuy không phải là chảy máu chất xám, nhưng nếu người học tiếp tục học lên, làm việc tại nước sở tại, dòng chảy ấy có thể trở thành một chiều: Tiền đi ra, người giỏi cũng có thể đi ra. Vì thế, bài toán giữ chân nhân tài không thể đợi đến khi một sinh viên đã tốt nghiệp rồi mới bắt đầu. Cuộc cạnh tranh phải bắt đầu ngay từ thời điểm học sinh chọn trường ĐH. ĐỪNG GIỮ NGƯỜI GIỎI BẰNG “GIÁ RẺ” Theo báo cáo thường niên năm 2024 được cung cấp, RMIT Việt Nam đạt doanh thu 223,5 triệu đô la Australia, tương đương khoảng 3.831 tỉ đồng. Như vậy, người Việt sẵn sàng trả một khoản tiền rất lớn cho giáo dục có chất lượng, thương hiệu và tính quốc tế ngay tại Việt Nam. Nó cho thấy con người, tài chính thể được giữ lại trong nước nếu Việt Nam tạo ra được những sản phẩm giáo dục đủ sức cạnh tranh. Vấn đề là hiện nay, thị trường ấy đang được khai thác bởi các trường quốc tế, trường có yếu tố nước ngoài và một số chương trình liên kết, trong khi nhiều trường ĐH Việt Nam vẫn đang loay hoay với bài toán tuyển sinh trong phạm vi nội địa. Một trong những cách tiếp cận dễ rơi vào ngộ nhận khi cho rằng, học phí thấp sẽ giúp đại học Việt Nam giữ được người học. Giá rẻ có thể là lợi thế, nhưng không phải giá trị cốt lõi của giáo dục ĐH. Một gia đình sẵn sàng chi hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỉ đồng cho con du học thường không chỉ mua một tấm bằng. Họ mua môi trường học thuật, ngoại ngữ, mạng lưới quan hệ, cơ hội nghề nghiệp, trải nghiệm quốc tế, cơ hội nghiên cứu và triển vọng phát triển lâu dài. Vì vậy, nếu ĐH Việt Nam chỉ đưa ra thông điệp “học trong nước rẻ hơn”, trong cuộc cạnh tranh ngay từ đầu đã ở thế yếu. Một chương trình đào tạo Việt Nam, học phí có thể thấp hơn nhiều so với Mỹ hay Australia. Nhưng nếu chương trình thiếu thực hành, thiếu nghiên cứu, thiếu giảng viên giỏi, thiếu kết nối doanh nghiệp và cơ hội quốc tế, phụ huynh vẫn có lí do để chọn con đường du học. Ngược lại, nếu trường ĐH Việt Nam chứng minh được rằng sinh viên có thể được đào tạo bằng tiếng Anh, làm việc trong phòng thí nghiệm hiện đại, tham gia dự án quốc tế, thực tập tại tập đoàn đa quốc gia và có cơ hội tiếp tục học tập ở nước ngoài, thì bài toán cạnh tranh sẽ hoàn toàn khác. ĐH Việt Nam phải chuyển từ bán “tấm bằng” sang cung cấp “năng lực cạnh tranh toàn cầu”. Muốn giữ người học, trước hết các trường phải nâng chất lượng đào tạo thực chất. Một chương trình không thể trở thành quốc tế chỉ vì có một số học phần bằng tiếng Anh, một số giảng viên nước ngoài hoặc một đối tác quốc tế. Quốc tế hóa phải được thể hiện trong toàn bộ trải nghiệm học tập: Chuẩn đầu ra, chương trình, phương pháp giảng dạy, đội ngũ, nghiên cứu, kiểm định, môi trường học thuật và khả năng kết nối thị trường lao động toàn cầu. NGHIÊM HUÊ 6 n Thứ Tư n Ngày 26/8/2026 KHOA GIÁO Giáo dục đại học thua trên “sân nhà”? Gần 250 nghìn công dân Việt Nam đang học tập ở nước ngoài, phần lớn theo diện tự túc. Đằng sau con số ấy cho thấy, cuộc cạnh tranh giáo dục ngày càng không biên giới, đại học Việt Nam không thể chỉ lo tuyển đủ chỉ tiêu, mà phải “gồng mình” thể hiện: Học tại “sân nhà” cũng có thể chạm tới những chuẩn mực giáo dục toàn cầu. Phòng Lab của Đại học VinUni không thua kém bất cứ đại học nào nổi tiếng trên thế giới ẢNH: NTCC TS Lê Mai Lan, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH VinUni cho rằng các thế hệ 7X, 8X từng chịu ảnh hưởng mạnh từ những câu chuyện như “Em phải đến Harvard học kinh tế”. Harvard, trong một thời gian dài, trở thành biểu tượng của một nền giáo dục tinh hoa và là chuẩn mực mà nhiều gia đình hướng tới. Nhưng theo bà, đã đến lúc giáo dục đại học Việt Nam phải tạo ra một chuẩn mực mới: “Em phải đến Việt Nam học AI”, “Em phải đến Việt Nam học STEM”. Đây là một câu nói có tính biểu tượng, nhưng phía sau nó là một bài toán rất thực tế. Muốn học sinh Việt Nam thực sự nghĩ như vậy, các trường đại học phải tạo ra được những ngành học mà người học không muốn bỏ qua; những phòng thí nghiệm mà sinh viên quốc tế muốn đến; những giáo sư mà sinh viên giỏi muốn theo học; những công trình nghiên cứu có thể đứng trên bản đồ khoa học thế giới và những doanh nghiệp sẵn sàng tuyển người ngay từ giảng đường. Không thể xây dựng niềm tự hào bằng khẩu hiệu nếu chất lượng chưa đủ sức thuyết phục. Việt Nam không nên và cũng không thể ngăn người trẻ đi du học. Một nền giáo dục muốn hội nhập phải khuyến khích người học bước ra thế giới. Điều quan trọng là dòng chảy ấy không được trở thành dòng chảy một chiều. Muốn vậy, không thể chỉ yêu cầu người tài “hãy trở về”, phải tạo ra lí do để họ trở về. Gần 250 nghìn người Việt học tập ở nước ngoài là minh chứng cho một thực tế: Người học Việt Nam đã bước vào thị trường giáo dục toàn cầu. Họ không chỉ so sánh các trường ĐH trong nước với nhau. Họ so sánh chúng với những trường ở Mỹ, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada và châu Âu. Vì thế, đại học Việt Nam cũng phải bước ra khỏi tư duy cạnh tranh nội địa. Cuộc cạnh tranh thật sự là để giữ lại tiền, người và tương lai. HOA BAN Điều đáng chú ý là câu chuyện giữ người học không chỉ liên quan đến tiền hay cơ sở vật chất. Nó còn liên quan đến thương hiệu và niềm tin xã hội đối với đại học Việt Nam. Từ “Em phải đến Harvard” đến “Em phải đến Việt Nam” “Thước đo thực chất của một nền đại học là có năng lực cạnh tranh. Bởi cuối cùng, thứ Việt Nam cần giữ lại không chỉ là một khoản học phí. Đó là một con người”- GS.TS Chử Đức Trình-Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ (ĐHQG HN). TS Lê Mai Lan Vì sao học sinh đổ xô xuất ngoại du học, thậm chí nhiều trường đại học nước ngoài đến Việt Nam làm ăn - chiếm lĩnh thị phần giáo dục ngay trên sân nhà? Báo Tiền Phong triển khai tuyến bài nhằm làm sáng tỏ thực trạng này. Bài 1: Dòng chảy du học, “chảy máu” ngoại tệ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==