Báo Tiền Phong số 204

THỨ NĂM 23/7/2026 Số 204 0977.456.112 TRANG 2 Định hướng Đồng Nai thành trung tâm hàng không của châu Á - Thái Bình Dương TRANG 7 TRUNG ƯƠNG THẢO LUẬN ĐỀ ÁN CHIẾN LƯỢC AN NINH QUỐC GIA Hội nghị Trung ương Ba khóa XIV ẢNH: VOV TRANG 16 Xe khách giường nằm đường dài đều chỉ có một cửa lên xuống ở khu vực buồng lái ẢNH: LỘC LIÊN CHUYỆN HÔM NAY Có một nghịch lý đau lòng trên những cung đường Việt Nam: phương tiện được sinh ra để hành khách ngủ ngon lại nhiều lần trở thành nơi cướp đi giấc ngủ vĩnh viễn của họ. XEM TIẾ P TRANG 9 n NGUYỄN TUẤN Bẫy tử thần TRANG 6 Gian lận từ đâu? TRANG 8-9 TRANG 12 Phim Nhà nước đặt hàng phá định kiến “cất kho” Bảo vệ quyền lợi người mua kim cương WORLD CUP PHIÊN BẢN 64 đội VÀ NHỮNG THÁCH THỨC VỤ CHÁY XE KHÁCH GIƯỜNG NẰM 7 NGƯỜI TỬ VONG: RÀ SOÁT QUY CHUẨN AN TOÀN Nạn nhân nói không tìm thấy búa phá kính Khởi tố vụ án, tạm giữ tài xế "CEO" HỌC ĐƯỜNG Câu lạc bộ nghìn người của học sinh trường Ams TRANG 2 TRANG 4+5

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Nghị quyết xác định mục tiêu đến năm 2035, TP Đồng Nai phấn đấu trở thành đô thị theo mô hình đô thị sân bay, đô thị ven sông, đô thị đa trung tâm, đô thị đa mục tiêu, xanh, thông minh với trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không, vũ trụ, kinh tế hàng không tiêu chuẩn quốc tế; người dân có thu nhập cao; xã hội văn minh, an toàn, hạnh phúc. Đến năm 2045, TP Đồng Nai trở thành trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, là trung tâm kinh tế tri thức, phát triển năng động; chỉ số phát triển con người (HDI) đạt mức cao; quản trị đô thị hiện đại; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc. Đến năm 2065, TP Đồng Nai là thành phố kết nối toàn cầu, có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới; thuộc nhóm các đô thị sân bay đa chức năng. Nghị quyết đặt chỉ tiêu giai đoạn 2026 - 2030, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) TP Đồng Nai từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, quy mô GRDP đạt 44 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 9.200 USD; tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 30%; tỉ lệ đô thị hóa đạt 65%. Giai đoạn 2031 - 2035, tốc độ tăng trưởng GRDP từ 10%/ năm trở lên. Đến năm 2035, quy mô GRDP đạt 70 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 13.000 USD, tiệm cận các đô thị phát triển trong khu vực; tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 40%. Giai đoạn 2036 - 2045, tốc độ tăng trưởng GRDP từ 10%/năm trở lên. Đến 2045, quy mô GRDP đạt 150 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 23.000 USD, thuộc nhóm cao trong khu vực; tăng tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP. Giai đoạn 2046 - 2065, tốc độ tăng trưởng GRDP từ 8%/năm trở lên. Đến 2065, quy mô GRDP đạt 600 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 67.500 USD. Để thực hiện các mục tiêu trên, Bộ Chính trị yêu cầu Đồng Nai tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ thống chính trị toàn diện, trong sạch, vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu đáp ứng yêu cầu phát triển giai đoạn mới. Bộ Chính trị yêu cầu quy hoạch phát triển thành phố với tầm nhìn chiến lược, dài hạn 100 năm, tạo không gian trung chuyển chiến lược, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế đô thị - kinh tế hàng không - kinh tế cửa khẩu - kinh tế nội địa. Tổ chức hiệu quả không gian phát triển theo hướng mở, linh hoạt, thích ứng cao theo mô hình đa trung tâm, đa cực, đa tầng, liên kết đồng bộ mặt đất - mặt nước - vùng trời - lòng đất - không gian số với các hành lang chiến lược mới. Trong đó, hành lang chủ đạo phát triển như TPHCM - đô thị Biên Hòa - đô thị Long Thành - khu bến cảng Phước An là hành lang hàng không - cảng biển - logistics - dịch vụ hiện đại. Đô thị Biên Hòa - Dầu Giây - Tân Phú - Tây Nguyên là hành lang kết nối công nghiệp, nông nghiệp, du lịch sinh thái, năng lượng, dịch vụ... Quy hoạch, phát triển sông Đồng Nai trở thành trục không gian chiến lược. Bộ Chính trị yêu cầu xây dựng thể chế đột phá và chính sách huy động nguồn lực phát triển TP Đồng Nai. Theo đó, thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để. Đồng Nai được ưu tiên lựa chọn áp dụng các quy định pháp luật thuận lợi hơn với một số lĩnh vực theo đặc thù của địa phương và quy định của pháp luật (các nội dung cụ thể được xem xét, cụ thể hóa trong dự Luật Phát triển đô thị). Cho phép Đồng Nai áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù, tương đồng cơ chế, chính sách áp dụng với TPHCM trên một số lĩnh vực đầu tư, tài chính, ngân sách, đất đai, quy hoạch, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nhân lực... Nghị quyết lưu ý, phát triển đồng bộ hệ sinh thái hàng không gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Xây dựng hệ sinh thái hàng không hiện đại và đồng bộ, kết nối đa phương thức; công nghiệp hàng không, vũ trụ; dịch vụ hàng không, dịch vụ cao cấp chuẩn quốc tế vùng sân bay... TRƯỜNG PHONG 2 THỜI SỰ n Thứ Năm n Ngày 23/7/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : KIEÀU TUÙ n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, đến năm 2045, TP Đồng Nai trở thành trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, là trung tâm kinh tế tri thức, phát triển năng động; chỉ số phát triển con người (HDI) đạt mức cao; quản trị đô thị hiện đại; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc. Một góc TP Đồng Nai Định hướng Đồng Nai thành trung tâm hàng không của châu Á - Thái Bình Dương Theo Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV, sáng 22/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn điều hành hội nghị. Trung ương và các đại biểu làm việc tại hội trường, thảo luận về 2 nội dung. Một là, Đề án tổng kết Nghị quyết số 36-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII "về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045". Hai là, Đề án tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI "về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường". Chiều 22/7, Trung ương và các đại biểu làm việc tại tổ, thảo luận về 4 nội dung, gồm: Đề án xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển; Đề án Chiến lược An ninh quốc gia; Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương; Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Ngày 23/7, Trung ương tiếp tục làm việc theo chương trình. TRƯỜNG PHONG Trong ngày làm việc thứ 3 Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Trung ương thảo luận nhiều nội dung quan trọng, trong đó có đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Trung ương thảo luận Đề án Chiến lược An ninh quốc gia Nghị quyết nêu rõ nhiệm vụ phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược và không gian đô thị hiện đại. Ưu tiên phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược như giao thông, hạ tầng số, logistics, năng lượng... Kết nối sân bay Long Thành với các cảng biển, trung tâm kinh tế lớn. Hình thành các trung tâm logistics đầu mối có vai trò kết nối sản xuất, lưu thông, xuất, nhập khẩu và chuỗi cung ứng khu vực, quốc tế... Nghị quyết của Bộ Chính trị yêu cầu phát triển đồng bộ hệ sinh thái hàng không gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành

3 THỜI SỰ n Thứ Năm n Ngày 23/7/2026 XỬ LÝ DỨT ĐIỂM CÁC DỰ ÁN CHẬM TRIỂN KHAI Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng”. Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm, mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định, minh bạch. Trên tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương hành động với tinh thần “khẩn trương - quyết liệt - hiệu quả - không né tránh - không đùn đẩy”. Để hiện thực hóa quan điểm nêu trên, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu coi hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, nền tảng cho kiến tạo phát triển thời gian tới. Bộ Tư pháp là cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm chính trong việc theo dõi, kiểm tra, giám sát công tác xây dựng pháp luật. Trong quá trình xây dựng các dự án luật, cần đồng thời thực hiện nghiêm túc việc xây dựng các dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành, lấy ý kiến rộng rãi, bảo đảm khi luật có hiệu lực thì các văn bản hướng dẫn cũng được ban hành kịp thời, thống nhất, đồng bộ. Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính và các bộ, ngành, địa phương liên quan tiếp tục phát triển lành mạnh, ổn định, bền vững thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7. Đồng thời, xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kéo dài theo đúng quy định của pháp luật, không để đất đai, tài sản và nguồn lực tiếp tục bị lãng phí; việc xử lý phải được triển khai trên thực tế, dứt điểm và có kết quả cuối cùng. MỞ RỘNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG VỚI DOANH NGHIỆP Với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhiệm vụ quan trọng là phải điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hiệu quả, kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng với doanh nghiệp và điều hành linh hoạt hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các tổ chức tín dụng. Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7. Các bộ, ngành, địa phương tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu của doanh nghiệp; thúc đẩy liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số. Đối với doanh nghiệp nhà nước, cần phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược; đi đầu trong đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Trong khi đó, doanh nghiệp tư nhân phải trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế; được tạo điều kiện bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, cơ hội đầu tư, đấu thầu và mua sắm công, trong đó có các doanh nghiệp vừa và nhỏ. “Các doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp công nghệ cao cần phát huy vai trò dẫn dắt, đi đầu trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa”, thông báo nêu rõ. LUÂN DŨNG Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ ngành, địa phương và doanh nghiệp tập trung thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ để “tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng”; hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7/2026. Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ẢNH: VGP Mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng với doanh nghiệp (ảnh minh họa) Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và tổ chức liên quan đề nghị góp ý đối với hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc sửa đổi Luật Đất đai nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương mới của Đảng, khắc phục những khó khăn, vướng mắc phát sinh sau gần 2 năm thi hành Luật Đất đai năm 2024, đồng thời bảo đảm đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và các luật có liên quan. Dự án Luật Đất đai tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn gồm: Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tài chính đất đai và giá đất; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong quản lý đất đai; thanh tra, kiểm tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm. Đáng chú ý, ở nhóm chính sách về tài chính đất đai và giá đất, dự thảo luật hướng tới hoàn thiện thể chế quản lý đất đai theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đưa đất đai trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước; đồng thời, quản lý đất đai chặt chẽ, minh bạch, công bằng, bền vững. Định hướng sửa đổi chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, xây dựng nền quản trị đất đai hiện đại, đồng bộ, công khai, minh bạch, vận hành trên nền tảng số và dữ liệu số. Giá đất sẽ được Nhà nước quyết định trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, khoa học, phản ánh sát thực tiễn thị trường; kết nối dữ liệu đất đai với thuế, công chứng, ngân hàng và thị trường bất động sản nhằm ngăn chặn tình trạng thao túng giá, không để hình thành cơ chế nhiều giá. Theo định hướng chính sách, Nhà nước sẽ ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và các tỷ lệ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường phù hợp với từng loại đất, bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư. Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong xác định, thẩm định và quyết định giá đất theo nguyên tắc Trung ương ban hành tiêu chí, phương pháp và cơ chế kiểm tra, giám sát, còn địa phương quyết định giá đất. Thực hiện cơ chế điều tiết phân bổ ngân sách bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các địa phương có diện tích đất trồng lúa, đất rừng lớn với các địa phương khác. Ngoài ra, có chính sách tài chính phù hợp đối với đất sản xuất, kinh doanh, đất thực hiện dự án nhà ở cho thuê và bổ sung cơ chế thực hiện dự án vùng phụ cận các điểm kết nối giao thông và các tuyến giao thông có tiềm năng phát triển để đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất, giao quyền cho nhà đầu tư phát triển dự án TOD để điều tiết giá trị tăng thêm từ đất đai... Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cơ quan nghiên cứu, góp ý đối với toàn bộ hồ sơ dự án Luật và gửi ý kiến về Bộ (qua Cục Quản lý đất đai) trước ngày 24/7 để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. ĐÌNH PHONG Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) được lấy ý kiến tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn, trong đó đáng chú ý là định hướng xác định giá đất sát thực tiễn thị trường, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ nhằm ngăn chặn tình trạng thao túng giá, không để hình thành cơ chế nhiều giá. Giá đất sát thị trường, không để hình thành cơ chế nhiều giá Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) chính thức được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi, tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn ẢNH: ĐÌNH PHONG Sẽ cải cách tổng thể thị trường tài chính Thống kê cho thấy lũy kế đến hết tháng 6/2026, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động với tổng quy mô vốn đăng ký đạt trên 30 triệu tỷ đồng, đóng góp hơn 60% GDP, thu hút trên 17,6 triệu lao động. SỬA LUẬT ĐẤT ĐAI: Giá đất sẽ được Nhà nước quyết định trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, khoa học, phản ánh sát thực tiễn thị trường; kết nối dữ liệu đất đai với thuế, công chứng, ngân hàng và thị trường bất động sản nhằm ngăn chặn tình trạng thao túng giá, không để hình thành cơ chế nhiều giá.

4 n Thứ Năm n Ngày 23/7/2026 XÃ HỘI Liên quan vụ tai nạn dẫn đến cháy xe khách giường nằm trên quốc lộ 1 (đoạn qua xã Hưng Thịnh, TP Đồng Nai) làm 7 người tử vong vào rạng sáng 21/7, chiều cùng ngày, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đồng Nai tổ chức khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, làm việc với lái xe, phụ xe và các hành khách liên quan. Kết quả điều tra, xác minh ban đầu xác định có dấu hiệu của tội "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ" Trên cơ sở đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP Đồng Nai đã hoàn tất các thủ tục và ra quyết định khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự đối với tài xế xe khách để điều tra, xử lý. Theo xác minh của cơ quan chức năng, khoảng 20h ngày 20/7, tài xế Trần Thanh Hải (41 tuổi, ngụ xã Ninh Hải, tỉnh Khánh Hòa) điều khiển ô tô khách giường nằm loại 24 chỗ (48 giường) mang biển kiểm soát 50E-447.02 xuất phát từ tỉnh Khánh Hòa đi TPHCM, trên xe có 37 người. Đến khoảng 2h ngày 21/7, khi điều khiển xe trên quốc lộ 1 đoạn qua xã Hưng Thịnh, do buồn ngủ và tránh xe phía trước, tài xế Hải đã đánh lái sang phải để tránh va chạm. Xe khách lao sang phần đường bên phải, va vào hệ thống hộ lan bảo vệ thứ nhất, sau đó tiếp tục va vào hộ lan bảo vệ thứ hai. Sau va chạm, ô tô khách xảy ra cháy tại gầm xe. Phát hiện sự việc, tài xế Hải cùng phụ xe đưa hành khách xuống xe. Tuy nhiên, lửa bùng phát nhanh nên đã bao trùm toàn bộ thân xe. Vụ tai nạn làm 7 hành khách tử vong, 6 người khác bị thương (trong đó 5 người bị thương nặng phải nhập viện), ô tô khách bị hư hỏng nặng. VĂN QUÂN Liên quan vụ cháy xe khách giường nằm khiến 7 người chết, Công an TP Đồng Nai đã khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự đối với tài xế xe khách. Hiện trường vụ cháy xe khách làm 7 người tử vong ẢNH: CÔNG AN TP ĐỒNG NAI “KHÔNG TÌM THẤY BÚA PHÁ KÍNH” Bị bỏng ở nhiều vị trí trên cơ thể, chị Nguyễn Thị Ngọc Bích (ngụ phường Hố Nai, TP. Đồng Nai) vẫn chưa hết ám ảnh khi chia sẻ với phóng viên về giây phút thoát khỏi vụ cháy xe khách rạng sáng 21/7. Chị kể khi nghe hành khách hô “xe cháy”, gia đình bốn người ngồi phía sau phải chờ đến lượt thoát ra. Lúc quay lại lấy điện thoại, lửa và khói đã tràn kín khoang xe. “Tôi chỉ nghĩ nếu đứng lại sẽ chết nên liều mình lao qua đám cháy”, chị nói. Chị nghẹn ngào nhớ hình ảnh nhiều người mắc kẹt phía sau không thể vượt qua ngọn lửa và chỉ ít giây sau, lửa bao trùm toàn bộ chiếc xe. Anh Nguyễn Văn Thông, chồng chị Bích, cho biết, khi phát hiện xe bốc cháy, anh lập tức đánh thức vợ và hai con, dặn cả nhà bình tĩnh chờ thời điểm thích hợp rồi chạy ra ngoài. Tuy nhiên, ngọn lửa lan quá nhanh khiến mọi việc diễn ra ngoài dự tính. “Tôi đẩy cháu lớn chạy trước nhưng cháu bị vấp nên lửa bén vào người. Tôi ôm cháu nhỏ lao ra ngoài rồi quay ngược trở lại kéo cháu lớn ra, dù lúc đó bản thân cũng đã bị bỏng”, anh Thông kể. Đưa được hai con ra ngoài an toàn, anh tiếp tục quay lại tìm vợ nhưng không thấy. Đúng lúc đó, chị Bích cũng vừa liều mình băng qua lửa thoát khỏi xe. Anh lập tức chạy đến dìu vợ rời khỏi hiện trường. “Chỉ vài giây sau, chiếc xe đã chìm hoàn toàn trong biển lửa”, anh nhớ lại. Theo anh Thông, trước khi xe xuất phát, tài xế và phụ xe không hướng dẫn hành khách về vị trí cửa thoát hiểm, búa phá kính hay kỹ năng thoát nạn khi xảy ra cháy. Khi sự cố xảy ra, anh cũng không tìm thấy búa phá kính hoặc phương tiện hỗ trợ để mở thêm lối thoát. Chiều 21/7, chủ xe khách đến bệnh viện thăm hỏi và bày tỏ mong muốn hỗ trợ gia đình. Tuy nhiên, anh Thông cho biết trước mắt gia đình muốn tập trung điều trị và sẽ làm việc sau khi sức khỏe, tinh thần ổn định hơn. Ngay sau vụ cháy, các nạn nhân được đưa đến Trung tâm Y tế Trảng Bom (Đồng Nai) cấp cứu. Sau sơ cứu, vợ chồng anh Thông được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất Đồng Nai để tiếp tục điều trị. Hai con của anh chị là cháu Nguyễn T.Tr. và Nguyễn N.T.D. được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM). BS.CKII Đinh Tấn Phương, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết ngay khi tiếp nhận hai bệnh nhi, bệnh viện đã tổ chức hội chẩn toàn viện để thống nhất phương án điều trị. Hiện nay, sức khỏe bé Nguyễn T.Tr. (7 tuổi) tạm thời ổn định. Theo bác sĩ Phương, dù có nguy cơ tổn thương đường hô hấp do bỏng, kết quả đánh giá ban đầu cho thấy mức độ ảnh hưởng không nghiêm trọng, nồng độ khí độc trong máu không tăng cao. Nhiều khả năng bệnh nhi được đưa ra khỏi xe kịp thời nên không hít phải quá nhiều khói độc. Khi sức khỏe cải thiện, bé sẽ được chuyển sang Khoa Bỏng - Tạo hình để tiếp tục điều trị. Trong khi đó, bé Nguyễn N.T.D. (2 tuổi) đang được truyền dịch, dùng kháng sinh, giảm đau, theo dõi sát và dự kiến nội soi để đánh giá thêm. Theo các cơ sở y tế, sức khỏe của các nạn nhân bị thương cơ bản đã ổn định. Riêng hai bệnh nhi vẫn đang được theo dõi, điều trị tích cực tại Bệnh viện Nhi đồng 1. CHƯA CÓ QUY ĐỊNH BẮT BUỘC HƯỚNG DẪN HÀNH KHÁCH DÙNG BÚA THOÁT HIỂM Trao đổi với phóng viên, ông Bùi Hòa An - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM - cho biết các quy định về trang bị búa thoát hiểm và bình chữa cháy trên ô tô khách đều đã được quy định cụ thể trong các văn bản hiện hành. Cụ thể, các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ô tô khách yêu cầu phương tiện phải có búa thoát hiểm chuyên dụng để phá kính; búa phải được đặt ở vị trí dễ nhìn, dễ lấy; vị trí kính dùng để thoát hiểm phải có ký hiệu hướng dẫn rõ ràng. Đồng thời, xe phải được bố trí cửa hoặc cửa sổ thoát hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật. Đối với xe giường nằm, do số lượng hành khách lớn và không gian kín hơn nên các yêu cầu về cửa thoát hiểm, búa thoát hiểm càng được chú trọng trong quy chuẩn kỹ thuật. Bên cạnh đó, theo ông An, ô tô khách cũng bắt buộc phải trang bị bình chữa cháy. Cụ thể, theo quy định hiện hành của Bộ Công an, ô tô trên 10 chỗ ngồi, bao gồm hầu hết xe khách và xe giường nằm, phải trang bị bình chữa cháy xách tay phù hợp với quy mô phương tiện. Số lượng và chủng loại bình chữa cháy được xác định theo số chỗ của từng phương tiện. Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc liệu đã có quy định bắt buộc nhà xe phải trực tiếp hướng dẫn hành khách cách sử dụng búa thoát hiểm, bình chữa cháy ngay khi lên xe tương tự như trên máy bay hay không, ông An cho biết, hiện chưa có quy định này. Pháp luật hiện hành chủ yếu yêu cầu phương tiện phải được trang bị đầy đủ các thiết bị an toàn; doanh nghiệp vận tải phải bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật của phương tiện; lái xe và nhân viên phục vụ thực hiện đúng các quy định về an toàn vận tải. Sau vụ cháy xe khách, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TPHCM đã phát khuyến cáo nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra các sự cố tương tự. Gần đây, các vụ cháy phương tiện kinh doanh vận tải hành khách có xu hướng gia tăng, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Đối với doanh nghiệp vận tải và chủ phương tiện, lực lượng chức năng yêu cầu thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu, khoang động cơ; không tự ý lắp thêm thiết bị điện làm tăng tải so với thiết kế; trang bị đầy đủ bình chữa cháy theo quy định đối với xe từ 10 chỗ ngồi trở lên; đồng thời tổ chức tập huấn nghiệp vụ PCCC cho lái xe, phụ xe và niêm yết hướng dẫn thoát nạn rõ ràng trên phương tiện. VĂN QUÂN-HỮU HUYNGUYỄN DŨNG-ANH NHÀN Trong lúc tìm đường thoát thân khỏi chiếc xe khách bốc cháy khiến 7 người tử vong, anh Nguyễn Văn Thông cho biết đã không tìm thấy búa phá kính hay phương tiện hỗ trợ mở thêm lối thoát. Trải qua giây phút sinh tử, gia đình anh may mắn thoát nạn nhưng hai con vẫn đang điều trị bỏng tại Bệnh viện Nhi đồng 1 TPHCM. Lực lượng chức năng khám nghiệm chiếc xe khách ẢNH: CÔNG AN TP. ĐỒNG NAI Khởi tố vụ án, tạm giữ tài xế Nạn nhân nói không tìm thấy búa phá kính Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TPHCM khuyến cáo tài xế kiểm tra kỹ hệ thống điện, động cơ, nhiên liệu trước mỗi chuyến đi; không chở hàng dễ cháy nổ trên xe khách. Nếu vận chuyển xe máy trong khoang hành lý phải hút cạn nhiên liệu; không để bật lửa, bình gas mini, sạc dự phòng... ở nơi có nhiệt độ cao. Hành khách không mang chất dễ cháy nổ, không hút thuốc trên xe, không để hành lý cản lối thoát hiểm và cần xác định vị trí bình chữa cháy, búa phá kính, cửa thoát hiểm ngay khi lên xe. Khi phát hiện cháy, tài xế phải dừng xe ở nơi an toàn, ngắt nguồn điện, mở cửa cho hành khách thoát nạn; nếu cửa chính bị kẹt phải sử dụng cửa thoát hiểm và búa phá kính. Sau khi thoát ra ngoài, gọi ngay 114.

5 XÃ HỘI n Thứ Năm n Ngày 23/7/2026 CỬA THOÁT HIỂM Ở ĐÂU? Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Trần Quốc Hoan - Giám đốc Chi nhánh Đăng kiểm 29-03V, Hà Nội - cho biết, cách thiết kế một cửa của xe khách giường nằm nói riêng và các loại xe khách nói chung, không phải là sự cắt giảm trang bị mà xuất phát từ các yêu cầu kỹ thuật của dòng xe vận tải hành khách đường dài. Theo ông Hoan, xe buýt nội đô hoạt động ở tốc độ thấp, liên tục dừng đón trả khách nên cần nhiều cửa để rút ngắn thời gian lên xuống, hạn chế ùn tắc. Trong khi đó, xe khách giường nằm được thiết kế để vận hành trên các tuyến đường dài và cao tốc với tốc độ cao. Vì vậy, kết cấu thân xe phải bảo đảm tính đối xứng nhằm phân bổ tải trọng đồng đều và duy trì sự ổn định khi vận hành. Nếu bố trí thêm một cửa lớn ở phía đối diện, khoảng không dành cho bậc lên xuống sẽ làm thay đổi kết cấu chịu lực và phân bổ tải trọng của thân xe. Việc bổ sung cửa cũng làm mất hai hoặc ba vị trí giường nằm, ảnh hưởng đến thiết kế tiêu chuẩn của phương tiện. Chính vì vậy, hầu hết xe khách giường nằm trên thế giới đều chỉ bố trí một cửa lên xuống ở phía trước, bên phụ lái. Ông Hoan cũng nhấn mạnh, việc chỉ có 1 cửa lên xuống không đồng nghĩa xe chỉ có một lối thoát nạn. Trên xe khách giường nằm, các ô kính lớn dọc thân xe đều được thiết kế là cửa thoát hiểm khẩn cấp. Tại các vị trí này đều có ký hiệu nhận biết và trang bị búa thoát hiểm chuyên dụng để hành khách sử dụng khi cửa chính không thể mở. Tuy nhiên, nhiều người vẫn hiểu nhầm rằng chỉ cần đập một lần là kính sẽ vỡ hoàn toàn. Thực tế, xe khách sử dụng kính an toàn hai lớp có khả năng chịu lực cao nhằm hạn chế vỡ vụn khi va chạm. Theo Giám đốc Chi nhánh Đăng kiểm 29-03V, sau cú đập đầu tiên bằng búa chuyên dụng, kính thường chỉ xuất hiện các vết rạn. Hành khách cần tiếp tục đập nhiều lần để mở rộng vết nứt và tạo khoảng trống đủ lớn để chui ra ngoài. Trong tình huống khẩn cấp, nhiều người cần phối hợp cùng đập, thay vì dồn về cửa chính hoặc chen lấn trong hoảng loạn. BA NHÓM CẦN ĐƯỢC TRANG BỊ KỸ NĂNG THOÁT NẠN Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Trần Hữu Minh - Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, Bộ Xây dựng - cho hay, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là phòng ngừa để không xảy ra cháy nổ khi đi xe. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp vận tải phải quản lý chặt sức khỏe lái xe, bảo đảm tài xế được nghỉ ngơi đầy đủ, đủ khả năng xử lý tình huống khi chạy ban đêm, đồng thời thực hiện bảo dưỡng phương tiện định kỳ nhằm giảm nguy cơ xảy ra sự cố. Bên cạnh phòng ngừa, ông Minh cho rằng, cả doanh nghiệp vận tải, lái xe và hành khách đều cần được trang bị kỹ năng ứng phó khi xảy ra cháy nổ. Đối với doanh nghiệp vận tải, cần bảo dưỡng đầy đủ hệ thống điện, nhiên liệu và động cơ; tuyệt đối không tự ý đấu nối, lắp thêm thiết bị điện ngoài thiết kế. Xe phải được trang bị bình chữa cháy, búa thoát hiểm còn sử dụng tốt, đặt tại vị trí dễ nhìn, dễ lấy; không vận chuyển hàng hóa dễ cháy nổ trong khoang hành khách hoặc khoang hành lý và thường xuyên tổ chức tập huấn xử lý tình huống cho lái xe, phụ xe. Đối với lái xe và phụ xe, khi phát hiện khói, mùi khét hoặc lửa, cần nhanh chóng đưa xe vào vị trí an toàn, tránh khu vực dễ cháy lan, tắt động cơ, mở toàn bộ cửa có thể mở, hướng dẫn hành khách thoát nạn, sử dụng bình chữa cháy nếu đám cháy mới phát sinh và đồng thời gọi lực lượng cứu hỏa. Hành khách cần chủ động quan sát vị trí búa thoát hiểm, bình chữa cháy và các cửa thoát hiểm ngay khi lên xe. Nếu xảy ra cháy, cần dùng khăn hoặc quần áo làm ướt che mũi, miệng, cúi thấp người để hạn chế hít khói độc. Trường hợp cửa chính bị kẹt hoặc khu vực đầu xe có lửa, hành khách phải nhanh chóng sử dụng búa chuyên dụng đập vào các vị trí kính được đánh dấu thoát hiểm, không mang theo hành lý cồng kềnh và sau khi ra khỏi xe, phải di chuyển cách xa hiện trường để tránh nguy cơ cháy nổ tiếp theo. CẦN HƯỚNG DẪN THOÁT HIỂM TRƯỚC MỖI CHUYẾN XE Theo ông Trần Hữu Minh, một trong những khoảng trống hiện nay là hầu như hành khách đi xe khách đường dài không được hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm trước khi khởi hành. Trong ngành hàng không, hành khách luôn được phổ biến quy trình an toàn trước mỗi chuyến bay, nhưng điều này lại chưa trở thành thông lệ trên các tuyến xe khách đường dài. Vì vậy, cần nghiên cứu quy định bắt buộc nhân viên nhà xe hướng dẫn hành khách về vị trí cửa thoát hiểm, búa phá kính và các kỹ năng xử lý khi xảy ra sự cố trước mỗi chuyến đi. Một số chuyên gia đăng kiểm nhấn mạnh, thực tế nhiều hành khách vẫn giữ tâm lý chủ quan, ít quan sát vị trí búa thoát hiểm hoặc tìm hiểu cách sử dụng khi lên xe. Ngay cả một số lái xe cũng chủ yếu tập trung vào kỹ năng điều khiển phương tiện mà chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về kỹ thuật và xử lý các tình huống khẩn cấp. LỘC LIÊN Vụ cháy xe khách trên quốc lộ 1 qua TP. Đồng Nai khiến nhiều người băn khoăn vì sao xe khách giường nằm chỉ có một cửa lên xuống, trong khi xe buýt có hai hoặc ba cửa. Theo chuyên gia, đây là yêu cầu kỹ thuật để bảo đảm an toàn khi vận hành tốc độ cao, còn kỹ năng thoát hiểm của hành khách mới là yếu tố quyết định khi xảy ra sự cố. Xe khách giường nằm đường dài đều chỉ có 1 cửa lên xuống ở khu vực buồng lái ẢNH: LỘC LIÊN Sau vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng trên quốc lộ 1, đoạn qua xã Hưng Thịnh, TP. Đồng Nai, Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Đăng kiểm Việt Nam và Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố triển khai Công điện số 51 ngày 21/7 của Thủ tướng về khắc phục hậu quả và tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn giao thông. Cục Đường bộ Việt Nam được giao cùng Sở Xây dựng các địa phương phải siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh vận tải bằng ô tô, đặc biệt với xe chở khách, xe chở hàng khối lượng lớn hoạt động vào ban đêm. Các đơn vị được yêu cầu tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, cảnh báo và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm ngăn ngừa những vụ tai nạn tương tự. Cục Đăng kiểm Việt Nam được giao khẩn trương rà soát hồ sơ, lịch sử kiểm định và tình trạng an toàn kỹ thuật của phương tiện liên quan; cung cấp đầy đủ thông tin phục vụ điều tra, đồng thời đề xuất giải pháp khắc phục những tồn tại, bất cập trong công tác quản lý nếu có. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Nguyễn Chiến Thắng - Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam - cho biết, đơn vị đang phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông - Bộ Công an nghiên cứu, rà soát các quy chuẩn an toàn đối với xe khách giường nằm sau vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng. LỘC LIÊN Sau vụ cháy xe khách ở Đồng Nai làm 7 người tử vong, Bộ Xây dựng yêu cầu tăng cường kiểm tra xe khách hoạt động ban đêm, đồng thời cơ quan chức năng đang nghiên cứu quy chuẩn an toàn đối với xe giường nằm để nâng cao khả năng thoát nạn. Siết xe khách chạy đêm Ô tô khách giường nằm bị cháy rụi sau vụ tai nạn ở Đồng Nai ẢNH: BÁO ĐỒNG NAI VỤ CHÁY XE KHÁCH GIƯỜNG NẰM 7 NGƯỜI TỬ VONG: Rà soát quy chuẩn an toàn Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh việc rà soát quy chuẩn an toàn đối với xe khách giường nằm, cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra tình trạng của hệ thống kính và búa thoát hiểm trên xe. Doanh nghiệp vận tải nên xây dựng quy trình hướng dẫn an toàn ngắn gọn trước mỗi chuyến đi, giúp hành khách biết vị trí búa thoát hiểm, cách phá kính an toàn và phối hợp thoát nạn khi xảy ra sự cố. Búa thoát hiểm trong xe ẢNH: FLICK Theo Cục CSGT, công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông liên quan đến hoạt động của xe khách phải được đặt lên hàng đầu, bởi không thể phó mặc sinh mạng và tài sản của hành khách trên xe cho lái xe, chủ xe. Do đó, Cục CSGT sẽ tổ chức xác minh, đánh giá toàn diện đối với công tác bảo đảm an toàn giao thông của doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách. Cụ thể là trách nhiệm của bộ phận theo dõi công tác an toàn giao thông, công tác đào tạo, tập huấn kiến thức an toàn giao thông cho lái xe, theo dõi, vận hành hệ thống giám sát, camera lắp trên xe khách. Đồng thời, Cục CSGT sẽ cùng các cơ quan chuyên môn nghiên cứu quy định về an toàn kỹ thuật của xe giường nằm (thoát hiểm, tốc độ phù hợp, các yếu tố an toàn khác…); đánh giá về những sơ hở (nếu có) trong công tác quản lý Nhà nước về hoạt động kinh doanh vận tải.

6 n Thứ Năm n Ngày 23/7/2026 KHOA GIÁO PHỔ ĐIỂM BẤT THƯỜNG DẪN TỚI CUỘC ĐIỀU TRA Việc phân tích điểm thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang bước đầu lộ rõ những bất thường. Điểm thi này có 328 thí sinh dự thi, trong đó có 6 thí sinh tự do nhưng kết quả có tới 147 bài thi môn Toán đạt điểm 10, cao vượt trội so với tương quan chất lượng giáo dục nhiều năm qua. Trong đó, nhiều dải số báo danh gần nhau cùng đạt mức điểm tuyệt đối; 84 em có mức điểm 9,5. Đặc biệt, điểm trung bình môn Toán của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang lên tới khoảng 9,6, dẫn đầu loạt trường chuyên trên toàn quốc. Những con số bất thường nhanh chóng tạo nên làn sóng phân tích dữ liệu trên các diễn đàn giáo dục. Nhiều chuyên gia cho rằng cần kiểm tra ngay các điểm thi có phổ điểm "dị thường" thay vì chỉ dựa vào báo cáo của địa phương. Bộ GD&ĐT lập Tổ Công tác phối hợp Bộ Công an tiến hành xác minh, rà soát các khâu tổ chức thi tại Tuyên Quang. Ngày 7/7, Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án hình sự vụ án lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ, khởi tố 4 bị can, trong đó Trưởng điểm thi Trần Thị Thu Hằng chỉ đạo định hướng một số giám thị giúp thí sinh làm bài thi môn Toán. Giáo viên trường THPT Chuyên Tuyên Quang làm nhiệm vụ thư ký là Nguyễn Hà Duy đã vào điểm thi hướng dẫn, “nhét” bài cho thí sinh. Sự việc sau đó tiếp tục được cơ quan điều tra mở rộng, khởi tố lên tới 27 người liên quan. Trong đó có Nguyễn Thị Diệu Thuý, giáo viên môn Ngữ văn, Trường THPT Chuyên Tuyên Quang làm thư ký điểm thi đã đến Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang để đầu thú. Ngày 17/7, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định rút vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại điểm thi tốt nghiệp THPT Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đến Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an để tiếp tục điều tra, xử lý. Sau Tuyên Quang, yếu tố gian lận một lần nữa lại diễn ra khi xuất hiện thông tin phản ánh dấu hiệu tiêu cực tại điểm thi Trường THPT Lê Trực và Trường THPT Hùng Vương (Quảng Trị). Đến nay, cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định khởi tố vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại điểm thi Trường THPT Lê Trực, tỉnh Quảng Trị trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026; khởi tố hai giáo viên và xác định được 9 thí sinh dự thi có liên quan trực tiếp đến hành vi gian lận, tiêu cực. VÌ SAO VẪN XẢY RA TIÊU CỰC? Hai vụ việc tại Tuyên Quang và Quảng Trị cho thấy một thực tế đáng chú ý: các dấu hiệu ban đầu không phản ánh lỗ hổng về công nghệ hay quy trình kỹ thuật, mà chủ yếu liên quan đến hành vi của những người trực tiếp thực thi quy chế. Theo kết quả điều tra, các bị can bị khởi tố đều là những người được giao nhiệm vụ tổ chức hoặc coi thi. Nếu kết luận điều tra cuối cùng tiếp tục xác định các hành vi này, thì vấn đề đặt ra không chỉ là quy trình có đủ chặt chẽ hay không, mà còn là cơ chế kiểm soát việc tuân thủ quy trình của chính những người thực hiện. Điều này cũng lý giải vì sao một hệ thống được thiết kế nhiều tầng giám sát vẫn có thể bị vô hiệu hóa nếu nhiều mắt xích cùng vi phạm. Khi đó, quy trình trên giấy vẫn đầy đủ, nhưng hiệu quả kiểm soát thực tế lại phụ thuộc rất lớn vào tính độc lập và trách nhiệm của từng lực lượng tham gia. Đây cũng là khác biệt đáng chú ý so với vụ gian lận năm 2018. Khi đó, tiêu cực chủ yếu xảy ra ở khâu chấm thi và sửa điểm sau khi thí sinh hoàn thành bài thi. Trong khi các vụ việc năm 2026, theo thông tin điều tra ban đầu, dấu hiệu vi phạm xuất hiện ngay trong quá trình coi thi. Nếu điều này được kết luận cuối cùng, đây sẽ là một dạng rủi ro khác, đòi hỏi những giải pháp giám sát khác với giai đoạn trước. "KỲ THI 2 TRONG 1 ĐANG BỘC LỘ NHIỀU BẤT CẬP" Sáng 14/7, cho ý kiến về báo cáo dân nguyện tháng 6, nhiều ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội dành thời gian nói về vụ gian lận điểm thi ở Tuyên Quang. Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh nhìn nhận sự việc tại điểm thi ở Tuyên Quang rất nghiêm trọng. “Kỳ thi tối quan trọng, ảnh hưởng lớn đến xã hội. Nếu có sai sót thì đó là việc rất lớn. Chúng tôi rất hoan nghênh tinh thần chỉ đạo của Chính phủ là kiên quyết xử lý nghiêm, không có vùng cấm”, ông nói. Ngoài việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước, ông Vinh nhìn nhận Chính phủ cần nghiên cứu về mặt chính sách đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Hiện dư luận có hai quan điểm cần nghiên cứu kỹ. Thứ nhất, việc tổ chức hai kỳ thi hai trong một gồm tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân và chi phí cho xã hội. Tuy nhiên, việc gộp chung này đã xuất hiện bất cập. Các thí sinh tham dự kỳ thi với mục tiêu đạt kết quả cao để tuyển vào trường đại học. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiêu cực. “Chúng tôi suy nghĩ nên chăng nghiên cứu tách bạch hai kỳ thi này”, ông Vinh nói và phân tích việc thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá lại quá trình học phổ thông, chỉ kiểm tra kiến thức và phân loại trình độ, từ đó đánh giá lại chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục nhằm điều chỉnh đúng hướng. Còn việc tuyển sinh đại học nên là việc riêng của các cơ sở giáo dục đại học. Thực tế hiện nay một số trường đại học đã chuyển sang đánh giá theo năng lực và tự tuyển sinh. “Nếu tách bạch ra thì kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ ít nguy cơ lặp lại tình trạng như bây giờ”, ông Vinh kiến nghị. CHUYÊN GIA NÓI GÌ? Nhận định về kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS Lê Viết Khuyến, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho rằng, kỳ thi mang tầm quốc gia chỉ thực sự có ý nghĩa khi người học, phụ huynh và xã hội tin tưởng vào tính công bằng, sự minh bạch, khách quan của kết quả thi. Trong kỳ thi này, các khâu vẫn do con người vận hành, do đó muốn ngăn ngừa vi phạm trước hết phải lựa chọn đúng người tham gia tổ chức thi đáp ứng yêu cầu về năng lực chuyên môn, hiểu rõ quy chế, có phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm cao. Đồng thời, phải có cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích qua việc luân chuyển, giám sát chéo, đặc biệt quy trách nhiệm cho người đứng đầu và chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi. Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, hai vụ việc ở Tuyên Quang và Quảng Trị cho thấy, sau nhiều lần sửa đổi quy chế kể từ năm 2018, thách thức của kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn chỉ nằm ở việc ngăn chặn thí sinh gian lận bằng công nghệ cao, mà còn ở việc kiểm soát chính những người được giao thực thi quy chế. Trong bối cảnh đó, phân tích dữ liệu không thể thay thế hoạt động điều tra, nhưng có thể trở thành công cụ cảnh báo sớm, giúp phát hiện những bất thường để cơ quan chức năng kiểm tra kịp thời. Nếu được đầu tư bài bản, đây có thể là “lớp giám sát” mới, bổ sung cho các biện pháp kiểm tra truyền thống và góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng của các kỳ thi quy mô quốc gia. Chuyên gia khảo thí TS Sái Công Hồng đề xuất, cùng với việc đổi mới mô hình tuyển sinh, cần hiện đại hóa phương thức tổ chức thi thông qua việc xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, tổ chức thi trên máy tính và triển khai nhiều đợt trong năm để thí sinh có nhiều cơ hội dự thi, được sử dụng kết quả cao nhất khi xét tuyển. Giải pháp này không chỉ góp phần giảm áp lực từ một kỳ thi duy nhất mà còn nâng cao độ tin cậy của kết quả đánh giá, hạn chế gian lận và giúp các trường đại học tuyển chọn chính xác hơn những thí sinh có năng lực phù hợp với ngành đào tạo. HÀ LINH - HUÊ NGHIÊM Gần một tháng kể từ ngày Bộ GD&ĐT công bố điểm thi Tốt nghiệp THPT 2026, nhiều thông tin tố gian lận thi đã xảy ra và ít nhất hai vụ gian lận thi đang được cơ quan công an làm rõ. Điểm thi bất thường tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đã hé lộ vụ gian lận trong kỳ thi THPT năm nay TIẾP BÀI "CÓ NÊN DUY TRÌ MỘT KỲ THI HAI MỤC TIÊU"? Gian lận từ đâu? Các vụ việc gian lận thi đã được phanh phui Bài viết tham gia diễn đàn xin gửi theo địa chỉ: https:// tienphong.vn/ban-doc-lambao.tpo. Chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp đa chiều của bạn đọc! Thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học đã có nhiều thay đổi, tác động rất lớn đến việc dạy và học ở bậc phổ thông. Có giai đoạn, để xét tốt nghiệp, xét tuyển sinh đại học, cao đẳng, học sinh Việt Nam phải trải qua 4 kì thi độc lập. NHỮNG CON SỐ LIÊN QUAN GIAN LẬN THI TỐT NGHIỆP THPT 2026

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==