TRANG 12 TRANG 3 TRANG 15 12 địa phương tăng trưởng trên 10%, sao không có Hà Nội, TPHCM? Sáng kiến giúp Ukraine đột phá phòng tuyến MỖI BỘ, NGÀNH PHẢI XÁC ĐỊNH BÀI TOÁN ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CỤ THỂ Bộ GD&ĐT quyết xóa chuỗi giá trị ảo VỤ "CHẠY" KẾT LUẬN GIÁM ĐỊNH TÂM THẦN: Nhóm cựu kiểm sát viên, công an bị đề nghị mức án nặng THỨ HAI 5/10/2026 Số 278 0977.456.112 TRANG 6 TRANG 11 TRANG 16 Nhiều đường phố ở TPHCM thường xuyên ngập nước do mưa lớn hoặc triều cường ẢNH: HỒNG ĐẠT CHUYỆN HÔM NAY Để dân thôi bì bõm XEM TIẾP TRANG 5 n LÊ NGUYỄN Sau một đêm mưa, điều người dân mong nhất có khi chỉ là sáng ra nhìn thấy nước đã rút để còn đưa con đến trường, đi làm và cửa hàng được mở lại. Vậy mà, có nơi mười lăm tiếng sau trận mưa lớn, hàng trăm hộ dân vẫn chìm trong nước. SỐT XUẤT HUYẾT LAN RỘNG, 7 NGƯỜI TỬ VONG TRANG 14 Lực lượng địa phương hỗ trợ người dân phường Chơn Thành (Đồng Nai) loại bỏ các dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng phòng, chống sốt xuất huyết “SONG SÁT” ĐÁNG SỢ NHẤT CỦA MALAYSIA TPHCM BAO GIỜ HẾT NGẬP? TRANG 4-5 Sốt xuất huyết đang diễn biến phức tạp tại TPHCM và Đồng Nai. TPHCM ghi nhận hơn 35.000 ca từ đầu năm, trong khi Đồng Nai đã có gần 16.000 ca và 7 người tử vong.
Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Tổng thống Panama tới Việt Nam. Xin Đại sứ chia sẻ nhận định về ý nghĩa của chuyến thăm này? Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Tổng thống José Raúl Mulino tới Việt Nam, đánh dấu một cột mốc lịch sử trong quan hệ giữa hai nước. Chuyến thăm cho thấy Panama ngày càng coi trọng Việt Nam, một đối tác chủ chốt của chúng tôi tại Đông Nam Á, đồng thời mở ra cơ hội tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như thương mại, hàng hải, đầu tư logistics và giao lưu nhân dân. Quan trọng hơn, chuyến thăm truyền tải một thông điệp mạnh mẽ về tình hữu nghị và cam kết chung trong xây dựng mối quan hệ song phương ngày càng gắn kết và năng động hơn trong những năm tới. Chuyến thăm càng có ý nghĩa đặc biệt khi nhìn lại chặng đường phát triển của quan hệ hai nước, với giao lưu và hợp tác không ngừng được mở rộng trên các lĩnh vực như du lịch, giao lưu nhân dân và giáo dục. Tất cả những điều này sẽ tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ giữa Panama và Việt Nam. Tổng thống José Raúl Mulino đặc biệt quan tâm đến việc Panama tăng cường hợp tác với Việt Nam, hướng tới những lợi ích chung cho cả hai nước trong tương lai. Theo tôi, điều quan trọng là hai nước tiếp tục vun đắp tình hữu nghị, đồng thời cùng hướng tới những lợi ích chung và sự phát triển của cả hai quốc gia trên nền tảng quan hệ mà hai nước đã xây dựng trong suốt hơn 50 năm qua. Kênh đào Panama, hệ thống cảng biển và Khu thương mại tự do Colón từ lâu đã giúp Panama giữ vị trí đặc biệt trong mạng lưới thương mại toàn cầu. Đại sứ cho biết Panama có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Mỹ Latinh và Caribe như thế nào? Panama kỳ vọng gì ở Việt Nam trong việc thúc đẩy quan hệ giữa hai khu vực Đông Nam Á và Mỹ Latinh? Lợi thế lớn nhất của Panama là không chỉ mở ra cánh cửa vào thị trường nội địa, mà còn đóng vai trò nền tảng chiến lược kết nối thương mại toàn cầu với Mỹ Latinh và Caribe. Kênh đào Panama, hệ thống cảng biển và hạ tầng logistics, Khu thương mại tự do Colón cùng khả năng kết nối quốc tế tạo ra môi trường hấp dẫn để các doanh nghiệp Việt Nam phát triển hoạt động phân phối, logistics, thương mại và đầu tư trên toàn khu vực. Đối với Việt Nam, điều này có thể giúp doanh nghiệp của các bạn hiện diện mạnh mẽ hơn tại các thị trường Mỹ Latinh và Caribe. Về phía Panama, chúng tôi có thể hưởng lợi từ sự năng động, năng lực sản xuất và vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam tại Đông Nam Á. Chúng tôi coi Việt Nam là đối tác quan trọng và là nhịp cầu tự nhiên để Panama tăng cường quan hệ với ASEAN. Mong muốn của chúng tôi là làm sâu sắc hơn đối thoại, thúc đẩy tương tác chặt chẽ hơn giữa cộng đồng doanh nghiệp và các thể chế hai bên, đồng thời xác định những cơ hội hợp tác thiết thực nhằm đưa Đông Nam Á và Mỹ Latinh xích lại gần nhau hơn. Với ý nghĩa đó, Panama và Việt Nam có tiềm năng trở thành những cửa ngõ bổ trợ cho nhau giữa hai khu vực năng động, mở ra các cơ hội mới về thương mại, đầu tư, kết nối và hợp tác lâu dài. HỢP TÁC HÀNG HẢI, CHUỖI CUNG ỨNG TOÀN CẦU Việt Nam và Panama đều có lợi ích to lớn trong lĩnh vực hàng hải, trong khi các chuỗi cung ứng toàn cầu đang đối mặt với ngày càng nhiều bất ổn và gián đoạn. Theo Đại sứ, hai nước có thể tăng cường hợp tác như thế nào trong các lĩnh vực hàng hải, đảm bảo dòng chảy chuỗi cung ứng toàn cầu diễn ra thông suốt, không bị gián đoạn? Panama và Việt Nam cùng chia sẻ mối quan tâm sâu sắc đối với sự ổn định, hiệu quả và khả năng chống chịu của thương mại hàng hải toàn cầu. Điều này mở ra những cơ hội quan trọng để tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quản lý cảng, logistics, dịch vụ vận tải biển, đào tạo hàng hải, chuyển đổi số và chia sẻ các kinh nghiệm thực tiễn tốt. Mối quan hệ hàng hải của chúng ta đã có nền tảng thực tiễn thông qua Tổng Lãnh sự quán tại TPHCM, cũng là đại diện chính thức cho Cục Hàng hải Panama. Đây là nơi cung cấp các dịch vụ hàng hải và hỗ trợ thuyền viên, đồng thời duy trì mối liên hệ chặt chẽ với cộng đồng hàng hải Việt Nam. Đặc biệt, việc cấp giấy phép hành nghề thuyền viên Panama cho công dân Việt Nam đủ điều kiện cũng giúp họ có thể làm việc trên các tàu treo cờ Panama, tạo ra sự kết nối trực tiếp giữa các thuyền viên Việt Nam và Cơ quan Hàng hải Panama. Để góp phần ngăn ngừa sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, hai nước cũng có thể tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực: phối hợp hoạt động cảng biển, chia sẻ thông tin, kết nối kỹ thuật số, an toàn hàng hải, an ninh mạng và lập kế hoạch ứng phó sự cố. Sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan quản lý hàng hải, cảng biển, hãng tàu và các đơn vị cung cấp dịch vụ logistics sẽ giúp nâng cao khả năng dự báo, giảm thiểu chậm trễ và ứng phó hiệu quả hơn khi xảy ra gián đoạn trên các tuyến thương mại quốc tế. Kinh nghiệm quốc tế phong phú của Panama trong lĩnh vực hàng hải và logistics, kết hợp với vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong thương mại quốc tế cùng nguồn nhân lực hàng hải dồi dào, sẽ tạo nền tảng vững chắc để đưa hợp tác hàng hải trở thành một trong những trụ cột chiến lược và thiết thực nhất của quan hệ song phương, đồng thời góp phần đảm bảo dòng chảy thương mại toàn cầu thông suốt, tin cậy. Bên cạnh hợp tác kinh tế-thương mại, hàng hải, theo Đại sứ, giao lưu văn hóa và du lịch có thể đóng vai trò như thế nào trong việc gắn kết nhân dân hai nước? Chuyến thăm của Tổng thống Panama José Raúl Mulino là cơ hội quan trọng làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác giữa hai nước, các cuộc đối thoại chính trị, tăng cường hiểu biết lẫn nhau, đồng thời chuyển hóa tình hữu nghị được vun đắp trong hơn 5 thập kỷ qua thành những lĩnh vực hợp tác chiến lược mới, mang lại hiệu quả thiết thực. Hướng tới tương lai, mục tiêu của chúng ta là xây dựng một mối quan hệ đa dạng, năng động và cùng có lợi; không chỉ củng cố quan hệ giữa chính phủ hai nước mà còn thúc đẩy kết nối sâu rộng hơn giữa các doanh nghiệp, trường đại học, các tổ chức và người dân hai nước. Giao lưu văn hóa và du lịch đóng vai trò rất quan trọng trong việc làm gần gũi hơn nhân dân hai nước Panama và Việt Nam. Bên cạnh ngoại giao và thương mại, quan hệ bền vững giữa các quốc gia còn được vun đắp bằng sự hiểu biết lẫn nhau sâu sắc hơn, những kết nối cá nhân và trải nghiệm chung. Cả hai nước đều sở hữu truyền thống văn hóa phong phú, nền ẩm thực đặc sắc, nhiều danh lam thắng cảnh thiên nhiên và bản sắc dân tộc mạnh mẽ, mở ra nhiều cơ hội giao lưu. Việc thúc đẩy du lịch, các hoạt động văn hóa, hợp tác học thuật và trao đổi giữa sinh viên, chuyên gia và thanh niên sẽ giúp người dân hai nước hiểu nhau hơn và tạo dựng tình hữu nghị gắn bó hơn. Với ý nghĩa đó, văn hóa và du lịch có thể trở thành những nhịp cầu quan trọng giữa Panama và Việt Nam, bổ sung cho hợp tác kinh tế và hàng hải, đồng thời mang lại cho quan hệ song phương một chiều sâu nhân văn và bền vững hơn. Tôi tin rằng chuyến thăm chắc chắn sẽ tạo ra những tác động tích cực tới quan hệ song phương, bởi Panama coi Việt Nam là một người bạn và đối tác rất quan trọng trong khu vực. Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ! TTXVN 2 THỜI SỰ n Thứ Hai n Ngày 5/10/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Panama José Raúl Mulino và Phu nhân thăm chính thức Việt Nam từ ngày 5-8/10. Nhân dịp này, Đại sứ Panama tại Việt Nam Nubiela Ayala (ảnh) nhận định, Panama và Việt Nam có tiềm năng trở thành những cửa ngõ bổ trợ cho nhau giữa hai khu vực năng động là Đông Nam Á và Mỹ Latinh, mở ra các cơ hội mới về thương mại, đầu tư, kết nối và hợp tác lâu dài. Đại sứ Panama tại Việt Nam Nubiela Ayala: Kênh đào Panama, hệ thống cảng biển và hạ tầng logistics, Khu thương mại tự do Colón cùng khả năng kết nối quốc tế tạo ra môi trường hấp dẫn để các doanh nghiệp Việt Nam phát triển hoạt động phân phối, logistics, thương mại và đầu tư trên toàn khu vực ẢNH: PANCANAL Việt Nam và Panama - hai cửa ngõ của hai khu vực năng động
3 n Thứ Hai n Ngày 5/10/2026 THỜI SỰ Sáng 4/10, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Tham dự Lễ hưởng ứng có ông Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, ông Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ. Tại Lễ hưởng ứng, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chia sẻ, đổi mới sáng tạo không chỉ là một lĩnh vực cần được quan tâm thúc đẩy, mà còn là một động lực cần được kích hoạt mạnh mẽ trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội. Lãnh đạo Chính phủ ghi nhận những kết quả đạt được trong đổi mới sáng tạo ở Việt Nam những năm qua, nổi bật là việc đạt thứ hạng 43/139 nền kinh tế trong bảng xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo có trên 4.000 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân khởi nghiệp, khoảng 208 quỹ đầu tư mạo hiểm và hơn 1.400 tổ chức hỗ trợ, khoảng 34,6% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo, có 20 sàn giao dịch khoa học và công nghệ đang hoạt động. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng chỉ ra, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với yêu cầu phát triển và mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Tỷ lệ doanh nghiệp trong nước có hoạt động đổi mới công nghệ vẫn thấp. Hoạt động của thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch công nghệ còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, cộng đồng doanh nghiệp và các chủ thể liên quan tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, xác định rõ trách nhiệm đổi mới sáng tạo của từng bộ, từng ngành, từng địa phương và người đứng đầu. Mỗi bộ, ngành phải xác định các bài toán đổi mới sáng tạo trọng tâm của ngành mình; đưa mục tiêu, nhiệm vụ và chỉ tiêu đổi mới sáng tạo vào kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực phụ trách; bố trí nguồn lực thực hiện; định kỳ đánh giá kết quả và tác động. Thứ hai, thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp và phát triển thị trường khoa học, công nghệ. Từng bước hình thành dòng chảy thực sự giữa nhu cầu của doanh nghiệp với nguồn cung công nghệ, chuyên gia, tài chính, sở hữu trí tuệ, tổ chức trung gian và thị trường. Thứ ba, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế. Trong đó, các trung tâm đổi mới sáng tạo phải trở thành đầu mối kết nối doanh nghiệp, viện, trường, chuyên gia, nhà đầu tư và các nguồn lực; tập trung vào lợi thế, bài toán và nhu cầu thực tế. Các viện nghiên cứu, trường đại học phải vừa nâng cao chất lượng nghiên cứu, vừa thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa, phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Hội nhập quốc tế về đổi mới sáng tạo phải phục vụ trực tiếp cho việc nâng cao năng lực công nghệ trong nước và vị thế của Việt Nam trong các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. ĐỔI MỚI NGAY KHI ĐANG THÀNH CÔNG Tại Lễ hưởng ứng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân chia sẻ: “Khi nói đến đổi mới sáng tạo, chúng ta thường nghĩ đến những phát minh, công nghệ hiện đại hay doanh nghiệp khởi nghiệp nhưng tôi muốn bắt đầu từ điều gần gũi hơn, cũng là điều khởi nguồn cho những thay đổi ấy, đó là tư duy đổi mới". Tư duy đổi mới, theo tư lệnh ngành khoa học và công nghệ, là khả năng nhìn một vấn đề quen thuộc bằng góc nhìn mới, đặt câu hỏi trước những điều tưởng như đã hiển nhiên, tìm cách làm tốt hơn và kiên trì biến ý tưởng thành giá trị thực tế. Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, với mỗi người dân, tư duy đổi mới bắt đầu từ học tập suốt đời, chủ động tiếp cận công nghệ và cải tiến công việc hằng ngày. Một sáng kiến giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí hay nâng cao chất lượng đều đáng được trân trọng. Với mỗi doanh nghiệp, đổi mới cần trở thành một phần của chiến lược kinh doanh, bắt đầu từ bài toán thực tế của mình: năng suất ở đâu còn thấp, khách hàng cần gì, công nghệ nào có thể tạo ra giá trị mới. Với mỗi tổ chức, trường đại học, viện nghiên cứu, cần xây dựng môi trường khuyến khích câu hỏi mới, lắng nghe ý kiến khác biệt và đánh giá ý tưởng bằng kết quả kiểm chứng. Người đứng đầu phải tạo điều kiện để người có sáng kiến được thử sức và chịu trách nhiệm. Còn mỗi bộ, ngành, địa phương, tư duy đổi mới phải thể hiện trước hết trong cách xây dựng và thực thi chính sách. Khi thực tiễn xuất hiện vấn đề mới, phải chủ động nghiên cứu, đề xuất cơ chế phù hợp. Khi người dân, doanh nghiệp gặp vướng mắc, phải xác định rõ ai giải quyết, khi nào hoàn thành và kết quả được đo bằng gì. Theo Bộ trưởng, một quốc gia đổi mới được hình thành từ những con người biết đổi mới và những tổ chức tạo điều kiện cho đổi mới. "Mỗi người chủ động hơn một bước, mỗi tổ chức đổi mới thêm một việc, chúng ta sẽ cùng tạo nên năng lực phát triển mới cho đất nước", Bộ trưởng nói. NGUYỄN HOÀI Phát biểu tại Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu mỗi bộ, ngành phải xác định các bài toán đổi mới sáng tạo trọng tâm, đưa mục tiêu, nhiệm vụ và chỉ tiêu đổi mới sáng tạo vào kế hoạch phát triển, đồng thời bố trí nguồn lực thực hiện, định kỳ đánh giá kết quả và tác động. Các đại biểu tham quan gian hàng triển lãm tại Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng chỉ ra, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với yêu cầu phát triển và mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Tỷ lệ doanh nghiệp trong nước có hoạt động đổi mới công nghệ vẫn thấp. Hoạt động của thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch công nghệ còn hạn chế. Mỗi bộ, ngành phải xác định bài toán đổi mới sáng tạo cụ thể Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV, được tổ chức trong bối cảnh cả hệ thống chính trị sau khi được sắp xếp, tinh gọn, vận hành theo mô hình chính quyền ba cấp, đang nỗ lực thực hiện các mục tiêu, định hướng, nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiều nghị quyết, chỉ thị, kết luận gần đây của Trung ương với những sự quyết tâm cao đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước. Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV, được tiến hành sau hơn một năm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Hội Luật gia Việt Nam. Đại hội có sự tham dự của 230 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 100.000 hội viên Hội Luật gia Việt Nam các tỉnh, thành phố, đơn vị chi hội trực thuộc Hội Luật gia Việt Nam. Đại hội dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, các địa phương; lãnh đạo Hội Luật gia Việt Nam, nguyên lãnh đạo Hội Luật gia Việt Nam qua các thời kỳ... Chủ đề của Đại hội là "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Hiệu quả - Phát triển". Để thực hiện thắng lợi mục tiêu nhiệm kỳ 2026 - 2031, tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả hoạt động của Hội trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, các cấp Hội Luật gia Việt Nam tập trung thực hiện ba khâu đột phá: Đột phá mạnh mẽ trong tham gia xây dựng thể chế kiến tạo phát triển, thi hành pháp luật nghiêm minh, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Đột phá về đổi mới phương thức hoạt động, đề cao chất lượng, hiệu quả và sự hài lòng của nhân dân; Đột phá về xây dựng tổ chức Hội, phát triển nguồn nhân lực, hội viên. Với tinh thần "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Hiệu quả - Phát triển", Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XV Hội Luật gia Việt Nam có nhiệm vụ đánh giá khách quan, toàn diện kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV (giai đoạn 2025 - 2026); xác định các phương hướng, mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ, giải pháp phát triển Hội giai đoạn 2026-2031; tiếp tục xây dựng Hội Luật gia Việt Nam vững mạnh toàn diện, thực sự là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp tiêu biểu của giới luật gia Việt Nam, cùng với các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có nhiều đóng góp tích cực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. HOÀNG AN Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV Trải nghiệm thiết bị công nghệ tại sự kiện ẢNH: TTXVN Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV, nhiệm kỳ 2026 - 2031, được tổ chức trong các ngày 6 và 7/10/2026, tại Thủ đô Hà Nội.
Theo Trung tâm Quản lý giao thông và Hạ tầng kỹ thuật (Sở Xây dựng), TPHCM có hơn chục tuyến đường ngập sau cơn mưa những ngày qua như Hồ Học Lãm và Tên Lửa (phường An Lạc), Phan Anh (phường Bình Trị Đông), Quang Trung (hướng từ phường Thông Tây Hội đi phường Đông Hưng Thuận), Phạm Văn Chiêu, Nguyễn Văn Khối, Lê Đức Thọ (phường Thông Tây Hội), song hành quốc lộ 22 và Nguyễn Văn Quá (phường Đông Hưng Thuận), Bà Triệu (xã Hóc Môn), Phan Huy Ích (phường Tân Sơn), Phan Văn Hớn (xã Bà Điểm). Trước mắt, TPHCM tập trung khai thác hiệu quả hệ thống thoát nước hiện hữu. Các đơn vị tăng cường nạo vét cống, cửa xả, kênh rạch, duy tu cống xuống cấp và bố trí lực lượng ứng trực trước, trong và sau mưa. Khi xảy ra ngập, lực lượng chức năng tổ chức bơm, điều tiết dòng chảy, phân luồng giao thông và hạn chế phương tiện vào khu vực ngập sâu. Công tác cảnh báo sớm cũng được tăng cường, nhất là khi mưa lớn kết hợp triều cường. Năm 2026, TPHCM triển khai 9 dự án chống ngập với tổng vốn hơn 7.150 tỷ đồng, trước mắt xử lý 3 trong 50 vị trí ngập từ 30 cm trở lên, kéo dài hơn 30 phút. Ba điểm ưu tiên gồm đường Phan Văn Hớn, đường Bình Quới và nút giao quốc lộ 51 - Huỳnh Thúc Kháng. Giai đoạn 2026 - 2030, TPHCM dự kiến triển khai 87 dự án thoát nước, chống ngập với tổng kinh phí khoảng 140.000 tỷ đồng, nhằm cơ bản giải quyết 50 vị trí ngập. Lãnh đạo Trung tâm Quản lý giao thông và Hạ tầng kỹ thuật cho biết, về lâu dài, TPHCM chuyển từ xử lý từng điểm sang quản lý ngập theo lưu vực, với 3 lớp giải pháp gồm làm chậm dòng chảy, tăng khả năng lưu trữ bằng hồ điều tiết và không gian xanh, sau đó mới tiêu thoát nước. TPHCM định hướng bảo vệ hành lang thoát nước tự nhiên, phát triển công viên ngập nước, ứng dụng dữ liệu số, dự báo và cảnh báo sớm. Trao đổi với Tiền Phong, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM cho rằng, ngập thường xảy ra nhiều hơn vào giai đoạn giao mùa và giữa 4 THỜI SỰ n Thứ Hai n Ngày 5/10/2026 CHẬT VẬT XOAY XỞ Hơn một tuần qua, nhiều hộ dân trên đường Công Nghệ Mới (xã Tân Vĩnh Lộc, TPHCM) phải dùng xuồng làm phương tiện di chuyển do nước ngập sâu. Có người phải xin đi ở nhờ, có người vẫn bấm bụng ở lại, sống giữa biển nước bao quanh nhà. Chiếc xuồng trở thành phương tiện đi lại chính của người dân, từ đưa đón học sinh đến trường mỗi sáng đến vận chuyển xe máy ra đường lớn. Máy bơm được huy động hoạt động hết công suất nhưng vẫn không kịp rút nước. Xòe bàn tay với nhiều vết lở, bà Thị Hai cho biết những ngày đầu gia đình còn cố gắng tát nước ra ngoài. Tuy nhiên, nước liên tục tràn vào khiến cả nhà đành bất lực. “Cứ mỗi trận mưa đổ xuống, nhà tôi ngập 4 - 5 ngày mới thoát. Có hôm nhà còn bị chập điện 2 lần, rất nguy hiểm, may mắn không ai bị sao”, bà Hai nói. Theo bà Hai, nước ngập có lúc cao ngang bồn vệ sinh, tích tụ nhiều ngày khiến môi trường ô nhiễm, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe, đặc biệt là trẻ nhỏ. Tương tự, anh Văn Chắt cho biết tình trạng mưa xuống là ngập vốn xảy ra thường xuyên ở khu vực này, nhưng chưa năm nào nước dâng sâu và kéo dài như năm nay. Có thời điểm, nước ngập gần 1 m, khiến nhiều xe máy chết máy hàng loạt. Nhiều xưởng sản xuất, cơ sở kinh doanh buộc phải đóng cửa, đồng thời kê cao máy móc để hạn chế thiệt hại do nước ngập. “Buổi sáng nước rút được một chút thì buổi chiều trời mưa, nước dâng lên gấp đôi. Ai muốn đi xe máy đi làm thì phải để xe lên xuồng, dùng xuồng đẩy xe máy từ trong hẻm ra đường lớn. Đến đoạn nào cao ráo thì cho xe xuống”, anh Chắt kể. 10 năm thuê nhà ở đường Phan Huy Ích (phường Tân Sơn, TPHCM), ông Nguyễn Văn Đức (50 tuổi) mệt mỏi vì nước ngập. Trước cửa nhà ông lúc nào cũng có bao cát, xô chậu và ghế để ngồi tát nước mưa. “So với kênh Tham Lương, mặt đường Phan Huy Ích rất thấp. Chỉ cần mưa to một chút, lượng nước tràn về kênh dâng cao sẽ tràn hết ra mặt đường. Nước chảy xiết có thể quật ngã người đi đường”, ông Đức nói. Đứng sát lề đường khi mực nước đã dâng qua đầu gối, chị Thảo Phương (phường Chánh Hưng) vội vã gọi điện thoại thông báo cho cha biết xe đã chết máy, khoảng 22 giờ khuya mới về được đến nhà. Chị kể, khi thấy mưa to, chị đã chủ động tìm những tuyến đường khác để “né” ngập nước. Tuy nhiên, khi từ hẻm chạy ra đường chính ở Phan Huy Ích thì nước dâng cao bất ngờ, trở tay không kịp. Đây cũng là tình trạng tương tự của các hộ dân trên đường Bà Triệu (xã Hóc Môn, TPHCM). Nước tràn vào nhà quật ngã cả tủ lạnh, bàn ghế, nhiều nhà phải mua thêm máy bơm để bơm nước ra ngoài. Anh Quang Hải cho biết tình trạng này đã kéo dài rất nhiều năm, đặc biệt khi có lô cốt công trình của dự án mở rộng, nâng cấp đường Trần Văn Mười, tuyến đường Bà Triệu ngày càng ngập sâu hơn. Ghi nhận của PV Tiền Phong sáng 2/10 cho thấy, phía trong công trình không có công nhân thi công, nhiều vật tư còn ngổn ngang, nước đọng nhiều. Bảng thi công công trình ghi rõ tiến độ thực hiện từ 1/4 - 29/5. Anh Văn Tư (ngụ xã Hóc Môn) cho biết lô cốt án ngữ giữa đường khiến giao thông qua đoạn rất khó khăn. Điều người dân mong mỏi nhất lúc này chính là sớm hoàn thành dự án, trả lại mặt đường thông thoáng và hệ thống thoát nước đảm bảo cho người dân an tâm sinh sống. HƯ HỎNG ĐỒ ĐẠC Tối 2/10, khu nhà anh Phạm Văn Đạt ở đường Nguyễn Gia TPHCM bao giờ hết ngập? Hệ thống thoát nước có đủ? Những ngày gần đây, TPHCM liên tục hứng chịu hàng loạt cơn mưa lớn khiến nhiều tuyến đường chìm trong nước. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là hệ thống thoát nước hiện nay không đáp ứng được lưu lượng nước khi xuất hiện những trận mưa lớn. TPHCM cần tính đến những không gian có thể giữ và chứa nước thay vì chỉ phụ thuộc vào hệ thống cống, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM hiến kế. Hệ thống chống ngập 10 nghìn tỷ dự kiến sẽ hoàn thành và bàn giao các hạng mục của dự án chống ngập cho TPHCM vào 15/11 Tại phường Thủ Đức nước vẫn ngập nặng sau nhiều cơn mưa lớn Mưa lớn kéo dài ở TPHCM không chỉ khiến người dân, nhân viên văn phòng “thất thủ” mà nhiều trường học, thầy cô giáo cũng phải xắn quần tát nước liên tục. Cô Lý Thị Như Hoa, Phó Hiệu trưởng trường tiểu học Bình Triệu (phường Hiệp Bình) cho biết, chỉ cần mưa khoảng 1 giờ là trường chìm trong biển nước. Nước tràn hết vào các phòng học ở tầng trệt, sình bùn, và nhiều côn trùng bò khắp nơi. Nhà trường phải thay đổi giờ vào học để dọn dẹp lớp sạch sẽ. Có những ngày, UBND phường Hiệp Bình phải bố trí người mang máy bơm đến trường hỗ trợ bơm nước ra ngoài từ 3-4 giờ sáng.
Trí (Thạnh Mỹ Tây) ngập gần 1 m. 8 giờ tối, đứng trên lầu nhìn xuống, anh Đạt thấy tứ bề quanh nhà toàn là nước nhưng đến giờ phải đi đón con gái tan học. Biết là lao xe ra đường sẽ bị chết máy nhưng không còn cách nào khác, anh Đạt đi được chừng 500 m thì chiếc xe lịm dần tắt ngúm. Anh phải vừa dắt vừa bơi trong dòng nước đầy rác tới chỗ con gái đi học thêm. Phải hơn 11 giờ đêm, anh và con gái mới về được tới nhà trong tình trạng không còn chỗ nào chưa ướt. “Sống ở đây gần 20 năm, đây là lần đầu tiên tôi thấy khu vực này ngập nặng, nước rút chậm như vậy”, anh Đạt nói. Mưa lớn kết hợp triều cường cũng hàng trăm nhà dân tại hẻm 84 đường số 11, phường Thủ Đức (TPHCM) chìm trong nước. Nhiều tài sản, thiết bị điện tử và phương tiện bị ngâm nước, hư hỏng. Nước từ ngoài đường tràn vào nhiều căn nhà, khiến việc đi lại, sinh hoạt của người dân gặp nhiều khó khăn. Theo người dân, nước bắt đầu dâng nhanh từ chiều tối 30/9 sau trận mưa lớn. Do nước lên quá nhanh, nhiều hộ không kịp di chuyển đồ đạc lên cao. Một số căn nhà cấp 4 bị nước tràn vào gần như toàn bộ khu vực sinh hoạt. Ông Lê Công Thành, ngụ phường Thủ Đức, cho biết khu vực này thường xuyên chịu ảnh hưởng khi mưa kết hợp triều cường, nhưng chưa khi nào nước dâng nhanh và cao như tối 30/9. “Khoảng 8h tối, nước bắt đầu tràn vào như lũ, có chỗ ngập khoảng 1 m. Toàn bộ giường, tủ, chiếu và nhiều đồ đạc trong nhà đều bị hư. Gia đình tôi phải dọn dẹp từ 2h sáng, lấy nước xịt bùn rồi rửa lại đồ đạc”, ông Thành nói. Theo ông Thành, máy giặt, tủ lạnh cùng nhiều thiết bị trong nhà cũng bị ngâm nước. “Nước vô nhanh quá, không trở tay kịp, làm ngập hết đồ đạc”, ông cho biết. Chị Võ Thị Mỹ Hương (ngụ phường Thủ Đức) cho biết, gia đình chị gần như thức trắng vì nước ngập suốt đêm. “Ngập suốt đêm, mưa lên cao quá. Tính từ mặt đường đến thềm nhà khoảng 1,5 m, vậy mà về tới nhà thì thấy nước ngập hết rồi. Mấy năm qua ở đây chưa bao giờ tôi thấy ngập như vậy”, chị Hương kể. Nhiều thiết bị, dụng cụ phục vụ công việc làm nail của gia đình chị Hương cũng bị ngâm nước, hư hỏng nên thiệt hại khá nặng. Đến nay, người dân tranh thủ dọn dẹp nhà cửa, đưa đồ đạc ra ngoài phơi và vệ sinh lớp bùn đất bám trên nền nhà. Tại một tiệm sửa xe ngay đầu hẻm 84, nhiều xe máy được người dân đưa đến kiểm tra sau khi bị ngâm trong nước. Một số phương tiện không thể khởi động, phải chờ sửa chữa. Nhiều ô tô, xe máy của các hộ dân trong khu vực cũng bị ảnh hưởng. Trao đổi với phóng viên, đại diện UBND phường Thủ Đức cho biết nguyên nhân ban đầu dẫn đến tình trạng ngập nặng là do mưa lớn kết hợp triều cường. Ngoài ra, theo đại diện UBND phường, một số đoạn cống tại khu vực bờ rạch Thủ Đức liên quan đến quá trình thi công dự án Vành đai 2 gặp vấn đề, khiến nước tràn vào khu dân cư. NGUYỄN TIẾN - HUẾ XUÂN - DUY QUANG 5 n Thứ Hai n Ngày 5/10/2026 THỜI SỰ mùa mưa, khoảng tháng 9 -10. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là hệ thống thoát nước hiện nay không đáp ứng được lưu lượng nước khi xuất hiện những trận mưa lớn. Với những trận mưa khoảng 70 - 120 mm, nếu hệ thống thoát nước không đáp ứng được lượng nước đổ xuống thì sẽ dẫn đến ngập cục bộ. Ông Thuận dẫn chứng, trước đây đường Phan Huy Ích và Phan Văn Hớn thì nước mưa chảy về kênh Tham Lương. Năm nay, hai tuyến đường này tình hình ngập có diễn biến nặng hơn so với các năm trước do kênh Tham Lương xây xong lại đắp bờ bao, nước mưa thoát đi theo cống D1.200 thì không đủ lưu lượng. Ông Thuận khẳng định, khoảng 10 năm nay, hệ thống thoát nước của TPHCM chưa có thay đổi. Nếu xét về lượng mưa bình quân, chưa chắc năm nay đã cao hơn đáng kể so với những năm trước. Vấn đề nằm ở khả năng đáp ứng của hệ thống thoát nước khi xảy ra những trận mưa lớn trong thời gian ngắn. Điều này cũng cho thấy việc chống ngập không thể chỉ được nhìn từ một tuyến đường hay một công trình riêng lẻ. Một tuyến đường mới có thể được xây dựng hệ thống mương, cống thoát nước nhưng nếu hệ thống đó không đấu nối được với mạng lưới chung thì nước chỉ thoát được trong phạm vi tuyến đường. Do đó, TPHCM cần tính đến những không gian có thể giữ và chứa nước thay vì chỉ phụ thuộc vào hệ thống cống. TPHCM đã triển khai nhiều đề án, dự án chống ngập, trong đó có dự án thường được gọi là dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng, có tính đến yếu tố biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa chống ngập do triều và thoát nước mưa. Dự án này về bản chất tập trung vào việc ngăn triều với hệ thống các cống kiểm soát triều, trong khi mưa lớn lại đặt ra yêu cầu về khả năng thoát nước. “Nếu mưa xảy ra trên toàn TPHCM, trước hết phải tính được tổng lượng nước mưa đổ xuống là bao nhiêu mét khối. Từ đó mới xác định được bề mặt đô thị phải xử lý bao nhiêu nước. Nếu bề mặt không bị bê tông hóa, một phần nước có thể thấm xuống đất. Nhưng khi bê tông hóa ngày càng nhiều, phần lớn nước mưa phải thoát qua hệ thống hạ tầng. Nếu hệ thống không đủ năng lực thì ngập là điều dễ xảy ra”, ông Thuận nói. Để giải quyết bài toán chống ngập, ông Thuận cho rằng TPHCM cần một “nhạc trưởng” để tính toán tổng thể về quy hoạch dòng nước và lưu lượng nước lưu thông trong đô thị. Đồng thời, phải đưa chức năng chống ngập từ quận huyện của ngày xưa về phường xã hiện tại, quy trách nhiệm chống ngập cho người đứng đầu. Phân bổ kinh phí chống ngập về cho cấp xã phường, khảo sát kênh rạch bị san lấp trước 2015 để khôi phục. Việc này TPHCM hoàn toàn làm được bởi chúng ta đã có Luật Phát triển đô thị. NHÓM PV TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM cho rằng, tổng lượng nước mưa của TPHCM rất lớn, vì vậy không thể chỉ dựa vào hệ thống cống để chứa và thoát toàn bộ lượng nước đó. Ông Thuận từng nhiều lần đề xuất tạo hồ sinh thái tại những vị trí thường xuyên ngập trong từng khu vực. Vào mùa mưa, những khu vực này có thể làm hồ chứa nước sinh thái. Đến mùa khô, không gian đó có thể trở thành sân chơi, công viên, bãi đỗ xe hoặc các không gian công cộng khác. Chi phí không nhất thiết quá lớn nếu tận dụng địa hình tự nhiên và sử dụng máy móc để nạo vét, tạo lại không gian chứa nước. Các vật liệu tái chế, vật liệu tuần hoàn cũng có thể được sử dụng để tạo những công viên công cộng hoặc không gian sinh thái kết hợp. Người dân trên đường Công Nghệ Mới phải dùng xuồng di chuyển vì nước ngập CHUYỆN HÔM NAY Mưa đã ngớt nhưng những xáo trộn trong từng mái nhà thì vẫn còn đó. Cũng vì thế, mà câu hỏi “bao giờ TPHCM hết ngập?” lại được nhắc đến mấy năm nay. Hỏi nhiều đến mức nghe như chuyện quen thuộc, song chẳng ai có thể quen với cảnh nước bẩn tràn vào nhà, chiếc xe chết máy giữa đường hay một buổi chiều tan sở kéo dài đến đêm. Đằng sau mỗi điểm ngập là sinh kế, sức khỏe và sự an toàn của những con người đang góp sức cho thành phố 14 triệu dân này. Mưa lớn, triều dâng cao những ngày qua đang đặt hệ thống thoát nước trước sức ép lớn. Tuy nhiên, nếu lời giải thích chỉ dừng ở thời tiết, người dân sẽ còn phải chờ rất lâu. Bởi, có những trở ngại do chính cách xây dựng, quản lý đô thị tạo ra mà nó hoàn toàn có thể được khắc phục sớm hơn. Đường Phan Huy Ích là một trường hợp. Cơ quan chuyên môn xác định nhiều nơi ngập hơn 1 mét là do chất thải nạo vét tập kết trong lòng kênh Tham Lương khiến dòng chảy bị thu hẹp, nước dâng rồi xâm nhập ngược vào cống. Công trình phục vụ thoát nước, trong lúc thi công, lại góp phần làm nước khó thoát được. Nghịch lý ấy cho thấy phương án bảo vệ đời sống dân cư trong quá trình xây dựng cần được đặt dấu hỏi. Mặc dù cơ quan chức năng yêu cầu khơi thông chướng ngại vật nhưng điều người dân quan tâm là không phải cứ mỗi lần mưa ngập, dân lội nước, xe kẹt cứng thì giải pháp mới được đưa ra. Điều họ cần là phải bảo đảm đường thoát cho nước ngay từ đầu khi máy xúc bắt đầu đưa đến, cũng như phải bảo đảm đường đi an toàn cho người từ trước mùa mưa lũ?! Trong khi đó, dự án chống ngập do triều gần 10.000 tỷ đồng vẫn chưa thể vận hành. Nhà đầu tư đặt mục tiêu bàn giao vào tháng 11/2026, thành phố yêu cầu tháo gỡ dứt điểm khó khăn trong năm nay. Dù vậy, một công trình kiểm soát triều cũng không thể gánh thay nhiệm vụ của cả mạng lưới thoát nước mưa. Bởi, thực tế nước mưa cũng cần chỗ thấm, chỗ trữ và đường thoát ra. Nhưng khi đất trống được phủ bằng bê tông, các kênh rạch bị san lấp, đô thị hoá... nước không còn được thoát phải chảy nhanh hơn vào cống, cống lại nhỏ và bị kẹt rồi gây ngập. Nếu chỉ nâng đường, đặt máy bơm mà thiếu tính toán cả khu vực, rất có thể nơi này bớt ngập nhưng nhà dân nơi khác lại thấp xuống giữa những công trình mới và trở thành nơi… hứng nước. Vì vậy, trách nhiệm chống ngập phải bắt đầu từ quyết định quy hoạch, cấp phép, thi công. Mỗi dự án cần làm rõ nước mưa sẽ thoát theo hướng nào, tạm trữ ở đâu khi triều dâng cao, có gây thêm ngập cho khu dân cư lân cận hay không. Cùng với đó, từng điểm ngập phải có đơn vị xử lý, thời hạn và kết quả được công khai để người dân giám sát. Không ai có thể hứa một đô thị sẽ hết ngập trong mọi trận mưa. Nhưng người dân có quyền đòi hỏi tình hình tốt lên sau mỗi mùa và mỗi khoản đầu tư. Câu trả lời thuyết phục nhất nằm trên con đường về nhà trong mùa mưa: nước rút sớm hơn, xe bớt mắc kẹt hơn và trẻ nhỏ không còn phải lội bì bõm cùng cha mẹ trong vùng nước bẩn để về nhà. L.N Để dân thôi bì bõm TIẾP THEO TRANG 1 Người dân trên đường Phan Huy Ích tận dụng mọi vật liệu để che chắn, sợ nước tràn vào nhà
6 n Thứ Hai n Ngày 5/10/2026 KHOA GIÁO Chủ tịch, Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam thôi chức CHẤM DỨT TÌNH TRẠNG HỌC DỄ VẪN ĐẠT XUẤT SẮC Tại hội nghị giáo dục ĐH vừa qua, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đã thẳng thắn đặt câu hỏi về tính thực chất của các tấm bằng tốt nghiệp loại xuất sắc hiện nay. Bộ trưởng yêu cầu các cơ sở đào tạo phải tạm dừng chạy theo quy mô và phải đo lường được thời gian tự học của sinh viên. Trong kỉ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), người học nếu chỉ “học nhẹ, học nông” sẽ lập tức bị đào thải khỏi thị trường lao động. Bộ trưởng khẳng định, hệ thống giáo dục ĐH không thể tiếp tục chạy theo số lượng mà phải chuyển đổi mạnh mẽ sang chất lượng. Các trường cần tiến tới làm chủ và dẫn dắt công nghệ, tích hợp AI vào chương trình giảng dạy, đồng thời kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp. Người đứng đầu ngành giáo dục lưu ý các trường không nên chỉ chạy đua theo thứ hạng bề nổi hay chú trọng vào các chỉ số công bố khoa học. Bộ trưởng khuyến cáo các trường cần tạm dừng việc ồ ạt tăng quy mô, thậm chí phải giảm quy mô để tập trung nâng cao chất lượng đào tạo gắn với nghiên cứu thực tiễn. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nêu lên mối trăn trở lớn về tính thực chất của chất lượng đào tạo và sự nỗ lực của người học. “Tôi nói rất thật, hiện nay ở nhiều trường ĐH, kể cả những trường lớn, tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc rất nhiều. Nếu học dễ đến mức đạt xuất sắc nhiều như vậy, liệu sinh viên có phải nỗ lực hay không? Nếu chuẩn đầu ra của một trường top đầu không cao hơn các trường khác, trong khi sinh viên đạt loại xuất sắc với tỉ lệ cao, thì có thể người học không cần phải nỗ lực quá nhiều”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói. Theo chỉ đạo của Bộ trưởng, các trường ĐH thời gian tới phải thống kê và đo lường được tham số sinh viên dành bao nhiêu thời gian một tuần cho việc tự học và nghiên cứu. Nếu nhà trường không kiểm soát được thời gian tự học và không buộc sinh viên phải nỗ lực 100-110%, cơ sở đào tạo sẽ không bao giờ có được chất lượng thực chất. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Máy móc thì học sâu, vậy con người không thể chỉ học nông. Người học phải vất vả, phải học nặng, học sâu, nếu chỉ học nhẹ thì làm sao cạnh tranh và làm chủ được AI?”, ông Sơn đặt vấn đề. Do đó, ông yêu cầu các trường ĐH phải siết chặt khâu kiểm tra đánh giá từ các bài thi môn học đến việc xếp loại tốt nghiệp, bảo đảm tính thách thức, công bằng và không được dễ dãi. Bộ trưởng cũng đề nghị trong năm nay, các trường khẩn trương hoàn thiện chiến lược phát triển để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Bộ GD&ĐT cam kết sẽ tiếp thu, rà soát và sẵn sàng chỉnh sửa ngay các nghị định, chính sách nếu thực tiễn đòi hỏi. BÓC TRẦN TÌNH TRẠNG TIẾN SĨ ẢO Song song với việc siết chặt chuyên môn, toàn bộ hệ thống giáo dục ĐH sẽ chuyển sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn yêu cầu hệ thống dữ liệu phải đáp ứng tiêu chí đúng, đủ, sạch, “sống” (dữ liệu được cập nhật liên tục) để giám sát toàn bộ quá trình đào tạo thay vì chỉ kiểm tra chuẩn đầu ra sau 4-5 năm. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân đã chỉ rõ thực trạng nhiều cơ sở giáo dục lợi dụng danh sách giảng viên trên giấy tờ để xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Thứ trưởng cho biết, Bộ sẽ triển khai đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia và truy vết thông qua hệ thống bảo hiểm, ngành thuế để xử lí triệt để tình trạng này. Thứ trưởng Lê Quân thẳng thắn nêu rõ, nhiều trường nộp danh sách giảng viên có bằng thạc sĩ, tiến sĩ để xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Nhưng khi kiểm tra mã số thuế thu nhập cá nhân trong cả năm không thấy phát sinh thu nhập từ trường, nghĩa là người đó không tham gia giảng dạy. Bộ GD&ĐT sẽ sớm thí điểm kiểm tra chéo tại một số ngành và trường nóng. Đối với người học, mỗi sinh viên khi nhập học sẽ có một mã ID duy nhất gắn với mã văn bằng số và mã học tập suốt đời để theo dõi từ khi vào trường đến lúc đi làm. Bộ GD&ĐT sẽ không chỉ nhìn vào báo cáo việc làm do các trường tự thống kê, mà sẽ đánh giá qua việc sinh viên ra trường 2-3 năm có thu nhập hay không và mức đóng thuế thực tế. Thứ trưởng Lê Quân khẳng định, không có thu nhập là không có việc làm. Dữ liệu này sẽ được đối soát và công bố công khai, buộc các trường phải đào tạo gắn chặt với chất lượng thực tế. Dựa trên nguồn dữ liệu này, hệ thống sẽ tự động khoanh vùng để cơ quan quản lí quyết định thanh tra đột xuất hoặc đưa cơ sở giáo dục vào diện kiểm định bắt buộc. Về nhiệm vụ này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD&ĐT) cho biết, Bộ đang xây dựng hệ thống theo dõi người tốt nghiệp, kết nối doanh nghiệp và cựu sinh viên. Cơ quan quản lí sẽ sử dụng dữ liệu về việc làm đúng chuyên môn, thu nhập, bảo hiểm và thuế để đánh giá tác động đào tạo, từ đó điều tiết nguồn lực và phân bổ chỉ tiêu minh bạch. Theo quy định hiện hành, đội ngũ giảng viên là một trong những yếu tố quan trọng khi xác định số lượng tuyển sinh. Bộ GD&ĐT quy định giảng viên được tính trong xác định số lượng tuyển sinh phải là người giảng dạy tại cơ sở đào tạo, đáp ứng chuẩn trình độ, trực tiếp tham gia giảng dạy, hướng dẫn người học theo chế độ làm việc toàn thời gian và được kê khai trên hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành về giáo dục ĐH. Quy định cũng đặt ra hệ số quy đổi khác nhau theo trình độ, chức danh. Vì vậy số lượng và chất lượng đội ngũ giảng viên có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định năng lực đào tạo và quy mô tuyển sinh của mỗi trường ĐH. NGHIÊM HUÊ Ngày 3/10, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn ban hành quyết định về việc cho thôi giữ chức vụ và chuyển công tác đối với ông Nguyễn Tiến Thanh. Theo quyết định, ông Nguyễn Tiến Thanh thôi giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên NXB Giáo dục Việt Nam kể từ ngày 5/10 theo nguyện vọng cá nhân. Sau khi rời vị trí, ông Thanh sẽ chuyển công tác đến báo Văn nghệ trực thuộc Hội Nhà văn Việt Nam. Quyết định nêu rõ, ông Nguyễn Tiến Thanh có trách nhiệm bàn giao đầy đủ hồ sơ, tài liệu, công việc đang giải quyết, tài chính, tài sản cũng như các quyền và nghĩa vụ liên quan cho NXB Giáo dục Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật và quy chế nội bộ. Lương, phụ cấp và các chế độ chính sách khác của ông Thanh tiếp tục được thực hiện theo các quy định hiện hành của Nhà nước. Tháng 4/2024, Bộ trưởng GD&ĐT lúc đó là PGS. TS Nguyễn Kim Sơn ban hành quyết định bổ nhiệm ông Nguyễn Tiến Thanh - Tổng biên tập Tạp chí Đời sống và Pháp luật - làm Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên NXB Giáo dục Việt Nam, kể từ ngày 15/5/2024. Như vậy, sau hơn 2 năm công tác tại NXB Giáo dục Việt Nam, ông Thanh trở lại làm báo theo nguyện vọng cá nhân. NGHIÊM HUÊ Bộ GD&ĐT quyết xóa chuỗi giá trị ảo Thứ trưởng Lê Quân thẳng thắn nêu rõ, nhiều trường nộp danh sách giảng viên có bằng thạc sĩ, tiến sĩ để xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Nhưng khi kiểm tra mã số thuế thu nhập cá nhân trong cả năm không thấy phát sinh thu nhập từ trường, nghĩa là người đó không tham gia giảng dạy. Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh đại học năm 2026 tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh tổ chức ở Hà Nội ẢNH: DUY PHẠM Ông Nguyễn Tiến Thanh chuyển công tác đến báo Văn nghệ Tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, loại xuất sắc ảo, giảng viên ảo là hai trong số những vấn đề cấp bách mà Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhìn nhận và ra tối hậu thư giải quyết khi siết chất lượng giáo dục đại học (ĐH). Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ký quyết định cho ông Nguyễn Tiến Thanh thôi giữ chức Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam từ ngày 5/10, theo nguyện vọng cá nhân. Ông Thanh sẽ chuyển công tác về Báo Văn nghệ.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==