6 n Thứ Hai n Ngày 5/10/2026 KHOA GIÁO Chủ tịch, Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam thôi chức CHẤM DỨT TÌNH TRẠNG HỌC DỄ VẪN ĐẠT XUẤT SẮC Tại hội nghị giáo dục ĐH vừa qua, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đã thẳng thắn đặt câu hỏi về tính thực chất của các tấm bằng tốt nghiệp loại xuất sắc hiện nay. Bộ trưởng yêu cầu các cơ sở đào tạo phải tạm dừng chạy theo quy mô và phải đo lường được thời gian tự học của sinh viên. Trong kỉ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), người học nếu chỉ “học nhẹ, học nông” sẽ lập tức bị đào thải khỏi thị trường lao động. Bộ trưởng khẳng định, hệ thống giáo dục ĐH không thể tiếp tục chạy theo số lượng mà phải chuyển đổi mạnh mẽ sang chất lượng. Các trường cần tiến tới làm chủ và dẫn dắt công nghệ, tích hợp AI vào chương trình giảng dạy, đồng thời kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp. Người đứng đầu ngành giáo dục lưu ý các trường không nên chỉ chạy đua theo thứ hạng bề nổi hay chú trọng vào các chỉ số công bố khoa học. Bộ trưởng khuyến cáo các trường cần tạm dừng việc ồ ạt tăng quy mô, thậm chí phải giảm quy mô để tập trung nâng cao chất lượng đào tạo gắn với nghiên cứu thực tiễn. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nêu lên mối trăn trở lớn về tính thực chất của chất lượng đào tạo và sự nỗ lực của người học. “Tôi nói rất thật, hiện nay ở nhiều trường ĐH, kể cả những trường lớn, tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc rất nhiều. Nếu học dễ đến mức đạt xuất sắc nhiều như vậy, liệu sinh viên có phải nỗ lực hay không? Nếu chuẩn đầu ra của một trường top đầu không cao hơn các trường khác, trong khi sinh viên đạt loại xuất sắc với tỉ lệ cao, thì có thể người học không cần phải nỗ lực quá nhiều”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói. Theo chỉ đạo của Bộ trưởng, các trường ĐH thời gian tới phải thống kê và đo lường được tham số sinh viên dành bao nhiêu thời gian một tuần cho việc tự học và nghiên cứu. Nếu nhà trường không kiểm soát được thời gian tự học và không buộc sinh viên phải nỗ lực 100-110%, cơ sở đào tạo sẽ không bao giờ có được chất lượng thực chất. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Máy móc thì học sâu, vậy con người không thể chỉ học nông. Người học phải vất vả, phải học nặng, học sâu, nếu chỉ học nhẹ thì làm sao cạnh tranh và làm chủ được AI?”, ông Sơn đặt vấn đề. Do đó, ông yêu cầu các trường ĐH phải siết chặt khâu kiểm tra đánh giá từ các bài thi môn học đến việc xếp loại tốt nghiệp, bảo đảm tính thách thức, công bằng và không được dễ dãi. Bộ trưởng cũng đề nghị trong năm nay, các trường khẩn trương hoàn thiện chiến lược phát triển để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Bộ GD&ĐT cam kết sẽ tiếp thu, rà soát và sẵn sàng chỉnh sửa ngay các nghị định, chính sách nếu thực tiễn đòi hỏi. BÓC TRẦN TÌNH TRẠNG TIẾN SĨ ẢO Song song với việc siết chặt chuyên môn, toàn bộ hệ thống giáo dục ĐH sẽ chuyển sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn yêu cầu hệ thống dữ liệu phải đáp ứng tiêu chí đúng, đủ, sạch, “sống” (dữ liệu được cập nhật liên tục) để giám sát toàn bộ quá trình đào tạo thay vì chỉ kiểm tra chuẩn đầu ra sau 4-5 năm. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân đã chỉ rõ thực trạng nhiều cơ sở giáo dục lợi dụng danh sách giảng viên trên giấy tờ để xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Thứ trưởng cho biết, Bộ sẽ triển khai đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia và truy vết thông qua hệ thống bảo hiểm, ngành thuế để xử lí triệt để tình trạng này. Thứ trưởng Lê Quân thẳng thắn nêu rõ, nhiều trường nộp danh sách giảng viên có bằng thạc sĩ, tiến sĩ để xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Nhưng khi kiểm tra mã số thuế thu nhập cá nhân trong cả năm không thấy phát sinh thu nhập từ trường, nghĩa là người đó không tham gia giảng dạy. Bộ GD&ĐT sẽ sớm thí điểm kiểm tra chéo tại một số ngành và trường nóng. Đối với người học, mỗi sinh viên khi nhập học sẽ có một mã ID duy nhất gắn với mã văn bằng số và mã học tập suốt đời để theo dõi từ khi vào trường đến lúc đi làm. Bộ GD&ĐT sẽ không chỉ nhìn vào báo cáo việc làm do các trường tự thống kê, mà sẽ đánh giá qua việc sinh viên ra trường 2-3 năm có thu nhập hay không và mức đóng thuế thực tế. Thứ trưởng Lê Quân khẳng định, không có thu nhập là không có việc làm. Dữ liệu này sẽ được đối soát và công bố công khai, buộc các trường phải đào tạo gắn chặt với chất lượng thực tế. Dựa trên nguồn dữ liệu này, hệ thống sẽ tự động khoanh vùng để cơ quan quản lí quyết định thanh tra đột xuất hoặc đưa cơ sở giáo dục vào diện kiểm định bắt buộc. Về nhiệm vụ này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD&ĐT) cho biết, Bộ đang xây dựng hệ thống theo dõi người tốt nghiệp, kết nối doanh nghiệp và cựu sinh viên. Cơ quan quản lí sẽ sử dụng dữ liệu về việc làm đúng chuyên môn, thu nhập, bảo hiểm và thuế để đánh giá tác động đào tạo, từ đó điều tiết nguồn lực và phân bổ chỉ tiêu minh bạch. Theo quy định hiện hành, đội ngũ giảng viên là một trong những yếu tố quan trọng khi xác định số lượng tuyển sinh. Bộ GD&ĐT quy định giảng viên được tính trong xác định số lượng tuyển sinh phải là người giảng dạy tại cơ sở đào tạo, đáp ứng chuẩn trình độ, trực tiếp tham gia giảng dạy, hướng dẫn người học theo chế độ làm việc toàn thời gian và được kê khai trên hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành về giáo dục ĐH. Quy định cũng đặt ra hệ số quy đổi khác nhau theo trình độ, chức danh. Vì vậy số lượng và chất lượng đội ngũ giảng viên có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định năng lực đào tạo và quy mô tuyển sinh của mỗi trường ĐH. NGHIÊM HUÊ Ngày 3/10, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn ban hành quyết định về việc cho thôi giữ chức vụ và chuyển công tác đối với ông Nguyễn Tiến Thanh. Theo quyết định, ông Nguyễn Tiến Thanh thôi giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên NXB Giáo dục Việt Nam kể từ ngày 5/10 theo nguyện vọng cá nhân. Sau khi rời vị trí, ông Thanh sẽ chuyển công tác đến báo Văn nghệ trực thuộc Hội Nhà văn Việt Nam. Quyết định nêu rõ, ông Nguyễn Tiến Thanh có trách nhiệm bàn giao đầy đủ hồ sơ, tài liệu, công việc đang giải quyết, tài chính, tài sản cũng như các quyền và nghĩa vụ liên quan cho NXB Giáo dục Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật và quy chế nội bộ. Lương, phụ cấp và các chế độ chính sách khác của ông Thanh tiếp tục được thực hiện theo các quy định hiện hành của Nhà nước. Tháng 4/2024, Bộ trưởng GD&ĐT lúc đó là PGS. TS Nguyễn Kim Sơn ban hành quyết định bổ nhiệm ông Nguyễn Tiến Thanh - Tổng biên tập Tạp chí Đời sống và Pháp luật - làm Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên NXB Giáo dục Việt Nam, kể từ ngày 15/5/2024. Như vậy, sau hơn 2 năm công tác tại NXB Giáo dục Việt Nam, ông Thanh trở lại làm báo theo nguyện vọng cá nhân. NGHIÊM HUÊ Bộ GD&ĐT quyết xóa chuỗi giá trị ảo Thứ trưởng Lê Quân thẳng thắn nêu rõ, nhiều trường nộp danh sách giảng viên có bằng thạc sĩ, tiến sĩ để xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Nhưng khi kiểm tra mã số thuế thu nhập cá nhân trong cả năm không thấy phát sinh thu nhập từ trường, nghĩa là người đó không tham gia giảng dạy. Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh đại học năm 2026 tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh tổ chức ở Hà Nội ẢNH: DUY PHẠM Ông Nguyễn Tiến Thanh chuyển công tác đến báo Văn nghệ Tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, loại xuất sắc ảo, giảng viên ảo là hai trong số những vấn đề cấp bách mà Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhìn nhận và ra tối hậu thư giải quyết khi siết chất lượng giáo dục đại học (ĐH). Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ký quyết định cho ông Nguyễn Tiến Thanh thôi giữ chức Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam từ ngày 5/10, theo nguyện vọng cá nhân. Ông Thanh sẽ chuyển công tác về Báo Văn nghệ.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==