TRANG 16 TRANG 3 TRANG 7 Mười “bông hoa thép” bất tử trên tọa độ lửa Lam Hạ Vì sao Iran không bất ngờ khi Mỹ từ chối đề xuất ngừng bắn? ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH SÔNG HỒNG: TẦM NHÌN 100 NĂM PHẢI NHÌN LẠI LỊCH SỬ 1.000 NĂM Đe dọa, uy hiếp nhà báo có thể bị phạt 100 triệu đồng THỨ HAI 28/9/2026 Số 271 0977.456.112 TRANG 11 TRANG 14 - 15 Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ lần thứ 2 - năm 2026 đã thu hút nhiều học sinh đến tìm hiểu ngành nghề ẢNH MINH HỌA: DƯƠNG TRIỀU CHUYỆN HÔM NAY Niềm tin ổn định XEM TIẾP TRANG 4 n NGHIÊM HUÊ Đổi mới dường như là khái niệm đến hẹn lại lên trước mùa tuyển sinh. Phụ huynh, thí sinh Việt Nam có lẽ đã quen với tâm thế mỗi năm một đổi mới. HÀ NỘI PHẢI HIỆN ĐẠI HƠN MÀ KHÔNG MẤT ĐI HỒN CỐT TRANG 2 Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị tiếp xúc cử tri các phường của Hà Nội trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI ẢNH: TTXVN THẤY GÌ SAU CHIẾN THẮNG CỦA TUYỂN VIỆT NAM? MỘT THẬP KỈ ĐẦY BIẾN ĐỘNG TUYỂN SINH ĐẠI HỌC: TRANG 6
Chiều 27/9, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, đơn vị bầu cử số 1 tiếp xúc cử tri các phường: Ô Chợ Dừa, Ba Đình, Ngọc Hà, Giảng Võ, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Kim Liên, Láng, Cửa Nam và Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. NHIỀU KIẾN NGHỊ TỪ THỰC TIỄN CƠ SỞ Tại hội nghị đã có 7 ý kiến cử tri phát biểu trực tiếp với nhiều nội dung phong phú cụ thể, thẳng thắn, trách nhiệm; tập trung kiến nghị một số nhóm vấn đề liên quan đến nội dung: tổ chức bộ máy, hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, giáo dục, y tế, nhà ở, đất đai, môi trường, quản lý đô thị, công tác dân vận, là những vấn đề thiết thực hằng ngày của người dân và cũng là những vấn đề đang đặt ra trong quá trình phát triển của đất nước. Cử tri đề nghị Quốc hội tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến đất đai, quy hoạch, đầu tư giao thông công cộng và phát triển đô thị, tạo cơ sở pháp lý để các địa phương triển khai nhanh, những vấn đề đảm bảo đồng bộ, minh bạch và hiệu quả. Cử tri cũng đề nghị cần từng bước hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất với mỗi người dân, kết nối y tế cơ sở và bệnh viện, đặc biệt quan tâm đến khả năng tiếp cận dịch vụ của người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn… KHÔNG VÌ TIẾN ĐỘ MÀ XEM NHẸ CHẤT LƯỢNG VÀ SỰ ĐỒNG THUẬN XÃ HỘI Về những kiến nghị của cử tri liên quan đến quy hoạch, chính sách đất đai và việc triển khai các đề án, dự án lớn trên địa bàn Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Hà Nội đang đứng trước một giai đoạn phát triển rất quan trọng. Quy hoạch tổng thể với tầm nhìn dài hạn đã được xác lập. Thành phố đang cụ thể hóa ở từng khu vực và triển khai nhiều công trình, dự án lớn, có thể làm thay đổi diện mạo Thủ đô trong nhiều thập niên tới. Đa số nhân dân đồng tình, ủng hộ, vui mừng, phấn khởi trước những định hướng phát triển lớn; nhưng đối với một số phương án cụ thể cũng còn những băn khoăn, ý kiến khác nhau. Lãnh đạo thành phố phải thực sự cầu thị, sẵn sàng lắng nghe, sẵn sàng đối thoại; công khai đầy đủ thông tin, tiếp thu nghiêm túc những ý kiến xác đáng của nhân dân, chuyên gia, nhà khoa học. Việc càng lớn, tác động càng lâu dài thì càng phải làm kỹ, khoa học, thận trọng; không vì tiến độ mà xem nhẹ chất lượng và sự đồng thuận xã hội. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong cử tri và nhân dân tiếp tục đóng góp với tinh thần xây dựng. Hà Nội phải hiện đại hơn mà không mất đi hồn cốt; phát triển mạnh mẽ hơn nhưng phải giữ được những giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đã làm nên bản sắc riêng có của Thủ đô. Đổi mới không có nghĩa là làm mới tất cả; bảo tồn cũng không có nghĩa là giữ nguyên tất cả. Phải làm sao để cái mới làm giàu thêm cho cái cũ, hiện đại tiếp nối truyền thống. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, quy hoạch cũng phải gắn chặt với quản lý đất đai và triển khai các dự án lớn, quyết tâm sửa đổi căn cơ những bất cập, hạn chế, góp phần đưa đất đai trở thành nguồn lực cho phát triển đất nước; đồng thời, phải quan tâm đầy đủ đến quyền lợi chính đáng của người dân. Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích. Bởi xét đến cùng, phát triển một thành phố trước hết là để những người đang sống trong thành phố ấy có cuộc sống tốt đẹp hơn. Chính sách tốt phải làm cho quá trình thực hiện dự án công bằng hơn và giảm những khiếu kiện kéo dài từ gốc. Về những vấn đề liên quan đến hoạt động của chính quyền cơ sở, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, những phản ánh của cử tri cần được thành phố rà soát nghiêm túc, xử lý dứt điểm những vướng mắc của chính quyền cơ sở. Tinh gọn bộ máy không có nghĩa là cào bằng biên chế. Nơi dân số đông, địa bàn phức tạp, khối lượng công việc lớn phải có nguồn lực tương xứng; chỗ thừa phải điều chỉnh, chỗ thiếu phải bổ sung, quan trọng nhất là đúng người, đúng chuyên môn, đúng việc. Phân cấp phải đi cùng con người, nguồn lực, dữ liệu và trách nhiệm; việc gì cơ sở giải quyết được thì phải để cơ sở giải quyết, không đẩy lên trên, không để người dân phải đi nhiều nơi. Công tác dân vận cũng phải đặt trong yêu cầu đó. Dân vận tốt nhất là gần dân, hiểu dân và giải quyết tốt những công việc chính đáng của dân. Thước đo cuối cùng của bộ máy cơ sở là người dân có phải đi lại ít hơn, thủ tục nhanh hơn, kiến nghị có được giải quyết rõ ràng, kịp thời hơn. Liên quan đến những kiến nghị về giáo dục, y tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ, đây là những việc liên quan trực tiếp đến từng gia đình, về vấn đề giáo dục phổ thông, Ban Bí thư đã thành lập Đoàn giám sát đánh giá toàn diện vấn đề giáo dục phổ thông và sẽ có những giải pháp cụ thể. Một việc nhỏ như thiếu sách giáo khoa - mặc dù đã được tập trung giải quyết, nhưng cũng để lại nhiều bài học trong trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan chức năng. Công việc chỉ thực sự hoàn thành khi người dân nhận được kết quả, chứ không phải khi cơ quan quản lý đã làm hết quy trình. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, y tế cơ sở phải thực sự trở thành nơi chăm sóc sức khỏe đầu tiên của người dân; phải gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng, có cơ chế đưa người có chuyên môn về cơ sở, kết nối tuyến dưới với tuyến trên bằng công nghệ và dữ liệu. Nhà ở xã hội, nhà tái định cư cũng không chỉ là có một căn nhà, mà phải là một nơi người dân có thể sống ổn định, thuận tiện, có đủ những điều kiện thiết yếu xung quanh. CHUYỂN MẠNH TỪ XỬ LÝ SỰ VỤ SANG QUẢN TRỊ THƯỜNG XUYÊN Về những vấn đề liên quan đến môi trường sống và an toàn của người dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, đây không phải là những việc nhỏ và càng không phải việc riêng của một ngành mà là cả hệ thống chính trị, mọi người dân đều phải chung tay giải quyết. Hà Nội phải chuyển mạnh từ xử lý sự vụ sang quản trị thường xuyên, từ “ra quân” theo đợt sang phòng ngừa, kiểm soát từ gốc; quản lý bằng dữ liệu, quan trắc và công khai thông tin, xác định rõ nguồn gây ô nhiễm và trách nhiệm xử lý. Riêng ô nhiễm không khí phải có cách tiếp cận vùng, phối hợp với các địa phương lân cận, bởi ô nhiễm không có ranh giới hành chính. Đối với an toàn thực phẩm, phải kiểm soát cả chuỗi từ sản xuất, chế biến, vận chuyển đến lưu thông, tăng truy xuất nguồn gốc và xử lý thật nghiêm thực phẩm giả, thực phẩm bẩn, những hành vi xâm hại sức khỏe nhân dân; không để khoảng trống, khe hở trong quản lý từ khâu cấp phép, kiểm nghiệm, quảng cáo đến phân phối và truy xuất sản phẩm. Bộ Chính trị đã có chủ trương về thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về vấn đề an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương, đề nghị Hà Nội chủ động chuẩn bị các phương án triển khai thực hiện, tinh thần là phải rõ trách nhiệm các cơ quan và phải tạo được chuyển biến đột phá thời gian tới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, hai kỳ họp vừa qua Quốc hội đã tập trung rất nhiều vào mở đường về thể chế. Kỳ họp thứ hai phải tiếp tục tinh thần đó, đồng thời quan tâm hơn đến “đầu ra” của thể chế: luật đã ban hành có thực sự đi vào cuộc sống không; phân cấp có đi cùng nguồn lực không; thủ tục có thực sự giảm không; những nguồn lực được khơi thông có chuyển thành dự án, sản phẩm, việc làm, thu nhập và chất lượng cuộc sống tốt hơn cho nhân dân hay chưa. Đối với Hà Nội, người dân phải cảm nhận được sự đổi mới qua một tuyến đường bớt ùn tắc, một trận mưa không còn gây ngập, một khu phố sạch hơn, một bữa ăn an toàn hơn, một thủ tục được giải quyết nhanh hơn, một lần khám bệnh thuận tiện hơn, một di sản được chăm sóc tốt hơn và một kiến nghị được trả lời rõ ràng hơn. PV (theo TTXVN) 2 THỜI SỰ n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, Hà Nội phải hiện đại hơn mà không mất đi hồn cốt; đổi mới không có nghĩa là làm mới tất cả; bảo tồn cũng không có nghĩa là giữ nguyên tất cả; phải làm sao để cái mới làm giàu thêm cho cái cũ… Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng, Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn, tổ chức thực hiện quyết liệt hơn, biến những chủ trương lớn thành những kết quả cụ thể; để Thủ đô không chỉ phát triển nhanh mà phải phát triển có chất lượng, có bản sắc và ngày càng đáng sống. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự Hội nghị tiếp xúc cử tri các phường của Hà Nội chiều 27/9 ẢNH: TTXVN TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Hà Nội phải hiện đại hơn mà không mất đi hồn cốt
3 n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 THỜI SỰ Mới đây, tại tọa đàm “Sông Hồng - Biểu tượng phát triển mới của Thủ đô”, TS Nguyễn Viết Chức (Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin Hà Nội) đã có những chia sẻ tâm huyết dưới góc nhìn văn hóa về điều chỉnh quy hoạch phân khu sông Hồng. TS Nguyễn Viết Chức khẳng định: đây là bài toán khó, bảo tồn nhưng lại phát triển nghe như đối lập. Nhưng văn hóa không “cầm tù”, không đứng yên, văn hóa vẫn phát triển theo con đường của nó. Ông nhấn mạnh quy hoạch muốn hướng đến tầm nhìn 100 năm phải hiểu và nhìn lại lịch sử 1.000 năm trước. Sau khi Quy hoạch chung sông Hồng được phê duyệt năm 1998, đến năm 2000, với tư cách là Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin kiêm Chánh Văn phòng Chương trình Kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, ông Chức đã trình bày với Thành ủy Hà Nội 2 đề án trọng tâm trong số hơn 1.000 đầu việc của chương trình, đó là: Bảo tồn khu phố cũ và Quy hoạch và phát triển không gian sông Hồng. Đề xuất cốt lõi của đề án thời kỳ đó là: “Biến Hồng Hà thành con sông hiền hòa giữa lòng Hà Nội và đưa bãi giữa sông Hồng thành công viên tâm hồn”. Tuy nhiên, thời điểm đó vẫn chưa thực hiện được. Để giải bài toán giữa bảo tồn và phát triển, ông dẫn chứng bài học từ việc phục dựng công trình nhà Thái Học tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Thời nhà Lý và nhà Trần chưa hề có bia Tiến sĩ, phải đến thời nhà Lê mới bắt đầu dựng bia. Nhờ có hệ thống bia Tiến sĩ và việc xây dựng công trình mới sau này, chúng ta mới có chứng tích lịch sử về trường đại học đầu tiên đào tạo tiến sĩ. Từng trực tiếp tham gia chống trận lũ lịch sử năm 1971, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, trong quá khứ, việc đô thị “quay lưng ra sông” là cách ứng xử tự nhiên để thích nghi với thiên tai. Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, định hướng Hà Nội “quay mặt ra sông” là cách tiếp cận đúng đắn. Ông Ngọc dẫn chứng, trước đây, Hồ Tây, các bãi tự nhiên và đồng Dạ Trạch đóng vai trò như những bể chứa nước, giúp điều hòa và giảm áp lực dòng chảy. Các chi lưu thông thoáng cùng diện tích rừng đầu nguồn chưa bị xâm hại giúp sông Hồng có khả năng tự điều tiết khi xảy ra lũ lớn. Từ kinh nghiệm đó, vị chuyên gia cho rằng quy hoạch hiện đại cần tiếp thu những bài học của cha ông, đồng thời ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ để giải quyết những bài toán quản lý dòng sông mà trước đây chưa thể xử lý. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu quá trình phát triển đô thị phải được tính toán thận trọng đối với các bãi sông, không gian chứa nước và hệ thống dòng chảy tự nhiên. Việc mở rộng không gian đô thị ven sông phải song hành với bảo đảm khả năng điều tiết nước và thích ứng với thiên tai. TRẦN HOÀNG Quy hoạch sông Hồng muốn hướng đến tầm nhìn 100 năm phải hiểu và nhìn lại lịch sử 1.000 năm trước. “Văn hóa không đứng yên hay đóng băng mà phát triển theo con đường riêng”, TS Nguyễn Viết Chức (Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam), nhấn mạnh. Tầm nhìn 100 năm phải nhìn lại lịch sử 1.000 năm Phối cảnh Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng TS Nguyễn Viết Chức (Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam), cho rằng bảo tồn không phải là ôm khư khư quá khứ. Do đó, theo ông, quy hoạch sông Hồng là cần thiết nhưng cần sự cẩn trọng của các nhà khoa học, kiến trúc, thủy lợi để tạo ra các công trình mới trên nền tảng trân trọng và phát huy giá trị truyền thống. “Chúng ta kính trọng, trân trọng và phát huy nó, vấn đề ở chỗ đó”, TS Chức nói. Mở rộng đường Hồ Chí Minh đoạn Pác Bó - Cao Bằng UBND tỉnh Cao Bằng vừa đề xuất và được Bộ Xây dựng chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng đường Hồ Chí Minh đoạn Pác Bó - Cao Bằng với tổng mức đầu tư 3.250 tỷ đồng. Dự án có thời gian khởi công năm 2027 và hoàn thành năm 2029. Theo đề xuất, dự án có điểm đầu tại Km0, trước cổng Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, thuộc xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng. Điểm cuối tại vị trí giao cắt với Quốc lộ 3 cũ, nay là đường Hồ Chí Minh, thuộc xã Bạch Đằng. Hiện đề xuất dự án đã được Bộ Xây dựng phê duyệt chủ trương đầu tư với tổng chiều dài tuyến được đầu tư khoảng 38,8 km. Trong đó, khoảng 25,7 km được cải tạo, nâng cấp trên tuyến hiện hữu và 13,1 km xây dựng mới. Tuyến được thiết kế quy mô 4 làn xe, đường cấp III miền núi, tốc độ thiết kế 60 km/h. Mặt đường sử dụng bê tông nhựa trên móng cấp phối đá dăm, các hạng mục cầu, cống thoát nước và công trình an toàn giao thông được đầu tư đồng bộ. Theo chủ trương đã được phê duyệt, dự án thuộc nhóm B, thực hiện theo hình thức đầu tư công, với sơ bộ tổng mức đầu tư 3.250 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Nhà nước dự kiến bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 khoảng 3.100 tỷ đồng. Đường Hồ Chí Minh đoạn Pác Bó - Cao Bằng là tuyến kết nối trực tiếp từ Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó tới khu vực trung tâm tỉnh. Pác Bó không chỉ là điểm đầu của tuyến đường Hồ Chí Minh mà còn là địa danh gắn với sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về nước năm 1941, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. ANH TRỌNG Trên công trường dự án, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, UBND tỉnh Cao Bằng (chủ đầu tư) và các đơn vị liên quan báo cáo tiến độ, những khó khăn, vướng mắc và giải pháp đẩy nhanh dự án. Theo UBND tỉnh Cao Bằng, cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có tổng chiều dài hơn 121 km. Riêng đoạn Km0 - Km93, các nhà thầu hiện tổ chức 132 mũi thi công, huy động gần 900 máy móc, thiết bị và hơn 2.000 nhân lực. Với tiến độ thi công, đại diện chủ đầu tư cho biết, tính đến tháng 10/2026, đoạn từ Tân Thanh (Km0) đến Đồng Khê (Km62) sẽ hoàn thành lớp bê tông nhựa và hệ thống an toàn giao thông. Toàn bộ 93,35 km giai đoạn 1 dự kiến hoàn thành vào tháng 4/2027 theo quy mô nền đường rộng 22 m. Cũng tại buổi làm việc, doanh nghiệp dự án kiến nghị, tỉnh Cao Bằng báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành bổ sung phần ngân sách nhà nước còn thiếu trong giai đoạn 2026-2028 nhằm đáp ứng tiến độ. Đáng chú ý, doanh nghiệp dự án đề xuất cho phép tạm đưa đoạn Tân Thanh - Đồng Khê dài 62 km vào khai thác miễn phí trong dịp Tết Nguyên đán 2027. Các đơn vị đề nghị phối hợp xây dựng phương án quản lý, vận hành, tổ chức giao thông, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn, nhất là tại các đoạn qua hầm nếu đoạn tuyến được khai thác sớm. Sau khi nghe các ý kiến, Phó Thủ tướng đánh giá cao nỗ lực của địa phương, chủ đầu tư, doanh nghiệp và các nhà thầu; đồng thời nhấn mạnh cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có ý nghĩa quan trọng đối với Lạng Sơn, Cao Bằng và kết nối giao thông khu vực Đông Bắc, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy giao thương và xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu. Phó Thủ tướng yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi, tập trung tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công đồng bộ, không để tình trạng “xôi đỗ”, quyết tâm hoàn thành giai đoạn 1 đúng tiến độ. Kiểm soát chặt chất lượng và an toàn công trình, nhất là xử lý đất đá hai bên tuyến, phòng chống sạt lở. Với đề xuất khai thác sớm đoạn Km0-Km62, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu chỉ đưa tuyến vào vận hành khi đầy đủ các điều kiện an toàn, bao gồm hộ lan, tổ chức giao thông, trạm dừng nghỉ, phương tiện và lực lượng cứu hộ, cứu nạn. TRỌNG ĐẢNG ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH SÔNG HỒNG: Đề xuất miễn phí cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh dịp Tết Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc và Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh kiểm tra công trường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh sáng 27/9 ẢNH: CTV Sáng 27/9, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc kiểm tra công trường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, yêu cầu tập trung nhân lực, phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 vào tháng 4/2027. Doanh nghiệp dự án đề xuất cho phép tạm đưa đoạn Tân Thanh - Đồng Khê vào khai thác miễn phí trong dịp Tết Nguyên đán 2027. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu dự án phải hướng tới quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe; quan tâm bố trí trạm dừng nghỉ, xây dựng cảnh quan và giới thiệu các danh lam, thắng cảnh của Lạng Sơn, Cao Bằng, gắn tuyến cao tốc với phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế - xã hội địa phương.
4 n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 XÃ HỘI THÊM CỬA CHO DOANH NGHIỆP NHỎ Từ ngày 1/10, Nghị định 365 về kinh doanh xuất nhập khẩu gạo chính thức có hiệu lực, cắt giảm điều kiện kinh doanh từ 3 xuống còn 2, đồng thời đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian cấp phép. Theo đó, thương nhân xuất khẩu gạo thông thường phải có ít nhất một kho chuyên dùng chứa thóc, gạo và một cơ sở xay xát đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Doanh nghiệp có thể thuê các cơ sở này thay vì phải tự đầu tư, sở hữu. Đáng chú ý, với các dòng gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng, thương nhân được xuất khẩu mà không cần giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, không phải thực hiện dự trữ lưu thông và chế độ báo cáo như thương nhân xuất khẩu thông thường. Thay đổi này mở thêm cơ hội cho những doanh nghiệp phát triển sản phẩm chuyên biệt, có khách hàng quốc tế nhưng chưa đủ tiềm lực đầu tư hệ thống kho chứa, xay xát quy mô lớn. Thay vì dồn nguồn lực vào hạ tầng, doanh nghiệp có thể tập trung nâng cao chất lượng, xây dựng vùng nguyên liệu và phát triển thương hiệu. Một điểm mới khác là chỉ thương nhân có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo mới được nhận ủy thác xuất khẩu. Qua đó, doanh nghiệp chưa đủ điều kiện xuất khẩu trực tiếp vẫn có thể tiếp cận thị trường thông qua hợp tác với đơn vị được cấp phép. Việc nới điều kiện kinh doanh diễn ra khi ngành gạo Việt Nam đang chịu sức ép về giá và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 8 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu ước đạt 6,03 triệu tấn gạo, trị giá gần 2,9 tỷ USD, giảm so với cùng kỳ. Giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 481,5 USD/ tấn, giảm 5,9%. Kim ngạch giảm nhanh hơn sản lượng cho thấy duy trì quy mô xuất khẩu lớn chưa đủ bảo đảm hiệu quả kinh tế. Trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng, phát triển các dòng gạo chất lượng cao, có thương hiệu và giá trị gia tăng trở thành hướng đi quan trọng. KHÔNG CHỈ BÁN NHIỀU, PHẢI BÁN ĐƯỢC GIÁ CAO Ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho rằng, lợi thế của gạo Việt Nam nằm ở chất lượng giống, sự chuyển dịch sang gạo thơm, gạo đặc sản, tổ chức vùng nguyên liệu và khả năng đáp ứng đơn hàng ổn định cho các thị trường lớn. Theo ông Mạnh, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long sẽ giúp hình thành nguồn hàng đồng nhất, có khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng những phân khúc thị trường cao cấp. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp nhỏ phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng, thay vì cạnh tranh trực diện với các nhà xuất khẩu lớn về sản lượng và giá bán. Tuy nhiên, việc hình thành chuỗi sản xuất chất lượng cao vẫn còn nhiều trở ngại. Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến tháng 8/2026, diện tích áp dụng toàn bộ hoặc một phần quy trình canh tác bền vững thuộc Đề án 1 triệu ha lúa đạt 420.813 ha, nhưng diện tích áp dụng đầy đủ các tiêu chí mới chỉ đạt 67.648 ha. Những điểm nghẽn lớn vẫn nằm ở hạ tầng thủy lợi, giao thông nội đồng, sấy, kho chứa, logistics, tiếp cận tín dụng và năng lực liên kết của hợp tác xã. Việc xây dựng thương hiệu, chứng nhận và tạo chênh lệch giá cho gạo chất lượng cao, phát thải thấp cũng còn hạn chế. XUÂN PHONG Từ ngày 1/10, điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo được cắt giảm, mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp tham gia thị trường, đặc biệt là ở phân khúc gạo hữu cơ và sản phẩm chế biến. Gỡ rào cản xuất khẩu gạo, doanh nghiệp nhỏ thêm cơ hội Việc nới điều kiện giúp doanh nghiệp nhỏ có thể tham gia xuất khẩu gạo Lúc 9h, ngày 27/9, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn niêm yết giá vàng miếng SJC ở mức 141,4 - 144,4 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), đi ngang so với ngày 26/9. Tuy nhiên, tính từ đầu tuần, giá vàng giảm 2,2 triệu đồng/lượng và người mua lỗ “kép” lên đến 6,2 triệu đồng/lượng nếu bán ra ngày 27/9. Giá vàng nhẫn cũng giảm mạnh từ đầu tuần đến nay. Hiện, vàng nhẫn Bảo Tín Minh Châu giá 141,5 - 145,5 triệu đồng/lượng, giảm 2,1 triệu đồng/lượng so với cách đây 1 tuần. Người mua vàng từ đầu tuần và bán ra ngày 27/9 cũng lỗ lên tới 6,1 triệu đồng/lượng. Tương tự, người mua vàng nhẫn các thương hiệu DOJI và Phú Quý cũng lỗ từ 6,1 - 6,2 triệu đồng/lượng. Hiện, giá vàng nhẫn DOJI có giá 141,5 - 145,5 triệu đồng/lượng; vàng Phú Quý giá 141,4 - 144,4 triệu đồng/lượng… Hiện, giá vàng thế giới ở mức 4.285 USD/ounce, giảm 81 USD trong vòng 1 tuần qua. Nhiều dự báo cho thấy, trong thời gian ngắn, giá vàng vẫn có xu hướng giảm. Thị trường vàng trong nước điều chỉnh theo giá vàng thế giới; nhà đầu tư nên thận trọng thời điểm mua vào, tránh tâm lý “lướt sóng” ngắn hạn dễ mang lại rủi ro lớn. Trên thị trường tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.641 đồng/USD, giữ nguyên so với sáng 26/9. Tại Vietcombank, giá USD được niêm yết ở mức 25.790 - 26.170 đồng/USD (mua vào - bán ra). NGỌC MAI Người mua vàng lỗ lớn Sáng 27/9, giá bán vàng miếng SJC ở mức 144,4 triệu đồng/lượng. Người mua vàng từ đầu tuần bán ra cuối tuần lỗ kép, vì giá giảm và chênh lệch mua - bán lên tới hơn 6 triệu đồng/lượng. CHUYỆN HÔM NAY Từ năm 2015 đến nay, tuyển sinh đại học Việt Nam đã trải qua hành trình thay đổi gần như liên tục. Từ kì thi THPT quốc gia “hai trong một”, đến thi tốt nghiệp THPT; từ một phương thức xét tuyển bằng điểm thi đến đa phương thức; mỗi giai đoạn đều phản ánh một nỗ lực giải quyết những vấn đề của giai đoạn trước. Năm 2015, dấu mốc lớn khi Bộ GD&ĐT tổ chức kì thi THPT quốc gia để vừa xét tốt nghiệp THPT vừa làm căn cứ tuyển sinh đại học, cao đẳng. Mục tiêu khi đó là giảm số kì thi, giảm áp lực và chi phí cho xã hội, đồng thời tạo một nguồn kết quả thi chung cho các trường sử dụng trong tuyển sinh. Nhưng tuyển sinh không dừng ở mô hình này. Trường đại học được trao quyền tự chủ ngày càng lớn, những phương thức tuyển sinh mới lần lượt xuất hiện. Các kì thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy được tổ chức; xét học bạ, xét kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ, kết quả thi và nhiều tiêu chí khác trở thành lựa chọn của không ít trường. Điều này có mặt tích cực, học sinh có nhiều con đường mở cánh cửa đại học. Nhà trường có thêm công cụ lựa chọn người học phù hợp với chương trình đào tạo. Quyền tự chủ tuyển sinh cũng cho phép các cơ sở đào tạo tìm kiếm những cách đánh giá phù hợp hơn với yêu cầu riêng. Nhìn từ góc độ này, tuyển sinh phải thích ứng với chương trình mới, nhu cầu nhân lực, sự phát triển của công nghệ và quyền tự chủ của các trường. Những bất cập được phát hiện cần được sửa chữa. Những phương thức không còn phù hợp, cần điều chỉnh. Tuy nhiên, mặt khác của quá trình đa dạng hóa là sự phức tạp ngày càng lớn. Một thí sinh có thể phải theo dõi nhiều phương thức, nhiều mốc thời gian, cách quy đổi điểm và điều kiện khác nhau. Cuộc đua tuyển sinh vì thế không chỉ diễn ra giữa các thí sinh mà còn trở thành cuộc chạy đua về thông tin, về tài chính. Năm nào thí sinh cũng như lạc vào “ma trận” xét tuyển. Phụ huynh mông lung trước những quy định mới và không ít người đọc đến 10 lần không hiểu xét tuyển sớm, xét tuyển bổ sung, xét tuyển kết hợp, bách phân vị như thế nào; đã có điểm cộng khu vực, đối tượng lại còn điểm cộng của trường; một mức điểm chứng chỉ IELTS sao có tới 26 mức điểm quy đổi?... Một chính sách tuyển sinh tốt không chỉ được đo bằng việc quy chế có bao nhiêu phương thức hay thủ tục có được số hóa đến đâu. Điều quan trọng là thí sinh có thể dự đoán được con đường mình sẽ đi, nhà trường có đủ thời gian chuẩn bị và xã hội có thể hiểu được nguyên tắc vận hành của hệ thống. Một thập kỉ qua cho thấy tuyển sinh đại học đã đi từ mục tiêu giảm áp lực thi cử sang đa dạng hóa cách đánh giá, rồi tiếp tục tìm cách chuẩn hóa, minh bạch và điều phối toàn hệ thống. Đó là một quá trình thử nghiệm và điều chỉnh cần thiết. Nhưng điều người học cần không chỉ là một quy chế mới mà còn là sự ổn định đủ lâu để chuẩn bị. Bởi với một học sinh, một thay đổi trong quy chế tuyển sinh là sự thay đổi cách học, cách chọn môn, cách chuẩn bị hồ sơ để chọn ngành, chọn trường. Sau một thập kỉ cải cách, có lẽ bài toán tiếp theo của tuyển sinh đại học không phải là tìm thêm một phương thức mới, mà là làm sao để các phương thức đang có thực sự đo được những năng lực cần thiết, giảm sự phức tạp không cần thiết và quan trọng nhất: tạo được một hệ thống mà người học có thể biết trước, chuẩn bị trước và tin tưởng vào tính ổn định của cuộc chơi. N.H Niềm tin ổn định TIẾP THEO TRANG 1
5 n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 KINH TẾ KHÁCH MUA THƯA THỚT Từ giữa tháng 9, nhiều cửa hàng kim cương tại TPHCM mở cửa trở lại sau thời gian tạm dừng hoạt động. Gần khu vực chợ Bến Thành, tiệm kim cương Hoàng Thứ Jewelry trên đường Lê Thánh Tôn mở cửa trở lại sau một thời gian tạm dừng kinh doanh. Trong thời gian đóng cửa, thương hiệu này vẫn duy trì giới thiệu và bán sản phẩm trên fanpage chính thức. Cũng trên tuyến đường này, một số cửa hàng kim cương như Quế Jewelry, Thiên Thiên Ngọc cũng đã mở cửa đón khách. Trên fanpage của các tiệm này, một số sản phẩm được giới thiệu là hàng “cũ người mới ta” với mức ưu đãi lên tới 20%. Theo ghi nhận của PV Tiền Phong, lượng khách đến mua kim cương vẫn khá thưa thớt. Không chỉ sức mua chậm, chính sách thu mua tại một số cửa hàng cũng trở nên thận trọng hơn. Có tiệm kéo dài thời gian thanh toán hơn một năm. Một nhân viên ở tiệm kim cương khu chợ Bến Thành cho biết, khách đăng ký bán sản phẩm vào thời điểm này có thể phải chờ đến tháng 11 hoặc 12/2027 mới đến hạn thanh toán. Trong thời gian chờ, khách vẫn giữ sản phẩm; cửa hàng chỉ ghi nhận trước nhu cầu bán. Cashion cũng mở cửa trở lại từ ngày 19/9. Tuy nhiên, cùng với việc quay lại thị trường, thương hiệu này đưa ra chính sách thu mua chặt chẽ hơn, chia thành hai nhóm hóa đơn. Với hóa đơn trước ngày 19/7, điều kiện và tỷ lệ thu mua được giữ nguyên như thời điểm mua, nhưng tiền thanh toán được chia thành 5 đợt trong 120 ngày. Với hóa đơn từ ngày 19/7, sản phẩm sẽ được xem xét thu mua hoặc đổi theo giá thỏa thuận sau khi kiểm tra. Chính sách thu đổi cũng yêu cầu khách hàng cung cấp đầy đủ thông tin giao dịch nếu không còn hóa đơn. Việc thu đổi chỉ thực hiện sau khi xác minh thành công. Đối với kim cương sử dụng giấy kiểm định PNJ Lab (P-Lab) hoặc giấy kiểm định không thuộc GIA/IGI, Cashion áp dụng phí 100.000 đồng/giấy, không phân biệt kích thước. Với giấy kiểm định GIA/IGI, phí được tính theo kích thước kim cương, dao động từ 1,5-18,2 triệu đồng. Trong chợ An Đông (phường An Đông), nơi tập trung nhiều cửa hàng kinh doanh vàng bạc, đá quý và gia công nữ trang, hầu hết các cửa hàng kim cương cũng hoạt động trở lại. KHÔNG NÊN KỲ VỌNG “LƯỚT SÓNG” Trao đổi với PV Tiền Phong, chuyên gia vàng Trần Duy Phương nhìn nhận việc nhiều tiệm kim cương mở cửa trở lại là một trong những dấu hiệu cho thấy thị trường đã có phần ổn định hơn. Trước đó, nhiều cửa hàng tạm đóng để theo dõi diễn biến. Sau vài tháng, thị trường khả quan hơn nên họ bắt đầu hoạt động lại. Tuy nhiên, ông Phương cho rằng người tiêu dùng hiện vẫn chưa thực sự mặn mà với kim cương. Tâm lý dè chừng còn khá rõ, lượng khách tìm mua có nhưng không nhiều như trước. “Các cửa hàng mở trở lại chủ yếu để tiếp tục phục vụ nhóm khách hàng vẫn còn nhu cầu”, ông Phương nói. Ở chiều ngược lại, các cửa hàng vẫn tiếp nhận kim cương khách bán lại. Tùy tình hình tài chính và chính sách, có nơi thanh toán ngay, có nơi hẹn trả sau. Theo ông Phương, những cửa hàng mở cửa trở lại thời điểm này phần lớn là những đơn vị cơ bản vẫn làm ăn tốt, có khả năng tiếp tục hoạt động. Việc mở cửa cũng là cách để doanh nghiệp cho khách hàng thấy họ vẫn hoạt động ổn định và sẵn sàng phục vụ. “Dù vậy, thị trường kim cương chưa thể nói đã ổn định hoàn toàn. Người mua vẫn thận trọng, còn các cửa hàng muốn duy trì hoạt động phải đặc biệt chú trọng chính sách, giá cả và chất lượng sản phẩm” - ông Phương chia sẻ. Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, chất lượng và kiểm định đang là vấn đề đáng lưu ý khi thị trường kim cương hoạt động trở lại. Bởi hiện tại, những loại kim cương nhân tạo có hình thức giống kim cương tự nhiên, mắt thường rất khó phân biệt và phải sử dụng máy kiểm tra mới nhận biết được. Vì vậy, các cửa hàng cần bảo đảm chất lượng sản phẩm và giấy kiểm định rõ ràng. Về mục đích mua kim cương để tích sản, ông Phương khuyến nghị người mua cần xác định đây không phải kênh có thể kỳ vọng lợi nhuận trong vài tháng. “Mặc dù giá kim cương hiện nay có thể thấp hơn khoảng 3040% so với trước. Đây có thể là thời điểm tốt để người muốn mua trang sức kim cương hoặc tích lũy cân nhắc. Nếu thị trường ổn định trở lại trong vài năm tới và giá tăng, người mua ở thời điểm hiện tại có thể có cơ hội bán bằng hoặc cao hơn giá mua” - ông Phương nói. Tuy nhiên, người mua không nên kỳ vọng lợi nhuận trong thời gian ngắn. Khác với vàng, việc mua kim cương và chờ tăng giá cần tính trong khoảng thời gian vài năm chứ không phải vài tháng. Bên cạnh đó, khách hàng cần lựa chọn cửa hàng có thương hiệu đáng tin cậy, sản phẩm có giấy tờ bảo đảm và kiểm định rõ ràng. Đơn vị kiểm định cũng cần có uy tín. Theo ông Nguyễn Văn Dưng - Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn TPHCM, dù nhiều tiệm kim cương đã mở cửa trở lại nhưng giao dịch mua mới vẫn chậm. Theo ông, thị trường kim cương cũng như thị trường vàng tại TPHCM hiện chưa có dấu hiệu hồi phục. UYÊN PHƯƠNG Nhiều tiệm kim cương ở TPHCM đã mở cửa trở lại sau thời gian tạm nghỉ, nhưng người mua vẫn dè chừng. Có nơi tiếp nhận nhu cầu bán kim cương nhưng thời gian thanh toán kéo dài đến năm sau. Tiệm kim cương mở lại, khách dè chừng Quế Jewelry mở cửa trở lại đón khách sau thời gian tạm ngưng hoạt động ẢNH: U.P Cú sốc pháp lý cộng hưởng với tâm lý hoang mang của người tiêu dùng đã đẩy thị trường kim cương vào trạng thái tê liệt. Thống kê từ Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý TPHCM cho thấy chỉ từ đầu tháng 7, đã có hơn 30 doanh nghiệp kinh doanh kim cương phải treo biển tạm ngưng hoạt động. Nguyên nhân sâu xa nằm ở sự cạn kiệt dòng tiền khi nguồn cung hàng hóa bị thắt chặt, trong khi áp lực từ những người muốn bán tháo kim cương lại tăng vọt. UBND TP Hà Nội vừa có quyết định về việc cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất đối với Công ty TNHH Duyên Hà. Theo đó, doanh nghiệp này chính thức bị cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất trong 18 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực. Lý do là Công ty TNHH Duyên Hà không nộp đủ tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất, dẫn đến quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất trước đó bị hủy bỏ theo quy định. UBND TP Hà Nội yêu cầu Công ty TNHH Duyên Hà có trách nhiệm nghiêm túc chấp hành quyết định cấm. Đồng thời, các sở, ngành và UBND các xã, phường tại Hà Nội có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện quyết định cấm của Công ty TNHH Duyên Hà, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm nếu có vi phạm phát sinh. Trước đó, UBND TP Hà Nội có thông báo hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá khu đất hơn 3.300m2 để xây khách sạn 5 sao tại số 18 phố Cao Bá Quát, phường Ba Đình. Theo UBND TP Hà Nội, Công ty TNHH Duyên Hà (đơn vị trúng đấu giá khu đất) đã không nộp đủ tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất gần 1.379 tỷ đồng theo quy định. Doanh nghiệp trúng đấu giá không được nhận lại tiền đặt cọc hơn 135 tỷ đồng. Theo hồ sơ đấu giá, khu đất tại 18 Cao Bá Quát được thực hiện dự án khách sạn 5 sao, tầng cao công trình 5 - 6 tầng. Ghi nhận của PV cho thấy, khu "đất vàng" 18 Cao Bá Quát (phường Ba Đình) có vị trí đắc địa nhưng bỏ hoang nhiều năm nay. Khu đất được quây tôn, luôn trong tình trạng "cửa đóng, then cài". Bên trong khu đất cây cỏ mọc um tùm, cùng với đó là một số công trình cũ bỏ không, xuống cấp. Khu đất 18 phố Cao Bá Quát từng dính "lùm xùm" và bị Thanh tra TP Hà Nội chỉ ra nhiều sai phạm. Khu đất này trước đây được dự kiến đầu tư dự án Khu văn phòng do Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, sau nhiều năm im lìm, dự án này nằm trong số 16 dự án bị Hà Nội công khai chấm dứt hoạt động vào năm 2018. ĐÌNH PHONG Công ty TNHH Duyên Hà bị Hà Nội cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất 18 tháng sau khi bỏ cọc khu đất xây khách sạn 5 sao tại số 18 Cao Bá Quát (phường Ba Đình). Công ty TNHH Duyên Hà bị cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất 18 tháng sau vụ bỏ cọc khu đất xây khách sạn 5 sao tại 18 Cao Bá Quát (phường Ba Đình) ẢNH: ĐÌNH PHONG Công ty TNHH Duyên Hà được thành lập năm 1993, hiện đặt trụ sở tại số 4, ngõ 41 phố Tương Mai (phường Tương Mai, Hà Nội). Doanh nghiệp hoạt động đa ngành, từ sản xuất vật liệu xây dựng, xi măng, bê tông, chế tạo thiết bị xây dựng đến kinh doanh lưu trú, du lịch, vận tải, nhà hàng và một số lĩnh vực dịch vụ khác... Tên tuổi doanh nghiệp được biết đến nhiều nhất thông qua hệ thống Xi măng Duyên Hà tại Ninh Bình. Hà Nội cấm doanh nghiệp đấu giá sau vụ bỏ cọc khu “đất vàng”
6 n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 KHOA GIÁO NĂM NÀO CŨNG SỬA Sự thay đổi diễn ra liên tục qua từng năm với các điều chỉnh lớn ở cả cấp độ quản lí vĩ mô lẫn cấp độ cơ sở đào tạo. Giai đoạn 2015-2017, tuyển sinh ĐH chuyển từ ba chung (chung đề, chung đợt, chung kết quả) sang kì thi THPT Quốc gia. Bước chuyển này đã xóa bỏ kì thi ĐH do Bộ GD&ĐT tổ chức, hợp nhất thành kì thi THPT quốc gia “2 trong 1” lấy kết quả vừa xét tốt nghiệp vừa xét tuyển ĐH và không có dự báo trước đó. Trong đó, năm 2015 chứng kiến cảnh tượng phụ huynh và thí sinh rút nộp hồ sơ hỗn loạn tại các trường ĐH như chơi chứng khoán đến giờ chót. Năm 2016 quy trình này đã phải điều chỉnh bằng việc hạn chế số trường đăng kí. Năm 2017, cho phép thí sinh đăng kí không giới hạn nguyện vọng xét tuyển. Giai đoạn 2018 - 2022, điều chỉnh mạnh mẽ kĩ thuật chấm thi, mã hóa bài thi trắc nghiệm và quy trình giám sát sau sự cố gian lận thi cử năm 2018; giảm điểm ưu tiên khu vực. Năm 2020, chuyển kì thi THPT Quốc gia thành kì thi tốt nghiệp THPT (cũng không có lộ trình trước đó), giao quyền tự chủ tuyển sinh cho các trường ĐH, mở màn cho làn sóng bùng nổ các phương thức xét học bạ, chứng chỉ quốc tế (IELTS/SAT). Năm 2023, Bộ GD&ĐT quy định cách tính điểm ưu tiên mới (giảm dần tuyến tính đối với thí sinh đạt từ 22,5 điểm trở lên trên thang điểm 30). Giai đoạn 2024 - 2026, chuẩn hóa theo chương trình GDPT 2018, thay đổi cấu trúc kì thi tốt nghiệp (chỉ thi 2 môn bắt buộc Toán, Ngữ văn và 2 môn lựa chọn), hàng loạt trường ĐH phải cấu trúc lại tổ hợp môn truyền thống (A00, B00, D01...); siết chặt việc xét tuyển sớm; hạn chế các tổ hợp xét tuyển không liên quan tới ngành đào tạo; chuẩn hóa quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển; giảm điểm cộng theo tiêu chí phụ như chứng chỉ IELTS, học sinh giỏi quốc gia, học sinh giỏi tỉnh… Đối với các cơ sở giáo dục ĐH, trong nhiều thập kỉ trước, điểm thi kì thi chung là chìa khóa duy nhất mở cánh cổng giảng đường, khi được tự chủ đã nhanh chóng chia nhỏ "miếng bánh" chỉ tiêu cho hàng loạt phương thức độc lập. Đồng thời, hàng loạt kì thi riêng xuất hiện do đề thi tốt nghiệp THPT ngày càng nghiêng về mục tiêu hoàn thành bậc học phổ thông khiến phổ điểm bị thu hẹp tính phân hóa ở nhóm điểm tuyệt đối, các ĐH tốp đầu buộc phải tự tìm kiếm công cụ sàng lọc thí sinh. Sự trỗi dậy của kì thi đánh giá năng lực do hai ĐH Quốc gia tổ chức, kì thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội, cùng các kì thi chuyên biệt của khối trường sư phạm và công an, quân đội đã thay đổi hoàn toàn cục diện tuyển sinh. Để tăng cơ hội trúng tuyển, nhiều thí sinh tham gia ít nhất 2 kì thi (thi tốt nghiệp THPT và 1 kì thi riêng). Song hành với các bài thi đánh giá tư duy nội địa là trào lưu quốc tế hóa tiêu chuẩn tuyển sinh thông qua việc áp dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, TOEFL, SAT hay ACT. Đi kèm với xu hướng này là sự điều chỉnh không ngừng về bảng quy đổi điểm số, cùng một mức chứng chỉ nhưng mỗi mùa tuyển sinh các trường lại áp dụng một công thức quy đổi khác nhau. Không dừng lại ở việc bổ sung phương thức mới, các trường ĐH còn liên tục xáo trộn và làm mới hệ thống tổ hợp môn xét tuyển. Nguyên nhân khiến các trường ĐH không thể đứng yên mà phải điều chỉnh liên tục chính là áp lực cạnh tranh nguồn tuyển trong bối cảnh tự chủ tài chính và hội nhập học thuật. THIẾU TẦM NHÌN PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương cho rằng, việc điều chỉnh chính sách, quy chế tuyển sinh là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, mỗi chính sách cần được dự báo trước và có sự chuẩn bị sẵn sàng, trong đó cần bảo đảm quyền lợi cao nhất của học sinh. Theo bà Hiền, những thay đổi nhỏ có thể được điều chỉnh theo từng năm, nhưng với những thay đổi lớn, cần có lộ trình khoảng 3 năm. Bộ GD&ĐT nên cân nhắc áp dụng quy chế mới sau 3 năm để lứa học sinh tiếp theo có thể chuẩn bị ngay từ lớp 10 những năng lực cần thiết cho việc dự tuyển. Theo đó, tuyển sinh cần hướng tới đánh giá kiến thức, kĩ năng và thái độ phù hợp với từng chương trình đào tạo. Bà Hiền cho rằng, cần tiến tới tuyển sinh hiện đại, định hướng nghề nghiệp, đồng thời cung cấp thông tin rõ ràng để học sinh biết cần tích lũy những năng lực nào trong 3 năm THPT. Vì vậy, quy chế tuyển sinh nên được xây dựng theo hướng dài hạn, hướng đến đánh giá năng lực. Hiệu trưởng một trường ĐH tại Hà Nội bày tỏ quan điểm tuyển sinh ĐH không thể “ăn đong”. Bộ GD&ĐT cần giữ đúng vai trò quản lí nhà nước. Nhìn vào hệ thống hiện nay, có thể thấy, Bộ đang tham gia vào tất cả các khâu của quá trình tuyển sinh từ phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển, điểm cộng, các tiêu chí phụ… Luật Giáo dục ĐH phân định quyền lực, tước bỏ cơ chế quản lí can thiệp kiểu mệnh lệnh hành chính từng tồn tại hàng chục năm. Bộ GD&ĐT không còn quyền áp đặt điểm sàn chung cho toàn hệ thống, không ấn định chỉ tiêu chi tiết từng ngành (trừ ngành sư phạm) và cũng không thể bắt buộc các trường phải dùng chung một phương thức tuyển chọn. Thay vào đó, các cơ sở giáo dục ĐH được trao toàn quyền tự quyết phương thức tuyển sinh. Vậy tại sao Bộ GD&ĐT vẫn liên tục sửa đổi quy chế qua từng năm? Thực tế chỉ ra rằng, phần lớn các điều chỉnh từ phía cơ quan quản lí mang tính chất “phản ứng chính sách” để bịt các lỗ hổng phát sinh từ tuyển sinh. Khi các trường lạm dụng quyền tự chủ để xét tuyển sớm tràn lan, gây sốt ảo và làm méo mó nguyện vọng người học, Bộ buộc phải lập hệ thống lọc ảo toàn quốc năm 2022. Khi điểm chuẩn chạm trần 30/30 khiến thí sinh điểm tuyệt đối vẫn trượt ĐH vì điểm cộng ưu tiên, Bộ phải can thiệp bằng công thức giảm dần điểm ưu tiên năm 2023. Gần đây nhất, việc siết chỉ tiêu xét tuyển sớm và chuẩn hóa quy đổi điểm xét tuyển cũng là biện pháp tình thế nhằm bảo vệ quyền tiếp cận ĐH cho học sinh vùng khó khăn. Trong bức tranh ấy, vai trò của Bộ GD&ĐT giống như người cầm trịch đứng giữa hai lằn ranh: tôn trọng quyền tự chủ của các trường và giữ tính công bằng và an sinh xã hội. Dẫu vậy, việc liên tục phải “chữa cháy” cũng bộc lộ hạn chế lớn nhất trong năng lực quản trị nhà nước của ngành giáo dục đó là sự thiếu vắng tầm nhìn dự báo chiến lược. Khi các chính sách điều chỉnh được ban hành sát nút thay vì công bố theo lộ trình nên cú sốc tâm lí dồn toàn bộ lên vai người học. Kì thi tốt nghiệp THPT ngày càng giảm độ phân hóa đã vô tình đẩy gánh nặng phân loại sang các trường, dẫn đến tình trạng trăm hoa đua nở các kì thi riêng gây tốn kém xã hội. NGHIÊM HUÊ “Năm nào cũng đổi mới" là thực tế công tác tuyển sinh đại học (ĐH) tại Việt Nam trong thập kỉ qua. Quá trình này bắt nguồn từ lộ trình tự chủ ĐH và việc triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông mới nhưng quan trọng là không có lộ trình, dự báo để thí sinh thích ứng. TUYỂN SINH ĐẠI HỌC: Một thập kỉ đầy biến động Đại diện các trường mong muốn quy chế tuyển sinh có tính ổn định. Khi cần sửa đổi lớn, cần có lộ trình để thí sinh chuẩn bị trong 3 năm. Tự chủ ĐH là con đường tất yếu để nâng cao chất lượng và hội nhập quốc tế. Nhưng để quyền tự chủ không biến thành sự tùy tiện và cơ quan quản lí không mãi rơi vào thế rượt đuổi theo thực tế, Bộ GD&ĐT cần sớm hoàn thiện bộ công cụ giám sát hậu kiểm thay vì chỉ can thiệp bằng các thông tư kĩ thuật hàng năm. Một chính sách tuyển sinh ổn định dài hạn không chỉ là thước đo năng lực quản trị quốc gia, mà còn là sự trả lời trách nhiệm đối với tương lai của hàng triệu thế hệ học trò. Kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TPHCM ẢNH: NTTU Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh ĐH năm 2026 tại Hà Nội ẢNH: DƯƠNG TRIỀU
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==