8 n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Từ 23-27/9, Lễ hội Nghinh Ông Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, thu hút đông đảo ngư dân, du khách trong và ngoài nước tham gia. Đây là năm đầu tiên Thành phố Hồ Chí Minh triển khai chuỗi hoạt động lễ hội liên hoàn từ khu vực Cần Giờ đến Vũng Tàu, nhằm giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, đồng thời tạo động lực kích cầu du lịch, dịch vụ trên địa bàn. BẢO TỒN GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ Nhắc đến văn hóa biển Nam Bộ, không thể không nhắc đến tục thờ cúng cá Ông (cá Voi) - vị “Thần hộ mệnh” che chở cho ngư dân vượt sóng dữ, vươn khơi bám biển. Cả hai không gian di sản tiêu biểu là Lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ và Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam-Vũng Tàu được liên kết thành một chương trình chung đã góp phần định hình thêm một không gian văn hóa phi vật thể quy mô lớn hơn, gắn kết cộng đồng cư dân miền biển ở siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. Với đội tàu đánh bắt xa bờ hùng hậu, Lễ hội Nghinh Ông không đơn thuần là sinh hoạt tín ngưỡng mang tính mùa vụ, mà là điểm tựa tâm linh tối thượng của hàng vạn ngư dân. Mỗi tiếng còi tàu vang lên, mỗi mâm lễ dâng cẩn cáo trời đất, thần linh là sự khẳng định mãnh liệt về tình yêu biển đảo, ý thức bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc và sự gắn kết bền chặt của tình vạn lạch. Phần lễ hội năm nay, khâu tổ chức tuyệt đối tôn trọng tính nguyên bản của các nghi thức do chính cộng đồng chủ thể di sản thực hiện. Từ lễ thượng đại kỳ, cúng Tiền hiền, Hậu hiền, lễ tế cầu ngư, biểu diễn võ nhạc, đờn ca tài tử, đại lễ, hát bội, lễ mừng công ngư dân, cho đến đoàn thuyền hoa đăng rực rỡ và nghi thức Nghinh Ông trên biển trang nghiêm... Tất cả đều do Hội Vạn Lạch Cần Thạnh và Ban quản tế Đình thần Thắng Tam chủ trì thực hiện. Ông Lê Quang Dương, Phó trưởng Ban Quản lý di tích Đình thần Thắng Tam cho biết, trong từng nghi thức tế lễ, tiếng trống chiêng và các đoàn người thành kính dâng hương luôn hiện hữu lòng biết ơn sâu sắc đối với các bậc tiền hiền đã khai phá, giữ gìn nghề nghiệp. Được trực tiếp thực hành các nghi lễ truyền thống, bà con nhân dân và ngư dân càng thêm tự hào về đạo lý “uống nước nhớ nguồn,” nâng cao ý thức bảo vệ ngư trường và thắt chặt tình đoàn kết vạn lạch. Tham gia trực tiếp nghi thức nghinh ông trên biển, anh Lê Tấn Nghĩa, người dân sinh sống tại phường Vũng Tàu, chia sẻ bước lên boong tàu tham gia đoàn nghinh sóng ra khơi trong ngày hội lớn, cảm xúc đầu tiên của tôi và bà con không chỉ là niềm tự hào, vinh dự lớn lao mà còn là sự thành kính Đây là năm đầu tiên Thành phố Hồ Chí Minh triển khai chuỗi hoạt động lễ hội Nghinh Ông liên hoàn từ Cần Giờ đến Vũng Tàu, nhằm phát huy di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, kích cầu du lịch. Giữa tháng 9/2026, mỗi buổi chiều, khu vực bờ kè An Thạnh (phường Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp) trở nên nhộn nhịp. Người dân mang bánh mì, thức ăn đến cho đàn cá. Thấy bóng người, mặt nước lập tức quẫy tung. Chỉ vài hạt thức ăn chạm xuống, hàng nghìn con cá lớn nhỏ từ lòng sông đồng loạt ngoi lên đớp mồi, quẫy đuôi tạo nên khung cảnh đặc biệt trên một khúc sông Tiền. Ít ai ngờ nơi từng chỉ có vài con cá nhỏ tìm đến kiếm ăn, nay trở thành điểm bảo tồn thủy sản thu hút người dân và du khách ở vùng đầu nguồn sông Cửu Long. Chị Lưu Trúc Giang (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, mỗi khi mệt mỏi sau một ngày làm việc, chị thường tìm đến đây. “Đi làm nguyên một ngày thấy năng lượng của mình yếu đi, cứ ra đây cảm thấy con người mình nhẹ lại, vui và hoan hỉ lắm. Cá tự nhiên mọi người thả ra nhiều, có được nhiều năng lượng tích cực hơn, thấy nhẹ nhàng hơn. Ai ở nhà thấy đang nóng nảy hay khó chịu điều gì, ra đây tự nhiên thấy nhẹ liền”, chị Giang chia sẻ. “NGÔI NHÀ” DƯỚI LÒNG SÔNG Câu chuyện giữ cá tự nhiên bắt nguồn từ tâm huyết của những người gắn bó với vùng đất này. Gần 3 năm trước, ý tưởng bảo vệ nguồn lợi thủy sản được hình thành. Sau khi nhận được sự thống nhất của chính quyền, bến nước Đình thần An Bình được chọn làm điểm bảo tồn. Ông Trương Minh Hải (73 tuổi), Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản phường Hồng Ngự, kể rằng ông đã sang tận huyện Tân Hưng (Long An cũ) mua chà me nước, thuê vận chuyển về bó thành từng cụm rồi thả xuống lòng sông. Trên mặt nước, ông giăng dây, neo lục bình để tạo nơi trú ẩn tự nhiên cho cá. “Đúng dịp Lễ Kỳ yên Hạ Điền Đình thần An Bình năm 2024, gần một tấn cá tra giống đầu tiên được thả xuống. Tôi cứ nghĩ cá sẽ bơi đi mất, nhưng rồi từng con ngoi lên đớp mồi. Từ vài con ban đầu, rồi lên hàng chục, hàng trăm con. Lúc đó, tôi mừng không tả nổi”, ông Hải nhớ lại. Từ những con cá giống ban đầu, đàn cá dần thích nghi với môi trường sông, sinh trưởng và sinh sản. Nhiều con cá tra nay đạt trọng lượng 5-6kg, thậm chí có con gần 10kg. Khi được hỏi về trữ lượng đàn cá, ông Hải cho biết nhiều người nuôi cá tra chuyên nghiệp đến quan sát và ước tính đàn cá có thể Xuất phát từ ý tưởng giữ cá lại với dòng sông, người dân vùng đầu nguồn Hồng Ngự (Đồng Tháp) đã biến đoạn bờ kè bình dị thành “bến đỗ an toàn” của đàn cá hàng nghìn con. Cá được cho ăn, bảo vệ và sinh trưởng tự nhiên. Mô hình độc đáo này không chỉ góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn đánh thức tình yêu thiên nhiên trong cộng đồng. Ông Trương Minh Hải, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản phường Hồng Ngự chăm sóc đàn cá tự nhiên ẢNH: HOÀ HỘI Đánh thức không gian di sản văn hóa biển Với việc kết nối Lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ và Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam trong chuỗi hoạt động năm nay, góp phần tạo thêm động lực để giá trị văn hóa biển tiếp cận sâu rộng hơn với nhân dân và du khách trong, ngoài nước, góp phần đưa Lễ hội Nghinh Ông trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc của siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. PHÓNG SỰ nHÒA HỘI “Ngôi nhà” của đàn cá trên sông Tiền Tham gia đoàn Nghinh Ông còn có hơn 100 chiếc ghe, thuyền của ngư dân. Trên hành trình di chuyển, người dân, du khách hào hứng reo hò rộn rã ẢNH: NGÔ TÙNG LỄ HỘI NGHINH ÔNG: Nghi thức Thượng đại kỳ tại Lễ hội Nghinh Ông Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026 ẢNH: TTXVN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==