4 n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 XÃ HỘI THÊM CỬA CHO DOANH NGHIỆP NHỎ Từ ngày 1/10, Nghị định 365 về kinh doanh xuất nhập khẩu gạo chính thức có hiệu lực, cắt giảm điều kiện kinh doanh từ 3 xuống còn 2, đồng thời đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian cấp phép. Theo đó, thương nhân xuất khẩu gạo thông thường phải có ít nhất một kho chuyên dùng chứa thóc, gạo và một cơ sở xay xát đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Doanh nghiệp có thể thuê các cơ sở này thay vì phải tự đầu tư, sở hữu. Đáng chú ý, với các dòng gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng, thương nhân được xuất khẩu mà không cần giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, không phải thực hiện dự trữ lưu thông và chế độ báo cáo như thương nhân xuất khẩu thông thường. Thay đổi này mở thêm cơ hội cho những doanh nghiệp phát triển sản phẩm chuyên biệt, có khách hàng quốc tế nhưng chưa đủ tiềm lực đầu tư hệ thống kho chứa, xay xát quy mô lớn. Thay vì dồn nguồn lực vào hạ tầng, doanh nghiệp có thể tập trung nâng cao chất lượng, xây dựng vùng nguyên liệu và phát triển thương hiệu. Một điểm mới khác là chỉ thương nhân có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo mới được nhận ủy thác xuất khẩu. Qua đó, doanh nghiệp chưa đủ điều kiện xuất khẩu trực tiếp vẫn có thể tiếp cận thị trường thông qua hợp tác với đơn vị được cấp phép. Việc nới điều kiện kinh doanh diễn ra khi ngành gạo Việt Nam đang chịu sức ép về giá và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 8 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu ước đạt 6,03 triệu tấn gạo, trị giá gần 2,9 tỷ USD, giảm so với cùng kỳ. Giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 481,5 USD/ tấn, giảm 5,9%. Kim ngạch giảm nhanh hơn sản lượng cho thấy duy trì quy mô xuất khẩu lớn chưa đủ bảo đảm hiệu quả kinh tế. Trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng, phát triển các dòng gạo chất lượng cao, có thương hiệu và giá trị gia tăng trở thành hướng đi quan trọng. KHÔNG CHỈ BÁN NHIỀU, PHẢI BÁN ĐƯỢC GIÁ CAO Ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho rằng, lợi thế của gạo Việt Nam nằm ở chất lượng giống, sự chuyển dịch sang gạo thơm, gạo đặc sản, tổ chức vùng nguyên liệu và khả năng đáp ứng đơn hàng ổn định cho các thị trường lớn. Theo ông Mạnh, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long sẽ giúp hình thành nguồn hàng đồng nhất, có khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng những phân khúc thị trường cao cấp. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp nhỏ phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng, thay vì cạnh tranh trực diện với các nhà xuất khẩu lớn về sản lượng và giá bán. Tuy nhiên, việc hình thành chuỗi sản xuất chất lượng cao vẫn còn nhiều trở ngại. Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến tháng 8/2026, diện tích áp dụng toàn bộ hoặc một phần quy trình canh tác bền vững thuộc Đề án 1 triệu ha lúa đạt 420.813 ha, nhưng diện tích áp dụng đầy đủ các tiêu chí mới chỉ đạt 67.648 ha. Những điểm nghẽn lớn vẫn nằm ở hạ tầng thủy lợi, giao thông nội đồng, sấy, kho chứa, logistics, tiếp cận tín dụng và năng lực liên kết của hợp tác xã. Việc xây dựng thương hiệu, chứng nhận và tạo chênh lệch giá cho gạo chất lượng cao, phát thải thấp cũng còn hạn chế. XUÂN PHONG Từ ngày 1/10, điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo được cắt giảm, mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp tham gia thị trường, đặc biệt là ở phân khúc gạo hữu cơ và sản phẩm chế biến. Gỡ rào cản xuất khẩu gạo, doanh nghiệp nhỏ thêm cơ hội Việc nới điều kiện giúp doanh nghiệp nhỏ có thể tham gia xuất khẩu gạo Lúc 9h, ngày 27/9, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn niêm yết giá vàng miếng SJC ở mức 141,4 - 144,4 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), đi ngang so với ngày 26/9. Tuy nhiên, tính từ đầu tuần, giá vàng giảm 2,2 triệu đồng/lượng và người mua lỗ “kép” lên đến 6,2 triệu đồng/lượng nếu bán ra ngày 27/9. Giá vàng nhẫn cũng giảm mạnh từ đầu tuần đến nay. Hiện, vàng nhẫn Bảo Tín Minh Châu giá 141,5 - 145,5 triệu đồng/lượng, giảm 2,1 triệu đồng/lượng so với cách đây 1 tuần. Người mua vàng từ đầu tuần và bán ra ngày 27/9 cũng lỗ lên tới 6,1 triệu đồng/lượng. Tương tự, người mua vàng nhẫn các thương hiệu DOJI và Phú Quý cũng lỗ từ 6,1 - 6,2 triệu đồng/lượng. Hiện, giá vàng nhẫn DOJI có giá 141,5 - 145,5 triệu đồng/lượng; vàng Phú Quý giá 141,4 - 144,4 triệu đồng/lượng… Hiện, giá vàng thế giới ở mức 4.285 USD/ounce, giảm 81 USD trong vòng 1 tuần qua. Nhiều dự báo cho thấy, trong thời gian ngắn, giá vàng vẫn có xu hướng giảm. Thị trường vàng trong nước điều chỉnh theo giá vàng thế giới; nhà đầu tư nên thận trọng thời điểm mua vào, tránh tâm lý “lướt sóng” ngắn hạn dễ mang lại rủi ro lớn. Trên thị trường tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.641 đồng/USD, giữ nguyên so với sáng 26/9. Tại Vietcombank, giá USD được niêm yết ở mức 25.790 - 26.170 đồng/USD (mua vào - bán ra). NGỌC MAI Người mua vàng lỗ lớn Sáng 27/9, giá bán vàng miếng SJC ở mức 144,4 triệu đồng/lượng. Người mua vàng từ đầu tuần bán ra cuối tuần lỗ kép, vì giá giảm và chênh lệch mua - bán lên tới hơn 6 triệu đồng/lượng. CHUYỆN HÔM NAY Từ năm 2015 đến nay, tuyển sinh đại học Việt Nam đã trải qua hành trình thay đổi gần như liên tục. Từ kì thi THPT quốc gia “hai trong một”, đến thi tốt nghiệp THPT; từ một phương thức xét tuyển bằng điểm thi đến đa phương thức; mỗi giai đoạn đều phản ánh một nỗ lực giải quyết những vấn đề của giai đoạn trước. Năm 2015, dấu mốc lớn khi Bộ GD&ĐT tổ chức kì thi THPT quốc gia để vừa xét tốt nghiệp THPT vừa làm căn cứ tuyển sinh đại học, cao đẳng. Mục tiêu khi đó là giảm số kì thi, giảm áp lực và chi phí cho xã hội, đồng thời tạo một nguồn kết quả thi chung cho các trường sử dụng trong tuyển sinh. Nhưng tuyển sinh không dừng ở mô hình này. Trường đại học được trao quyền tự chủ ngày càng lớn, những phương thức tuyển sinh mới lần lượt xuất hiện. Các kì thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy được tổ chức; xét học bạ, xét kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ, kết quả thi và nhiều tiêu chí khác trở thành lựa chọn của không ít trường. Điều này có mặt tích cực, học sinh có nhiều con đường mở cánh cửa đại học. Nhà trường có thêm công cụ lựa chọn người học phù hợp với chương trình đào tạo. Quyền tự chủ tuyển sinh cũng cho phép các cơ sở đào tạo tìm kiếm những cách đánh giá phù hợp hơn với yêu cầu riêng. Nhìn từ góc độ này, tuyển sinh phải thích ứng với chương trình mới, nhu cầu nhân lực, sự phát triển của công nghệ và quyền tự chủ của các trường. Những bất cập được phát hiện cần được sửa chữa. Những phương thức không còn phù hợp, cần điều chỉnh. Tuy nhiên, mặt khác của quá trình đa dạng hóa là sự phức tạp ngày càng lớn. Một thí sinh có thể phải theo dõi nhiều phương thức, nhiều mốc thời gian, cách quy đổi điểm và điều kiện khác nhau. Cuộc đua tuyển sinh vì thế không chỉ diễn ra giữa các thí sinh mà còn trở thành cuộc chạy đua về thông tin, về tài chính. Năm nào thí sinh cũng như lạc vào “ma trận” xét tuyển. Phụ huynh mông lung trước những quy định mới và không ít người đọc đến 10 lần không hiểu xét tuyển sớm, xét tuyển bổ sung, xét tuyển kết hợp, bách phân vị như thế nào; đã có điểm cộng khu vực, đối tượng lại còn điểm cộng của trường; một mức điểm chứng chỉ IELTS sao có tới 26 mức điểm quy đổi?... Một chính sách tuyển sinh tốt không chỉ được đo bằng việc quy chế có bao nhiêu phương thức hay thủ tục có được số hóa đến đâu. Điều quan trọng là thí sinh có thể dự đoán được con đường mình sẽ đi, nhà trường có đủ thời gian chuẩn bị và xã hội có thể hiểu được nguyên tắc vận hành của hệ thống. Một thập kỉ qua cho thấy tuyển sinh đại học đã đi từ mục tiêu giảm áp lực thi cử sang đa dạng hóa cách đánh giá, rồi tiếp tục tìm cách chuẩn hóa, minh bạch và điều phối toàn hệ thống. Đó là một quá trình thử nghiệm và điều chỉnh cần thiết. Nhưng điều người học cần không chỉ là một quy chế mới mà còn là sự ổn định đủ lâu để chuẩn bị. Bởi với một học sinh, một thay đổi trong quy chế tuyển sinh là sự thay đổi cách học, cách chọn môn, cách chuẩn bị hồ sơ để chọn ngành, chọn trường. Sau một thập kỉ cải cách, có lẽ bài toán tiếp theo của tuyển sinh đại học không phải là tìm thêm một phương thức mới, mà là làm sao để các phương thức đang có thực sự đo được những năng lực cần thiết, giảm sự phức tạp không cần thiết và quan trọng nhất: tạo được một hệ thống mà người học có thể biết trước, chuẩn bị trước và tin tưởng vào tính ổn định của cuộc chơi. N.H Niềm tin ổn định TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==