3 n Thứ Hai n Ngày 28/9/2026 THỜI SỰ Mới đây, tại tọa đàm “Sông Hồng - Biểu tượng phát triển mới của Thủ đô”, TS Nguyễn Viết Chức (Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin Hà Nội) đã có những chia sẻ tâm huyết dưới góc nhìn văn hóa về điều chỉnh quy hoạch phân khu sông Hồng. TS Nguyễn Viết Chức khẳng định: đây là bài toán khó, bảo tồn nhưng lại phát triển nghe như đối lập. Nhưng văn hóa không “cầm tù”, không đứng yên, văn hóa vẫn phát triển theo con đường của nó. Ông nhấn mạnh quy hoạch muốn hướng đến tầm nhìn 100 năm phải hiểu và nhìn lại lịch sử 1.000 năm trước. Sau khi Quy hoạch chung sông Hồng được phê duyệt năm 1998, đến năm 2000, với tư cách là Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin kiêm Chánh Văn phòng Chương trình Kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, ông Chức đã trình bày với Thành ủy Hà Nội 2 đề án trọng tâm trong số hơn 1.000 đầu việc của chương trình, đó là: Bảo tồn khu phố cũ và Quy hoạch và phát triển không gian sông Hồng. Đề xuất cốt lõi của đề án thời kỳ đó là: “Biến Hồng Hà thành con sông hiền hòa giữa lòng Hà Nội và đưa bãi giữa sông Hồng thành công viên tâm hồn”. Tuy nhiên, thời điểm đó vẫn chưa thực hiện được. Để giải bài toán giữa bảo tồn và phát triển, ông dẫn chứng bài học từ việc phục dựng công trình nhà Thái Học tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Thời nhà Lý và nhà Trần chưa hề có bia Tiến sĩ, phải đến thời nhà Lê mới bắt đầu dựng bia. Nhờ có hệ thống bia Tiến sĩ và việc xây dựng công trình mới sau này, chúng ta mới có chứng tích lịch sử về trường đại học đầu tiên đào tạo tiến sĩ. Từng trực tiếp tham gia chống trận lũ lịch sử năm 1971, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, trong quá khứ, việc đô thị “quay lưng ra sông” là cách ứng xử tự nhiên để thích nghi với thiên tai. Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, định hướng Hà Nội “quay mặt ra sông” là cách tiếp cận đúng đắn. Ông Ngọc dẫn chứng, trước đây, Hồ Tây, các bãi tự nhiên và đồng Dạ Trạch đóng vai trò như những bể chứa nước, giúp điều hòa và giảm áp lực dòng chảy. Các chi lưu thông thoáng cùng diện tích rừng đầu nguồn chưa bị xâm hại giúp sông Hồng có khả năng tự điều tiết khi xảy ra lũ lớn. Từ kinh nghiệm đó, vị chuyên gia cho rằng quy hoạch hiện đại cần tiếp thu những bài học của cha ông, đồng thời ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ để giải quyết những bài toán quản lý dòng sông mà trước đây chưa thể xử lý. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu quá trình phát triển đô thị phải được tính toán thận trọng đối với các bãi sông, không gian chứa nước và hệ thống dòng chảy tự nhiên. Việc mở rộng không gian đô thị ven sông phải song hành với bảo đảm khả năng điều tiết nước và thích ứng với thiên tai. TRẦN HOÀNG Quy hoạch sông Hồng muốn hướng đến tầm nhìn 100 năm phải hiểu và nhìn lại lịch sử 1.000 năm trước. “Văn hóa không đứng yên hay đóng băng mà phát triển theo con đường riêng”, TS Nguyễn Viết Chức (Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam), nhấn mạnh. Tầm nhìn 100 năm phải nhìn lại lịch sử 1.000 năm Phối cảnh Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng TS Nguyễn Viết Chức (Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam), cho rằng bảo tồn không phải là ôm khư khư quá khứ. Do đó, theo ông, quy hoạch sông Hồng là cần thiết nhưng cần sự cẩn trọng của các nhà khoa học, kiến trúc, thủy lợi để tạo ra các công trình mới trên nền tảng trân trọng và phát huy giá trị truyền thống. “Chúng ta kính trọng, trân trọng và phát huy nó, vấn đề ở chỗ đó”, TS Chức nói. Mở rộng đường Hồ Chí Minh đoạn Pác Bó - Cao Bằng UBND tỉnh Cao Bằng vừa đề xuất và được Bộ Xây dựng chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng đường Hồ Chí Minh đoạn Pác Bó - Cao Bằng với tổng mức đầu tư 3.250 tỷ đồng. Dự án có thời gian khởi công năm 2027 và hoàn thành năm 2029. Theo đề xuất, dự án có điểm đầu tại Km0, trước cổng Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, thuộc xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng. Điểm cuối tại vị trí giao cắt với Quốc lộ 3 cũ, nay là đường Hồ Chí Minh, thuộc xã Bạch Đằng. Hiện đề xuất dự án đã được Bộ Xây dựng phê duyệt chủ trương đầu tư với tổng chiều dài tuyến được đầu tư khoảng 38,8 km. Trong đó, khoảng 25,7 km được cải tạo, nâng cấp trên tuyến hiện hữu và 13,1 km xây dựng mới. Tuyến được thiết kế quy mô 4 làn xe, đường cấp III miền núi, tốc độ thiết kế 60 km/h. Mặt đường sử dụng bê tông nhựa trên móng cấp phối đá dăm, các hạng mục cầu, cống thoát nước và công trình an toàn giao thông được đầu tư đồng bộ. Theo chủ trương đã được phê duyệt, dự án thuộc nhóm B, thực hiện theo hình thức đầu tư công, với sơ bộ tổng mức đầu tư 3.250 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Nhà nước dự kiến bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 khoảng 3.100 tỷ đồng. Đường Hồ Chí Minh đoạn Pác Bó - Cao Bằng là tuyến kết nối trực tiếp từ Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó tới khu vực trung tâm tỉnh. Pác Bó không chỉ là điểm đầu của tuyến đường Hồ Chí Minh mà còn là địa danh gắn với sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về nước năm 1941, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. ANH TRỌNG Trên công trường dự án, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, UBND tỉnh Cao Bằng (chủ đầu tư) và các đơn vị liên quan báo cáo tiến độ, những khó khăn, vướng mắc và giải pháp đẩy nhanh dự án. Theo UBND tỉnh Cao Bằng, cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có tổng chiều dài hơn 121 km. Riêng đoạn Km0 - Km93, các nhà thầu hiện tổ chức 132 mũi thi công, huy động gần 900 máy móc, thiết bị và hơn 2.000 nhân lực. Với tiến độ thi công, đại diện chủ đầu tư cho biết, tính đến tháng 10/2026, đoạn từ Tân Thanh (Km0) đến Đồng Khê (Km62) sẽ hoàn thành lớp bê tông nhựa và hệ thống an toàn giao thông. Toàn bộ 93,35 km giai đoạn 1 dự kiến hoàn thành vào tháng 4/2027 theo quy mô nền đường rộng 22 m. Cũng tại buổi làm việc, doanh nghiệp dự án kiến nghị, tỉnh Cao Bằng báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành bổ sung phần ngân sách nhà nước còn thiếu trong giai đoạn 2026-2028 nhằm đáp ứng tiến độ. Đáng chú ý, doanh nghiệp dự án đề xuất cho phép tạm đưa đoạn Tân Thanh - Đồng Khê dài 62 km vào khai thác miễn phí trong dịp Tết Nguyên đán 2027. Các đơn vị đề nghị phối hợp xây dựng phương án quản lý, vận hành, tổ chức giao thông, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn, nhất là tại các đoạn qua hầm nếu đoạn tuyến được khai thác sớm. Sau khi nghe các ý kiến, Phó Thủ tướng đánh giá cao nỗ lực của địa phương, chủ đầu tư, doanh nghiệp và các nhà thầu; đồng thời nhấn mạnh cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có ý nghĩa quan trọng đối với Lạng Sơn, Cao Bằng và kết nối giao thông khu vực Đông Bắc, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy giao thương và xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu. Phó Thủ tướng yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi, tập trung tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công đồng bộ, không để tình trạng “xôi đỗ”, quyết tâm hoàn thành giai đoạn 1 đúng tiến độ. Kiểm soát chặt chất lượng và an toàn công trình, nhất là xử lý đất đá hai bên tuyến, phòng chống sạt lở. Với đề xuất khai thác sớm đoạn Km0-Km62, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu chỉ đưa tuyến vào vận hành khi đầy đủ các điều kiện an toàn, bao gồm hộ lan, tổ chức giao thông, trạm dừng nghỉ, phương tiện và lực lượng cứu hộ, cứu nạn. TRỌNG ĐẢNG ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH SÔNG HỒNG: Đề xuất miễn phí cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh dịp Tết Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc và Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh kiểm tra công trường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh sáng 27/9 ẢNH: CTV Sáng 27/9, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc kiểm tra công trường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, yêu cầu tập trung nhân lực, phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 vào tháng 4/2027. Doanh nghiệp dự án đề xuất cho phép tạm đưa đoạn Tân Thanh - Đồng Khê vào khai thác miễn phí trong dịp Tết Nguyên đán 2027. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu dự án phải hướng tới quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe; quan tâm bố trí trạm dừng nghỉ, xây dựng cảnh quan và giới thiệu các danh lam, thắng cảnh của Lạng Sơn, Cao Bằng, gắn tuyến cao tốc với phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế - xã hội địa phương.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==