CHUYỆN HÔM NAY Khoan hồng, không khoan nhượng XEM TIẾP TRANG 9 n NGUYỄN TUẤN Tử hình là hình phạt nghiêm khắc nhất của pháp luật. Một khi đã thi hành thì không còn cơ hội sửa chữa nếu xảy ra sai sót. Bởi vậy, xu hướng của nhiều quốc gia trong nhiều thập niên qua là thu hẹp dần phạm vi áp dụng án tử hình, chỉ giữ lại đối với những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến sự tồn vong của quốc gia hoặc tước đoạt quyền sống của con người. THỨ TƯ 22/7/2026 Số 203 0977.456.112 Mùa đẹp nhất có thể nguy hiểm nhất TRANG 3 TRANG 8-9 TRANG 7 TRANG 12 EVN đảm bảo nguồn năng lượng quốc gia ẢNH: PV KIẾN TẠO những đầu tàu tăng trưởng TÁI CƠ CẤU DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC ĐỂ THỰC HIỆN THÀNH CÔNG 4 BƯỚC CHUYỂN CHIẾN LƯỢC TRANG 4-5 TRANG 11 TRUNG ƯƠNG THẢO LUẬN VỀ ĐỊNH HƯỚNG SỬA ĐỔI LUẬT ĐẤT ĐAI TRANG 2 Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV ẢNH: TTXVN Nhiều địa phương miễn phí sách giáo khoa cho học sinh Phong tỏa Bab el-Mandeb có thể châm ngòi cú sốc kinh tế toàn cầu mới NGUYÊN NHÂN BAN ĐẦU VỤ CHÁY XE KHÁCH KHIẾN 7 NGƯỜI TỬ VONG: TÀI XẾ BUỒN NGỦ
Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) dự kiến được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, khai mạc đầu tháng 8 tới. Theo tờ trình, một trong các định hướng lớn khi sửa Bộ luật Hình sự là các quy định phải bảo đảm tính nghiêm minh để góp phần xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, đồng thời cũng thể hiện chính sách khoan hồng, tinh thần nhân văn, nhân đạo trong đấu tranh, xử lý tội phạm. Theo đó, cơ quan chủ trì soạn thảo Bộ Công an đề xuất thu hẹp quy định áp dụng hình phạt tử hình. Bộ Công an lý giải, việc bỏ quy định hình phạt tử hình tại một số tội danh sẽ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác quốc tế về tư pháp hình sự, dẫn độ, tương trợ tư pháp. Quy định này cũng phù hợp với xu hướng lập pháp tiến bộ là giảm dần án tử hình, chỉ giữ lại đối với những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng và phù hợp với yêu cầu của Công ước Liên Hợp Quốc về quyền chính trị và dân sự mà Việt Nam là thành viên, trong đó khuyến cáo các quốc gia thành viên chỉ áp dụng hình phạt tử hình đối với các “tội ác nghiêm trọng”. Trên cơ sở đó, cơ quan soạn thảo đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6 tội danh: bạo loạn, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, mua bán trái phép chất ma túy, chống loài người, tội phạm chiến tranh; bỏ một tội danh có hình phạt tử hình do nhập tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân vào tội khủng bố. TĂNG MỨC PHẠT TIỀN Liên quan hình phạt tiền, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cơ bản nâng gấp đôi mức phạt tiền và mức định lượng là tiền trong cấu thành định tội tại các tội danh để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội. Cụ thể, tại điều 35 của dự thảo về phạt tiền, Bộ Công an đề xuất sửa đổi, bổ sung mức tiền phạt được quyết định trên cơ sở căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm của tội phạm, đồng thời có xét đến tình hình tài sản của người phạm tội, sự biến động của giá cả, nhưng không được thấp hơn 5 triệu đồng (mức hiện hành là 1 triệu đồng). Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung việc phạt tiền này căn cứ vào một trong các quy định, cụ thể là mức phạt tiền quy định trong điều luật. Trong trường hợp mức phạt tiền quy định trong điều luật thấp hơn số mức thu lợi bất chính thì có thể căn cứ vào mức thu lợi bất chính để phạt tiền, nhưng số tiền phạt không vượt quá gấp 3 lần so với mức thu lợi bất chính. Dự thảo tách tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả (Điều 207) thành 2 tội: Tội sản xuất, mua bán, vận chuyển tiền giả và tội tàng trữ, lưu hành tiền giả. Việc tách tội danh này nhằm phân hóa đúng tính chất, mức độ nguy hiểm của từng nhóm hành vi, xác định đúng vai trò của người phạm tội. Ngoài ra, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) bổ sung hành vi “mua bán tiền giả” để phản ánh đầy đủ tình hình tội phạm hiện nay và bản chất của hành vi phạm tội. LUÂN DŨNG Theo thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV mà Văn phòng Trung ương Đảng cung cấp, sáng 21/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm điều hành hội nghị; Trung ương và các đại biểu làm việc tại hội trường, thảo luận về 4 nội dung. Một là, Quy định của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về những điều đảng viên không được làm (thay thế Quy định số 37-QĐ/TW, ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII). Hai là, Đề án sửa đổi, bổ sung Quy định số 20-QĐ/TW, ngày 08/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng. Ba là, Đề án đổi mới mô hình phát triển Việt Nam. Bốn là, Đề án sơ kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII "về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao"; quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan. Chiều 21/7, Trung ương và các đại biểu làm việc tại tổ, thảo luận về hai đề án. Một là, Đề án tổng kết Nghị quyết số 36-NQ/ TW, ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII "về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045". Hai là, Đề án tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/ TW, ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI "về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường". ĐỀ XUẤT 7 CHÍNH SÁCH SỬA ĐỔI LUẬT ĐẤT ĐAI Chính phủ thông qua đề xuất 7 chính sách của Luật Đất đai (sửa đổi), giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hoàn thiện hồ sơ dự án luật nhằm tháo gỡ vướng mắc và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất. Theo Nghị quyết số 189/NQCP, Chính phủ thông qua đề xuất 7 chính sách của Luật Đất đai (sửa đổi) theo đề nghị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Văn bản số 7809/TTr-BNNMT ngày 15/7/2026. Bảy chính sách tập trung vào các nội dung lớn gồm: đổi mới và nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất. Dự án luật cũng sẽ hoàn thiện quy định về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai; phân cấp, phân quyền; đổi mới, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; giải quyết cơ bản những hạn chế, vướng mắc kéo dài liên quan đến quản lý và sử dụng đất. Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm về nội dung trình đề xuất chính sách, bảo đảm đúng quy định; đồng thời chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tiếp thu tối đa ý kiến của các thành viên Chính phủ trong quá trình xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp cùng các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan tổ chức soạn thảo dự án Luật Đất đai (sửa đổi), bảo đảm chất lượng, tiến độ và thời hạn theo quy định. TRƯỜNG PHONGĐÌNH PHONG 2 THỜI SỰ n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Ngày 21/7, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiếp tục ngày làm việc thứ hai, với nhiều nội dung quan trọng, trong đó có thảo luận về Đề án đổi mới mô hình phát triển Việt Nam; thảo luận quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan... Với đề xuất mới nhất của Bộ Công an, Bộ luật Hình sự (sửa đổi) chỉ còn quy định 4 tội danh có hình phạt tử hình, gồm: Phản bội Tổ quốc, giết người, khủng bố, sản xuất trái phép chất ma túy. Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV ẢNH: TTXVN Chính phủ thông qua đề xuất 7 chính sách của Luật Đất đai (sửa đổi) theo đề nghị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ẢNH: ĐÌNH PHONG Trung ương thảo luận về định hướng sửa đổi Luật Đất đai Sẽ chỉ còn 4 tội danh có mức phạt tử hình?
3 n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 THỜI SỰ Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đang diễn ra tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng. 4 BƯỚC CHUYỂN CHIẾN LƯỢC “RẤT ĐÚNG VÀ RẤT TRÚNG” Trong bài phát biểu quan trọng khai mạc hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng, các quyết sách được Trung ương thông qua phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược: Thứ nhất: nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và bộ máy Nhà nước; Thứ hai: quản trị thống nhất không gian phát triển, phát huy hiệu quả nguồn lực quốc gia; Thứ ba: xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người; Thứ tư: chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu, khả năng thích ứng và bảo vệ vững chắc đất nước”. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, PGS.TS Lê Quốc Lý nhận định, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập đến 4 bước chuyển chiến lược là “rất đúng và rất trúng”. “4 bước chuyển chiến lược là vô cùng quan trọng, đảm bảo cho cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi cuối cùng”, ông Lý nêu quan điểm. Phân tích thêm, PGS.TS Lê Quốc Lý nhấn mạnh vấn đề về công tác cán bộ: “Phải có cán bộ có đức, có tài thực sự thì mới đưa được 4 bước chuyển chiến lược đến thành công. Bởi thế, Trung ương đặt vấn đề về nâng cao chất lượng cán bộ trong giai đoạn hiện nay là lựa chọn đúng”. Theo ông Lý, cần không ngừng bổ sung và vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin - Tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn của Việt Nam, đồng thời tham khảo, học hỏi những kinh nghiệm hay của thế giới, tiếp thu tinh hoa phát triển của nhân loại, lấy kết quả thực tế làm thước đo. Nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh hiện nay, mô hình phát triển là rất quan trọng, ông Lý nhận định, để hiện thực hoá mục tiêu phát triển, phải có thể chế phù hợp đi kèm, phải có “luật chơi, cách chơi, người chơi” phù hợp. “Chúng ta đã vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Để phát triển hiệu quả trong thời gian tới, cần có cán bộ giỏi, cần số hoá nhanh, cần thủ tục ít, nhanh, gọn, cần phân cấp, ủy quyền rõ ràng, thưởng phạt phân minh và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, phải lấy kết quả cuối cùng để đánh giá hiệu quả. Phường, xã nào phát triển tốt thì được hỗ trợ thêm, cán bộ lãnh đạo được khen thưởng. Phường, xã nào kém phát triển thì xem xét lại công tác cán bộ, đảm bảo cơ chế không bao cấp”, ông nêu. KHÔNG ĐỂ TĂNG TRƯỞNG LÀM GIA TĂNG BẤT BÌNH ĐẲNG Ông Lê Quốc Lý cũng bày tỏ tâm đắc với phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rằng: Phát triển phải làm cho quy mô nền kinh tế lớn hơn, xã hội tốt đẹp hơn, con người phát triển toàn diện hơn, cộng đồng gắn kết và niềm tin được củng cố. Theo ông Lý, “đây là vấn đề lớn và khó, nhưng vô cùng quan trọng và cấp bách”. Để một đất nước giàu mạnh thì GDP phải tăng lên, GDP bình quân đầu người phải cao lên. Đây là yếu tố vật chất đầu tiên. Nhưng đi liền với điều này không thể không quan tâm vấn đề văn hóa, đạo đức, xã hội, bảo vệ môi trường bởi đây là các trụ cột của phát triển bền vững. “Do vậy, song song tăng trưởng kinh tế cao cần quan tâm mạnh mẽ phát triển văn hóa, đạo đức, giáo dục và bảo vệ môi trường, không được sao nhãng. Hơn nữa, khuyến khích phát triển kinh tế cần quan tâm đến con người, không để ai bị bỏ lại phía sau. Phải làm cho người giàu giàu hơn, người khá thành giàu, người trung bình thành khá, và người nghèo thành trung bình. Phải phát triển mạnh các quỹ an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội, các dịch vụ đào tạo, giáo dục, các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, trẻ em. Tiếp tục đẩy mạnh cơ chế tôn vinh, khen thưởng tấm gương người tốt, việc tốt, bài trừ dần những điều xấu, kẻ xấu, tăng cường kỷ cương, phép nước”, PGS.TS Lê Quốc Lý nêu. Ông Lý cho rằng, phải gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời, nghiên cứu, phát huy các giá trị văn hóa, hình thành công nghiệp văn hóa, biến giá trị văn hóa trở thành nguồn lực nuôi sống con người cả về vật chất và tinh thần. “Phải biến các giá trị văn hóa thành nguồn lực, thành tiền, chứ không phải chỉ duy trì như một giá trị vô hình”, ông nói. Ông Lý nhấn mạnh, trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, thước đo cuối cùng là chất lượng sống, cơ hội phát triển và hạnh phúc của Nhân dân. Đồng tình với quan điểm này, ông Lý nêu, phát triển phải làm cho người dân giàu lên, sống sung sướng hơn, tự do và hạnh phúc hơn. “Lấy phục vụ nhân dân làm kim chỉ nam và là thước đo đánh giá cán bộ lãnh đạo. Ở đâu dân còn đói, còn khổ… thì ở đó có lỗi của cán bộ lãnh đạo”, ông Lý nói. TRƯỜNG PHONG PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhận định, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu “các quyết sách được Trung ương thông qua phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược” là “rất đúng và rất trúng”, nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển của đất nước. Giàn không gian xuất khẩu thể hiện năng lực, trình độ của đội ngũ kỹ sư Việt Nam NGUỒN: BỘ KH&CN Để thực hiện thành công 4 bước chuyển chiến lược Tăng cường trao đổi lý luận, chính sách Chiều 21/7, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, tiếp Đoàn đại biểu Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (LDP) do ông Koichi Hagiuda, quyền Tổng Thư ký LDP làm Trưởng đoàn đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam. GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, trong tình hình hiện nay, Việt Nam và Nhật Bản cần tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới; đi sâu vào thực chất và hiệu quả các lĩnh vực hợp tác mới, nhất là các kết nối chiến lược đã được lãnh đạo cấp cao hai nước đặt ra. Với nền tảng hợp tác tích cực giữa hai nước trong thời gian qua, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng đánh giá cao chuyến thăm của quyền Tổng Thư ký LDP Koichi Hagiuda và đoàn, tạo dấu mốc mới trong việc tăng cường hơn nữa hợp tác trực tiếp giữa hai đảng, đồng thời đề nghị xây dựng cơ chế hợp tác, đối thoại lý luận và thảo luận chính sách thường niên giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản. Theo GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, cơ chế đối thoại này sẽ là diễn đàn để hai bên trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm trong xây dựng đảng, công tác lãnh đạo và đặc biệt là kinh nghiệm để vượt qua những thách thức mang tính thời đại, đưa mỗi nước cũng như quan hệ hợp tác Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản lên tầm cao mới. Bên cạnh đó, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cũng đề nghị thúc đẩy hợp tác giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương với Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản, nhất là Hội đồng Nghiên cứu chính sách của LDP, theo hướng thiết thực, thường xuyên và gắn nghiên cứu với tham vấn chính sách; tăng cường trao đổi đoàn nghiên cứu và chuyên gia... Quyền Tổng Thư ký LDP Koichi Hagiuda đánh giá cao những đề xuất về cơ chế đối thoại định kỳ giữa hai đảng trong các lĩnh vực mà hai bên cùng quan tâm như an ninh kinh tế, quốc phòng và năng lượng; cho biết sẽ chuyển những đề xuất này tới ban lãnh đạo LDP để thảo luận, nhằm sớm triển khai khung hợp tác phù hợp. Ông Koichi Hagiuda cho biết, LDP mong muốn thắt chặt hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực chiến lược và an ninh kinh tế như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn. GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, hai bên có thể kết hợp thế mạnh nguồn tài nguyên của Việt Nam với công nghệ tiên tiến của Nhật Bản để cùng tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Cũng tại buổi tiếp, hai bên thảo luận về các thách thức mang tính thời đại mà hai nước đã, đang phải đối mặt như già hóa dân số và thiếu hụt nguồn nhân lực. GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho biết, Việt Nam quan tâm nghiên cứu mô hình phát triển bền vững của Nhật Bản; đồng thời chia sẻ về những nỗ lực cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, dịch chuyển mạnh từ mô hình “quản lý nhà nước” sang “kiến tạo phát triển” với vai trò chủ động tham gia của người dân. PV (theo TTXVN) “Không để giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức, tình người; không để tăng trưởng làm gia tăng bất bình đẳng hoặc đẩy người yếu thế ra bên lề. Phải lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng, pháp luật và kỷ cương làm trụ cột; kết hợp pháp trị với đức trị, quyền với trách nhiệm. Thước đo cuối cùng là chất lượng sống, cơ hội phát triển và hạnh phúc của nhân dân” Tổng Bí thư, Chủ tịch nước TÔ LÂM PGS.TS Lê Quốc Lý ẢNH: PV
4 n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 KINH TẾ ĐIỂM NGHẼN NẰM Ở ĐÂU? Ngày 21/7, báo Tiền Phong tổ chức hội thảo “Tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước: Từ sắp xếp nguồn lực đến dẫn dắt tăng trưởng”. Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, khu vực DNNN thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, xuất hiện nhiều doanh nghiệp quy mô lớn giữ vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực trọng yếu, đóng góp quan trọng cho ngân sách, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, theo ông Hiển, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với nguồn lực đang nắm giữ cũng như yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Tiến độ cơ cấu lại, cổ phần hóa và thoái vốn còn chậm, đặc biệt trong giai đoạn 2021-2025; một số doanh nghiệp tiếp tục thua lỗ, trong khi năng suất lao động, năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo còn hạn chế. Một trong những vấn đề lớn được ông Hiển đặt ra là phải tách bạch rõ nhiệm vụ kinh doanh với nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ công ích. Theo ông, cần ưu tiên tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế để DNNN có đủ quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh nhưng vẫn bảo đảm cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Ông Nguyễn Đức Hiển cũng nhấn mạnh cần phân định rõ vai trò của từng nhóm doanh nghiệp, tránh tình trạng DNNN quy mô lớn làm thay vai trò của doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc tái cơ cấu không chỉ dừng ở sắp xếp doanh nghiệp mà phải chuyển sang cơ cấu lại và phân bổ lại nguồn lực, tập trung xây dựng các doanh nghiệp đứng đầu chuỗi trong các lĩnh vực hạ tầng chiến lược, công nghệ nền tảng, ngành thiết yếu hoặc những lĩnh vực khu vực tư nhân chưa đủ khả năng đầu tư. Theo số liệu của Cục Phát triển DNNN (Bộ Tài chính), sau hơn ba thập kỷ đổi mới, số DNNN đã giảm từ hơn 12.000 doanh nghiệp xuống còn 695 vào cuối năm 2025, gồm 497 doanh nghiệp do Nhà nước nắm 100% vốn và 198 doanh nghiệp có vốn Nhà nước chi phối. Khối DNNN hiện quản lý khoảng 4,5 triệu tỷ đồng tài sản, đạt doanh thu gần 2,9 triệu tỷ đồng và đóng góp ngân sách khoảng 390.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến hết năm 2025 mới có 180/676 doanh nghiệp hoàn thành đề án cơ cấu lại; chưa có doanh nghiệp nào hoàn tất cổ phần hóa, trong khi chỉ 17/146 doanh nghiệp hoàn thành thoái vốn. Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Nguyễn Ngọc Anh, đại diện Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là yêu cầu phải hoàn tất xử lý tài chính và phương án sử dụng đất trước khi cổ phần hóa. Điển hình như quá trình cổ phần hóa Tổng Công ty Giấy Việt Nam triển khai từ năm 2015, đến nay vẫn chưa thể hoàn tất do vướng mắc Dự án bột giấy Phương Nam cùng nhiều tồn đọng tài chính. Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu và địa phương trong phê duyệt phương án sử dụng đất còn thiếu đồng bộ, khiến tiến độ cổ phần hóa tiếp tục bị kéo dài. Trong khi đó, các doanh nghiệp còn lại do Bộ Công Thương quản lý chủ yếu quy mô nhỏ, hiệu quả thấp... Ông Bùi Khắc Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, vấn đề cốt lõi của tái cơ cấu không phải là cổ phần hóa hay chuyển giao doanh nghiệp, mà là nâng cao hiệu quả quản trị. Theo ông Hiền, Nhà nước hiện giao vốn, đất đai và nhiều tài sản cho doanh nghiệp nhưng chưa trao đầy đủ quyền khai thác, sử dụng như một nguồn lực kinh doanh. Doanh nghiệp quản lý khối tài sản rất lớn nhưng không có quyền chủ động khai thác hoặc huy động vốn từ các tài sản đó, trong khi vẫn phải bảo toàn và phát triển vốn. Vì vậy, cần xác định rõ đâu là tài sản doanh nghiệp được quyền sử dụng để kinh doanh và đâu là tài sản công chỉ giao doanh nghiệp quản lý, vận hành. Ông Hiền cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm giữa cơ quan đại diện chủ sở hữu, Bộ Tài chính, các bộ quản lý ngành và SCIC; đồng thời sớm hoàn thiện mô hình hoạt động của SCIC, nhất là cơ chế tiếp nhận và xử lý các doanh nghiệp còn tồn tại về tài chính, thay vì chỉ tiếp nhận doanh nghiệp hoạt động hiệu quả. “PHÁ” TÂM LÝ E NGẠI, SỢ SAI Phân tích nguyên nhân khiến tiến trình tái cơ cấu chậm, ông Doãn Thanh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước (Bộ Tài chính), cho rằng ngoài những bất cập về thể chế, nguyên nhân chủ quan là năng lực thực thi và tâm lý e ngại, sợ sai của đội ngũ cán bộ. Theo ông Tuấn, việc còn nhiều tầng nấc quản lý, chưa phân cấp, phân quyền triệt để khiến nhiều cơ quan phải xin ý kiến, xin phê duyệt ở nhiều cấp để bảo đảm an toàn, làm kéo dài thời gian xử lý công việc và có thể bỏ lỡ cơ hội phát triển. Ông Tuấn đề xuất ba giải pháp trọng tâm gồm: xây dựng cơ chế bảo vệ người thực thi khi làm đúng quy định và không vụ lợi; đơn giản hóa, thống nhất khung pháp lý về tái cơ cấu, đặc biệt là trong định giá tài sản; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát sau thực hiện. Theo ông Tuấn, những định hướng này đang được thể chế hóa thông qua các dự thảo nghị quyết và văn bản hướng dẫn của Chính phủ. Bà Đoàn Thị Kim Dung, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính, cho rằng cơ cấu lại DNNN không đơn thuần là giảm số lượng doanh Sau hơn 30 năm đổi mới, số lượng doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đã giảm mạnh nhưng hiệu quả hoạt động vẫn chưa tương xứng với nguồn lực đang nắm giữ. Tại hội thảo do báo Tiền Phong tổ chức, các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp cho rằng, để DNNN thực sự giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng theo tinh thần Nghị quyết 79, cần tháo gỡ đồng bộ điểm nghẽn về thể chế, quản trị, nguồn lực và cơ chế thực thi. Tập đoàn Viettel đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế Kiến tạo những đầu tàu Đến lúc chấm dứt cơ chế "vừa đá bóng, vừa thổi còi" TÁI CƠ CẤU DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC: Hạ tầng đường cao tốc góp phần thúc đẩy kinh tế GS.TS Hoàng Văn Cường - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân: Tiến trình tái cơ cấu DNNN đang bước vào giai đoạn mới với yêu cầu thay đổi không chỉ về mô hình tổ chức mà còn cả tư duy quản trị. Việc một cơ quan vừa thực hiện chức năng quản lý nhà nước, vừa đại diện chủ sở hữu doanh nghiệp đã tạo ra tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi”, làm giảm tính minh bạch và hạn chế tính chủ động của doanh nghiệp. Vì vậy, cần xây dựng mô hình quản trị mới, trong đó cơ quan quản lý nhà nước tập trung hoạch định chính sách, còn hoạt động đầu tư, quản lý vốn được giao cho tổ chức chuyên trách vận hành theo cơ chế thị trường. Để nâng cao hiệu quả quản trị, nhiều ý kiến đề xuất phân loại DNNN thành 3 nhóm. Nhóm thứ nhất là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực thiết yếu mà Nhà nước cần trực tiếp nắm giữ. Nhóm thứ hai gồm các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công hoặc hoạt động trong lĩnh vực thị trường chưa đủ hấp dẫn đối với khu vực tư nhân; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia. Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp hoạt động theo cơ chế thị trường, trong đó vốn nhà nước được sử dụng như công cụ đầu tư chiến lược hỗ trợ các ngành, lĩnh vực có tiềm năng phát triển.
5 KINH TẾ n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 tăng trưởng Gỡ “nút thắt” vốn, tài chính và đất đai Ông Đào Trọng Cường, Phó Tổng Giám đốc Vinachem cho biết, quá trình tái cơ cấu của tập đoàn thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực. Đến tháng 6/2025, Công ty mẹ Vinachem đã xóa hết lỗ lũy kế, hoàn thành mục tiêu theo chỉ đạo của Chính phủ, tạo nền tảng tài chính vững chắc cho giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, theo ông Cường, quá trình tái cơ cấu vẫn còn ba điểm nghẽn lớn là cơ chế tài chính, nguồn vốn và đất đai. Nếu có các giải pháp đồng bộ, đặc biệt là cơ chế đặc thù hoặc một nghị quyết riêng để xử lý các tồn đọng, tiến trình cổ phần hóa và cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước sẽ được đẩy nhanh hơn. Đối với ngành hóa chất, nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi các dự án phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về công nghệ, bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Vì vậy, Vinachem rất cần các nguồn vốn trung và dài hạn ổn định để triển khai các dự án chiến lược. Ông Cường cũng cho biết, với các dự án chậm tiến độ trước đây như Đạm Ninh Bình, DAP số 2 và Đạm Hà Bắc, khó khăn chủ yếu còn lại là hoàn tất đàm phán và quyết toán dự án. Đồng thời, Vinachem kiến nghị sớm hình thành các khu công nghiệp hóa chất tập trung để tăng liên kết chuỗi, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực xử lý môi trường và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm. Tăng vốn điều lệ là bước ngoặt Theo ông Trần Công Hòa, Thành viên HĐTV Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), tái cơ cấu DNNN cần được triển khai đồng bộ trên ba trụ cột gồm tái cơ cấu tài chính, đổi mới quản trị doanh nghiệp và tái cơ cấu hoạt động, thị trường. Trong đó, tái cơ cấu tài chính, đặc biệt là tăng cường năng lực vốn chủ sở hữu, là yếu tố then chốt tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững. Ông Hòa cho biết, đối với VEC, việc được tăng vốn điều lệ từ hơn 1.100 tỷ đồng lên trên 39.000 tỷ đồng trong năm 2025 là bước ngoặt mang tính quyết định. Trước đây, quy mô vốn quá nhỏ so với khối lượng tài sản và các dự án hạ tầng mà doanh nghiệp quản lý khiến hệ số nợ ở mức rất cao, hạn chế khả năng tiếp cận tín dụng và gần như không thể huy động thêm nguồn lực để đầu tư các dự án mới. Điều này khiến VEC bỏ lỡ nhiều cơ hội tham gia các công trình hạ tầng trọng điểm của quốc gia. Khi năng lực tài chính được củng cố, VEC đã có điều kiện huy động thêm nguồn vốn xã hội để triển khai hàng loạt dự án quan trọng như mở rộng cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, Nội Bài - Lào Cai và đầu tư tuyến Vành đai 4 Hà Nội. Theo ông Hòa, thực tiễn của VEC cho thấy, nếu tái cơ cấu được thực hiện đúng hướng, đồng bộ và tháo gỡ được nút thắt về nguồn lực tài chính, doanh nghiệp nhà nước sẽ phát huy hiệu quả, nâng cao được năng lực cạnh tranh. Trao thêm quyền để tăng tốc thoái vốn Ông Vũ Trí Thức, Phó Tổng Giám đốc SCIC cho rằng, quá trình tái cơ cấu, thoái vốn và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước thời gian qua nhìn chung được triển khai thuận lợi nhờ hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả trong giai đoạn tới, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Theo ông Thức, bên cạnh việc rà soát các khó khăn của doanh nghiệp và nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế, tái cơ cấu vốn cần được thực hiện linh hoạt hơn thông qua các tổ chức chuyên nghiệp, chuyên trách. SCIC đã thực hiện thoái vốn tại hàng nghìn doanh nghiệp nên có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Thực tế, để hoàn thành kế hoạch thoái vốn khoảng 50 doanh nghiệp giai đoạn 2021-2025, nhiều trường hợp phải định giá, đấu giá nhiều lần và áp dụng các phương thức khác nhau mới đạt kết quả. Điều đó cho thấy thoái vốn là công việc đòi hỏi chuyên môn sâu, kinh nghiệm và khả năng xử lý linh hoạt theo diễn biến thị trường. Ông Thức cũng cho biết, quy trình xác định giá trị doanh nghiệp và tổ chức đấu giá hiện nay thường kéo dài từ 3-6 tháng, trong khi thị trường biến động rất nhanh, khiến nhiều thương vụ không đạt kết quả như kỳ vọng. Vì vậy, ông đề xuất cần mạnh dạn trao thêm quyền cho các tổ chức chuyên biệt về đầu tư và kinh doanh vốn để chủ động hơn trong quá trình thoái vốn, qua đó đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước. NHÓM PV nghiệp hay cổ phần hóa theo chỉ tiêu, mà phải xác định đúng vai trò của DNNN trong nền kinh tế. Theo bà Dung, mục tiêu cốt lõi là tập trung nguồn lực vào những ngành, lĩnh vực then chốt, đồng thời xử lý dứt điểm các doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả. Nhà nước cần tránh tình trạng sở hữu dàn trải, vì dễ làm lẫn lộn giữa mục tiêu kinh doanh với nhiệm vụ công ích, làm suy giảm kỷ luật tài chính và gia tăng rủi ro cho ngân sách. Ở góc độ thị trường vốn, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết hiện có 789 doanh nghiệp có nguồn gốc từ DNNN cổ phần hóa, chiếm khoảng 50% tổng số công ty đại chúng trên thị trường chứng khoán. Riêng trên HoSE, nhóm doanh nghiệp này đóng góp khoảng 30% giá trị vốn hóa thị trường với nhiều cổ phiếu trụ cột như Vietcombank, BIDV, PV Gas, ACV hay BSR. Theo ông Thu, ngoài những vướng mắc về cơ chế, nguyên nhân lớn nhất khiến cổ phần hóa và thoái vốn chậm là tâm lý e ngại, sợ sai. Ông đề xuất gắn cổ phần hóa với nghĩa vụ niêm yết trên thị trường chứng khoán theo đúng quy định pháp luật, đồng thời mạnh dạn giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại các lĩnh vực không cốt lõi để tăng lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng và huy động thêm nguồn lực xã hội. XỬ LÝ DỨT ĐIỂM TỒN ĐỌNG TRƯỚC KHI TÁI CƠ CẤU Đưa ra khuyến nghị chính sách, ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khoá XVI, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội cho rằng, tái cơ cấu DNNN cần bám sát tinh thần Nghị quyết 79, hướng tới xây dựng khu vực DNNN thực sự giữ vai trò mở đường, dẫn dắt và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Theo ông Hiếu, trước hết cần xử lý dứt điểm các tồn đọng về tài chính, đất đai, nghĩa vụ pháp lý và các dự án kéo dài nhiều năm - những “nút thắt” đang cản trở quá trình cổ phần hóa và chuyển giao doanh nghiệp. Bộ Tài chính cần rà soát toàn diện, phân loại theo thẩm quyền để trình Quốc hội, Chính phủ hoặc nghiên cứu cơ chế đặc thù nhằm xử lý dứt điểm. Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng quản trị theo thông lệ quốc tế nhưng có chọn lọc, phù hợp với điều kiện Việt Nam; tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản trị hiện đại, tuyển dụng lãnh đạo chuyên nghiệp và thành viên hội đồng quản trị độc lập. Ông Hiếu cũng đề nghị chuyển mạnh từ tư duy sắp xếp, thoái vốn theo kế hoạch hành chính sang cơ chế thị trường. Việc bán vốn phải dựa trên nhu cầu của thị trường và triển vọng phát triển của doanh nghiệp, thay vì chỉ căn cứ vào giá trị tài sản. NHÓM PV ẢNH: NHƯ Ý Ông Phan Đức Hiếu đề xuất sớm nâng cấp Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) thành một quỹ đầu tư nhà nước chuyên nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 79, được trao quyền chủ động hơn trong quản lý danh mục đầu tư, mua bán và tái cơ cấu vốn theo nguyên tắc thị trường. Đây sẽ là bước đi quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước, đồng thời tăng sức cạnh tranh và phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực DNNN trong giai đoạn phát triển mới. Ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khoá XVI, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương
6 n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 KHOA GIÁO Giai đoạn 2024 - 2026 đánh dấu xu hướng suy giảm rõ rệt về vị thế của điểm thi tốt nghiệp THPT tại các trường đại học tốp đầu. Từng là cánh cửa duy nhất và chiếm phần lớn chỉ tiêu, phương thức xét điểm thi tốt nghiệp hiện đang bị thu hẹp đáng kể, nhường chỗ cho các phương thức tuyển sinh riêng có tính phân hóa cao hơn. KỲ THI RIÊNG LÊN NGÔI Bằng chứng là kỳ thi riêng do các đại học lớn tổ chức có số lượng thí sinh đăng ký dự thi, số trường đại học sử dụng kết quả để tuyển sinh ngày càng tăng. Kỳ thi đánh giá năng lực (HSA) của Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2024 ghi nhận 100.633 lượt thí sinh dự thi. Năm 2025 có 89.059 lượt thí sinh chính thức dự thi và năm 2026, con số này là 120.000 lượt thí sinh. Kỳ thi Đánh giá năng lực (V-ACT), Đại học Quốc gia TPHCM năm 2024 ghi nhận số lượng đăng ký 106.895 thí sinh. Năm 2025, với hơn 130.000 thí sinh đăng ký. Năm 2026, số thí sinh cán mốc kỷ lục mới với 137.376 thí sinh đăng ký dự thi đợt 1 (tăng 5,14% so với năm 2025), trong đó có hơn 135.000 thí sinh chính thức bước vào phòng thi. Kỳ thi đánh giá tư duy (TSA), Đại học Bách khoa Hà Nội năm 2024 thu hút hơn 20.000 thí sinh đăng ký với hơn 40.000 lượt thi. Năm 2025, tổng số lượng thí sinh dự thi đạt gần 30.000 thí sinh (đạt khoảng 70.000 lượt thi). Năm 2026, ghi nhận tổng số gần 60.000 thí sinh đăng ký dự thi. Kỳ thi đánh giá năng lực (SPT) Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 2024 đạt 11.537 thí sinh đăng ký dự thi. Năm 2025, 17.439 thí sinh đăng ký dự thi. Năm 2026 ghi nhận số lượng hồ sơ đăng ký đạt mức kỷ lục với gần 23.000 thí sinh, tăng gần 5.000 em so với năm trước. Số lượng các trường đại học sử dụng kết quả của những kỳ thi riêng này ngày càng tăng. Trong đó, kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TPHCM có số lượng các trường đại học sử dụng để tuyển sinh nhiều nhất là 118 trường (năm 2026), kế đến là kết quả kỳ thi HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội là 100 trường đại học sử dụng để xét tuyển; kết quả kỳ thi TSA của Đại học Bách khoa Hà Nội có gần 50 trường sử dụng, kết quả kỳ thi SPT có gần 40 trường đại học sử dụng. ĐIỂM THI TỐT NGHIỆP THPT "THẤT SỦNG" Sự "thất sủng" của điểm thi tốt nghiệp THPT thể hiện rõ nhất qua sự dịch chuyển chỉ tiêu của các trường đại học khối kinh tế và kỹ thuật hàng đầu. Câu chuyện của Đại học Kinh tế Quốc dân là minh chứng rõ ràng nhất cho lộ trình giảm lệ thuộc vào kỳ thi tốt nghiệp. Trước đây, nhà trường dành tới 70% chỉ tiêu cho phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Năm 2024, chỉ tiêu phương thức này giảm xuống còn khoảng 18%; năm 2025, tiếp tục giảm xuống mức kỷ lục 15%. Ngược lại, phương thức xét tuyển kết hợp (chứng chỉ quốc tế, điểm thi đánh giá năng lực/ tư duy) được đẩy lên chiếm tới 83% chỉ tiêu. Tuy nhiên, quy chế tuyển sinh năm 2025 của Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường không chia chỉ tiêu theo phương thức xét tuyển, quy đổi điểm chuẩn các phương thức về một thang điểm thống nhất, sử dụng bách phân vị trong tuyển sinh nên tỉ lệ chỉ tiêu theo các phương thức không còn. Thực tế, TS. Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân thống kê kết quả tuyển sinh cho thấy, số thí sinh trúng tuyển bằng phương thức kết hợp là 89%, trúng tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ 11%. Năm 2023, số thí sinh trúng tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp chiếm 25%, năm 2024 giảm còn 15%. Năm 2025, trước khi Bộ GD&ĐT yêu cầu không chia chỉ tiêu cho các phương thức xét tuyển, chỉ tiêu dành cho điểm thi tốt nghiệp THPT của Đại học Bách khoa Hà Nội giảm từ 50% (năm 2024) xuống chỉ còn 40%; 60% chỉ tiêu còn lại được phân bổ cho xét tuyển tài năng và kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA) do trường tổ chức. Các trường khối ngành Y Dược, dù vẫn duy trì tỷ trọng xét điểm tốt nghiệp cao hơn khối kỹ thuật/kinh tế do đặc thù ngành, nhưng năm 2025, các trường như Đại học Y Dược TPHCM tăng mạnh các tổ hợp xét tuyển kết hợp chứng chỉ tiếng Anh quốc tế để lọc thí sinh chất lượng cao. Năm nay, Trường Đại học Y Hà Nội lần đầu tiên sử dụng kết quả kỳ thi SPT của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội để tuyển sinh một số ngành đào tạo. Nguyên nhân cốt lõi khiến điểm thi tốt nghiệp THPT "mất giá" do kỳ thi tốt nghiệp THPT giữ vai trò "tốt nghiệp" hơn là "tuyển sinh". Mục tiêu chính của kỳ thi do Bộ GD&ĐT tổ chức là đánh giá xem học sinh có đủ điều kiện tốt nghiệp phổ thông hay không. Do đó, độ phân hóa của đề thi ở nhóm điểm 9 - 10 không đủ mạnh để các trường tốp đầu, vốn cần sàng lọc những học sinh xuất sắc nhất, tự tin lựa chọn. Thực tế năm 2024 và kể cả năm 2025 khi áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới, dù đề thi có tính phân hóa tốt hơn ở một số môn, hiện tượng lệch phổ điểm ở một vài tổ hợp vẫn xảy ra. Sự thiếu ổn định này khiến các trường đại học lo ngại về rủi ro "lọt lưới" nhân tài hoặc tiêu chí phụ quá phức tạp khi có quá nhiều thí sinh cùng mức điểm. Các trường đại học tốp đầu có xu hướng ưu tiên những thí sinh có tư duy toàn diện, năng lực ngoại ngữ tốt hoặc năng lực chuyên biệt. Chứng chỉ quốc tế (SAT, ACT, IELTS) được xem là bộ thước đo chuẩn hóa, đánh giá được khả năng hội nhập và học tập bằng tiếng Anh của sinh viên. Kỳ thi riêng thiết kế cấu trúc đề thi tiệm cận với kiến thức đại học, kiểm tra tư duy logic và giải quyết vấn đề chứ không đơn thuần là kiểm tra kiến thức ghi nhớ. HOA BAN Vị trí của kỳ thi tốt nghiệp THPT trong tuyển sinh đại học tại các trường tốp đầu đang mất dần vai trò chủ đạo sau 12 năm triển khai. Năm 2025, Đại học Kinh tế Quốc dân ghi nhận 22.000 thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ từ 5.5 IELTS trở lên đăng ký nguyện vọng xét tuyển. Năm nay, con số này là 23.000 thí sinh. Khoảng 16.000 thí sinh đăng ký có kết quả thi HSA và V-ACT của hai đại học quốc gia đạt từ 85/150 và 700/1.200 điểm trở lên; gần 1.000 thí sinh có kết quả thi TSA của Đại học Bách khoa Hà Nội. Năm 2024, Trường Đại học Y Dược TPHCM ghi nhận có 1.367 thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, SAT đạt điều kiện đăng ký xét tuyển vào trường. Năm 2025, con số này là 1.700 em và năm nay là 2.300 em. Thí sinh tham gia các kỳ thi riêng về đánh giá năng lực, đánh giá tư duy năm 2026 của Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Bách khoa Hà Nội ẢNH: NTCC TIẾP BÀI "CÓ NÊN DUY TRÌ MỘT KỲ THI HAI MỤC TIÊU"? Mất dần vai trò trong tuyển sinh tại các trường tốp đầu Biểu đồ so sánh số lượng thí sinh/lượt thí sinh tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy của một số đại học, trường đại học ẢNH: NGHIÊM HUÊ
7 n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 KHOA GIÁO TRÊN 85% SGK ĐÃ VỀ ĐẾN ĐỊA PHƯƠNG Đại diện NXB Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) chia sẻ với phóng viên báo Tiền Phong, công tác tập huấn sử dụng bộ SGK thống nhất toàn quốc hiện được triển khai theo đúng kế hoạch và dự kiến hoàn tất vào cuối tháng 7. SGK cho từng môn học hoặc hoạt động giáo dục ở các khối lớp được tổ chức tập huấn qua hai đợt (tháng 6, tháng 7). Trong thời gian triển khai nhiều bộ SGK (giai đoạn 2020-2025), NXBGDVN đã tổ chức tập huấn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống cho giáo viên tại các địa phương. Đây cũng là bộ sách được lựa chọn triển khai 1 bộ SGK thống nhất toàn quốc. Do đó, số lượng giáo viên phải làm quen với bộ sách mới không lớn. Dù sử dụng bộ SGK nào trước đây, giáo viên vẫn tổ chức dạy học và đánh giá học sinh trên nền tảng chương trình giáo dục phổ thông 2018. Để phục vụ hơn 19 triệu học sinh phổ thông trong năm học 2026-2027, NXBGDVN đã chủ động chuẩn bị các khâu đấu thầu, in ấn và phát hành từ cuối năm 2025 ngay sau khi Bộ GD&ĐT ban hành quyết định về bộ SGK giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc. Báo cáo với Bộ GD&ĐT, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc NXBGDVN Việt Nam Nguyễn Tiến Thanh cho biết, đơn vị đã rà soát, chỉnh lí, cập nhật nội dung SGK theo yêu cầu của Hội đồng Quốc gia thẩm định và Bộ GD&ĐT để phục vụ việc cung ứng sách năm học 2026-2027. NXBGDVN có chính sách khuyến khích các đơn vị phát hành chủ động khảo sát nhu cầu thị trường, tính toán và xây dựng kế hoạch đặt hàng sớm; nâng cao chất lượng dự báo bám sát thực tế. Nhà xuất bản có đủ thời gian lập kế hoạch tổ chức sản xuất, đấu thầu dịch vụ in ấn, vận chuyển sách, đảm bảo cung ứng đầy đủ, kịp thời cho giáo viên, học sinh trước 15/8, không để xảy ra thiếu sách. Tính đến ngày 20/7, tỉ lệ nhập kho SGK đã đạt trên 99%, tỉ lệ phát hành đến các địa phương đạt trên 85,2%. Theo ông Nguyễn Tiến Thanh, năm học 2026-2027, nhà xuất bản phát hành tổng cộng 204,47 triệu bản SGK và 37,32 triệu bản sách bài tập. NXBGDVN đề nghị Bộ GD&ĐT nghiên cứu, chỉ đạo các sở GD&ĐT xây dựng kế hoạch khả thi theo lộ trình, trước hết phải ổn định tình hình sử dụng SGK của năm học 2026-2027. Địa phương cần xây dựng kế hoạch cụ thể cho năm học 20272028 theo đúng quy định để NXBGDVN chủ động in, phát hành đúng số lượng, chủng loại SGK, tránh tình trạng thừa thiếu gây đọng vốn, lãng phí. Nhằm đảm bảo an toàn, an ninh SGK, NXBGDVN đang tích cực triển khai kế hoạch in bổ sung SGK dự phòng để chủ động ứng phó với thiên tai, lũ lụt, biến động dân cư cũng như tình trạng tăng số lượng học sinh cục bộ tại từng địa phương. Hệ thống phân phối được triển khai đồng bộ từ các chi nhánh NXBGDVN và công ty phát hành tại các miền Bắc, Trung, Nam và đồng bằng sông Cửu Long đến các công ty sách-thiết bị giáo dục địa phương và các cơ sở giáo dục. Ngoài ra, các công ty còn mở rộng hệ thống cửa hàng bán lẻ và kênh bán trực tuyến để đáp ứng kịp thời nhu cầu mua sắm của phụ huynh và học sinh. NHỮNG ĐỊA PHƯƠNG ĐẦU TIÊN MIỄN PHÍ SGK TPHCM áp dụng chính sách hỗ trợ SGK cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Học sinh thụ hưởng theo hình thức mượn và trả sách hằng năm. Tổng kinh phí dự kiến là 567 tỷ đồng. Tỉnh Quảng Ninh triển khai chính sách hỗ trợ toàn diện cho tất cả học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Việc cung cấp sách được thực hiện qua hình thức mượn-trả hằng năm thông qua hệ thống thư viện nhà trường. Thành phố Huế áp dụng chương trình miễn phí SGK rộng rãi cho toàn bộ các khối lớp từ lớp 1 đến lớp 12. Học sinh tiếp cận theo mô hình mượn và trả hằng năm qua thư viện. Tỉnh Cà Mau tập trung nguồn lực hỗ trợ miễn phí SGK cho học sinh cấp tiểu học. Chính sách này được vận hành theo hình thức mượn-trả hằng năm qua hệ thống thư viện. Tại xã Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng), chính sách miễn phí SGK bao phủ toàn bộ các khối lớp từ lớp 1 đến lớp 12. Hình thức triển khai là cho học sinh mượn và trả sách hằng năm thông qua thư viện. Phường Đồng Xoài (Đồng Nai) thực hiện hỗ trợ SGK cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 10. Địa phương xây dựng mô hình thư viện SGK dùng chung để học sinh chủ động khai thác và sử dụng. Tại xã Bù Đăng (Đồng Nai), đối tượng áp dụng là học sinh từ lớp 1 đến lớp 9 (cấp Tiểu học và Trung học cơ sở). Tương tự phường Đồng Xoài, chính sách được triển khai thông qua mô hình thư viện SGK dùng chung. Nghị định số 271/2026 của Chính phủ quy định về miễn phí SGK giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Nghị định nêu rõ áp dụng hình thức mượn - trả để tái sử dụng SGK nhiều lần, ưu tiên tận dụng tối đa số lượng SGK hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công. Vào đầu năm học hoặc mỗi học kì, mỗi học sinh được mượn 1 bộ SGK đầy đủ các môn học/hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lí sau khi kết thúc năm học hoặc học kì đó. Nghị định nêu rõ, từ năm học 2029-2030, miễn phí SGK cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách (hoặc xã hội hóa) được khuyến khích thực hiện miễn phí SGK sớm hơn quy định trên; ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương. NGHIÊM HUÊ Năm học 2026-2027, học sinh cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa (SGK) do NXB Giáo dục Việt Nam xuất bản và phát hành. Sau 5 năm triển khai nhiều bộ sách, năm học này, giáo viên tại các địa phương tập huấn xuyên hè để bước vào một chu trình mới, thống nhất 1 bộ SGK trên toàn quốc. Nhiều địa phương miễn phí sách giáo khoa cho học sinh Học sinh Trường THCS Nguyễn Du, Hoàn Kiếm trong tiết học ẢNH: TRỌNG QUÂN Chính phủ đặt mục tiêu năm học 2029-2030 sẽ miễn phí SGK cho học sinh trên toàn quốc. Như vậy, cùng với việc miễn học phí từ lớp 1 đến lớp 12, sắp tới học sinh toàn quốc sẽ được miễn phí SGK theo hình thức mượn-trả. Theo đó, trên mạng xã hội xuất hiện thông tin liên quan đến điểm thi tốt nghiệp THPT của thí sinh H.P.N là con gái của Hiệu phó Trường THPT Lương Tài. Theo phản ánh, thầy Hiệu phó đã sắp xếp cho giám thị giải luôn đề Toán và Tiếng Anh cho N. Thí sinh này được 10 điểm môn Toán. Ngoài ra, một thí sinh khác ngồi cạnh thí sinh N. chép bài của N. cũng được 9,5 điểm môn Toán. Làm việc với phóng viên báo Tiền Phong, lãnh đạo Phòng Quản lý chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh cho biết, sau khi nắm được phản ánh từ mạng xã hội về điểm thi tốt nghiệp THPT của thí sinh H.P.N ở Trường THPT Lương Tài, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh đã yêu cầu Phòng Quản lý chất lượng giáo dục làm việc với các bên có liên quan. Qua làm việc, các lãnh đạo, thư ký, giám thị, giám sát phòng thi tại phòng thi theo phản ánh và tổ kiểm tra công tác coi thi tại điểm thi Trường THPT Lương Tài cho biết điểm thi đã thực hiện đúng quy chế thi và văn bản hướng dẫn, giám thị tại phòng thi không nhắc bài và giải bài thi cho bất kỳ thí sinh nào, kể cả thí sinh H.P.N. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Hoàng Văn Quý - Hiệu trưởng Trường THPT Lương Tài cho biết, khi nhận được thông tin phản ánh trên mạng xã hội, Ban Giám hiệu Trường THPT Lương Tài đã làm việc với hiệu phó có con là thí sinh H.P.N. Thầy hiệu phó này cho biết không tham gia hội đồng thi tại Trường THPT Lương Tài và không có động thái tác động điểm thi của con mình. Cũng theo ông Quý, Hiệu phó Trường THPT Lương Tài là Phó Trưởng điểm thi tại Trường THPT Lương Tài đánh giá kỳ thi tốt nghiệp THPT ở đây diễn ra bình thường, đúng quy chế. Theo vị đại diện Sở GD&ĐT Bắc Ninh, để có kết luận cuối cùng, Sở và Trường THPT Lương Tài đã đề nghị cơ quan công an địa phương phối hợp để xác minh, làm rõ. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông H.Đ.L., Phó Hiệu trưởng Trường THPT Lương Tài (Bắc Ninh) cho biết, ông không can thiệp để giám thị giải bài thi tốt nghiệp giúp con gái mình. NGUYỄN THẮNG Xác minh thông tin tố giám thị làm bài hộ con gái hiệu phó Trường THPT Lương Tài ẢNH: T.D Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh, Cơ quan Công an đang xác minh thông tin trên mạng xã hội liên quan điểm thi tốt nghiệp tại Trường THPT Lương Tài.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==