9 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 doanh trại, tiếng còi báo động bất ngờ vang lên. Máy bay Mỹ xuất hiện trên bầu trời Vinh. Không một giây chần chừ, người lính vừa chuẩn bị về phép lập tức đặt ba lô xuống. Tờ giấy nghỉ phép còn chưa kịp sử dụng, anh quay ngược trở lại trận địa. NGÃ XUỐNG GIỮA TRẬN ĐỊA, TAY VẪN NẮM CHẶT LÁ CỜ CHỈ HUY Chiều 5/8/1964 trở thành một trong những dấu son đầu tiên của Quân chủng Phòng không - Không quân trong cuộc đối đầu với không quân Mỹ. Ngay trong đợt oanh kích đầu tiên, Đại đội 138 cùng các đơn vị Trung đoàn 280 chiến đấu quyết liệt, góp phần bắn rơi nhiều máy bay địch. Sau trận đầu, người lính Phan Đăng Cát biết cuộc chiến chưa kết thúc. Anh chủ động trả lại giấy phép nghỉ. Phần quà định mang về cho gia đình được chia hết cho đồng đội. Anh chọn ở lại. Ở lại với khẩu pháo, với trận địa và với trách nhiệm của một người chỉ huy. 16 giờ 30 phút, đợt không kích thứ hai bắt đầu. Hàng loạt quả rốc-két trút xuống trận địa Đại đội 138. Đất đá tung lên mù mịt, công sự rung chuyển. Nhiều chiến sĩ bị thương, nhiều người đã hy sinh. Giữa biển lửa ấy, người lính Phan Đăng Cát vẫn đứng trên vị trí chỉ huy, trong tay là lá cờ đỏ sao vàng dùng để điều khiển khẩu đội ngắm bắn. Lần thứ nhất, một mảnh rốc-két găm vào cánh tay, anh tự băng bó, tiếp tục chỉ huy. Lần thứ hai, mảnh đạn xuyên vào đùi, anh vẫn không rời vị trí. Lần thứ ba, một quả rốc-két nổ sát công sự. Mảnh đạn găm thẳng vào bụng anh, máu chảy xối xả. Đồng đội nhiều lần đề nghị đưa anh xuống phía sau cấp cứu, người khẩu đội trưởng chỉ lắc đầu. Trong những phút cuối cùng, Phan Đăng Cát vẫn dõng dạc hô lớn: “Tiếp tục chiến đấu để bảo vệ quê hương Bác! Quyết đánh đến cùng!”. Tiếng hô hòa vào tiếng pháo, tiếng bom và khói lửa. Ít phút sau, người khẩu đội trưởng gục xuống bên chiến hào, bàn tay vẫn nắm chặt lá cờ chỉ huy. Anh hy sinh khi mới 23 tuổi. Hai ngày sau, giấy báo tử được gửi về quê. Cả gia đình chìm trong đau đớn. Người cha quỵ ngã trước tin dữ, người mẹ khóc cạn nước mắt, các em bàng hoàng không tin người anh cả sẽ không bao giờ trở về. Người vợ trẻ Hồ Thị Sâm nhiều lần ngất lịm khi hay tin chồng hy sinh. Điều khiến gia đình day dứt hơn cả là mãi nhiều năm sau họ mới biết, sáng hôm ấy Phan Đăng Cát đã được đơn vị cho nghỉ phép. Chiếc ba lô đã được xếp gọn, quà cho gia đình đã chuẩn bị đầy đủ, chỉ còn vài cây số nữa là anh có thể trở về. Nhưng tiếng còi báo động vang lên và người lính đã chọn đặt ba lô xuống để cầm lá cờ chỉ huy, trở lại trận địa. Cuộc trở về với gia đình khép lại ngay trong khoảnh khắc ấy. Lá cờ chỉ huy anh cầm trong trận đánh hiện được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Đó không chỉ là một hiện vật chiến tranh mà còn là biểu tượng của lòng quả cảm và sự hy sinh đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hạnh phúc riêng. Sau này, theo lời khuyên của gia đình chồng, chị Sâm đi thêm bước nữa. Nhưng suốt cuộc đời, chị và gia đình mới vẫn coi nhà liệt sĩ Phan Đăng Cát là người thân ruột thịt. Những ngày giỗ, Tết hay việc hiếu hỷ, hai gia đình vẫn luôn có mặt bên nhau. Khi chị và người chồng sau lần lượt qua đời, các con vẫn tiếp tục gìn giữ mối thâm tình ấy như một cách tri ân người đã hy sinh cho đất nước. Trong căn nhà tưởng niệm thơm mùi trầm, ông Phan Đăng Sơn lặng lẽ nhìn lên di ảnh người anh cả, xúc động: “Gia đình đau lắm, nhưng cũng tự hào. Chỉ thương nhất là anh ấy và mự Sâm chưa kịp có với nhau một đứa con...”. Ngoài hiên, gió khẽ lay những tán cây. Trên bàn thờ, lá cờ đỏ thắm vẫn nổi bật bên di ảnh người liệt sĩ. Như thể, hơn 60 năm sau ngày ngã xuống, bàn tay ấy vẫn siết chặt lá cờ chỉ huy, giữ trọn lời thề với Tổ quốc. T.H CHUYỆN HÔM NAY Dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của xã hội, bởi nó phản ánh cách Nhà nước nhìn nhận về tội phạm và cách ứng xử với con người. Đề xuất của Bộ Công an thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, từ 10 tội danh xuống còn 4 tội danh, vì thế không chỉ là thay đổi kỹ thuật lập pháp mà còn cho thấy một bước dịch chuyển trong tư duy pháp lý. Nếu được Quốc hội thông qua, Bộ luật Hình sự sẽ chỉ còn bốn tội danh có thể áp dụng án tử hình: phản bội Tổ quốc, giết người, khủng bố và sản xuất trái phép chất ma túy. Đó đều là những hành vi gây hậu quả đặc biệt lớn đối với xã hội, an ninh quốc gia hoặc tính mạng con người. Điều đáng chú ý là cùng với việc thu hẹp án tử hình, dự thảo lại tăng mạnh nhiều mức phạt tiền và nâng ngưỡng xử lý đối với các hành vi phạm tội về kinh tế. Điều đó cho thấy sự thay đổi không phải là “nới lỏng” hình sự, mà là điều chỉnh công cụ trừng phạt theo hướng phù hợp hơn với bối cảnh phát triển của đất nước. Khi nền kinh tế thay đổi, giá trị đồng tiền thay đổi thì mức xử phạt cũng cần được cập nhật để đủ sức răn đe, tránh tình trạng chế tài trở nên lạc hậu. Tuy nhiên, nhân văn không đồng nghĩa với dễ dãi. Việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội danh chắc chắn sẽ khiến nhiều người băn khoăn, nhất là với các tội phạm ma túy hay xâm hại trẻ em - những loại tội phạm luôn gây phẫn nộ trong dư luận. Những lo ngại ấy là có cơ sở, bởi người dân luôn mong muốn pháp luật đủ sức bảo vệ người vô tội và tạo ra sự công bằng cho nạn nhân. Nhưng sức mạnh của pháp luật không chỉ nằm ở mức hình phạt cao đến đâu. Điều quan trọng hơn là khả năng phát hiện nhanh, điều tra chính xác, truy tố nghiêm minh, xét xử công bằng và thi hành án hiệu quả. Một bản án nghiêm khắc nhưng hiếm khi được thực thi đầy đủ sẽ không có nhiều ý nghĩa bằng một hệ thống tư pháp hoạt động minh bạch, chắc chắn và không để lọt tội phạm. Ở góc độ hội nhập quốc tế, việc thu hẹp án tử hình còn góp phần tháo gỡ nhiều rào cản trong hợp tác về dẫn độ, tương trợ tư pháp và đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia. Không ít quốc gia từ chối dẫn độ nếu người bị yêu cầu có nguy cơ bị tuyên án tử hình. Khi chính sách hình sự tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế, hiệu quả hợp tác pháp lý cũng có thêm cơ sở để mở rộng. Pháp luật luôn phải tìm điểm cân bằng giữa hai yêu cầu tưởng như đối lập: đủ nghiêm để bảo vệ xã hội và đủ nhân văn để bảo vệ quyền con người. Đó không phải là sự mềm yếu, mà là biểu hiện của một nền tư pháp trưởng thành. Khoan hồng không có nghĩa là khoan nhượng. Thu hẹp án tử hình, từng gây tranh cãi tại các kỳ họp Quốc hội trước đây, cũng không đồng nghĩa với giảm quyết tâm đấu tranh phòng, chống tội phạm. Điều người dân kỳ vọng không chỉ là bản án nặng hay nhẹ, mà là một nền công lý công bằng, nghiêm minh và đáng tin cậy. Đó mới là sức mạnh bền vững của pháp luật trong một Nhà nước pháp quyền. N.T Khoan hồng, không khoan nhượng TIẾP THEO TRANG 1 đến chính là điều kiện sống còn để bảo vệ tính mạng du khách và uy tín quốc gia. Bất kỳ sự đánh đổi an toàn lấy lợi ích kinh tế ngắn hạn nào cũng đều là một tội ác đối với thương hiệu du lịch Việt Nam”, ông nhấn mạnh. AN TOÀN PHẢI ĐẶT LÊN HÀNG ĐẦU Ngoài yêu cầu siết chặt với các tuyến đường thủy hay trekking, công điện lần này còn đặc biệt nhấn mạnh việc bảo đảm quy chuẩn đối với những loại hình du lịch mới như bay dù lượn, lặn ngắm san hô, đi bộ dưới biển hay du lịch thám hiểm. Đây đều là những sản phẩm đang phát triển nhanh tại Việt Nam. Dù lượn ở Mù Cang Chải, bán đảo Sơn Trà; lặn biển ở Nha Trang, Phú Quốc hay Cù Lao Chàm; đi bộ dưới biển ở Phú Quốc... thu hút ngày càng nhiều du khách nhờ yếu tố trải nghiệm và hình ảnh đẹp trên mạng xã hội. Song chính tính chất mạo hiểm của các sản phẩm này đòi hỏi quy trình an toàn phải được đặt lên hàng đầu, từ tiêu chuẩn thiết bị, năng lực hướng dẫn viên đến việc đánh giá điều kiện thời tiết theo từng ngày. Đây chính là khoảng trống không nhỏ trong thói quen du lịch hiện nay. Trên thực tế, theo hướng dẫn viên Hoàng Anh Tuấn (Công ty lữ hành Alleztours), không ít người sẵn sàng dành nhiều tuần để tìm địa điểm chụp ảnh đẹp, nhưng lại không dành vài phút để kiểm tra cảnh báo thời tiết trước chuyến đi. Nhiều du khách lần đầu trekking mang theo quần áo đẹp để chụp ảnh nhưng thiếu áo mưa chuyên dụng, đèn pin, túi cứu thương hoặc không biết nguyên tắc cơ bản là phải quay đầu khi thời tiết chuyển xấu, dù chỉ còn cách đỉnh vài trăm mét. Phải biết rằng, ở các tour leo núi quốc tế, “turn around time” (thời điểm bắt buộc quay xuống bất kể đã lên đỉnh hay chưa) là quy định không thể thương lượng. Bởi mục tiêu của một chuyến đi không phải là chinh phục đỉnh núi bằng mọi giá, mà là trở về an toàn. HẠ ĐAN Sau ngày 16/7, các đơn vị lữ hành sẽ không được tổ chức tour khi điều kiện thời tiết không bảo đảm An toàn - xu hướng toàn cầu Tại Nhật Bản, Cơ quan Du lịch quốc gia hợp tác chặt chẽ với Cục Khí tượng để xây dựng bản đồ phân vùng nguy hiểm về sạt lở, lũ lụt, đồng thời bắt buộc các điểm tham quan, tuyến cáp treo hay khu cắm trại vùng núi phải lập tức đóng cửa khi nhận cảnh báo thời tiết xấu cấp độ cao. Tương tự, sau các sự cố đắm tàu du lịch, Thái Lan áp dụng cơ chế cờ lệnh cảnh báo nghiêm ngặt tại các cảng biển; khi cờ đỏ được kéo lên, toàn bộ ca nô và tàu cao tốc bị cấm xuất bến. Giấy nghỉ phép của khẩu đội trưởng Phan Đăng Cát Trận địa pháo phòng không của Trung đoàn 280 trong trận đầu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ (5/8/1964)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==