5 KINH TẾ n Thứ Tư n Ngày 22/7/2026 tăng trưởng Gỡ “nút thắt” vốn, tài chính và đất đai Ông Đào Trọng Cường, Phó Tổng Giám đốc Vinachem cho biết, quá trình tái cơ cấu của tập đoàn thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực. Đến tháng 6/2025, Công ty mẹ Vinachem đã xóa hết lỗ lũy kế, hoàn thành mục tiêu theo chỉ đạo của Chính phủ, tạo nền tảng tài chính vững chắc cho giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, theo ông Cường, quá trình tái cơ cấu vẫn còn ba điểm nghẽn lớn là cơ chế tài chính, nguồn vốn và đất đai. Nếu có các giải pháp đồng bộ, đặc biệt là cơ chế đặc thù hoặc một nghị quyết riêng để xử lý các tồn đọng, tiến trình cổ phần hóa và cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước sẽ được đẩy nhanh hơn. Đối với ngành hóa chất, nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi các dự án phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về công nghệ, bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Vì vậy, Vinachem rất cần các nguồn vốn trung và dài hạn ổn định để triển khai các dự án chiến lược. Ông Cường cũng cho biết, với các dự án chậm tiến độ trước đây như Đạm Ninh Bình, DAP số 2 và Đạm Hà Bắc, khó khăn chủ yếu còn lại là hoàn tất đàm phán và quyết toán dự án. Đồng thời, Vinachem kiến nghị sớm hình thành các khu công nghiệp hóa chất tập trung để tăng liên kết chuỗi, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực xử lý môi trường và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm. Tăng vốn điều lệ là bước ngoặt Theo ông Trần Công Hòa, Thành viên HĐTV Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), tái cơ cấu DNNN cần được triển khai đồng bộ trên ba trụ cột gồm tái cơ cấu tài chính, đổi mới quản trị doanh nghiệp và tái cơ cấu hoạt động, thị trường. Trong đó, tái cơ cấu tài chính, đặc biệt là tăng cường năng lực vốn chủ sở hữu, là yếu tố then chốt tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững. Ông Hòa cho biết, đối với VEC, việc được tăng vốn điều lệ từ hơn 1.100 tỷ đồng lên trên 39.000 tỷ đồng trong năm 2025 là bước ngoặt mang tính quyết định. Trước đây, quy mô vốn quá nhỏ so với khối lượng tài sản và các dự án hạ tầng mà doanh nghiệp quản lý khiến hệ số nợ ở mức rất cao, hạn chế khả năng tiếp cận tín dụng và gần như không thể huy động thêm nguồn lực để đầu tư các dự án mới. Điều này khiến VEC bỏ lỡ nhiều cơ hội tham gia các công trình hạ tầng trọng điểm của quốc gia. Khi năng lực tài chính được củng cố, VEC đã có điều kiện huy động thêm nguồn vốn xã hội để triển khai hàng loạt dự án quan trọng như mở rộng cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, Nội Bài - Lào Cai và đầu tư tuyến Vành đai 4 Hà Nội. Theo ông Hòa, thực tiễn của VEC cho thấy, nếu tái cơ cấu được thực hiện đúng hướng, đồng bộ và tháo gỡ được nút thắt về nguồn lực tài chính, doanh nghiệp nhà nước sẽ phát huy hiệu quả, nâng cao được năng lực cạnh tranh. Trao thêm quyền để tăng tốc thoái vốn Ông Vũ Trí Thức, Phó Tổng Giám đốc SCIC cho rằng, quá trình tái cơ cấu, thoái vốn và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước thời gian qua nhìn chung được triển khai thuận lợi nhờ hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả trong giai đoạn tới, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Theo ông Thức, bên cạnh việc rà soát các khó khăn của doanh nghiệp và nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế, tái cơ cấu vốn cần được thực hiện linh hoạt hơn thông qua các tổ chức chuyên nghiệp, chuyên trách. SCIC đã thực hiện thoái vốn tại hàng nghìn doanh nghiệp nên có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Thực tế, để hoàn thành kế hoạch thoái vốn khoảng 50 doanh nghiệp giai đoạn 2021-2025, nhiều trường hợp phải định giá, đấu giá nhiều lần và áp dụng các phương thức khác nhau mới đạt kết quả. Điều đó cho thấy thoái vốn là công việc đòi hỏi chuyên môn sâu, kinh nghiệm và khả năng xử lý linh hoạt theo diễn biến thị trường. Ông Thức cũng cho biết, quy trình xác định giá trị doanh nghiệp và tổ chức đấu giá hiện nay thường kéo dài từ 3-6 tháng, trong khi thị trường biến động rất nhanh, khiến nhiều thương vụ không đạt kết quả như kỳ vọng. Vì vậy, ông đề xuất cần mạnh dạn trao thêm quyền cho các tổ chức chuyên biệt về đầu tư và kinh doanh vốn để chủ động hơn trong quá trình thoái vốn, qua đó đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước. NHÓM PV nghiệp hay cổ phần hóa theo chỉ tiêu, mà phải xác định đúng vai trò của DNNN trong nền kinh tế. Theo bà Dung, mục tiêu cốt lõi là tập trung nguồn lực vào những ngành, lĩnh vực then chốt, đồng thời xử lý dứt điểm các doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả. Nhà nước cần tránh tình trạng sở hữu dàn trải, vì dễ làm lẫn lộn giữa mục tiêu kinh doanh với nhiệm vụ công ích, làm suy giảm kỷ luật tài chính và gia tăng rủi ro cho ngân sách. Ở góc độ thị trường vốn, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết hiện có 789 doanh nghiệp có nguồn gốc từ DNNN cổ phần hóa, chiếm khoảng 50% tổng số công ty đại chúng trên thị trường chứng khoán. Riêng trên HoSE, nhóm doanh nghiệp này đóng góp khoảng 30% giá trị vốn hóa thị trường với nhiều cổ phiếu trụ cột như Vietcombank, BIDV, PV Gas, ACV hay BSR. Theo ông Thu, ngoài những vướng mắc về cơ chế, nguyên nhân lớn nhất khiến cổ phần hóa và thoái vốn chậm là tâm lý e ngại, sợ sai. Ông đề xuất gắn cổ phần hóa với nghĩa vụ niêm yết trên thị trường chứng khoán theo đúng quy định pháp luật, đồng thời mạnh dạn giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại các lĩnh vực không cốt lõi để tăng lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng và huy động thêm nguồn lực xã hội. XỬ LÝ DỨT ĐIỂM TỒN ĐỌNG TRƯỚC KHI TÁI CƠ CẤU Đưa ra khuyến nghị chính sách, ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khoá XVI, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội cho rằng, tái cơ cấu DNNN cần bám sát tinh thần Nghị quyết 79, hướng tới xây dựng khu vực DNNN thực sự giữ vai trò mở đường, dẫn dắt và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Theo ông Hiếu, trước hết cần xử lý dứt điểm các tồn đọng về tài chính, đất đai, nghĩa vụ pháp lý và các dự án kéo dài nhiều năm - những “nút thắt” đang cản trở quá trình cổ phần hóa và chuyển giao doanh nghiệp. Bộ Tài chính cần rà soát toàn diện, phân loại theo thẩm quyền để trình Quốc hội, Chính phủ hoặc nghiên cứu cơ chế đặc thù nhằm xử lý dứt điểm. Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng quản trị theo thông lệ quốc tế nhưng có chọn lọc, phù hợp với điều kiện Việt Nam; tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản trị hiện đại, tuyển dụng lãnh đạo chuyên nghiệp và thành viên hội đồng quản trị độc lập. Ông Hiếu cũng đề nghị chuyển mạnh từ tư duy sắp xếp, thoái vốn theo kế hoạch hành chính sang cơ chế thị trường. Việc bán vốn phải dựa trên nhu cầu của thị trường và triển vọng phát triển của doanh nghiệp, thay vì chỉ căn cứ vào giá trị tài sản. NHÓM PV ẢNH: NHƯ Ý Ông Phan Đức Hiếu đề xuất sớm nâng cấp Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) thành một quỹ đầu tư nhà nước chuyên nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 79, được trao quyền chủ động hơn trong quản lý danh mục đầu tư, mua bán và tái cơ cấu vốn theo nguyên tắc thị trường. Đây sẽ là bước đi quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước, đồng thời tăng sức cạnh tranh và phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực DNNN trong giai đoạn phát triển mới. Ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khoá XVI, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==