TRANG 3 500 NGÀY ĐÊM TÌM KIẾM, QUY TẬP, XÁC ĐỊNH DANH TÍNH LIỆT SĨ THEO DẤU TÍCH DƯỚI ĐƯỜNG TRƯỜNG CHINH THỨ HAI 29/6/2026 Số 180 0977.456.112 TRANG 5 Mỹ-Iran đấu súng, thỏa thuận hòa bình mong manh TRANG 16 TRANG 6 TRANG 7 “Bà đỡ” nguồn nhân lực STEM Vietnam Airlines dự kiến doanh thu gần 139.000 tỷ đồng bảo vệ đàn chim yến KHẨN THIẾT TRANG 14 HARRY KANE VƯỢT HUYỀN THOẠI GARY LINEKER Xây dựng thế hệ thanh niên làm chủ khoa học công nghệ TRANG 4 TRANG 8-9 -10-11 Chim yến bị đánh bắt trái phép khiến số lượng, sản lượng yến tại Khánh Hòa suy giảm mạnh Hàng loạt chim yến ở Khánh Hòa chết ngay trên lưới Lưới tàng hình bủa vây đàn chim DƯ ÂM ĐÊM THANH XUÂN ĐA SẮC
2 THỜI SỰ n Thứ Hai n Ngày 29/6/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi thân ái gửi tới các gia đình Việt Nam ở trong nước và nước ngoài; các bậc ông bà; cha mẹ, các cháu thiếu niên, nhi đồng lời thăm hỏi ân cần và những lời chúc mừng tốt đẹp nhất. Trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người Việt Nam, gia đình là nơi neo giữ ký ức, bồi đắp nhân cách, nâng đỡ con người trước những thăng trầm của cuộc sống. Từ nếp nhà, gia phong đến đạo lý thờ cúng tổ tiên, từ tình mẫu tử, tình làng nghĩa xóm đến nghĩa đồng bào, gia đình luôn gắn bó với dòng họ, cộng đồng, làng xã, quê hương, đất nước; hun đúc lòng nhân ái, sự thủy chung, ý thức trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc. 25 năm qua, Ngày Gia đình Việt Nam đã trở thành dịp để chúng ta trân trọng, lan tỏa những giá trị bền vững của gia đình. Sự phát triển của đất nước bên cạnh được đo bằng tăng trưởng kinh tế, công trình hiện đại, thành tựu khoa học công nghệ... còn được đo bằng chất lượng con người, chiều sâu văn hóa, sự yên ấm của từng cặp vợ chồng, con cái, từng mái nhà và lòng nhân ái của cộng đồng. Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ mới. Kinh tế thị trường, đô thị hóa, di cư lao động, chuyển đổi số, già hóa dân số... đang tác động từng ngày đến đời sống gia đình. Điều đáng lo không chỉ là khó khăn vật chất, mà còn là sự thưa vắng đối thoại, phai nhạt nếp nhà, thuần phong mỹ tục; suy giảm đạo đức gia đình, khoảng cách giữa các thế hệ, những tổn thương do bạo lực, xâm hại, vô cảm và lối sống thực dụng. Vì vậy, chăm lo gia đình phải được nhìn nhận như chăm lo nền móng văn hóa, đạo đức, nhân cách và con người truyền thống Việt Nam, con người mới xã hội chủ nghĩa. Mỗi chính sách phát triển cần hướng tới gia đình an toàn hơn, bình đẳng hơn, nhân văn hơn; trẻ em được bảo vệ, phụ nữ được tôn trọng, người cao tuổi được phụng dưỡng, mọi thành viên được sống trong yêu thương, kỷ cương và trách nhiệm. Nói về gia đình cũng là nhắc chúng ta quan tâm hơn đến trẻ em vô gia cư, lang thang, cơ nhỡ, mồ côi, không nơi nương tựa và những phận người chưa có mái ấm để trở về. Cần phát huy các mô hình mái ấm tình thương, bảo trợ xã hội, gia đình thay thế, nhận con nuôi, “con nuôi đồn biên phòng”, “con nuôi công an xã” và các hình thức hỗ trợ phù hợp, để mỗi em nhỏ thiệt thòi được cảm nhận hơi ấm gia đình, được bảo vệ, học tập và trưởng thành lành mạnh. Tôi mong mỗi gia đình Việt Nam giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp bằng những việc làm cụ thể hằng ngày: Kính trọng ông bà, cha mẹ; yêu thương, chăm sóc con trẻ; vợ chồng thủy chung, bình đẳng, sẻ chia; các thế hệ biết lắng nghe, tôn trọng, nâng đỡ nhau. Giữ gia đình là giữ nếp nhà, giữ văn hóa, giữ sức mạnh trường tồn của dân tộc. Chúc các gia đình Việt Nam luôn mạnh khỏe, bình an, tiến bộ, hạnh phúc và thành công. _____ *Tiêu đề do báo Tiền Phong đặt. Báo Tiền Phong trân trọng giới thiệu toàn văn Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi các gia đình Việt Nam nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6). “Tôi mong mỗi gia đình Việt Nam giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp bằng những việc làm cụ thể hằng ngày: Kính trọng ông bà, cha mẹ; yêu thương, chăm sóc con trẻ; vợ chồng thủy chung, bình đẳng, sẻ chia; các thế hệ biết lắng nghe, tôn trọng, nâng đỡ nhau”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước TÔ LÂM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ẢNH: TTXVN Giữ gìn truyền thống tốt đẹp gia đình bằng việc làm cụ thể Kết quả rà soát cho thấy phần lớn các dòng xe được sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và phân phối chính hãng tại Việt Nam đều tương thích với xăng E10 theo các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế và quy chuẩn nhiên liệu hiện hành. Cụ thể, Công ty Ô tô Toyota Việt Nam cho biết toàn bộ các mẫu xe do hãng sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và phân phối chính thức từ năm 1997 đến nay đều được thiết kế tương thích với xăng không chì có pha ethanol tới 10% (E10), không yêu cầu điều chỉnh kỹ thuật khi sử dụng. Công ty TNHH Ô tô Mitsubishi Việt Nam khẳng định toàn bộ các dòng xe động cơ xăng phân phối tại Việt Nam từ năm 2005 đến nay tương thích hoàn toàn với xăng E10, đáp ứng các quy chuẩn chất lượng nhiên liệu hiện hành. Hệ thống nhiên liệu, kim phun, gioăng cao su và đường ống dẫn nhiên liệu được thiết kế bảo đảm vận hành ổn định, an toàn mà không cần thay đổi kỹ thuật hoặc chế độ bảo dưỡng đặc biệt. Đối với Mercedes-Benz, kết quả đánh giá kỹ thuật từ Tập đoàn Mercedes-Benz AG cho thấy toàn bộ các dòng xe du lịch, Mercedes-Maybach, MercedesAMG, Smart và các mẫu xe sử dụng động cơ xăng đều tương thích với nhiên liệu E10. Các doanh nghiệp khác như Hyundai Thành Công, Ford Việt Nam và Skoda cũng xác nhận các dòng xe chính hãng đang phân phối tại Việt Nam đáp ứng yêu cầu sử dụng nhiên liệu có hàm lượng ethanol tối đa 10%. Trong khi đó, các thương hiệu Kia, Mazda, Peugeot, BMW, Mini, Jeep và RAM do THACO sản xuất, lắp ráp hoặc phân phối tại Việt Nam cũng được xác nhận tương thích với xăng E10. Honda Việt Nam cho biết các dòng ô tô do doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và phân phối chính thức từ năm 2006 đến nay đều có thể sử dụng xăng E10 theo tiêu chuẩn nhiên liệu quốc tế. Suzuki Việt Nam cũng khẳng định các dòng ô tô do hãng phân phối từ năm 2001 đến nay được thiết kế để tương thích với loại nhiên liệu này. Ở phân khúc xe máy, Honda Việt Nam cho biết toàn bộ các mẫu xe máy do hãng sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và phân phối chính thức từ năm 1997 đến nay đều tương thích với xăng E10. Các dòng mô tô BMW Motorrad do THACO nhập khẩu và phân phối tại Việt Nam cũng nằm trong danh sách này. XUÂN PHONG Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, nắng nóng diện rộng tại Trung Bộ còn kéo dài đến ngày 30/6, sau đó có khả năng kết thúc từ ngày 1/7 sau nhiều ngày nền nhiệt vượt 37 độ C. Theo đó, ngày 29/6, khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 50-55%, thời gian nắng nóng từ 11-17 giờ. Ngày 30/6, khu vực từ Nghệ An đến thành phố Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ C, có nơi trên 36 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 55-60%, thời gian nắng nóng từ 12-17 giờ. “Nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2-4 độ C, thậm chí có thể cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng cấp 1”, Phó Trưởng phòng Dự báo thời tiết Nguyễn Hữu Thành lưu ý. Ngày 28/6, khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ lúc 13 giờ phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C như các trạm: Con Cuông (Nghệ An) 39 độ C, Đông Hà (Quảng Trị) 37.4 độ C, Tam Kỳ (thành phố Đà Nẵng) 37.1 độ C,…; độ ẩm tương đối lúc 13 giờ phổ biến 52-57%. PV (Theo TTXVN) 28 thương hiệu ô tô, xe máy tương thích với xăng E10 Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, đến ngày 25/6 đã nhận được báo cáo từ 2 hiệp hội và 15 doanh nghiệp, với tổng cộng 28 thương hiệu ô tô, xe máy công bố danh mục phương tiện tương thích với xăng sinh học E10. Nắng nóng diện rộng ở Trung Bộ kéo dài đến 30/6
NHỮNG NHÂN CHỨNG GIỮ KÝ ỨC DƯỚI LÒNG ĐẤT Ông Nguyễn Minh Đa (62 tuổi, trú phường Kon Tum) là một trong những nhân chứng đặc biệt nhất. Suốt gần 40 năm qua, ông đã hai lần trực tiếp phát hiện hài cốt liệt sĩ tại khu vực đường Trường Chinh. Dẫn chúng tôi đến khu vực nay là Nhà bia tưởng niệm Sư đoàn 10, ở góc đường Trường Chinh - Lê Hồng Phong, ông Đa nhớ lại lần phát hiện đầu tiên vào năm 1987. Khi ấy nơi đây còn là một bãi đất trống. Trong lúc đi làm về, ngang qua khu vực này, ông tình cờ phát hiện nhiều mảnh xương nằm lẫn trong đất. “Tôi nhặt lên xem thì thấy xương cốt, quần áo cùng nhiều vỏ đạn AK... Linh cảm đây là hài cốt liệt sĩ nên lập tức báo cho chính quyền địa phương”, ông Đa kể. Sau đó, cơ quan chức năng tiến hành xác minh, quy tập và đưa các hài cốt về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ. Lần thứ hai khoảng trước năm 2001, khi cùng 2 người khác (hiện đã mất) đào hố chôn trụ điện ở đường góc Trường Chinh và Hàm Nghi hiện nay, ông Đa tiếp tục phát hiện dấu vết hài cốt liệt sĩ. “Khi đào dọc đường Trường Chinh, về hướng đường Trương Đăng Quế vẫn còn dấu vết hài cốt nhưng do vướng nhà dân nên phải dừng lại. Sau nhiều ngày tìm kiếm ở độ sâu khoảng 1 - 1,5m, đội của ông Đa đã tìm thấy 8 hài cốt liệt sĩ nên trình báo cơ quan chức năng. Toàn bộ các hài cốt liệt sĩ sau đó đã quy tập và an táng trang trọng tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Kon Tum (nay là Nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm)”, ông Đa nhớ lại. Theo ký ức của ông Đa, các liệt sĩ được chôn cất dọc theo tuyến mương nước ven đường Trường Chinh. Điều đó khiến ông tin rằng khu vực này vẫn còn nhiều hài cốt chưa được tìm thấy. Tuy nhiên, sau hàng chục năm đô thị hóa, hiện trạng địa hình đã thay đổi đáng kể. Đường Trường Chinh được nâng cấp, mở rộng; nền nhà dân cũng được nâng cao gần hai mét so với trước đây. “Ngày xưa khu vực này thấp hơn rất nhiều. Bây giờ nếu muốn tìm lại dấu tích cũ phải dựa vào những đặc điểm địa hình còn sót lại. Theo tôi, nếu đào cắt ngang đường Trường Chinh, tìm được tuyến mương cũ rồi lần theo hướng đó thì khả năng phát hiện thêm hài cốt liệt sĩ là rất lớn”, ông Đa nhận định. LIÊN TỤC PHÁT HIỆN HÀI CỐT LIỆT SĨ Những ký ức của ông Đa càng có cơ sở khi năm 2008, khu vực đường Trường Chinh tiếp tục phát hiện một ngôi mộ tập thể lớn với 22 hài cốt liệt sĩ. Người mở ra cuộc tìm kiếm ấy là ông Trần Văn Thế (70 tuổi), chủ một ngôi nhà nằm sát mặt đường Trường Chinh. Ông Thế vẫn nhớ rõ ngày gia đình đào móng xây nhà. Khi đào xuống độ sâu hơn một mét, công nhân phát hiện nhiều mảnh xương và dấu tích bất thường. Nhận thấy có thể liên quan đến hài cốt liệt sĩ, gia đình lập tức báo cơ quan chức năng. Từ vị trí ban đầu, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Kon Tum (nay là Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi) đã tiến hành mở rộng phạm vi tìm kiếm sang phần sân của hộ dân bên cạnh. Càng đào, số lượng hài cốt được phát hiện càng nhiều. Cuối cùng, lực lượng chức năng quy tập được tổng cộng 22 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật đi kèm. “Tôi tận mắt chứng kiến từng bộ hài cốt được đưa lên khỏi lòng đất. Các liệt sĩ được chôn trong một hố lớn. Có những bộ nằm chồng lên nhau, số còn lại nằm sát cạnh nhau. Nhìn cảnh ấy ai cũng xúc động”, ông Thế nhớ lại. Những hài cốt sau đó được đưa về an táng trong ngôi mộ tập thể tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm. Đối với ông Thế, đó không chỉ là một sự kiện đặc biệt của gia đình mà còn là dấu mốc khiến ông luôn trăn trở về những người lính có thể vẫn còn nằm lại đâu đó trên tuyến đường này. Trung úy Trần Đức Độ, Phân đội trưởng Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi, là người trực tiếp tham gia cuộc quy tập năm 2008. Sau gần hai thập kỷ, anh vẫn nhớ như in những ngày đào tìm dưới cái nắng gay gắt. Bên cạnh hài cốt, lực lượng chức năng còn phát hiện nhiều di vật như dép cao su, bi đông, súng AK cùng nhiều vật dụng sinh hoạt của bộ đội. “Mỗi lần phát hiện thêm một bộ hài cốt, anh em trong đội đều rất xúc động. Ai cũng mong tìm được nhiều hơn để đưa các liệt sĩ về an táng trang trọng”, Trung úy Độ chia sẻ. MỆNH LỆNH TỪ TRÁI TIM Những ngày đầu tháng 6, khi thông tin về khả năng tiếp tục tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ trên đường Trường Chinh được công bố, khu dân cư dọc tuyến đường này trở nên đặc biệt hơn thường lệ. Người dân trò chuyện về các vị trí dự kiến đào thăm dò. Nhiều người tìm lại ký ức của cha ông, những câu chuyện từng nghe kể về trận đánh Mậu Thân năm 1968. Điều đáng quý là thay vì lo lắng hay e ngại việc khai quật có thể ảnh hưởng đến đời sống, đa số người dân đều bày tỏ sự đồng thuận. Quán dê Hồng (số 278 đường Trường Chinh) là một trong những vị trí được đề xuất đào rãnh thăm dò. Đây cũng là khu vực nằm gần nơi từng phát hiện 22 hài cốt liệt sĩ vào năm 2008. Nếu việc khảo sát được triển khai, phần sân và khu vực kinh doanh của quán có thể bị ảnh hưởng trực tiếp. Tuy nhiên, ông Nguyễn Hồng, chủ quán, khẳng định gia đình hoàn toàn ủng hộ chủ trương tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Theo ông, việc đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đồng đội và gia đình là công việc thiêng liêng mà bất cứ người dân nào cũng có trách nhiệm chung tay thực hiện. “Việc kinh doanh có thể tạm thời bị ảnh hưởng nhưng không đáng kể so với ý nghĩa của việc tìm kiếm các anh hùng liệt sĩ. Nếu phần đất của gia đình cần phục vụ khảo sát, chúng tôi sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất”, ông Hồng nói. Không xa vị trí dự kiến khảo sát là căn nhà của bà Lâm Thị Điệp (71 tuổi) - Bí thư Chi bộ kiêm Tổ trưởng Tổ dân phố 7 (phường Đăk Cấm). Với diện tích gần 700m2 và mặt tiền dài hơn 13m giáp đường Trường Chinh, khu đất của gia đình bà cũng nằm trong khu vực có khả năng cần khảo sát khi mở rộng phạm vi tìm kiếm. Theo bà Điệp, đoạn đường Trường Chinh từ Đinh Công Tráng đến Trương Đăng Quế có khoảng 20 hộ dân sinh sống. Qua tuyên truyền, vận động, hầu hết các hộ đều bày tỏ sự đồng thuận cao. “Người dân ở đây không bất ngờ trước việc tiếp tục tìm kiếm vì trước kia đã nhiều lần phát hiện hài cốt liệt sĩ. Ai cũng mong sớm xác định được vị trí chính xác để khai quật. Các anh đã hy sinh cho đất nước hòa bình, giờ cần được trở về với đồng đội và gia đình”, bà Điệp xúc động nói. NGUYỄN NGỌC Giữa dòng xe cộ ngược xuôi trên đường Trường Chinh, phường Kon Tum và phường Đăk Cấm (tỉnh Quảng Ngãi), ít ai biết rằng dưới lớp bê tông, nhà cửa và những hàng quán đông đúc hôm nay có thể vẫn còn những người lính nằm lại từ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. 3 n Thứ Hai n Ngày 29/6/2026 “Chứng kiến quá trình quy tập, tôi rất xúc động trước sự hi sinh của các liệt sĩ và những mất mát do chiến tranh để lại. Người dân nơi đây đều mong cơ quan chức năng sớm tìm thấy các liệt sĩ còn nằm lại để đưa về an táng trang trọng tại nghĩa trang” Ông TRẦN VĂN THẾ Ông Trịnh Công Sơn, Phó Chủ tịch UBND phường Đăk Cấm cho biết, việc tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ là nhiệm vụ thiêng liêng. Để thực sự tạo sự đồng thuận của người dân, địa phương đã thành lập tổ vận động để tuyên truyền, trao đổi với các hộ dân trong khu vực dự kiến thực hiện tìm kiếm và khai quật, quy tập hài cốt liệt sĩ. THỜI SỰ Cán bộ, chiến sĩ K53 tiến hành đào rãnh tại khu vực đường Trường Chinh ẢNH: NN Bài 11: Theo dấu tích dưới đường Trường Chinh 500 NGÀY ĐÊM TÌM KIẾM, QUY TẬP, XÁC ĐỊNH DANH TÍNH LIỆT SĨ Ông Nguyễn Minh Đa (bên phải) và ông Trần Văn Thế cùng kể lại câu chuyện về việc phát hiện hài cốt liệt sĩ ẢNH: NN
4 n Thứ Hai n Ngày 29/6/2026 XÃ HỘI NHỮNG CHIẾC BẪY TREO LƠ LỬNG Nắng tháng Sáu như đổ lửa xuống những cánh đồng ven biển xã Ninh Hải, tỉnh Khánh Hòa. Trên nền trời xanh thẳm, từng đàn chim yến vẫn miệt mài chao lượn, lao vun vút trong không trung để tìm kiếm thức ăn rồi vội vã quay về tổ nuôi con non. Đó là vòng đời quen thuộc diễn ra hàng chục năm nay, góp phần tạo nên nguồn tài nguyên quý giá được ví như “vàng trắng” của địa phương. Theo chân lực lượng tuần tra bảo vệ chim yến, chúng tôi có mặt tại nhiều khu vực được xem là “điểm nóng” về tình trạng săn bắt chim yến trái phép ở xã Ninh Hải. Từ xa, khung cảnh cánh đồng vẫn hiện lên bình yên với những thửa ruộng trải dài và những hàng cây thấp ven đường. Nhưng khi tiến sâu vào bên trong, những dấu hiệu bất thường dần xuất hiện. Hàng loạt cọc tre cao từ 5 - 7m được dựng lên giữa đồng. Nối giữa các cọc là những tấm lưới cước mỏng, kéo dài hàng chục mét. Nếu không quan sát kỹ, rất khó phát hiện sự tồn tại của những tấm lưới này bởi chúng gần như hòa lẫn vào nền trời. Bên dưới các điểm giăng lưới là những chiếc loa công suất lớn liên tục phát ra âm thanh chim yến gọi đàn. Tiếng kêu quen thuộc ấy vốn là tín hiệu giúp chim nhận biết đồng loại và tìm về nơi cư trú. Nhưng trong trường hợp này, nó lại trở thành công cụ dẫn dụ hiệu quả cho những người săn bắt. Chỉ ít phút sau khi tiếng loa vang lên, một đàn chim yến từ xa lao tới. Chúng sà thấp xuống theo phản xạ tự nhiên. Bất ngờ, một cá thể va mạnh vào lưới cước. Tiếng đập cánh vang lên dồn dập giữa không trung. Con chim cố vùng vẫy để thoát thân nhưng càng giãy giụa, lớp cước càng siết chặt quanh đôi cánh nhỏ bé. Chỉ sau vài phút, nó kiệt sức và treo lơ lửng giữa trời. Giữa lúc một số cá thể chim vẫn đang mắc kẹt trên lưới, nhóm nhân viên thuộc Đội phản ứng nhanh của Công ty TNHH MTV Yến sào Khánh Hòa (gọi tắt Công ty Yến sào Khánh Hòa) nhanh chóng có mặt. Mang theo dụng cụ chuyên dụng, họ tiếp cận từng vị trí giăng bẫy để tháo gỡ chim còn sống. Trên tay ông Nguyễn Sỹ Ninh - Trưởng phòng Quản lý bảo vệ Công ty Yến sào Khánh Hòa là một cá thể chim yến vừa được giải cứu. Đôi cánh nhỏ vẫn run lên vì kiệt sức sau nhiều giờ mắc lưới dưới nắng nóng. Ông nhẹ nhàng gỡ từng sợi cước còn vướng trên lông chim rồi đặt nó vào chiếc lồng cứu hộ. “Nhìn bên ngoài chỉ là một con chim nhỏ, nhưng phía sau nó có thể là cả một tổ chim non đang chờ bố mẹ mang thức ăn về. Nếu chim bố hoặc chim mẹ chết trên lưới, những con non trong tổ gần như không thể sống sót”, ông Ninh chia sẻ. Theo ông Nguyễn Sỹ Ninh, hoạt động săn bắt chim yến những năm gần đây có xu hướng gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Nhiều đối tượng sử dụng hệ thống loa dẫn dụ hiện đại và bố trí lưới tại các khu vực chim thường xuyên qua lại. Sau khi bắt được chim, chúng được bán cho các đầu nậu hoặc các cơ sở có nhu cầu sử dụng chim sống để dẫn dụ đàn yến về nhà yến mới xây dựng. Một số cá thể khác bị đưa vào các quán ăn dưới nhiều tên gọi khác nhau nhằm tránh sự chú ý của cơ quan chức năng. “Chúng tôi từng phát hiện nhiều trường hợp chim yến bị giết thịt hoặc bán phục vụ hoạt động phóng sinh. Có những đường dây thu mua với số lượng lớn, hoạt động khá chuyên nghiệp”, ông Ninh cho biết. “LÂU ĐÀI TỶ ĐỒNG” VẮNG BÓNG CHỦ NHÂN Rời cánh đồng xã Ninh Hải, chúng tôi tìm đến một số nhà yến tại phường Bảo An, tỉnh Khánh Hòa - nơi nhiều chủ cơ sở đang đối mặt với tình trạng suy giảm số lượng chim về cư trú. Tại cơ sở Yến sào Long Mai, ông Nguyễn Khánh Long dẫn chúng tôi lên tầng cao nhất của nhà yến. Không gian bên trong được thiết kế đúng tiêu chuẩn với hệ thống giá tổ, âm thanh dẫn dụ và độ ẩm phù hợp cho chim sinh sống. Tuy nhiên, điều dễ nhận thấy là sự vắng lặng khác thường. Nếu như vài năm trước, nơi đây luôn vang lên tiếng chim ríu rít thì nay số lượng chim xuất hiện đã giảm đáng kể. Ông Nguyễn Khánh Long nhặt một xác chim khô còn sót lại trên đoạn lưới vừa được tháo bỏ rồi trầm ngâm nói: “Mỗi con chim mất đi là một tổn thất rất lớn. Không chỉ mất một cá thể trưởng thành mà còn có thể kéo theo cả đàn chim non trong tổ. Những năm gần đây, số lượng chim định cư giảm rõ rệt”. Theo ông Nguyễn Khánh Long, sản lượng tổ yến tại nhiều cơ sở tư nhân đã giảm từ 30 - 35% so với giai đoạn trước. Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố như môi trường sống thay đổi, nguồn thức ăn tự nhiên suy giảm, biến đổi khí hậu và đặc biệt là tình trạng săn bắt trái phép. “Có những đàn chim bỏ đi nơi khác hoặc không quay trở lại sau mùa sinh sản. Chủ nhà yến đầu tư hàng tỷ đồng nhưng rất khó kiểm soát những tác động từ bên ngoài”, ông Long chia sẻ. Không riêng ông Long, nhiều chủ nhà yến khác cũng đang chung tâm trạng lo lắng. Bà Trần Thị Lan (chủ một nhà yến tại phường Bảo An), cho biết: Gia đình đã đầu tư hơn 2,5 tỷ đồng để xây dựng cơ sở nuôi chim yến. Những năm đầu, đàn chim phát triển rất tốt. Mỗi chiều, hàng trăm cá thể bay kín bầu trời trước khi trở về tổ. Nhưng vài năm gần đây, số lượng chim giảm dần. “Có những hôm sáng chim bay đi rất đông nhưng chiều trở về chỉ còn một phần. Nhìn những hàng tổ trống trên tường mà xót xa. Chúng tôi không biết bao nhiêu con đã chết ngoài đồng hay mắc vào những tấm lưới bẫy”, bà Lan chia sẻ. Theo bà Trần Thị Lan, việc mất đi chim trưởng thành không chỉ ảnh hưởng đến sản lượng tổ yến hiện tại mà còn tác động trực tiếp đến khả năng tái tạo đàn trong tương lai. Nếu tình trạng săn bắt trái phép tiếp tục kéo dài, sẽ có nguy cơ làm suy giảm quần thể chim yến tại Khánh Hòa. THÁI LÂM - PHÙNG QUANG - LỮ HỒ Đội phản ứng nhanh của Công ty Yến sào Khánh Hòa tuần tra, ngăn chặn nạn đánh bắt yến trái phép Trên những cánh đồng ven biển tỉnh Khánh Hòa, hàng loạt tấm lưới cước “vô hình” giăng kín các đường bay của chim yến. Nguồn lợi kinh tế hàng trăm tỷ đồng đang bị đe dọa. Việc cứu lấy đàn chim trở thành cuộc chiến cam go trước nạn săn bắt tận diệt của con người. Khẩn thiết bảo vệ đàn chim yến Chim yến là nguồn tài nguyên tự nhiên đặc biệt có giá trị cao về sinh thái, khoa học và kinh tế. Nhiều năm qua, ngành yến sào từng bước phát triển thành ngành kinh tế có giá trị cao, đóng góp vào phát triển kinh tế. Tuy nhiên, thực trạng đánh bắt chim yến trái phép gia tăng và sự biến đổi khí hậu khiến sản lượng yến sào trên cả nước nói chung và Khánh Hòa nói riêng suy giảm nghiêm trọng. Bài 1: Lưới tàng hình bủa vây đàn chim Chim yến bị đánh bắt trái phép khiến số lượng, sản lượng yến tại Khánh Hòa suy giảm mạnh Ông Long cho biết sản lượng tổ yến tại cơ sở giảm từ 30 - 35% so với giai đoạn trước Theo thống kê của Công ty Yến sào Khánh Hòa, trong vòng 7 năm qua, lực lượng chức năng và các đội bảo vệ đã giải cứu gần 35.000 cá thể chim yến mắc lưới. Riêng trong những tháng đầu năm 2026, lực lượng tuần tra phát hiện 14 vụ bẫy bắt quy mô lớn tại khu vực phía Nam tỉnh, thu giữ 28 tấm lưới và ghi nhận 103 cá thể chim yến chết. Toàn tỉnh Khánh Hòa hiện có 173 hang yến đảo thiên nhiên cùng hơn 1.425 nhà yến đang hoạt động. Năm 2025, sản lượng tổ yến toàn tỉnh đạt hơn 19 tấn, mang lại giá trị kinh tế trên 450 tỷ đồng.
Thông tin trên được đưa ra tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHCĐ) thường niên năm 2026 của Vietnam Airlines trong sáng 28/6. Theo báo cáo kết quả của hội đồng quản trị (HĐQT) Vietnam Airlines, doanh thu hợp nhất năm 2025 của hãng đạt gần 124.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt hơn 7.600 tỷ đồng. Hãng thực hiện an toàn 156.200 chuyến bay, vận chuyển hơn 25 triệu lượt hành khách và 340.200 tấn hàng hóa trong năm 2025. Hiệu quả khai thác tiếp tục được cải thiện với số giờ khai thác bình quân đạt 11,8 giờ mỗi ngày trên mỗi máy bay, tăng 8% so với cùng kỳ. Kết quả kinh doanh tích cực đã giúp nguồn vốn chủ sở hữu của công ty mẹ và hợp nhất chấm dứt tình trạng âm vốn vào thời điểm cuối năm 2025, qua đó củng cố vững chắc nền tảng tài chính và nâng cao khả năng tự chủ của hãng. Trong năm nay, Vietnam Airlines đặt mục tiêu vận chuyển 27,73 triệu lượt hành khách và 361,4 triệu tấn hàng hóa, tăng lần lượt hơn 8% và 6% so với năm 2025. Doanh thu hợp nhất dự kiến đạt gần 139.000 tỷ đồng, tăng hơn 12% so với cùng kỳ. Chia sẻ tại đại hội, ông Đặng Ngọc Hòa - Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines - cho biết, trong năm 2026, sự biến động của giá nhiên liệu bay, áp lực tỷ giá cùng với chi phí kỹ thuật và logistics duy trì ở mức cao đang trực tiếp tác động đến hiệu quả khai thác của các hãng. Tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu liên quan đến máy bay, động cơ và vật tư dự kiến vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn. Đặc biệt, năm nay đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành hàng không thế giới theo định hướng phát triển xanh và bền vững. Việc thực thi các cam kết giảm phát thải carbon, mở rộng sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và triển khai chương trình CORSIA sẽ đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe mới đối với các doanh nghiệp trong ngành. “Vietnam Airlines đang xây dựng lộ trình phát triển bền vững theo các tiêu chí ESG với các mục tiêu cụ thể về giảm phát thải carbon, tối ưu hóa nhiên liệu và nghiên cứu ứng dụng SAF. Hãng cũng tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng văn hóa doanh nghiệp hiện đại và hoàn thiện năng lực quản trị theo các chuẩn mực quốc tế, hướng tới mục tiêu trở thành hãng hàng không đạt tiêu chuẩn 5 sao quốc tế vào năm 2030”, ông Hòa nói. Đặc biệt, năm nay Vietnam Airlines đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, tập trung nguồn lực để xóa lỗ lũy kế trong giai đoạn 2026-2030. Hãng cũng đang lên kế hoạch hoàn thiện hệ sinh thái, trong đó đáng chú ý là dự án tái cơ cấu thành lập hãng hàng không giá rẻ Vietnam Airlines LCC trực thuộc tổng công ty. Đối với kế hoạch phát triển đội bay, Vietnam Airlines đã ký hợp đồng mua 50 máy bay thân hẹp Boeing 737 MAX - 8, dự kiến tiếp nhận trong giai đoạn 2030-2032. Hãng triển khai phương án thuê 20 máy bay thân hẹp để đáp ứng nhu cầu khai thác giai đoạn 2027-2028 và dự kiến khai thác máy bay chở hàng đầu tiên vào quý III/2026. Hãng cũng tiếp tục mở rộng đầu tư hạ tầng kỹ thuật tại các sân bay chiến lược, trong đó có Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Vietnam Airlines có kế hoạch báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư 20-30 máy bay thân rộng cho giai đoạn 2031-2035. LỘC LIÊN Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đặt mục tiêu vận chuyển năm nay đạt gần 28 triệu lượt hành khách và hơn 360 triệu tấn hàng hóa, tăng lần lượt hơn 8% và 6% so với năm 2025. Doanh thu hợp nhất dự kiến đạt gần 139.000 tỷ đồng, tăng hơn 12% so với cùng kỳ. 5 n Thứ Hai n Ngày 29/6/2026 Vietnam Airlines dự kiến doanh thu gần 139.000 tỷ đồng Đối với kế hoạch bán máy bay cũ, hãng quyết định tạm lùi thời hạn bán 6 máy bay ATR72 đến cuối năm 2027 để chờ dự án nâng cấp sân bay Côn Đảo hoàn thành. Việc bán 6 máy bay A321 CEO còn lại cũng được tạm hoãn nhằm đảm bảo nguồn lực khai thác trong bối cảnh giá thuê, mua máy bay trên thị trường đang tăng cao và nguồn cung khan hiếm... KINH TẾ Giá vàng Việt Nam cao hơn thế giới 15-19 triệu đồng/lượng Sáng 28/6, giá vàng miếng SJC duy trì trên mốc 148 triệu đồng/lượng. Dù giá vàng trong nước gần như đi ngang trong cả tuần, khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới đã nới rộng từ khoảng 15 triệu đồng lên 19 triệu đồng/lượng. Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn niêm yết giá vàng miếng SJC ở mức 145,5 - 148,5 triệu đồng/ lượng (mua vào - bán ra), không đổi so với sáng 27/6. Tính chung cả tuần, giá vàng miếng SJC chỉ giảm khoảng 200.000 đồng/lượng. Tuy nhiên, diễn biến của giá vàng thế giới khiến mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và quốc tế tiếp tục bị kéo giãn. Nếu cách đây một tuần, giá vàng trong nước cao hơn giá thế giới khoảng 15 triệu đồng/lượng thì đến nay khoảng cách này đã tăng lên 19 triệu đồng/lượng. Ở phân khúc vàng nhẫn, giá bán giữa các doanh nghiệp chênh lệch từ 100.000 - 500.000 đồng/lượng. Cụ thể, vàng nhẫn Phú Quý được giao dịch ở mức 145 - 148 triệu đồng/lượng; vàng nhẫn DOJI niêm yết 145,5 - 148,5 triệu đồng/lượng; trong khi vàng nhẫn SJC có giá 145,4 - 148,4 triệu đồng/lượng. Trên thị trường tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.195 đồng/USD, giữ nguyên so với phiên trước. Tại Vietcombank, giá USD được niêm yết ở mức 26.134 - 26.454 đồng/USD (mua vào - bán ra), không có nhiều biến động so với ngày 27/6. Trong khi đó, trên thị trường tự do, đồng USD được giao dịch quanh mức 26.494 - 26.594 đồng/USD, tiếp tục cao hơn đáng kể so với giá niêm yết tại các ngân hàng thương mại, phản ánh nhu cầu ngoại tệ trên thị trường tự do vẫn ở mức cao. NGỌC MAI Luật Viên chức năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7 với nhiều quy định mới đối với lực lượng viên chức so với quy định hiện hành, trong đó mở rộng quyền kinh doanh với viên chức. Theo Khoản 1 Điều 13, viên chức được ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ với cơ quan, tổ chức, đơn vị khác nếu pháp luật về ngành, lĩnh vực không cấm. Hợp đồng này phải bảo đảm không xung đột lợi ích theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, không trái với thỏa thuận tại hợp đồng làm việc và không vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Theo Khoản 3 Điều 13, viên chức được góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, bệnh viện, cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập (trừ trường hợp pháp luật về phòng, chống tham nhũng, pháp luật về doanh nghiệp hoặc pháp luật về ngành, lĩnh vực có quy định khác). Trong khi đó, theo quy định hiện hành, viên chức được phép góp vốn nhưng không được tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp. Ngoài ra, Luật Viên chức năm 2025 có nhiều quy định mới về cơ chế tuyển dụng, sử dụng viên chức. Theo quy định hiện hành, việc tuyển dụng viên chức thông qua thi tuyển hoặc xét tuyển. Tại Điều 17, Luật Viên chức năm 2025 bổ sung hình thức tiếp nhận vào làm viên chức không qua thi tuyển. Phương thức này áp dụng đối với một số đối tượng như: Chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, năng khiếu đặc biệt, người có kinh nghiệm phù hợp, người đang ký hợp đồng làm công việc tại đơn vị sự nghiệp công lập… Tại Điều 1 Luật Viên chức năm 2025 quy định: “Viên chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập và từ các nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật”. Có thể thấy, Luật Viên chức năm 2025 bổ sung nguồn thu để chi lương cho viên chức là “từ các nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật”, tạo tiền đề cho việc thực hiện cơ chế trả lương theo hiệu quả công việc, thu nhập tăng thêm và gắn với mức độ tự chủ tài chính của đơn vị. Một điểm mới khác tại Luật Viên chức năm 2025 là chuyển đổi phương thức quản lý viên chức theo vị trí việc làm. Tại Khoản 2 Điều 3 quy định nguyên tắc để thực hiện tuyển dụng, sử dụng, quản lý viên chức là theo vị trí việc làm và căn cứ vào hợp đồng làm việc... PHAN THIÊN Tại ĐHCĐ thường niên năm 2026, ông Đặng Ngọc Hòa - Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines cho biết, Vietnam Airlines hướng tới mục tiêu trở thành hãng hàng không đạt tiêu chuẩn 5 sao quốc tế vào năm 2030 Từ ngày 1/7, viên chức được trực tiếp điều hành doanh nghiệp Viên chức được trực tiếp điều hành doanh nghiệp từ ngày 1/7 (Ảnh minh họa) Theo quy định hiện hành, viên chức được phép góp vốn nhưng không được tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp. Tuy nhiên, Luật Viên chức năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7 mở rộng hơn quyền này.
6 n Thứ Hai n Ngày 29/6/2026 KHOA GIÁO CHÍNH SÁCH ĐÃI NGỘ HẤP DẪN GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (ĐH), Bộ GD&ĐT cho biết, tính đến tháng 6, Việt Nam có trên 771.000 người học khối ngành STEM, chiếm 29% quy mô giáo dục ĐH. Dù đã trở thành một trụ cột quan trọng, nhưng khi so sánh với các quốc gia trong khu vực và thế giới như Malaysia (40%), Singapore (36%) hay Đức (35,5%), tỉ lệ này vẫn còn khiêm tốn. Vì vậy, định hướng của Bộ GD&ĐT trong thời gian tới là tăng quy mô có chọn lọc, ưu tiên các ngành kĩ thuật then chốt và người học có năng lực tốt. Điểm nhấn quan trọng nhất trong hệ thống chính sách mới là Nghị định 179 của Chính phủ quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược có hiệu lực từ tháng 7. Đây là bước chuyển dịch tư duy mạnh mẽ khi Nhà nước chuyển từ hỗ trợ chi thường xuyên dàn trải cho các cơ sở đào tạo sang hỗ trợ trực tiếp cho người học thông qua các suất học bổng hấp dẫn. Chính sách này áp dụng cho 15 nhóm ngành ưu tiên như sinh học, toán học, máy tính, công nghệ thông tin cho đến kĩ thuật điện, vi mạch bán dẫn. Để nhận được học bổng, người học phải đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào bao gồm thuộc diện tuyển thẳng học sinh giỏi quốc gia hoặc có tổ hợp xét tuyển đạt từ 22,5/30 điểm trở lên và nằm trong top 30% người học xuất sắc. Theo chính sách mới, mức học bổng Chính phủ được phân tầng rõ ràng theo trình độ và tính chất ngành học. Cụ thể, chương trình đào tạo tài năng nhận mức hỗ trợ từ 5,5 - 8,4 triệu đồng/tháng. Các ngành vi mạch bán dẫn và khoa học cơ bản được hỗ trợ từ 4,2 - 8,4 triệu đồng/tháng. Đối với khối ngành kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, mức hỗ trợ dao động từ 3,7 - 7,4 triệu đồng/tháng. Dự kiến trong năm 2026, sẽ có khoảng 30.000 - 32.000 sinh viên và trên 22.000 sinh viên đã trúng tuyển năm 2025 được nhận gói hỗ trợ này, tạo động lực to lớn thu hút nhân lực chất lượng cao vào khối ngành khoa học công nghệ. Chính sách đào tạo nhân lực STEM tạo sự gắn kết chặt chẽ của một hệ sinh thái toàn diện. Bộ GD&ĐT đóng vai trò ban hành quy chế, danh mục và vận hành hệ thống dữ liệu. Các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm chuẩn hóa dữ liệu và gắn đào tạo với nghiên cứu, doanh nghiệp. Ở góc độ địa phương, các Sở GD&ĐT định hướng dạy học STEM từ phổ thông và đặt hàng nhân lực theo nhu cầu thực tế. Doanh nghiệp sẽ tham gia xây dựng chuẩn đầu ra, tài trợ phòng thí nghiệm và cam kết tuyển dụng. Trong xu thế phát triển công nghệ hiện nay, Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) và ĐH Bách khoa Hà Nội đang tập trung đẩy mạnh những định hướng chiến lược trọng điểm nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học gắn liền với nhu cầu thực tiễn của xã hội. CHUYỂN DỊCH TỪ TRƯỜNG ĐẠI HỌC GS.TS Mai Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) cho biết, dựa trên thế mạnh của nhà trường và điều kiện phát triển của thành phố, trường xác định ưu tiên phát triển 6 lĩnh vực mũi nhọn trong số 10 nhóm công nghệ chiến lược được Chính phủ ban hành. Các lĩnh vực này bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, năng lượng tái tạo và năng lượng mới, công nghệ đường sắt đô thị và đường sắt tiên tiến, công nghệ tự động và thiết bị tự hành, cùng công nghệ lượng tử. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhà trường tập trung xây dựng đội ngũ thông qua các chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc minh bạch, công bằng và đề án vị trí việc làm phù hợp. Đồng thời, trường chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, không gian nghiên cứu và triển khai chính sách thu hút các nhà khoa học xuất sắc từ nước ngoài. Hiện trường hướng tới ba nhóm đối tượng cốt lõi là các nhà khoa học đầu ngành làm việc toàn thời gian, các nhà khoa học trẻ tiềm năng được đào tạo từ nước ngoài và đội ngũ giáo sư thỉnh giảng trong và ngoài nước. ĐH Bách khoa Hà Nội định hướng trở thành ĐH đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp với cốt lõi là đào tạo STEM. GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội chia sẻ, trường đang tích cực triển khai các chiến lược chuyển dịch hoạt động đào tạo và nghiên cứu theo các Nghị quyết của Bộ Chính trị. Theo đó, chương trình đào tạo của trường từng bước chuyển từ đại trà sang các chương trình có hàm lượng tiếng Anh và tính quốc tế cao hơn, chú trọng nguồn nhân lực trình độ cao, nhân lực chiến lược và đào tạo sau đại học gắn với nghiên cứu khoa học. GS.TS Lê Anh Tuấn nhấn mạnh việc định hướng nhân lực STEM cần được thực hiện ngay từ bậc phổ thông để tạo nguồn đầu vào chất lượng. Nhằm mục tiêu đưa các sản phẩm trí tuệ từ môi trường ĐH tạo ra giá trị cho xã hội, ĐH Bách khoa Hà Nội đã ra mắt không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành. Hệ sinh thái hoàn chỉnh này kết hợp giữa đào tạo, hệ thống phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp đối tác, giúp học sinh phổ thông định hình nghề nghiệp tương lai, đồng thời tạo lộ trình rõ ràng cho sinh viên từ học tập đến ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế. GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết, mục tiêu của chính sách dừng lại ở việc mở các chương trình đào tạo hay đầu tư phòng thí nghiệm, mà còn hướng tới mở rộng quy mô đào tạo các nhóm ngành thuộc những lĩnh vực này tại nhiều cơ sở giáo dục ĐH trên cả nước. Ông nhấn mạnh, Việt Nam có nhiều học sinh có năng lực nổi trội về khoa học tự nhiên, đặc biệt là toán học. Việc phát hiện, phát huy và khơi dậy những năng lực này là yêu cầu hết sức quan trọng. Các chính sách được xây dựng nhằm khai thác, phát huy tối đa tiềm năng của học sinh ngay từ bậc tiểu học và trung học, qua đó định hướng các em theo học các nhóm ngành khoa học, công nghệ, kĩ thuật then chốt, đặc biệt là các ngành STEM. Việc triển khai các chính sách học bổng cùng với hệ thống các ngành đào tạo phù hợp với năng lực, sở trường của người học, bao phủ toàn bộ khối ngành khoa học, công nghệ sẽ giúp thí sinh dễ dàng tìm thấy ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp của mình. NGHIÊM HUÊ Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn tham quan Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành của ĐH Bách khoa Hà Nội ẢNH: VĂN MẠNH Từ năm 2026, sinh viên học khối ngành STEM nhận được chính sách hỗ trợ theo Nghị định 179 của Chính phủ. Nghị định này được coi như “bà đỡ” để thu hút tài năng theo học các ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. “Bà đỡ” nguồn nhân lực STEM “Với những thí sinh gặp khó khăn về tài chính, chính sách học bổng sẽ tạo điều kiện để các em hoàn thành tốt chương trình. Bên cạnh chính sách học bổng của Nhà nước, các cơ sở giáo dục đại học triển khai chính sách hỗ trợ sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản và kĩ thuật then chốt”. GS.TS NGUYỄN TIẾN THẢO APOAI là sân chơi trí tuệ uy tín dành cho các học sinh xuất sắc trong lĩnh vực công nghệ và AI. Kỳ thi năm nay có 129 thí sinh đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tham gia dự thi. Phan Đình Triết là thành viên Đội tuyển quốc gia Việt Nam do Bộ Giáo dục và Đào tạo tuyển chọn, cử tham dự cuộc thi. Tại APOAI 2026, đoàn Việt Nam gồm 8 học sinh tham dự và đạt thành tích gồm 1 huy chương Vàng, 1 huy chương Bạc, 4 huy chương Đồng và 2 bằng khen. Sau thành tích này, em Phan Đình Triết tiếp tục chuẩn bị tham dự kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IOAI) năm 2026, dự kiến diễn ra tại Kazakhstan từ ngày 2 đến 10/8/2026. Trước đó, Triết từng đoạt giải Nhì tại cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc gia năm 2025 và giải Ba kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Tin học năm 2026. Năm 2026, kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Châu Á-Thái Bình Dương được tổ chức lần đầu tiên, do Trung Quốc đăng cai tổ chức theo hình thức trực tuyến. Vào giữa tháng 6, em Nguyễn Nhật Anh cũng là học sinh trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Đà Nẵng) đã xuất sắc giành huy chương Vàng tại kỳ thi Olympic Vật lý châu Âu. THANH HIỀN Nam sinh Đà Nẵng giành huy chương Vàng tại APOAI Em Phan Đình Triết (lớp 12A5, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, thành phố Đà Nẵng) vừa xuất sắc giành huy chương Vàng tại kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo châu Á - Thái Bình Dương (APOAI) năm 2026. Em Phan Đình Triết xuất sắc giành huy chương Vàng tại Kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo châu Á - Thái Bình Dương năm 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==