6 n Thứ Hai n Ngày 29/6/2026 KHOA GIÁO CHÍNH SÁCH ĐÃI NGỘ HẤP DẪN GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (ĐH), Bộ GD&ĐT cho biết, tính đến tháng 6, Việt Nam có trên 771.000 người học khối ngành STEM, chiếm 29% quy mô giáo dục ĐH. Dù đã trở thành một trụ cột quan trọng, nhưng khi so sánh với các quốc gia trong khu vực và thế giới như Malaysia (40%), Singapore (36%) hay Đức (35,5%), tỉ lệ này vẫn còn khiêm tốn. Vì vậy, định hướng của Bộ GD&ĐT trong thời gian tới là tăng quy mô có chọn lọc, ưu tiên các ngành kĩ thuật then chốt và người học có năng lực tốt. Điểm nhấn quan trọng nhất trong hệ thống chính sách mới là Nghị định 179 của Chính phủ quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược có hiệu lực từ tháng 7. Đây là bước chuyển dịch tư duy mạnh mẽ khi Nhà nước chuyển từ hỗ trợ chi thường xuyên dàn trải cho các cơ sở đào tạo sang hỗ trợ trực tiếp cho người học thông qua các suất học bổng hấp dẫn. Chính sách này áp dụng cho 15 nhóm ngành ưu tiên như sinh học, toán học, máy tính, công nghệ thông tin cho đến kĩ thuật điện, vi mạch bán dẫn. Để nhận được học bổng, người học phải đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào bao gồm thuộc diện tuyển thẳng học sinh giỏi quốc gia hoặc có tổ hợp xét tuyển đạt từ 22,5/30 điểm trở lên và nằm trong top 30% người học xuất sắc. Theo chính sách mới, mức học bổng Chính phủ được phân tầng rõ ràng theo trình độ và tính chất ngành học. Cụ thể, chương trình đào tạo tài năng nhận mức hỗ trợ từ 5,5 - 8,4 triệu đồng/tháng. Các ngành vi mạch bán dẫn và khoa học cơ bản được hỗ trợ từ 4,2 - 8,4 triệu đồng/tháng. Đối với khối ngành kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, mức hỗ trợ dao động từ 3,7 - 7,4 triệu đồng/tháng. Dự kiến trong năm 2026, sẽ có khoảng 30.000 - 32.000 sinh viên và trên 22.000 sinh viên đã trúng tuyển năm 2025 được nhận gói hỗ trợ này, tạo động lực to lớn thu hút nhân lực chất lượng cao vào khối ngành khoa học công nghệ. Chính sách đào tạo nhân lực STEM tạo sự gắn kết chặt chẽ của một hệ sinh thái toàn diện. Bộ GD&ĐT đóng vai trò ban hành quy chế, danh mục và vận hành hệ thống dữ liệu. Các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm chuẩn hóa dữ liệu và gắn đào tạo với nghiên cứu, doanh nghiệp. Ở góc độ địa phương, các Sở GD&ĐT định hướng dạy học STEM từ phổ thông và đặt hàng nhân lực theo nhu cầu thực tế. Doanh nghiệp sẽ tham gia xây dựng chuẩn đầu ra, tài trợ phòng thí nghiệm và cam kết tuyển dụng. Trong xu thế phát triển công nghệ hiện nay, Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) và ĐH Bách khoa Hà Nội đang tập trung đẩy mạnh những định hướng chiến lược trọng điểm nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học gắn liền với nhu cầu thực tiễn của xã hội. CHUYỂN DỊCH TỪ TRƯỜNG ĐẠI HỌC GS.TS Mai Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) cho biết, dựa trên thế mạnh của nhà trường và điều kiện phát triển của thành phố, trường xác định ưu tiên phát triển 6 lĩnh vực mũi nhọn trong số 10 nhóm công nghệ chiến lược được Chính phủ ban hành. Các lĩnh vực này bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, năng lượng tái tạo và năng lượng mới, công nghệ đường sắt đô thị và đường sắt tiên tiến, công nghệ tự động và thiết bị tự hành, cùng công nghệ lượng tử. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhà trường tập trung xây dựng đội ngũ thông qua các chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc minh bạch, công bằng và đề án vị trí việc làm phù hợp. Đồng thời, trường chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, không gian nghiên cứu và triển khai chính sách thu hút các nhà khoa học xuất sắc từ nước ngoài. Hiện trường hướng tới ba nhóm đối tượng cốt lõi là các nhà khoa học đầu ngành làm việc toàn thời gian, các nhà khoa học trẻ tiềm năng được đào tạo từ nước ngoài và đội ngũ giáo sư thỉnh giảng trong và ngoài nước. ĐH Bách khoa Hà Nội định hướng trở thành ĐH đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp với cốt lõi là đào tạo STEM. GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội chia sẻ, trường đang tích cực triển khai các chiến lược chuyển dịch hoạt động đào tạo và nghiên cứu theo các Nghị quyết của Bộ Chính trị. Theo đó, chương trình đào tạo của trường từng bước chuyển từ đại trà sang các chương trình có hàm lượng tiếng Anh và tính quốc tế cao hơn, chú trọng nguồn nhân lực trình độ cao, nhân lực chiến lược và đào tạo sau đại học gắn với nghiên cứu khoa học. GS.TS Lê Anh Tuấn nhấn mạnh việc định hướng nhân lực STEM cần được thực hiện ngay từ bậc phổ thông để tạo nguồn đầu vào chất lượng. Nhằm mục tiêu đưa các sản phẩm trí tuệ từ môi trường ĐH tạo ra giá trị cho xã hội, ĐH Bách khoa Hà Nội đã ra mắt không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành. Hệ sinh thái hoàn chỉnh này kết hợp giữa đào tạo, hệ thống phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp đối tác, giúp học sinh phổ thông định hình nghề nghiệp tương lai, đồng thời tạo lộ trình rõ ràng cho sinh viên từ học tập đến ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế. GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết, mục tiêu của chính sách dừng lại ở việc mở các chương trình đào tạo hay đầu tư phòng thí nghiệm, mà còn hướng tới mở rộng quy mô đào tạo các nhóm ngành thuộc những lĩnh vực này tại nhiều cơ sở giáo dục ĐH trên cả nước. Ông nhấn mạnh, Việt Nam có nhiều học sinh có năng lực nổi trội về khoa học tự nhiên, đặc biệt là toán học. Việc phát hiện, phát huy và khơi dậy những năng lực này là yêu cầu hết sức quan trọng. Các chính sách được xây dựng nhằm khai thác, phát huy tối đa tiềm năng của học sinh ngay từ bậc tiểu học và trung học, qua đó định hướng các em theo học các nhóm ngành khoa học, công nghệ, kĩ thuật then chốt, đặc biệt là các ngành STEM. Việc triển khai các chính sách học bổng cùng với hệ thống các ngành đào tạo phù hợp với năng lực, sở trường của người học, bao phủ toàn bộ khối ngành khoa học, công nghệ sẽ giúp thí sinh dễ dàng tìm thấy ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp của mình. NGHIÊM HUÊ Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn tham quan Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành của ĐH Bách khoa Hà Nội ẢNH: VĂN MẠNH Từ năm 2026, sinh viên học khối ngành STEM nhận được chính sách hỗ trợ theo Nghị định 179 của Chính phủ. Nghị định này được coi như “bà đỡ” để thu hút tài năng theo học các ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. “Bà đỡ” nguồn nhân lực STEM “Với những thí sinh gặp khó khăn về tài chính, chính sách học bổng sẽ tạo điều kiện để các em hoàn thành tốt chương trình. Bên cạnh chính sách học bổng của Nhà nước, các cơ sở giáo dục đại học triển khai chính sách hỗ trợ sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản và kĩ thuật then chốt”. GS.TS NGUYỄN TIẾN THẢO APOAI là sân chơi trí tuệ uy tín dành cho các học sinh xuất sắc trong lĩnh vực công nghệ và AI. Kỳ thi năm nay có 129 thí sinh đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tham gia dự thi. Phan Đình Triết là thành viên Đội tuyển quốc gia Việt Nam do Bộ Giáo dục và Đào tạo tuyển chọn, cử tham dự cuộc thi. Tại APOAI 2026, đoàn Việt Nam gồm 8 học sinh tham dự và đạt thành tích gồm 1 huy chương Vàng, 1 huy chương Bạc, 4 huy chương Đồng và 2 bằng khen. Sau thành tích này, em Phan Đình Triết tiếp tục chuẩn bị tham dự kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IOAI) năm 2026, dự kiến diễn ra tại Kazakhstan từ ngày 2 đến 10/8/2026. Trước đó, Triết từng đoạt giải Nhì tại cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc gia năm 2025 và giải Ba kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Tin học năm 2026. Năm 2026, kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Châu Á-Thái Bình Dương được tổ chức lần đầu tiên, do Trung Quốc đăng cai tổ chức theo hình thức trực tuyến. Vào giữa tháng 6, em Nguyễn Nhật Anh cũng là học sinh trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Đà Nẵng) đã xuất sắc giành huy chương Vàng tại kỳ thi Olympic Vật lý châu Âu. THANH HIỀN Nam sinh Đà Nẵng giành huy chương Vàng tại APOAI Em Phan Đình Triết (lớp 12A5, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, thành phố Đà Nẵng) vừa xuất sắc giành huy chương Vàng tại kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo châu Á - Thái Bình Dương (APOAI) năm 2026. Em Phan Đình Triết xuất sắc giành huy chương Vàng tại Kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo châu Á - Thái Bình Dương năm 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==