Báo Tiền Phong số 173

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết trao giải A cho các tác giả ẢNH: NHƯ Ý Báo Tiền Phong đoạt 3 giải C XỨNG ĐÁNG với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân THỨ HAI 22/6/2026 Số 173 0977.456.112 TRANG 8-9 Điểm cộng chiến lược cho Trung Quốc sau cuộc chiến Mỹ-Iran TRANG 16 TRANG 5 CHUYỆN HÔM NAY Trách nhiệm xã hội XEM TIẾP TRANG 4 n NGUYỄN TUẤN Hơn một thế kỷ qua, Báo chí Cách mạng Việt Nam đồng hành cùng dân tộc trong những chặng đường lịch sử trọng đại. TRANG 8-9 NHỮNG ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA CONCERT THANH XUÂN TRANG 14-15 HLV POCHETTINO ĐÃ “LỘT XÁC” ĐỘI TUYỂN MỸ THẾ NÀO? KHÔNG NGỪNG VƯƠN TỚI NHỮNG GIÁ TRỊ CAO ĐẸP TRANG 6 TRANG 12 NỚI TRẦN VỐN NGẮN HẠN CHO VAY DÀI HẠN: Cơ hội đi kèm rủi ro thanh khoản VỀ ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT GÂY XÔN XAO DƯ LUẬN: Người trực tiếp phụ trách việc ra đề trả lời Những liệt sĩ “trở về” từ nửa vòng trái đất TRANG 2-3-4

2 THỜI SỰ n Thứ Hai n Ngày 22/6/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM MINH BẠCH, VÌ LỢI ÍCH NHÂN DÂN Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (VPCP) Đặng Xuân Phong, trải qua 101 năm hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, phát huy vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, là cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân; là lực lượng xung kích trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước; là nơi khơi nguồn và lan tỏa niềm tin, khát vọng vươn lên của dân tộc. Người phát ngôn của Chính phủ khẳng định, trong những kết quả đạt được về kinh tế - xã hội của cả nước thời gian qua, không thể không kể đến sự đóng góp tích cực của các cơ quan thông tấn báo chí, của các phóng viên, nhà báo đã luôn đồng hành cùng Chính phủ trong nỗ lực thực hiện mục tiêu chung của đất nước. Báo chí là cầu nối quan trọng giúp Chính phủ truyền tải thông tin về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, báo chí cũng là kênh phản hồi đa chiều, phản ánh sinh động thực tiễn đời sống, xã hội, góp phần tích cực giúp cho công tác quản lý, điều hành của Chính phủ, các cơ quan chức năng trên nhiều lĩnh vực đạt hiệu quả cao. “Sự nỗ lực, tâm huyết của các nhà báo, phóng viên, biên tập viên - những người đã luôn đồng hành cùng Chính phủ, cùng Văn phòng Chính phủ để truyền tải thông tin đầy đủ, trung thực, chính xác, kịp thời, góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, nhà nước, đóng góp vào sự phát triển chung”, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Đặng Xuân Phong nhìn nhận. Người phát ngôn của Chính phủ bày tỏ mong muốn các cơ quan báo chí, các nhà báo tiếp tục đồng hành, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với Văn phòng Chính phủ trong công tác thông tin, truyền thông, góp phần lan tỏa sâu rộng hơn nữa thông tin tích cực về công tác chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. VPCP, Người phát ngôn của Chính phủ sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để các phóng viên, nhà báo được tiếp cận, được cung cấp kịp thời thông tin hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ qua đó nâng cao hiệu quả truyền thông, củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội, hướng vào thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước. ĐỂ MỌI NGUỒN LỰC CỦA ĐẤT NƯỚC ĐƯỢC SỬ DỤNG HIỆU QUẢ Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Hà Thị Mỹ Dung chia sẻ, luôn tâm niệm rằng hình ảnh và uy tín của cơ quan kiểm toán Nhà nước luôn gắn liền với sức mạnh của truyền thông và báo chí. Báo chí là một trong các kênh thông tin quan trọng để các cơ quan dân cử (Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp) và công chúng hiểu, đánh giá đúng về hoạt động cũng như kết quả kiểm toán. Thông qua báo chí, những kết luận kiểm toán không còn nằm trên văn bản mà được lan tỏa mạnh mẽ, tạo ra sức mạnh dư luận để ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật và thúc đẩy thực hành tiết kiệm, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Có thể nói, sự phối hợp chặt chẽ này đã giúp truyền tải thông tin nhanh chóng, chính xác, giúp nâng cao vị thế của KTNN. Theo bà Hà Thị Mỹ Dung, KTNN đóng vai trò là công cụ trọng yếu của Đảng và Nhà nước trong kiểm tra, kiểm soát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công. Trong khi đó, báo chí có vai trò khơi dậy, cổ vũ và lan tỏa những giá trị đạo đức công vụ, sự liêm chính của đội ngũ kiểm toán viên. “KTNN và báo chí gặp nhau ở mục tiêu chung là thông qua kết quả của mình góp phần phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí và bảo đảm mọi nguồn lực của đất nước đều được sử dụng một cách hiệu quả, minh bạch nhất vì lợi ích của nhân dân”, bà Dung nói. Người phát ngôn KTNN khẳng định, sẽ chủ động cung cấp thông tin kịp thời và tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho các phóng viên chuyên trách để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho báo chí khai thác thông tin. KTNN cũng mong muốn báo chí không chỉ đưa tin sự kiện mà tăng tần suất các bài viết phân tích chuyên sâu vào các lĩnh vực mới như: kiểm toán quyết toán ngân sách, kiểm toán hoạt động, kiểm toán công nghệ thông tin hay kiểm toán môi trường, các dự án trọng điểm quốc gia… “Sự thấu hiểu chuyên môn từ phía các phóng viên sẽ đảm bảo tính khách quan và chiều sâu cho từng tác phẩm báo chí”, Phó Tổng KTNN Hà Thị Mỹ Dung bày tỏ. CHÍNH SÁCH SÁT HƠN VỚI CUỘC SỐNG Ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Xây dựng chia sẻ, thời gian qua, các cơ quan báo chí đã đồng hành tích cực trong việc tuyên truyền các quy định, cơ chế, chính sách mới về xây dựng, phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, nhà ở, thị trường bất động sản, kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn... qua đó góp phần nâng cao nhận thức xã hội, tạo sự đồng thuận trong quá trình tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Những bài viết, chuyên đề phản ánh kịp thời các vấn đề thực tiễn, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách đã giúp cơ quan quản lý nhà nước có thêm cơ sở rà soát, đánh giá và hoàn thiện cơ chế, chính sách. Nhiều nội dung liên quan đến phát triển nhà ở xã hội, thị trường bất động sản, công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng giao thông hay cải cách thủ tục hành chính... được phản ánh khách quan, đa chiều đã trở thành nguồn thông tin tham khảo có giá trị trong quá trình hoạch định, hoàn thiện và thực thi chính sách. Đặc biệt, theo Người phát ngôn Bộ Xây dựng, gần đây vấn đề phát triển nhà ở cho thuê - lĩnh vực đang được Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ rất quan tâm chỉ đạo - đã nhận được sự quan tâm, đồng hành tích cực của các cơ quan báo chí, trong đó có Tiền Phong. Thực tế, nhà ở cho thuê vẫn là một phân khúc còn nhiều dư địa phát triển nhưng cũng đang đối mặt với không ít khó khăn về nhận thức, cơ chế chính sách, nguồn lực đầu tư cũng như công tác tổ chức thực hiện tại các địa phương. Để các chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống, rất cần sự đồng hành của các cơ quan báo chí trong việc tuyên truyền, phổ biến các quy định mới; giúp người dân, doanh nghiệp hiểu rõ hơn những định hướng lớn của Nhà nước trong phát triển nhà ở cho thuê. VĂN KIÊN - LUÂN DŨNG Với người phát ngôn các bộ ngành, báo chí không chỉ là dòng chảy thông tin mà còn là một kênh tham khảo quan trọng, góp phần đưa chính sách đến với cuộc sống. Một bài báo phản ánh đúng và trúng có thể giúp cơ quan quản lý nhận diện sớm vướng mắc để nghiên cứu khơi thông các điểm nghẽn… “Báo chí là kênh phản hồi đa chiều, phản ánh sinh động thực tiễn đời sống, xã hội, góp phần tích cực giúp cho công tác quản lý, điều hành của Chính phủ, các cơ quan chức năng trên nhiều lĩnh vực đạt hiệu quả cao”. Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP, Người phát ngôn của Chính phủ ĐẶNG XUÂN PHONG “Điểm chung lớn nhất và cũng là sứ mệnh cao cả nhất giữa báo chí và kiểm toán chính là góp phần phát triển ổn định, bền vững, minh bạch nền tài chính quốc gia và giữ vững niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước”. Phó Tổng Kiểm toán, Người phát ngôn KTNN HÀ THỊ MỸ DUNG “Tôi tin rằng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, các chính sách phát triển nhà ở, nhất là nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trong thời gian tới sẽ được triển khai hiệu quả hơn, qua đó góp phần đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của người dân và bảo đảm an sinh xã hội”. Người phát ngôn, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng LÂM VĂN HOÀNG Lãnh đạo Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026 Từ hơi thở cuộc sống đến quyết sách phát triển

Chiều 21/6, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức lễ bế mạc Hội báo toàn quốc năm 2026 tại TP Hải Phòng. Dự buổi lễ có các Ủy viên Trung ương Đảng: ông Lê Quốc Minh - Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập Báo Nhân dân; ông Lê Ngọc Châu - Bí thư Thành ủy Hải Phòng cùng lãnh đạo, phóng viên, nhà báo các cơ quan báo chí trung ương, địa phương. Phát biểu lễ bế mạc, nhà báo Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, sau 3 ngày làm việc sôi nổi, khẩn trương, sáng tạo và gắn kết, Hội báo toàn quốc năm 2026 bế mạc tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng, khép lại chuỗi hoạt động kỷ niệm 101 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026). Với chủ đề “Báo chí Việt Nam - Trung thành, sáng tạo, trách nhiệm trong kỷ nguyên mới”, Hội báo toàn quốc năm 2026 đã hoàn thành toàn bộ chương trình và mục tiêu đề ra, để lại nhiều dấu ấn sâu đậm đối với người làm báo và công chúng cả nước. Hội báo toàn quốc năm nay tiếp tục khẳng định vị thế là ngày hội lớn của giới báo chí Việt Nam với sự tham gia tích cực của các cơ quan báo chí trung ương, các cấp Hội nhà báo địa phương cùng các cơ sở đào tạo, nghiên cứu báo chí trong cả nước. Điểm nhấn nổi bật là quy mô 87 gian trưng bày được thiết kế đồng bộ, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc. Từ khu trưng bày chuyên đề “101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam - Thành tựu và sứ mệnh” đến các gian báo điện tử hội tụ của các cơ quan báo chí chủ lực, các gian của Liên Chi hội, Chi hội Nhà báo địa phương…, tất cả đã tạo nên bức tranh toàn cảnh sinh động, phản ánh dòng chảy mạnh mẽ của báo chí cách mạng gắn với xu hướng chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới. NHIỀU GÓC NHÌN MỚI, BÀI HỌC KINH NGHIỆM THIẾT THỰC Song song với hoạt động trưng bày, Diễn đàn Báo chí toàn quốc năm 2026 được tổ chức với 11 phiên làm việc, gồm phiên toàn thể, phiên bế mạc và các phiên thảo luận chuyên sâu. Nhiều nội dung quan trọng đã được trao đổi thẳng thắn, từ việc sắp xếp hoạt động các cơ quan báo chí, phát triển kinh tế báo chí đến tìm giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách tại địa phương. Các chuyên đề đã mở ra nhiều góc nhìn mới, những bài học kinh nghiệm thiết thực cho đội ngũ người làm báo trong kỷ nguyên số. Bên cạnh các hoạt động chuyên môn, các chương trình bên lề như Cuộc thi “Tiếng hát người làm báo mở rộng” năm 2026 cũng góp phần tăng cường sự gắn kết, khơi dậy niềm tự hào nghề nghiệp và tình yêu nghề của các nhà báo, những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Tại lễ bế mạc, Ban Tổ chức đã trao 57 giải gian trưng bày ấn tượng đặc sắc và 46 giải sản phẩm báo chí ấn tượng đặc sắc cho các tác phẩm, ấn phẩm xuất sắc ở các hạng mục bìa báo, phát thanh, truyền hình, báo in, báo điện tử và ảnh báo chí năm 2026. Trong đó, báo Tiền Phong vinh dự đoạt giải B giải gian trưng bày ấn tượng, đặc sắc. NGUYỄN HOÀN - QUỐC NAM - NHƯ Ý - LỘC LIÊN Hội báo toàn quốc năm 2026 được tổ chức tại Hải Phòng vừa khép lại nhưng những thông điệp, giá trị và tinh thần của chủ đề “Trung thành - Sáng tạo - Trách nhiệm” sẽ tiếp tục lan tỏa, trở thành kim chỉ nam cho hành động của đội ngũ người làm báo Việt Nam trong chặng đường phía trước. Đại diện Báo Tiền Phong nhận giải B giải gian trưng bày ấn tượng, đặc sắc tại lễ bế mạc Hội báo toàn quốc 2026 ẢNH: NHƯ Ý 3 n Thứ Hai n Ngày 22/6/2026 THỜI SỰ “Bước vào kỷ nguyên mới, đối mặt với cả những cơ hội to lớn và thách thức không nhỏ, tôi tin tưởng những người làm báo Việt Nam sẽ tiếp tục giữ vững “mắt sáng, lòng trong, bút sắc”, không ngừng đổi mới sáng tạo để xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và niềm tin yêu của nhân dân”. Nhà báo NGUYỄN ĐỨC LỢI - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam HỘI BÁO TOÀN QUỐC 2026: Lan tỏa tinh thần “trung thành - sáng tạo - trách nhiệm” Báo Tiền Phong nhận giải B gian trưng bày ấn tượng, đặc sắc Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), báo Tiền Phong vinh dự được đón nhận sự quan tâm, thăm hỏi động viên và chúc mừng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; các bộ, ban, ngành, địa phương, các sở ngành, đoàn thể, doanh nghiệp, trường học và bạn đọc trên cả nước. Những lẵng hoa tươi thắm của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; Ban Bí thư T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; Bộ Xây dựng; Bộ Công Thương, Bộ Giáo dục và Đào tạo; Bộ Y tế; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Thành ủy, Tỉnh ủy, HĐND một số tỉnh, thành, cơ quan, đơn vị và một số doanh nghiệp trên cả nước… cùng những lời chúc mừng báo Tiền Phong thể hiện sự quan tâm đặc biệt, ấm áp và nghĩa tình. Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, báo Tiền Phong sẽ tiếp tục nỗ lực, đoàn kết, sáng tạo, bám sát thực tiễn đời sống, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, đáp ứng sự tin tưởng, kỳ vọng của bạn đọc và phụng sự bạn đọc ngày một tốt hơn. Báo Tiền Phong xin trân trọng cảm ơn và kính chúc các đồng chí lãnh đạo, quý cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, đối tác, cộng tác viên cùng toàn thể bạn đọc sức khỏe, hạnh phúc và thành công! TIỀN PHONG Lời cảm ơn Ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Chung khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 cho biết, sau nhiều ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, Hội đồng Chung khảo đã hoàn thành toàn bộ chương trình làm việc và đạt các mục tiêu đề ra. Theo ông Lê Quốc Minh, Hội đồng đã khai mạc vòng chấm chung khảo, nghe báo cáo kết quả vòng sơ khảo, thảo luận, thẩm định các tác phẩm vào chung khảo và bỏ phiếu xét trao giải. Các thành viên Hội đồng đã làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, khách quan, công tâm để chấm 177 tác phẩm lọt vào vòng chung khảo. "Nhiều tác phẩm được đầu tư công phu, nghiêm túc, có tính phát hiện cao, đề cập những vấn đề mới và những vấn đề được dư luận xã hội quan tâm; đồng thời thể hiện rõ tính phản biện, tính xây dựng trong việc góp ý, hoàn thiện các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, đề xuất nhiều giải pháp, mô hình hay, có sức lan tỏa tích cực trong xã hội", ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh. Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX vinh danh 123 tác phẩm xuất sắc, gồm 11 giải A, 26 giải B, 50 giải C và 36 giải Khuyến khích. Tham dự giải lần này, báo Tiền Phong vinh dự nhận 3 Giải C với các tuyến bài: Trụ sở dôi dư sau sáp nhập: Quản lý thế nào?; Bí thư Tỉnh ủy không phải người địa phương; Chuyện xóa nhà tạm ở vùng cao. Những tác phẩm được vinh danh không chỉ thể hiện trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội của người làm báo mà còn phản ánh sinh động những vấn đề lớn của đất nước, góp phần tạo dựng sự đồng thuận xã hội. Dấu ấn nổi bật của mùa giải năm nay là sự xuất hiện của nhiều tác phẩm chính luận, điều tra và đa phương tiện có chiều sâu, bám sát hơi thở cuộc sống và được đầu tư bài bản, công phu. LUÂN DŨNG Báo Tiền Phong đoạt 3 Giải C Giải Báo chí Quốc gia PV Thành Đạt báo Tiền Phong (thứ tư trái sang) thay mặt nhóm tác giả nhận giải C ẢNH: NHƯ Ý Tối 21/6, tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với UBND TP Hải Phòng tổ chức Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025, tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc nhất của năm, nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).

4 n Thứ Hai n Ngày 22/6/2026 XÃ HỘI CHUYỆN HÔM NAY Từ những tờ báo đầu tiên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập để truyền bá tư tưởng cách mạng, đến những năm tháng kháng chiến và công cuộc đổi mới, báo chí luôn là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Bước vào kỷ nguyên số, Báo chí Cách mạng đang đứng trước một cuộc chuyển mình sâu sắc. Sự phát triển mạnh mẽ của Internet, mạng xã hội, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi căn bản môi trường truyền thông. Mỗi cá nhân đều có thể sản xuất và lan truyền thông tin. Tin tức được chia sẻ với tốc độ chưa từng có, nhưng cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều của tin giả, thông tin sai lệch và các nội dung xuyên tạc. Trong bối cảnh ấy, vai trò của Báo chí Cách mạng không hề giảm đi mà càng trở nên quan trọng hơn. Khi thông tin trở nên dư thừa, điều xã hội cần nhất không phải là thêm thông tin mà là thông tin đúng. Khi tin giả có thể lan truyền nhanh hơn sự thật, người dân càng cần những cơ quan báo chí chính thống để kiểm chứng, xác thực và lý giải bản chất của vấn đề. Là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, đồng thời là diễn đàn tin cậy của nhân dân, Báo chí Cách mạng có sứ mệnh góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. Mỗi tác phẩm báo chí không chỉ phản ánh thực tiễn mà còn phải lan tỏa những giá trị tích cực, cổ vũ cái đúng, đấu tranh với cái sai, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Trong thời đại số, chuyển đổi số báo chí không đơn thuần là thay đổi công cụ tác nghiệp hay mở rộng nền tảng truyền tải thông tin. Đó là sự đổi mới về tư duy quản trị, quy trình sản xuất nội dung và phương thức tiếp cận công chúng. Công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội mới, nhưng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ cho mục tiêu nâng cao chất lượng thông tin và hiệu quả phục vụ xã hội. Dù công nghệ phát triển đến đâu, giá trị cốt lõi của nghề báo vẫn không thay đổi. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, nhưng không thể thay thế trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và bản lĩnh của người làm báo. Đất nước đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Trên hành trình ấy, báo chí không chỉ phản ánh sự phát triển mà còn góp phần tạo động lực cho sự phát triển. Hơn một thế kỷ trước, báo chí cách mạng ra đời từ khát vọng giải phóng dân tộc. Hôm nay, trong kỷ nguyên số, sứ mệnh ấy được tiếp nối bằng khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc. Công nghệ có thể thay đổi từng ngày, nhưng mục tiêu cao nhất của Báo chí Cách mạng vẫn không thay đổi: phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân và bảo vệ sự thật. N.T Trách nhiệm xã hội TIẾP THEO TRANG 1 Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, bài viết “Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của đội ngũ những người làm báo và dư luận xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng bài viết có ý nghĩa như một định hướng chiến lược cho sự phát triển của nền báo chí nước nhà trong giai đoạn mới. Đại tá, nhà báo Đỗ Phú Thọ, Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam, cho rằng, bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm “Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số” đã đề cập đến nhiều vấn đề cốt lõi, đưa ra những thông điệp sâu sắc và rất cần thiết đối với đội ngũ những người làm báo hiện nay. Thông điệp mà ông tâm đắc nhất trong bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là yêu cầu về việc giữ vững bản lĩnh nhà báo trong thời kỳ chuyển đổi số. Đây không chỉ là một lời nhắc nhở, mà còn là yêu cầu mang tính sống còn đối với nền báo chí cách mạng trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng. “Dù công nghệ có hiện đại đến đâu, dù trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ hoặc thay thế một phần công việc của con người, điều quan trọng nhất đối với nhà báo vẫn là bản lĩnh nghề nghiệp. Đó cũng là điều mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt trăn trở và gửi gắm tới đội ngũ những người làm báo khi bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước”, nhà báo Đỗ Phú Thọ nhấn mạnh. Theo Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam, người làm báo hôm nay đang đứng trước những thách thức chưa từng có từ sự cạnh tranh của mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và những tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường. Nếu không giữ được bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội, nhà báo rất dễ bị cuốn theo những xu hướng lệch chuẩn, phụ thuộc vào công nghệ hoặc đánh mất vai trò dẫn dắt thông tin của mình. Ông Đỗ Phú Thọ khẳng định, công nghệ có thể hỗ trợ người làm báo nhưng không thể thay thế nhà báo. Trong kỷ nguyên số, nhiệm vụ của báo chí không chỉ là truyền tải thông tin mà còn phải góp phần định hướng dư luận xã hội thông qua những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nhân văn sâu sắc. Ông đặc biệt đồng tình với quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc các tác phẩm báo chí phải “đi vào lòng người,” nhà báo phải làm nghề bằng trái tim, bằng trí tuệ và bằng trách nhiệm xã hội. Giá trị nhân văn phải trở thành cốt lõi của mỗi tác phẩm báo chí. “Báo chí không thể thu hút công chúng bằng những thông tin giật gân, câu khách. Điều giữ chân bạn đọc lâu dài chính là sức thuyết phục, sự cảm hóa và những giá trị tốt đẹp được truyền tải trong mỗi tác phẩm”, nhà báo Đỗ Phú Thọ khẳng định. Đối với các cơ quan báo chí, một trong những yêu cầu quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra là nâng cao vai trò của người đứng đầu các tòa soạn. Tổng biên tập hay tổng giám đốc cơ quan báo chí không chỉ là người quyết định đăng hay không đăng một tác phẩm báo chí, mà còn phải là người kiến tạo nội dung, định hướng chiến lược phát triển và truyền cảm hứng sáng tạo cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên. Đó là trách nhiệm rất lớn của lãnh đạo các cơ quan báo chí trong bối cảnh truyền thông hiện đại. Từ những chỉ đạo trong bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhà báo Đỗ Phú Thọ cho rằng, trong thời gian tới, Báo chí Cách mạng Việt Nam cần tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Theo đó, các cơ quan báo chí và đội ngũ nhà báo phải nhanh chóng thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số. Những người làm báo thuộc thế hệ đi trước cần tích cực cập nhật kiến thức, kỹ năng làm báo đa nền tảng và tác nghiệp trong môi trường số. Trong khi đó, các nhà báo trẻ cần tiếp tục rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. “Việc kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm của thế hệ nhà báo đi trước với sức sáng tạo, khả năng thích ứng công nghệ của lớp nhà báo trẻ sẽ tạo nên lực lượng báo chí đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới”, nhà báo Đỗ Phú Thọ bày tỏ. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý cần tiếp tục quan tâm, hỗ trợ các cơ quan báo chí thông qua việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, hỗ trợ truyền thông chính sách và tạo điều kiện thuận lợi về hành lang pháp lý để nhà báo tác nghiệp. Các nhà báo, các cơ quan báo chí cần nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật về báo chí, đặc biệt là những quy định mới khi Luật Báo chí (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo nhà báo Đỗ Phú Thọ, thông điệp cốt lõi, xuyên suốt mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi tới đội ngũ những người làm báo là: trong kỷ nguyên số, báo chí cách mạng phải tiếp tục giữ vững bản chất cách mạng, nâng cao tính chuyên nghiệp, làm chủ công nghệ nhưng không lệ thuộc vào công nghệ; mỗi nhà báo phải không ngừng rèn luyện bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp, nâng cao trình độ chuyên môn, giữ vững tinh thần nhân văn và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết. P.V (theo TTXVN) Phát huy sứ mệnh của báo chí trong thời đại số Địa chỉ tin cậy Nhà báo, tiến sĩ Nguyễn Tri Thức, Ủy viên Ban Biên tập, Giám đốc Trung tâm Chuyên đề và Truyền thông-Phát hành, Tạp chí Cộng sản, cho rằng, trong suốt chiều dài lịch sử của Báo chí Cách mạng Việt Nam, các cơ quan báo chí luôn là địa chỉ tin cậy của nhân dân. Hiện nay, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số phát triển mạnh mẽ, thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng, tuy nhiên, mạng xã hội chủ yếu thực hiện chức năng truyền tải thông tin, còn nhiệm vụ xác minh, phân tích, bóc tách bản chất sự việc, làm rõ những vấn đề phía sau các dòng thông tin lại là trách nhiệm và thế mạnh của báo chí chuyên nghiệp. Chính vì vậy, để tiếp tục giữ vững vị thế là địa chỉ tin cậy của công chúng, các cơ quan báo chí và mỗi nhà báo cần không ngừng nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghề nghiệp. Theo nhà báo Nguyễn Tri Thức, bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra những vấn đề cốt lõi và cả thách thức cũng như yêu cầu đặt ra đối với báo chí trong kỷ nguyên số. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của báo chí trong kỷ nguyên số, yêu cầu giữ vững bản lĩnh, đạo đức và phát huy sứ mệnh truyền thông chính thống. Tiết mục tại Hội báo toàn quốc 2026 tại Hải Phòng

Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn niêm yết giá vàng miếng SJC ở mức 144,2 - 147,2 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), không thay đổi so với sáng 20/6. Tuy nhiên, so với đầu tuần, giá vàng đã giảm khoảng 3,3 triệu đồng/lượng. Với mức điều chỉnh này, những người mua vàng miếng SJC từ đầu tuần nếu bán ra trong ngày 21/6 sẽ chịu khoản lỗ kép lên tới khoảng 6,3 triệu đồng/lượng. Nguyên nhân không chỉ đến từ việc giá vàng giảm mà còn do chênh lệch giữa giá mua vào và bán ra ở mức cao, khoảng 3 triệu đồng/ lượng. Không chỉ vàng miếng, thị trường vàng nhẫn cũng ghi nhận đà giảm mạnh trong tuần qua. Hiện vàng nhẫn tròn trơn Bảo Tín Minh Châu được giao dịch ở mức 143,7 - 147 triệu đồng/lượng; vàng nhẫn SJC ở mức 144,1 - 147,1 triệu đồng/lượng; vàng nhẫn Phú Quý niêm yết 143 - 146,5 triệu đồng/lượng. Theo tính toán, người mua vàng nhẫn từ đầu tuần đến nay đang lỗ từ 6-7 triệu đồng/ lượng, tùy từng thương hiệu và thời điểm giao dịch. Dù đã điều chỉnh giảm trong tuần vừa qua, giá vàng trong nước vẫn duy trì ở vùng cao. Điều này khiến rủi ro đối với các giao dịch ngắn hạn gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh biên độ chênh lệch mua - bán vẫn ở mức lớn, khiến nhà đầu tư dễ thua lỗ nếu lướt sóng trong thời gian ngắn. Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay hiện dao động quanh ngưỡng 4.155 USD/ ounce, tương đương khoảng 132,4 triệu đồng/lượng quy đổi theo tỷ giá ngân hàng. So với giá thế giới, vàng trong nước vẫn đang cao hơn gần 15 triệu đồng/lượng. NGỌC MAI TĂNG DƯ ĐỊA TÍN DỤNG CHO LĨNH VỰC NÀO? Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Theo quy định hiện hành, tỷ lệ này đã được điều chỉnh giảm dần trong nhiều năm, từ mức 40% xuống 37%, 34% và chính thức còn 30% kể từ tháng 10/2023. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên sau nhiều năm Ngân hàng Nhà nước nới lại giới hạn này, đưa tỷ lệ trở về mức áp dụng trước năm 2020. Động thái trên được Ngân hàng Nhà nước lý giải nhằm thực hiện các chủ trương của Đảng và Chính phủ về thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số nhưng vẫn bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Nguyễn Quang Huy, chuyên gia Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho biết, chính sách mới sẽ giúp các ngân hàng thương mại có thêm không gian cung ứng tín dụng trung và dài hạn, đồng thời giảm áp lực phải huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí cao. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng, năng lượng và sản xuất đang gia tăng mạnh trong giai đoạn tới. “Nới tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn sẽ giúp hệ thống ngân hàng linh hoạt hơn trong phân bổ nguồn vốn, qua đó nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế”, ông Huy nhận định. Những lĩnh vực được kỳ vọng hưởng lợi lớn gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, khu công nghiệp và sản xuất kinh doanh. Đây đều là các ngành có nhu cầu vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện năng suất lao động và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đối với thị trường bất động sản, chính sách mới cũng có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các dự án có tính khả thi cao, đặc biệt là nhà ở xã hội, bất động sản công nghiệp và những dự án đã hoàn thiện pháp lý. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn dài hạn, việc mở rộng dư địa tín dụng có thể góp phần thúc đẩy nguồn cung mới cho thị trường. RỦI RO THANH KHOẢN Dù được đánh giá là bước điều chỉnh phù hợp, việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn cũng làm gia tăng áp lực quản trị rủi ro đối với các tổ chức tín dụng. Theo ông Nguyễn Quang Huy, bản chất hoạt động ngân hàng là huy động vốn chủ yếu ở kỳ hạn ngắn nhưng cho vay với thời hạn dài hơn. Khi tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được nâng lên, khoảng chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn cũng gia tăng. Trong điều kiện thị trường ổn định, rủi ro này có thể được kiểm soát. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các cú sốc về tâm lý thị trường hoặc có sự thay đổi mạnh trong hành vi gửi tiền của người dân, áp lực thanh khoản đối với ngân hàng có thể tăng đáng kể. Bên cạnh đó, rủi ro lãi suất cũng là yếu tố cần được lưu ý. Chi phí huy động vốn ngắn hạn thường biến động nhanh theo thị trường, trong khi lãi suất của các khoản vay trung và dài hạn khó điều chỉnh ngay lập tức. Điều này có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận hoặc ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng nếu mặt bằng lãi suất tăng trở lại. Một nguy cơ khác là việc dòng vốn tập trung quá mức vào các lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài hoặc biến động mạnh. Nếu chất lượng thẩm định tín dụng không được kiểm soát tốt, rủi ro nợ xấu có thể gia tăng trong tương lai, đặc biệt ở những ngành chịu tác động lớn từ biến động kinh tế hoặc thị trường. NGỌC MAI Đề xuất nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40% được các chuyên gia đánh giá là bước điều chỉnh phù hợp với bối cảnh mới, tạo thêm dư địa tín dụng cho nền kinh tế. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội hỗ trợ tăng trưởng là những rủi ro về thanh khoản, chênh lệch kỳ hạn mà hệ thống ngân hàng cần kiểm soát chặt chẽ. Sáng 21/6, giá vàng miếng SJC ở mức 147,2 triệu đồng/ lượng, giảm hơn 3 triệu đồng/lượng từ đầu tuần. Nếu bán ra trong ngày, người mua lỗ lên đến hơn 6 triệu đồng/lượng. Ngân hàng Nhà nước đề xuất nới lại giới hạn cho vay dài hạn về mức áp dụng trước năm 2020 5 n Thứ Hai n Ngày 22/6/2026 KINH TẾ Ông Nguyễn Quang Huy, chuyên gia Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng, việc nới trần tỷ lệ lên 40% không nên được nhìn nhận đơn thuần là động thái hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, mà còn là phép thử đối với năng lực quản trị của từng ngân hàng. Để tận dụng hiệu quả dư địa chính sách mới, các tổ chức tín dụng cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị tài sản - nguồn vốn, tăng cường các kịch bản kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản, đồng thời duy trì các bộ đệm an toàn cần thiết. NỚI TRẦN VỐN NGẮN HẠN CHO VAY DÀI HẠN: Người mua vàng lỗ nặng trong tuần qua Cơ hội đi kèm rủi ro thanh khoản Người mua vàng lỗ nặng Nhập siêu tăng 2,8 tỷ USD chỉ sau nửa tháng Đến hết tháng 5, Việt Nam nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD. Trong khi cùng kỳ năm ngoái, cán cân thương mại vẫn xuất siêu khoảng 2,6 tỷ USD, cho thấy cán cân thương mại đã đảo chiều rõ nét chỉ sau một năm. Tính từ đầu năm đến hết ngày 15/6, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 496,7 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 239,9 tỷ USD, nhập khẩu đạt 256,7 tỷ USD, đưa mức nhập siêu lên gần 16,8 tỷ USD. Việc nhập siêu tiếp tục nới rộng xuất phát từ việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu. So với cuối tháng 5, kim ngạch xuất khẩu tăng thêm khoảng 24,3 tỷ USD, trong khi nhập khẩu tăng khoảng 27,3 tỷ USD. Cơ cấu hàng hóa nhập khẩu cho thấy nhu cầu của doanh nghiệp vẫn chủ yếu tập trung vào hoạt động sản xuất. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch hơn 99,2 tỷ USD, tiếp đến là máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt hơn 31,1 tỷ USD. Doanh nghiệp cũng tăng nhập khẩu nhiều nguyên liệu đầu vào như vải các loại, kim loại thường, chất dẻo nguyên liệu, xăng dầu và sắt thép phục vụ hoạt động chế biến, chế tạo. Ở chiều ngược lại, xuất khẩu vẫn được dẫn dắt bởi nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 63,5 tỷ USD, dẫn đầu các mặt hàng xuất khẩu; tiếp theo là máy móc, thiết bị với gần 29,9 tỷ USD và điện thoại, linh kiện đạt 29 tỷ USD. Chỉ 3 nhóm hàng này đã mang về hơn 122 tỷ USD, chiếm trên một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Bên cạnh đó, nhiều ngành hàng truyền thống vẫn duy trì quy mô xuất khẩu lớn như dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản. Theo đánh giá của Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, nhập khẩu tăng mạnh trong những tháng đầu năm chủ yếu tập trung ở nhóm tư liệu sản xuất, gồm máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử, nguyên vật liệu cho dệt may, da giày và các ngành chế biến, chế tạo. DƯƠNG HƯNG Theo Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 6, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 24,2 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 26,9 tỷ USD, khiến cán cân thương mại nhập siêu khoảng 2,8 tỷ USD trong kỳ.

6 n Thứ Hai n Ngày 22/6/2026 KHOA GIÁO NGỮ LIỆU ĐỀ THI THIẾU TIN CẬY? Để làm rõ hơn những băn khoăn mà dư luận quan tâm, phóng viên Tiền Phong đã liên hệ với lãnh đạo Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT). Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng ủy quyền cho người trực tiếp phụ trách việc ra đề là Phó cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng (Bộ GD&ĐT) Nguyễn Ngọc Hà trả lời. Nhiều ý kiến cho rằng, ngữ liệu đề thi Ngữ văn, trong đó có việc sử dụng ngữ liệu chưa khẳng định độ tin cậy trong sách (của NXB Thế giới mới xuất bản), quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào? Trước hết, tôi cảm ơn sự quan tâm của báo chí. Đối với Ngữ văn, trước hết phải khẳng định, tôi không phải là chuyên gia của bộ môn này. Tôi chỉ trao đổi trên góc độ người tham gia chỉ đạo, tổ chức và chịu trách nhiệm với quá trình xây dựng đề thi. Những vấn đề xã hội đặt ra đều là câu hỏi chính đáng, thể hiện sự quan tâm với ngành giáo dục nói chung và góp phần nâng cao chất lượng kỳ thi nói riêng. Tuy nhiên, để trả lời đầy đủ thì cần nhìn từ yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Một trong những điểm mới quan trọng trong công tác ra đề thi với môn Ngữ văn theo chương trình này là không sử dụng lại ngữ liệu học sinh đã được học trong sách giáo khoa, ưu tiên những ngữ liệu mới. Đây là điểm khác biệt rất quan trọng so với trước đây. Việc này nhằm tránh tình trạng học theo khuôn mẫu và hướng đến đánh giá đúng năng lực đọc hiểu, cảm thụ, lập luận, phân tích cũng như khả năng vận dụng kiến thức của học sinh. Nếu tiếp tục sử dụng những tác phẩm quen thuộc trong sách giáo khoa, học sinh chỉ cần học thuộc bài mẫu là có thể làm bài. Khi đó, kỳ thi rất khó đánh giá được năng lực thực chất. Tinh thần của chương trình mới có nội dung đặt học sinh vào những bối cảnh mới để các em vận dụng kiến thức, cách tư duy và kỹ năng đã được hình thành trong quá trình học tập, chứ không phải kiểm tra khả năng ghi nhớ. Đó là mục tiêu xuyên suốt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Ngoài yêu cầu chuyên môn, đề thi cũng được xây dựng trong bối cảnh đất nước đang có nhiều chuyển động lớn. Những vấn đề của đời sống xã hội, những chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước cũng có thể trở thành bối cảnh để học sinh suy nghĩ, bày tỏ quan điểm và thể hiện nhận thức của mình. Có dư luận, câu 1 đề Ngữ văn có ngữ liệu chưa hẳn đã chính xác, tác giả được cho là có quan điểm nhạy cảm. Công tác thẩm định ngữ liệu khi ra đề được tiến hành như thế nào, thưa ông? Đúng là bất cứ sự đổi mới nào cũng có thể đối mặt với những rủi ro tiềm ẩn, đặc biệt khi chọn những ngữ liệu không phải của những tác giả lớn đã khẳng định tên tuổi. Tuy nhiên, cũng cần hiểu rõ điều kiện làm việc của Hội đồng ra đề. Trong suốt quá trình ra đề, khu vực làm việc được cách ly tuyệt đối, không có mạng internet, không có bất kỳ hình thức trao đổi thông tin để kiểm chứng nào với bên ngoài. Đây là quy định bắt buộc để bảo đảm tuyệt đối an toàn, bảo mật cho đề thi. Trong điều kiện như vậy, việc kiểm chứng thông tin chỉ được thực hiện hoàn toàn dựa theo những thông tin đã có từ trước trong khu vực ra đề. Trước hết, hội đồng xem xét tác giả là ai, có vấn đề về tư tưởng chính trị đạo đức hay không, tác phẩm được xuất bản ở đâu, bởi nhà xuất bản nào, có phải là ấn phẩm chính thống hay không. Sau đó, không chỉ đọc đoạn văn dự kiến đưa vào đề mà phải đọc toàn bộ cuốn sách để đánh giá tổng thể nội dung. Mục tiêu là bảo đảm tác phẩm không chứa nội dung nhạy cảm về chính trị, tư tưởng hay các vấn đề xã hội phức tạp. Có thể nói, trong điều kiện làm việc hiện nay, chúng tôi chỉ có thể thực hiện quy trình thẩm định đến mức đó. Đương nhiên, sau khi đề thi được công bố, với sự phát triển của mạng xã hội, nhiều thông tin mới tiếp tục xuất hiện. Đây là điều mà Hội đồng ra đề phải nghiêm túc tiếp thu để rút kinh nghiệm. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận khách quan rằng, nếu vì lo ngại rủi ro mà chỉ lựa chọn những tác phẩm quen thuộc, những văn bản đã được sử dụng nhiều năm hoặc chỉ lấy tác phẩm của các tác giả quá nổi tiếng, sẽ rất khó đạt được mục tiêu đổi mới kiểm tra, đánh giá. “ĐÃ GIẢI TRÌNH” Vậy sau những phát hiện gây xôn xao dư luận, phản ứng của Bộ GD&ĐT về vấn đề này như thế nào, thưa ông? Ngay sau khi xuất hiện những ý kiến đầu tiên, chúng tôi đã rà soát ngay toàn bộ quy trình. Không chỉ bộ phận chuyên môn của Bộ GD&ĐT mà cả các lực lượng phối hợp khác cũng cùng kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ liên quan đến ngữ liệu được sử dụng. Qua vụ việc, bản thân chúng tôi cũng thấy cần tiếp tục hoàn thiện quy trình này. Ngay trong quá trình làm việc trong trại đề, chúng tôi đã đề xuất nghiên cứu xây dựng một hệ thống dữ liệu chuẩn để phục vụ việc lựa chọn ngữ liệu. Hiện, với các môn khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học..., nguồn tài liệu chính thống khá phong phú và dễ kiểm chứng. Đối với Ngữ văn và các môn khoa học xã hội, việc xây dựng một cơ sở dữ liệu chuẩn cũng rất cần thiết. Nếu có được một kho dữ liệu đã được thẩm định trước thì việc lựa chọn ngữ liệu sẽ thuận lợi hơn rất nhiều, đồng thời giảm đáng kể những rủi ro có thể phát sinh. Đây là một trong những hướng mà chúng tôi đang nghiên cứu để đề xuất trong thời gian tới. Tuy nhiên, cũng cần khẳng định rằng, quy trình ra đề hiện nay vẫn phải bảo đảm nguyên tắc tuyệt đối bí mật. Người lựa chọn ngữ liệu không thể gửi văn bản cho các đơn vị bên ngoài để nhờ thẩm định trước, bởi làm như vậy sẽ phá vỡ nguyên tắc bảo mật của kỳ thi. Toàn bộ quy trình đều được thực hiện theo nguyên tắc ngẫu nhiên, khép kín và độc lập. Đó là yêu cầu bắt buộc đối với một kỳ thi quốc gia. Chúng tôi cũng đã có giải trình với cấp trên những vấn đề liên quan. Một trong những nội dung gây tranh luận sau kỳ thi là cách sử dụng từ “phát minh” trong ngữ liệu; thực tế đó chỉ là sáng chế hoặc chế tạo? Chúng tôi đã rà soát rất kỹ sau khi có ý kiến từ dư luận. Trước hết, cần khẳng định Hội đồng ra đề không cố tình nhấn mạnh hay định hướng thí sinh phải hiểu theo một cách duy nhất. Ngay từ đầu, khi xây dựng ngữ liệu, nhóm chuyên môn đã cân nhắc rất nhiều về cách dùng từ. Trong quá trình biên tập, các thành viên cũng đã chỉnh sửa nhiều lần để bảo đảm cách diễn đạt phù hợp nhất. Sau kỳ thi, khi xuất hiện các ý kiến khác nhau, chúng tôi tiếp tục đối chiếu với nhiều nguồn tài liệu và từ điển chuyên ngành. Việc tham khảo không chỉ dựa trên một cuốn từ điển mà còn đối chiếu với nhiều tài liệu khác nhau để xem cách giải thích các thuật ngữ này có thống nhất hay không. Theo quan điểm của chúng tôi, khi một cách hiểu đã được ghi nhận trong các từ điển tiếng Việt có giá trị học thuật thì hoàn toàn có cơ sở để sử dụng trong ngữ liệu. Đương nhiên, ngôn ngữ luôn phát triển. Theo thời gian, cách hiểu của một số thuật ngữ có thể được bổ sung hoặc mở rộng. Vì vậy, chúng tôi luôn sẵn sàng tiếp thu thêm những ý kiến học thuật để tiếp tục hoàn thiện. Điều quan trọng là trong quá trình chấm thi, hội đồng không máy móc áp đặt một cách hiểu duy nhất. Đáp án được xây dựng theo hướng mở, chấp nhận những cách diễn đạt hợp lý, có lập luận và căn cứ. LẮNG NGHE PHẢN ÁNH TỪ XÃ HỘI Nhiều giáo viên tiếng Anh bản xứ, chuyên gia dịch thuật… kêu đề tiếng Anh quá khó, thậm chí có giáo viên nói không thể làm. Xin ông cho biết quan điểm của mình? Tôi cũng đã đọc những thông tin đó, nhưng chúng ta cần hiểu rõ mục tiêu của đề thi. Đề thi tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT không phải là bài kiểm tra năng lực giao tiếp hay đánh giá đầy đủ bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Đây chủ yếu là bài kiểm tra kỹ năng đọc hiểu và khả năng sử dụng ngôn ngữ trong khuôn khổ chương trình phổ thông. Vì vậy, việc một người bản ngữ hay một chuyên gia có nhận xét như thế nào cũng chỉ là một góc nhìn tham khảo. Điều cần đánh giá là đề thi có phù hợp với mục tiêu của chương trình, có bảo đảm khả năng phân loại thí sinh và có đáp ứng yêu cầu của kỳ thi hay không, điều này được thể hiện rõ trong Chỉ thị số 20 của Thủ tướng Chính phủ ngay trước kỳ thi (trong đó nhấn mạnh đề thi phải có độ phân hóa phù hợp với mục đích kỳ thi): Đó là mục đích vừa để xét tốt nghiệp và vừa để cung cấp dữ liệu tin cậy phục vụ công tác tuyển sinh. Ngay sau khi kết thúc môn thi, chúng tôi đã theo dõi rất sát các ý kiến từ giáo viên, chuyên gia, học sinh và báo chí. Tinh thần của Bộ là luôn lắng nghe mọi phản ánh từ xã hội. Không có chuyện cho rằng đề thi đã ban hành thì không cần tiếp thu góp ý. Cảm ơn ông! ĐÌNH THẮNG Người trực tiếp phụ trách việc ra đề trả lời Sau khi đề Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sử dụng ngữ liệu từ “CODE VÀ CÁT - Những quyền lực công nghệ xoay chuyển thế giới” của tác giả Phan Tuấn (bút danh Huskywannafly) do NXB Thế giới liên kết cùng Spiderum xuất bản năm 2026, trên mạng xã hội đã xuất hiện nhiều bài viết chỉ trích và chất vấn độ chính xác của một số nội dung trong sách. Theo ghi nhận của PV, đến thời điểm hiện tại, cuốn sách này đều đang ở trạng thái "hết hàng" hoặc tạm không có sẵn trên tất cả các kênh phân phối trực tuyến. ĐẠT NHI Kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, đề thi môn Ngữ văn, tiếng Anh đã gây xôn xao dư luận. Đối với môn ngữ Văn, dù được đánh giá đề mở nhưng vẫn còn nhiều điều phải bàn. Môn tiếng Anh năm ngoái đã được đánh giá khó tới mức người bản xứ ngôn ngữ Anh cũng chật vật, năm nay đề thi này tiếp tục khiến cả chuyên gia tiếng Anh kêu trời. Thí sinh làm thủ tục thi tốt nghiệp THPT 2026 tại TPHCM ẢNH: P.V VỀ ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT GÂY XÔN XAO DƯ LUẬN: Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Nguyễn Ngọc Hà trong buổi làm việc với phóng viên Có ý kiến đề tiếng Anh năm ngoái đã khó, năm nay vẫn khó, xin ông cho biết quan điểm về vấn đề này? Đúng là năm ngoái cũng có nhiều ý kiến góp ý về đề tiếng Anh. Năm nay, ban ra đề đã có những điều chỉnh kĩ thuật thích hợp. Tuy nhiên, việc điều chỉnh không có nghĩa hạ thấp hoàn toàn yêu cầu của đề thi. Chúng tôi phải bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu của chương trình mới và khả năng phân loại thí sinh. Sau kỳ thi, Bộ sẽ tiếp tục phân tích phổ điểm, đối chiếu với kết quả thử nghiệm, đánh giá của giáo viên, chuyên gia và dư luận xã hội để có căn cứ điều chỉnh nếu cần thiết. Tinh thần của chúng tôi là không bảo thủ.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==