THỨ BA 19/5/2026 Số 139 0977.456.112 TRANG 2 TRANG 5 Iran đe dọa “tử huyệt” dưới đáy biển, nguy cơ gây ra thảm họa số NỚI TỶ LỆ CHO VAY VỚI NHÓM “BIG 4”: Tín dụng chảy vào đâu? TRANG 11 TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2026: Bốn nguyên tắc bảo vệ quyền lợi thí sinh TRANG 6 KHÁNH THÀNH KHU DI TÍCH LỊCH SỬ NGÃ BA CÒ NÒI GIAI ĐOẠN II TRANG 16 Messi đạt phong độ cao, Lamine Yamal phục hồi thần tốc MA TÚY TẨM VÀO ĐẦU THUỐC LÁ VÀ GIẢ TINH DẦU TRANG 3 TRANG 12 Những phận đời Kỳ 1: Không tăng ca thì không đủ sống Được nhận vào làm tại một nhà máy in trong Khu công nghiệp Tân Tạo, phóng viên báo Tiền Phong đang chuẩn bị vật tư in GIẢI QUYẾT ĐIỂM NGHẼN TÀI CHÍNH CHO KHOA HỌC CÔNG NGHỆ Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại buổi lễ CÔNG NHÂN CHUYỆN HÔM NAY L là nhân vật trong một phóng sự của tôi từ gần 30 năm trước. Lúc ấy, L chưa đầy 18 tuổi nhưng đã có thâm niên hơn hai năm làm công nhân cho một công ty may ở Tân Tạo (TPHCM). Giấc mơ còn ở phía trước n ĐẠI DƯƠNG XEM TIẾ P TRANG 5 TRANG 4
2 THỜI SỰ n Thứ Ba n Ngày 19/5/2026 Ngã ba Cò Nòi là một trong những trận địa ác liệt nhất trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Thanh niên xung phong cùng quân và dân đã anh dũng chiến đấu, hy sinh, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Trong quá trình chiến đấu, bảo đảm hậu cần, vận chuyển vũ khí cho chiến trường Điện Biên Phủ, hơn 100 chiến sĩ Thanh niên xung phong đã hy sinh tại Ngã ba Cò Nòi. Để đời đời tri ân công lao các liệt sĩ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh, phát huy truyền thống yêu nước, giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh triển khai đầu tư giai đoạn II của dự án. Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi giai đoạn II được triển khai trên diện tích quy hoạch hơn 10,5 ha trong khuôn viên di tích. Dự án do Ban Bí thư Trung ương Đoàn làm chủ đầu tư, khởi công ngày 28/7/2025, gồm các hạng mục: Xây mới tháp tâm linh cao 20,07m; bảo dưỡng tượng đài, phù điêu; sửa chữa nhà trưng bày 2 tầng; nâng cấp hệ thống sân bãi, hạ tầng kỹ thuật… Phát biểu tại lễ khánh thành, anh Bùi Quang Huy - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn nhấn mạnh, việc hoàn thành Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi giai đoạn II có ý nghĩa rất quan trọng nhằm tri ân sâu sắc, ghi nhớ công ơn các anh hùng liệt sĩ, thanh niên xung phong đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Để hoàn thành Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi, anh Bùi Quang Huy yêu cầu, Tỉnh Đoàn Sơn La chủ động nghiên cứu, xây dựng đề xuất báo cáo với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Sơn La để tiếp tục quan tâm, quy hoạch và đầu tư thêm các hạng mục phụ trợ, chuyên sâu trong Khu di tích. Qua đó tạo nên một điểm nhấn văn hóa - lịch sử tầm cỡ, nhằm tưởng niệm, tôn vinh và tri ân xứng đáng công ơn của các liệt sĩ thanh niên xung phong đã hiến dâng tuổi thanh xuân, hy sinh vì độc lập, tự do cho đất nước và dân tộc. Tại buổi lễ, ông Hà Trung Chiến - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La đề nghị địa phương tiếp tục giữ gìn cảnh quan khu di tích trang nghiêm, xanh, sạch, đẹp; đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động về nguồn, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Dịp này, Trung ương Đoàn cũng trao tặng 20 suất quà cho các cựu thanh niên xung phong và học sinh nghèo vượt khó tại xã Mai Sơn. VIẾT HÀ Sáng 18/5, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với tỉnh Sơn La tổ chức lễ khánh thành công trình Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi giai đoạn II tại xã Mai Sơn. Khánh thành Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi giai đoạn II QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Việc lấy ý kiến nhân dân được triển khai sau khi Bộ Chính trị có chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trong năm 2026. Theo kết quả tổng hợp, toàn tỉnh có hơn 387.000 hộ gia đình thuộc diện lấy ý kiến. Trong số hơn 385.000 hộ tham gia, có 99,96% số phiếu hợp lệ đồng ý với Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh. Đáng chú ý, 14 địa phương đạt tỷ lệ đồng thuận tuyệt đối 100%; số ý kiến không đồng ý chỉ chiếm 0,04%. Kết quả này được đánh giá là cơ sở chính trị, xã hội quan trọng, thể hiện niềm tin và kỳ vọng của nhân dân đối với định hướng phát triển mới của Quảng Ninh. Việc thành lập thành phố Quảng Ninh không chỉ là sự thay đổi về mô hình đơn vị hành chính, mà còn gắn với yêu cầu tái cấu trúc không gian phát triển, nâng cao chất lượng quản trị đô thị và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương cửa ngõ vùng Đông Bắc. Để tổ chức lấy ý kiến, Quảng Ninh thành lập hơn 2.500 tổ lấy ý kiến nhân dân, với sự tham gia của trên 10.000 thành viên. Nội dung Đề án và các tài liệu liên quan được công khai trên cổng, trang thông tin điện tử của địa phương, đồng thời niêm yết tại trụ sở UBND xã, phường, đặc khu, nhà văn hóa thôn, bản, khu phố và các điểm sinh hoạt cộng đồng trong thời gian 30 ngày. Trong quá trình triển khai, các địa phương tổ chức tuyên truyền, đối thoại, giải thích những vấn đề người dân còn băn khoăn. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị, xã hội cũng tham gia vận động, giúp người dân hiểu rõ quyền, trách nhiệm và ý nghĩa lâu dài của việc thành lập thành phố Quảng Ninh. Cùng với việc lấy ý kiến nhân dân, Quảng Ninh cũng lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị liên quan để hoàn thiện Đề án. Tại cấp tỉnh, 54/54 Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thống nhất với dự thảo Tờ trình, Đề án báo cáo Bộ Chính trị xin chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh. Các ý kiến góp ý được Sở Nội vụ tiếp thu, rà soát, chỉnh sửa trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Trước đó, ngày 7/4/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 20-KL/TW về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh. Theo định hướng được nêu trong kết luận, thành phố Quảng Ninh sẽ phát triển theo hướng đô thị xanh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc; tái cấu trúc không gian tích hợp đô thị, biển, đảo, biên giới, di sản thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Mô hình này hướng tới chuyển từ tổ chức không gian phân tán sang tích hợp, từ địa giới hành chính sang hệ sinh thái đa trung tâm, mở và liên kết. HOÀNG DƯƠNG Thông xe toàn tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu Chiều 18/5, dự án cao tốc Biên Hoà - Vũng Tàu thành phần I chính thức đưa vào khai thác tạm kết nối với thành phần 2, 3 đã được lưu thông trước đó. Dự án cao tốc Biên Hoà - Vũng Tàu với điểm đầu là phường Phước Tân, TP. Đồng Nai, điểm cuối là vòng xoay quốc lộ 56, phường Tam Long, TPHCM. Dự án với 3 thành phần, thành phần 3 dài 19,5km qua địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu cũ (nay là TPHCM); dự án thành phần 1 và 2 dài hơn 34km qua địa bàn TP. Đồng Nai. Dự án trải qua hơn 1.000 ngày thi công, (ngày khởi công ngày 18/6/2023) với chiều dài khoảng 54 km. Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (giai đoạn 1) có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 21.551 tỷ đồng. Con số này tăng thêm 3.714 tỷ đồng so với mức phê duyệt ban đầu (17.837 tỷ đồng), chủ yếu do phát sinh chi phí bồi thường và giải phóng mặt bằng. Trong giai đoạn khai thác đồng bộ toàn tuyến, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu sẽ áp dụng tốc độ tối đa 80km/h, tối thiểu 60km/h và chỉ cho phép xe dưới 9 chỗ lưu thông nhằm đảm bảo an toàn giao thông. Để vận hành đồng bộ khoảng 54km toàn tuyến, cơ quan chức năng sẽ đóng nút giao Bưng Môn tại đầu dự án thành phần 2 (phường Long Thành, TP. Đồng Nai). Các phương tiện theo hướng từ TPHCM theo hướng quốc lộ 1A về Vũng Tàu sẽ lưu thông vào cao tốc từ nút giao đầu tuyến Võ Nguyên Giáp, phường Phước Tân, TP. Đồng Nai. Từ Trung tâm TPHCM đi theo hướng Nhơn Trạch sẽ đi theo hướng 25B ra quốc lộ 51, hoặc ra Cao tốc Bến Lức - Long Thành về quốc lộ 51 hướng về biển Vũng Tàu và ngược lại. Dự án khi vào khai thác giảm tải cho Quốc lộ 51 hướng tới cảng Cái Mép - Thị Vải và tới biển Vũng Tàu. VĂN QUÂN Đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khánh thành công trình Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi giai đoạn II Gần 100% hộ dân đồng thuận thành lập thành phố Quảng Ninh Quảng Ninh đã hoàn thành việc lấy ý kiến nhân dân về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh hiện nay. Theo đó, gần 100% hộ dân tham gia đồng ý. Với tỷ lệ đồng thuận rất cao từ cơ sở, Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh đang có thêm nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, hướng tới một mô hình đô thị trực thuộc Trung ương có bản sắc riêng, gắn phát triển hiện đại với bảo tồn di sản, biển đảo và biên giới. Gần 100% hộ dân đồng thuận thành lập thành phố Quảng Ninh
Theo báo cáo của MRB gửi UBND TP Hà Nội, tuyến đường sắt đô thị số 2A đoạn kéo dài từ Hà Đông đến Xuân Mai có chiều dài khoảng 20 km, gồm 12 nhà ga. Khi hoàn thành, toàn tuyến Cát Linh - Hà Đông - Xuân Mai sẽ dài khoảng 33 km với tổng cộng 24 ga, thời gian di chuyển toàn tuyến dự kiến khoảng 46 phút. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 45.600 tỷ đồng. Đồng thời, MRB cho biết, đến nay đơn vị tư vấn đã nghiên cứu 3 phương án hướng tuyến khác nhau. Trong đó, phương án 2 được kiến nghị lựa chọn do đáp ứng đồng thời yêu cầu giao thông và phát triển đô thị dài hạn. Theo phương án 2, tuyến metro sẽ bám theo trục Quốc lộ 6 ở đoạn đầu và cuối, riêng đoạn giữa được điều chỉnh đi qua phía Nam Khu công nghiệp Phú Nghĩa nhằm tạo quỹ đất rộng lớn phục vụ phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng). Với phương án này, dự án sẽ đi theo QL6 ở các đoạn đầu và cuối tuyến, đồng thời điều chỉnh đoạn giữa đi qua phía Nam Khu công nghiệp Phú Nghĩa nhằm tạo quỹ đất phát triển đô thị TOD quy mô lớn. Theo tính toán sơ bộ, phương án 2 mở ra tiềm năng khai thác khoảng 450ha đất TOD bao quanh 6 nhà ga. Nổi bật là khu vực quanh ga S5 và S6 với định hướng hình thành các tổ hợp đô thị tích hợp đa chức năng bao gồm: văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn, căn hộ, công viên và các dịch vụ đi kèm. Riêng khu vực ga S6 sẽ kết nối trực tiếp với Khu công nghiệp Phú Nghĩa giai đoạn 2, tạo đòn bẩy hạ tầng hút vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu phát triển và sản xuất hiện đại. PHÙNG LINH 3 n Thứ Ba n Ngày 19/5/2026 THỜI SỰ Sáng 18/5, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam. Thủ tướng Lê Minh Hưng dự và phát biểu chỉ đạo. TẠO ĐỘT PHÁ CHO KHOA HỌC CÔNG NGHỆ Tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, để đạt được mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển thu nhập cao vào năm 2045, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ chốt, là chìa khóa vàng, là yếu tố sống còn. Nhiệm vụ trong thời gian tới của ngành khoa học và công nghệ là thực hiện phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trọng tâm là tổ chức triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược. Trong đó, sản phẩm công nghệ chiến lược được tạo ra phải có giá trị gia tăng, tính áp dụng thực tiễn, phải được thương mại hóa và có tỷ lệ nội địa hóa cao. Phải có đóng góp thực sự hiệu quả cho tăng năng suất lao động và tăng năng lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành phải nhanh chóng xây dựng nhiệm vụ đặt hàng doanh nghiệp, viện, trường để phát triển công nghệ lõi, sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ cho nhiệm vụ điều hành, quản lý và phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong từng lĩnh vực theo chức năng nhiệm vụ. “Chúng ta phải quyết tâm rất cao để trong năm nay phải cụ thể hóa một số các sản phẩm phục vụ cho một số lĩnh vực rất trọng tâm”, Thủ tướng nêu. Để thực sự tạo ra sự phát triển đột phá cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, cơ chế chính sách ưu đãi phải đủ mạnh và khả thi, áp dụng được trong thực tế. Chính sách phải đi kèm hướng dẫn chi tiết để triển khai ngay, phải chỉ rõ điểm nghẽn, vướng mắc cụ thể và thẩm quyền để xử lý, đề xuất tháo gỡ kịp thời. Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương rà soát, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, ưu tiên đảm bảo nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và doanh nghiệp công nghệ. Thúc đẩy phát triển thị trường vốn cho đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. “Chính phủ đã giao trực tiếp cho đồng chí Bộ trưởng Bộ Tài chính, đồng chí Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ và các đồng chí Bộ trưởng các lĩnh vực. Cơ chế phải đột phá, nếu chúng ta áp dụng theo quy trình, cơ chế thông thường chúng ta sẽ không thực hiện được những việc đầu tư cho đổi mới sáng tạo. Cho nên bài toán là đặt hàng, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và lấy sản phẩm cuối cùng, sản phẩm đầu ra để đánh giá hiệu quả đầu tư của nhà nước”, Thủ tướng nhấn mạnh. TÁI CẤU TRÚC CÁC CHƯƠNG TRÌNH KHCN QUỐC GIA Tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Bộ đang tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng chấp nhận rủi ro có kiểm soát, thúc đẩy cơ chế tự chủ cho các tổ chức khoa học và công nghệ. Bên cạnh đó, thực hiện đổi mới cơ chế tài chính, phát triển thị trường khoa học công nghệ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và startup công nghệ Việt Nam phát triển. Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ thêm, việc đầu tư phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính đang được thực hiện thông qua kế hoạch tái cấu trúc các chương trình KHCN quốc gia, quy hoạch mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia và địa phương. Theo định hướng này, 42 chương trình KHCN quốc gia dự kiến sẽ được tổ chức lại theo hướng tinh gọn và phân tầng chức năng, thành 06 chương trình lớn, bao gồm (1) Các chương trình Nghiên cứu cơ bản; (2) Các Chương trình KHCN quốc gia; (3) Các chương trình triển khai công nghệ chiến lược quốc gia; (4) Các chương trình Đổi mới sáng tạo quốc gia; (5) Các chương trình Chuyển đổi số quốc gia; (6) Các chương trình nâng cao tiềm lực KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia. Trong sáu trụ cột này, theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc phát triển công nghệ chiến lược quốc gia giữ vai trò đặc biệt quan trọng, nhằm tập trung nguồn lực giải quyết các bài toán công nghệ lớn có ý nghĩa chiến lược đối với năng lực tự chủ công nghệ của đất nước. Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết thêm, Bộ KH&CN đang tiếp tục đổi mới đồng bộ cơ chế quản trị và điều hành. Mục tiêu là từng bước thiết lập mô hình quản trị thống nhất và thông minh trên nền tảng số, qua đó nâng cao tính minh bạch, hạn chế trùng lặp trong quản lý các nhiệm vụ KHCN. “Giải pháp trọng tâm là triển khai và vận hành Nền tảng quản lý KHCN quốc gia, kết nối và đồng bộ dữ liệu trên phạm vi cả nước về nhiệm vụ KHCN, các quỹ hỗ trợ, nguồn vốn, đội ngũ nhà khoa học, kết quả nghiên cứu và hoạt động chuyển giao công nghệ”, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ. NGUYỄN HOÀI Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại buổi lễ Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo theo hướng có cơ chế đột phá, chấp nhận rủi ro có kiểm soát, lấy sản phẩm cuối cùng, sản phẩm đầu ra để đánh giá hiệu quả đầu tư của nhà nước. Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) vừa báo cáo UBND TP Hà Nội phương án kéo dài tuyến metro 2A (Cát Linh - Hà Đông) tới Xuân Mai với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 45.600 tỷ đồng. Giải quyết điểm nghẽn tài chính cho khoa học công nghệ Đề xuất kéo dài metro Cát Linh - Hà Đông tới Xuân Mai Theo lộ trình dự kiến, MRB sẽ trình phê duyệt dự án trong năm 2026, khởi công vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027 và đặt mục tiêu hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2030. Hà Nội đề xuất kéo dài tuyến metro 2A đến Xuân Mai, ưu tiên phát triển đô thị TOD phía Tây Nam “Mọi chương trình, nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước và phải phục vụ trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp, lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa để làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện”. Thủ tướng LÊ MINH HƯNG
4 n Thứ Ba n Ngày 19/5/2026 XÃ HỘI Sau những ngày tìm kiếm và nộp đơn, một ngày đầu tháng 5, tôi tìm được việc làm tại một công ty in trong Khu công nghiệp Tân Tạo. Đây là lần đầu tiên tôi thực sự bước vào đời sống công nhân và lao động giữa guồng quay nhà máy. ĐỒ RẺ MỚI DÁM ĂN 6 giờ 30 sáng, khu công nghiệp đã nhộn nhịp. Hàng nghìn công nhân đã hối hả trên đường đến ca làm. Tiếng xe máy nổ giòn, tiếng gọi nhau í ới, tiếng người bán hàng rao mời ăn sáng hòa vào nhau tạo thành thứ âm thanh rất đặc trưng của thủ phủ công nghiệp. Dọc các tuyến đường trước cổng khu công nghiệp, những quán ăn di động chen sát lề đường. Khói từ nồi cháo lòng, nồi bún nghi ngút bốc lên trong ánh đèn vàng nhạt. Một ổ bánh mì, gói xôi hay tô cháo lòng giá từ 15.000-30.000 đồng là bữa sáng của hàng trăm con người chuẩn bị bước vào ca làm. Tại một quán cháo lòng, tôi bắt gặp những gương mặt còn ngái ngủ. Họ ăn rất nhanh, đến mức chưa kịp cảm nhận mùi vị món ăn đã phải vội vàng đứng dậy. Có chị công nhân vừa ăn vừa gọi điện về quê hỏi con đã đi học chưa. Có người đàn ông lặng lẽ móc túi đếm từng tờ tiền lẻ trước khi mua phần ăn rẻ nhất. “Trước đây tô cháo chỉ tầm 15.000 đồng là no bụng, nay giá đã tăng gấp đôi. Vật giá leo thang, còn đồng lương lại eo hẹp nên phải tính toán hơn. Món gì rẻ mới dám mua” - nam công nhân trải lòng. Đúng 7 giờ, tiếng chuông nhà máy vang lên dồn dập. Sau lớp kiểm tra đồng phục, tác phong và phổ biến an toàn lao động, tôi theo tổ trưởng bước vào xưởng in. Ngay khoảnh khắc cánh cửa khép lại, tôi chỉ còn nghe tiếng máy móc chạy ầm ầm cùng mùi dầu máy, mùi giấy, mùi mực in… Phải mất một lúc tôi mới quen dần. Công việc của tôi là phụ đưa giấy, chuẩn bị kẽm, pha màu, tra dầu cho máy in. Những thao tác tưởng chừng đơn giản nhưng chỉ cần chậm vài nhịp là cả dây chuyền phía sau bị ảnh hưởng. Sau hơn một giờ đứng liên tục, lưng tôi bắt đầu đau nhức. Những chồng giấy lớn khiến hai cánh tay rã rời. Tiếng máy chạy không ngừng khiến đầu óc đặc quánh như bị siết lại. Có lúc tôi nhìn đồng hồ, mới hơn 10 giờ sáng mà cảm giác như cả ngày đã trôi qua. Tô cháo lót dạ buổi sáng như bay đâu mất, bụng bắt đầu đánh trống nhưng tôi phải ráng đến giờ cơm trưa mới được nghỉ. Trong khi đó, những công nhân đứng cạnh tôi vẫn làm việc thoăn thoắt như đã thành phản xạ. Họ gần như không có thời gian nghỉ, không than vãn, chỉ lặng lẽ cúi đầu làm việc. Tôi chợt hiểu, phía sau sự im lặng ấy là nỗi lo cơm áo, tiền trọ, tiền học cho con và cả những khoản nợ quê nhà đang chờ họ mỗi cuối tháng. Một đồng nghiệp vỗ vai tôi, động viên: “Mấy ngày đầu chưa quen, lúc trước tôi cũng vậy. Ở đây công việc ổn định, thu nhập khá, môi trường làm việc tốt, nên cố gắng”. Tám tiếng trong ca, cộng thêm hai giờ tăng ca khiến tôi mệt mỏi. Hai chân run lên vì đứng liên tục. Khi bước ra khỏi nhà máy, trời đã nhá nhem tối. Ngay trước cổng xưởng, một tốp công nhân khác đã đến. Phía xa xa, các nhà máy vẫn sáng đèn. Các dây chuyền vẫn vận hành không ngừng, còn những “chiến binh” công nhân vẫn lặng lẽ bước vào ca làm mới. NHỮNG GIẤC MƠ DANG DỞ Trong những ngày làm công nhân, tôi quen Tuân, chàng trai 21 tuổi quê Hà Tĩnh. Tuân gầy gò, đôi mắt lúc nào cũng phảng phất nét buồn. Giọng cậu nhỏ đến mức nhiều lúc tôi phải ghé sát mới nghe rõ. Hôm ấy tan ca, hai anh em ngồi ăn tô hủ tiếu bình dân ven đường. Tuân kể mình đã có bốn năm làm công nhân ngành da giày. Cha mẹ ly hôn từ sớm, nhà nghèo nên cậu nghỉ học giữa chừng rồi theo bạn bè vào Nam khi mới 18 tuổi. “Em vẫn muốn học tiếp, ít ra cũng phải có cái bằng cấp ba… Nhưng giờ em còn người mẹ đang đau bệnh cần tiền thang thuốc nên phải bám trụ thành phố, kiếm đồng ra đồng vào lo cho mẹ được lúc nào hay lúc đó” - Tuân nói rồi cúi đầu thật lâu. Một chiều khác, Hạnh (người đồng hương) tìm đến hỏi nơi tôi làm có tuyển thêm công nhân hay không. Trước đây, Hạnh làm cơ khí ở Thủ Đức với mức lương khá cao. Nhưng sau gần hai năm làm việc trong môi trường nóng bức, tiếng máy hàn và tiếng búa nện liên tục khiến thính lực của anh bị ảnh hưởng nghiêm trọng. “Tôi mới đi khám về. Bác sĩ nói nếu làm tiếp có nguy cơ bị điếc…” - Hạnh nói, giọng chùng xuống. Người đàn ông ngoài 30 tuổi ấy ngồi bó gối trước cửa phòng trọ rất lâu. Anh bảo đã cố chịu đựng vì còn vợ con ở quê. Nhưng giờ nghỉ việc rồi, anh không biết những ngày tới sẽ sống bằng gì. “Tôi sợ nhất là thất nghiệp…” - Hạnh nói rồi quay mặt đi. Khoảnh khắc ấy, tôi nhìn thấy đôi mắt đỏ hoe của người đàn ông từng nhiều năm gồng mình giữa xưởng cơ khí để nuôi gia đình. Tôi nhớ đến Hữu (25 tuổi, quê Đắk Lắk) cũng đang chật vật với bài toán mưu sinh. Gia đình chỉ có mảnh rẫy cà phê nhỏ, đất ít nên Hữu đến TPHCM làm công nhân. Mức lương hơn 10 triệu đồng/tháng nghe qua tưởng cao, nhưng trừ chi phí thuê trọ, nước, ăn uống và khoản tiết kiệm về quê phụ cha mẹ…, số tiền còn lại chẳng đáng là bao. “Không tăng ca thì không đủ sống…” - Hữu nói ngắn gọn. Câu nói ấy ám ảnh tôi suốt nhiều ngày. Bởi dường như đó là thực tế chung của hàng chục nghìn công nhân hiện nay. Họ sống bằng những giờ tăng ca, đánh đổi sức khỏe để có thêm vài trăm nghìn đồng mỗi tháng. Có người sốt vẫn cố đi làm vì sợ mất chuyên cần. Có người nhiều năm chưa dám về quê ăn Tết vì không đủ tiền vé xe. Đêm xuống, tôi đi qua những dãy trọ công nhân nằm san sát nhau trong các con hẻm nhỏ. Nhiều căn phòng chưa đầy 12 m2 nhưng có đến 4-5 người ở. Mùi cơm nguội, tiếng trẻ con khóc, tiếng quạt máy cũ quay lạch cạch hòa lẫn trong cái nóng oi bức thị thành. VĂN QUÂN - UYÊN PHƯƠNG Trong vai người đi xin việc, phóng viên báo Tiền Phong đã được nhận vào làm tại một nhà máy in trong Khu công nghiệp Tân Tạo (TPHCM) và trải qua những ca làm kéo dài thâu đêm và sống giữa những khu trọ tồi tàn để thấu hiểu đời sống, việc làm của những người công nhân. Sau 10 tiếng đồng hồ làm việc liên tục, “lính mới” mệt mỏi vì chưa quen với cường độ công việc Chợ công nhân đông khách vì hàng hóa giá rẻ Công nhân mua đồ ăn sáng chuẩn bị vào ca Những phận đời công nhân Được mệnh danh là “thủ phủ công nghiệp” của cả nước, khu vực Đông Nam bộ tập trung hàng trăm khu công nghiệp với hàng vạn nhà máy, xí nghiệp và thu hút hàng triệu công nhân lao động. Đằng sau những nhà máy luôn sáng đèn với nhịp quay hối hả ấy là những con người lặng lẽ, âm thầm trong guồng quay cơm áo. Được nhận vào làm tại một nhà máy in trong Khu công nghiệp Tân Tạo, phóng viên báo Tiền Phong đang chuẩn bị vật tư in Kỳ 1: Không tăng ca thì không đủ sống
5 n Thứ Ba n Ngày 19/5/2026 KINH TẾ THÊM DƯ ĐỊA TÍN DỤNG Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 08 điều chỉnh cách tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) đối với 4 ngân hàng thương mại Nhà nước (nhóm "big 4") gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank khi cho phép đưa trở lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức tính. Theo báo cáo mới đây của Chứng khoán MB (MBS), thay đổi này sẽ giúp giảm áp lực kỹ thuật đối với hệ thống ngân hàng trong bối cảnh thanh khoản đang chịu nhiều sức ép. Nhóm được hưởng lợi lớn nhất từ Thông tư 08 được cho là các ngân hàng quốc doanh, do đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước toàn hệ thống. Theo MBS, ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank có thể giảm tỷ lệ LDR khoảng 1,1-1,5% sau thay đổi chính sách. Ngoài ra, việc điều chỉnh cách tính LDR cũng được ước tính có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3 - 0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống. Theo đánh giá của MBS, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 vẫn ở mức cao, trong khi áp lực duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế còn hiện hữu, việc nới kỹ thuật trong công thức tính LDR sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn. TÍN DỤNG CHẢY VÀO LĨNH VỰC ƯU TIÊN Trao đổi với PV Tiền Phong, PGS. Đặng Ngọc Đức - Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam - phân tích, quyết định trên tác động đầu tiên và rõ nét nhất là giảm áp lực thanh khoản đối với nhóm ngân hàng quốc doanh. Trước đó, từ ngày 1/1/2026, việc loại bỏ hoàn toàn tiền gửi Kho bạc Nhà nước khỏi công thức tính LDR đã khiến tỷ lệ LDR của nhóm Big4 tiến sát ngưỡng tối đa 85%. Điều này buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động vốn để đảm bảo cân đối nguồn vốn và thanh khoản. “Việc đưa trở lại 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào công thức LDR có tác động tương tự như việc gia tăng lượng tiền cơ sở trong hệ thống. Khi khối lượng tiền cơ sở tăng lên, cung tiền cũng được cải thiện, qua đó làm giảm áp lực thanh khoản cho các ngân hàng”, ông Đức phân tích. Theo ông Đức, tác động này trước tiên sẽ hỗ trợ trực tiếp cho 4 ngân hàng quốc doanh, sau đó lan tỏa sang toàn hệ thống ngân hàng thông qua thị trường liên ngân hàng và hoạt động cung ứng tín dụng. Một điểm đáng chú ý khác là dư địa tín dụng của nhóm Big4 sẽ được mở rộng đáng kể. Theo tính toán, với quy định mới, Vietcombank và BIDV mỗi ngân hàng có thể bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng vào mẫu số LDR, tương ứng tăng thêm khoảng 31.500 tỷ đồng dư địa cho vay. VietinBank và Agribank cũng có thể gia tăng đáng kể khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế. Ông Đức cho rằng, khi “room” tín dụng được nới rộng, các ngân hàng quốc doanh sẽ có điều kiện tăng cho vay đối với doanh nghiệp, đặc biệt ở các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, đầu tư hạ tầng và tiêu dùng. “Quá trình mở rộng tín dụng sẽ kéo theo sự gia tăng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ thêm cho thanh khoản và vòng quay vốn của nền kinh tế”, ông Đức nói. Theo chuyên gia này, một hệ quả tích cực khác của quyết định nới LDR là góp phần ổn định mặt bằng lãi suất. Trong thời gian qua, áp lực huy động vốn đã khiến nhiều ngân hàng phải tăng lãi suất tiền gửi để cạnh tranh nguồn vốn đầu vào. Tuy nhiên, khi áp lực thanh khoản được giảm bớt, nhu cầu tăng lãi suất huy động sẽ hạ nhiệt. “Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đang nỗ lực duy trì mặt bằng lãi suất thấp nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Khi chi phí vốn đầu vào ổn định hơn, các ngân hàng cũng có thêm điều kiện để giữ ổn định hoặc giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và người dân”, ông Đức nhận định. NGỌC MAI Tín dụng chảy vào đâu? Ngân hàng Nhà nước chính thức nới quy định tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) với nhóm ngân hàng quốc doanh. Theo chuyên gia, việc nới tỷ lệ cho vay sẽ có hàng chục nghìn tỷ đồng cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và đầu tư công vay với lãi suất ưu đãi. Hàng chục nghìn tỷ đồng tín dụng được ưu tiên cho các doanh nghiệp sản xuất, đầu tư công trong thời gian sắp tới NỚI TỶ LỆ CHO VAY VỚI NHÓM “BIG 4”: Khởi công cao tốc Vinh - Thanh Thủy Chiều 18/5, tại xã Đại Huệ, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức lễ khởi công Dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Tuyến cao tốc có tổng mức đầu tư hơn 23.940 tỷ đồng, được kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược kết nối Nghệ An với cửa khẩu Thanh Thủy và nước bạn Lào. Dự án có điểm đầu tại nút giao Hưng Tây, kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt; điểm cuối tại khu vực cửa khẩu Thanh Thủy - Nậm On, trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào. Tuyến dài khoảng 60 - 65 km, đi qua 9 xã, gồm: Hưng Nguyên, Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An, Nam Đàn, Xuân Lâm, Hoa Quân, Sơn Lâm và Kim Bảng. Theo thiết kế, tuyến được xây dựng theo tiêu chuẩn đường bộ cao tốc với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, riêng các đoạn đào sâu, đắp cao được đầu tư nền đường quy mô 6 làn xe. Vận tốc thiết kế từ 80 - 100 km/h, một số đoạn thuận lợi đạt 120 km/h. Phát biểu tại lễ khởi công, ông Bùi Thanh An - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An cho biết, đây là dự án hạ tầng chiến lược, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của địa phương và khu vực. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An đề nghị các bộ, ngành Trung ương tiếp tục hỗ trợ tháo gỡ khó khăn để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình. Cao tốc Vinh - Thanh Thủy là một phần của hành lang giao thông Hà Nội - Viêng Chăn, được Chính phủ Việt Nam và Lào thống nhất hướng tuyến từ năm 2016. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ cửa khẩu Thanh Thủy đến các đô thị, cảng biển Nghệ An, đồng thời tăng cường kết nối Bắc Trung Bộ với Lào và Thái Lan. THU HIỀN CHUYỆN HÔM NAY Vì gia cảnh khó khăn, cô đã phải sớm nghỉ học để đi làm. Quê nghèo miền Trung không có việc phù hợp, L theo chúng bạn vào TPHCM. Hồi đó, môi trường đầu tư mới mở cửa, các khu công nghiệp mọc lên như nấm và việc làm trong các nhà máy xí nghiệp mới mở như là một thứ hào quang thu hút lao động từ tứ xứ. Không chỉ đến với các nhà máy xí nghiệp như một giải pháp kiếm sống trước mắt, người lao động còn với hy vọng được đổi đời, thoát cảnh lam lũ, nghèo túng ở quê hương. Tôi ngỏ ý muốn đến thăm nơi ở của L và đồng nghiệp để bài viết thêm phần phong phú, sinh động, L liền gật đầu. Vào một buổi tối chập choạng sau khi tan ca, cô dẫn tôi về nơi trọ. Đó là một lán trại tạm bợ được làm bằng các loại vật liệu tái sử dụng rẻ tiền và dựng lên giữa đám ruộng ở ngoại ô. Đường vào được đổ một lớp đá dăm và gạch vụn nhưng không ngăn được sình lầy trồi lên sau mấy cơn mưa đầu mùa. Các dãy trọ được ngăn cách nhau chủ yếu bằng những tấm nứa đan hay ván ép cũ nham nhở. Khi L mở cửa và mời tôi vào phòng, tôi sững sờ, bởi căn phòng của cô chỉ rộng bằng đúng chiếc giường đôi dành cho hai người. Vì thế, “vào phòng” cũng có nghĩa là phải cởi giày dép để ngoài và ngồi lên giường. Mọi vật dụng như áo quần, nồi chảo, bếp núc đều được gác lên khoảng trống phía trên, khi cần dùng thì lấy xuống. Ánh sáng duy nhất trong phòng chỉ là bóng đèn quả ớt đỏ quạch treo trên vách. Cả dãy trọ chật ních, ẩm thấp và tối tăm, chập chờn đến rợn người. L bảo, vì không nhiều tiền nên đành phải ở vậy. Cuộc viếng thăm trong chớp nhoáng nhưng khiến tôi bị ám ảnh suốt gần 3 thập niên qua. Có điều là, trong ngần ấy năm trôi qua, dù đất nước đã phát triển, đi lên nhưng đời sống và vị thế người công nhân vẫn chưa được nâng lên như kỳ vọng. Họ cơ bản vẫn bán sức lao động với giá rẻ, nhiều người trong số họ vẫn phải nén mình trong những khu trọ chật chội, nóng bức và thiếu thốn đủ thứ. Bữa ăn vẫn chưa thoát khỏi tình trạng sơ sài, thậm chí còn teo tóp trước những cơn bão giá. Mới đây, tình cờ gặp lại L, khi tôi dừng xe núp mưa bên lề đường, đúng nơi cô ấy đang bán nước giải khát lưu động. Sự mơn mởn của một cô gái tuổi đôi tám ngày ấy nay đã không còn, thay vào đó là một dáng vẻ tiều tụy, khô cứng, nhưng tôi vẫn nhận ra nhân vật của mình. L tâm sự, sau gần 30 năm làm công nhân cho nhiều công ty, xí nghiệp, cô ấy nghỉ hưu trong tình trạng sức khỏe suy giảm mạnh, mắt mờ và thính lực giảm. Do thu nhập không ổn định, cô phải tiếp tục tìm cách kiếm tiền lo cho gia đình. Với sự chung tay, nỗ lực của hệ thống chính trị và cộng đồng, đời sống công nhân phần nào được nâng cao hơn, nhưng khó khăn thì chưa bao giờ hết và họ vẫn còn phải đối mặt với không ít rủi ro, cả về sức khỏe lẫn an toàn tài chính. Giấc mơ lớn nhất của hàng triệu công nhân là có việc làm, thu nhập và cuộc sống ổn định để phía sau ánh đèn sáng xuyên đêm ngày trong các nhà máy xí nghiệp không còn những phận người phải vật vã với tương lai bất định. Nhưng với nhiều người, giấc mơ ấy vẫn còn đang ở phía trước. ĐD Giấc mơ còn ở phía trước TIẾP THEO TRANG 1 Theo PGS. Đặng Ngọc Đức - Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam, việc nới LDR không đồng nghĩa với tín dụng sẽ tăng nóng. Ngân hàng Nhà nước vẫn còn nhiều công cụ để kiểm soát chất lượng tín dụng và áp lực lạm phát. Do đó, động thái lần này chủ yếu mang ý nghĩa hỗ trợ thanh khoản, tạo thêm dư địa tín dụng hợp lý và thể hiện sự linh hoạt trong phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa trong bối cảnh dư địa điều hành lãi suất không còn nhiều.
6 n Thứ Ba n Ngày 19/5/2026 KHOA GIÁO Thủ tướng yêu cầu Bộ GD&ĐT, các địa phương và các bộ, ngành liên quan phối hợp chuẩn bị kỹ các điều kiện cần thiết để tổ chức tốt Kỳ thi, tuyển sinh năm 2026 bảo đảm an ninh, an toàn, công khai, minh bạch, chất lượng, hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh dự thi và phụ huynh. Yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo sâu sát tổ chức Kỳ thi theo hướng giữ ổn định, giảm áp lực, giảm chi phí, bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực học sinh; cung cấp dữ liệu tin cậy để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT chỉ đạo các nhiệm vụ trong đó có xây dựng đề thi bảo đảm chất lượng, bảo mật, có độ phân hóa phù hợp với mục đích Kỳ thi. Chỉ đạo các cơ sở đào tạo công bố phương thức tuyển sinh và thực hiện tuyển sinh năm 2026 bảo đảm thống nhất, công bằng, khách quan theo hướng đánh giá đúng năng lực của người học, bảo đảm kiểm soát thống nhất chất lượng đầu vào. Chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan chủ động kịch bản ứng phó sự cố an ninh mạng, lộ lọt dữ liệu, sự cố kỹ thuật. Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, phần mềm và ngân hàng câu hỏi thi, đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá phù hợp với lộ trình tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính theo lộ trình đã được công bố, bảo đảm chặt chẽ, an ninh, an toàn. Giám sát các khâu trước, trong và sau của Kỳ thi, phòng ngừa hành vi gian lận dưới mọi hình thức, nhất là sử dụng công nghệ cao. Chỉ thị của Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về công tác chuẩn bị, tổ chức Kỳ thi tại địa phương. Tập trung thực hiện các nhiệm vụ nghiêm túc, quyết liệt để tổ chức thi bảo đảm chất lượng, tạo thuận lợi cho giáo viên và học sinh… Kỳ thi Tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra từ ngày 11-12/6 tới với sự tham gia của hơn 1.2 triệu thí sinh trên toàn quốc. HÀ LINH Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị yêu cầu tổ chức Kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2026 bảo đảm an ninh, an toàn, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh. Bộ GD&ĐT xây dựng đề thi bảo đảm chất lượng, có độ phân hóa phù hợp với mục đích Kỳ thi. Thủ tướng yêu cầu tổ chức Kỳ thi Tốt nghiệp THPT an toàn, chất lượng LƯU Ý NGƯỠNG ĐIỂM SÀN Bộ GD&ĐT tiếp tục siết chặt ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) đối với các nhóm ngành giáo viên, sức khỏe và pháp luật. Nếu thí sinh lựa chọn phương thức xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT, tổng điểm các môn phải đạt mức sàn (do Bộ GD&ĐT chủ trì phối hợp cùng Bộ Y tế và Bộ Tư pháp xác định và công bố công khai ngay sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026). Đáng chú ý nhất trong mùa tuyển sinh năm, đối với nhóm ngành giáo viên, quy chế đã bổ sung một điều khoản đối với các phương thức xét tuyển ngoài kết quả thi tốt nghiệp THPT, bắt buộc phải có thêm các ràng buộc về điểm thi tốt nghiệp THPT. Các ngành công nghệ mũi nhọn được Chính phủ định hướng phát triển chiến lược bao gồm vi mạch bán dẫn, điện hạt nhân và công nghiệp đường sắt cũng chính thức áp dụng chuẩn chương trình đào tạo mới với những tiêu chuẩn đầu vào vô cùng khắt khe, lấy tư duy toán học và vật lí làm lõi lọc bắt đầu từ mùa tuyển sinh năm nay. Ở lĩnh vực vi mạch bán dẫn, đối với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD&ĐT yêu cầu tổ hợp môn đăng kí xét tuyển bắt buộc phải có môn toán và có ít nhất một môn thuộc khối khoa học tự nhiên phù hợp. Đồng thời, thí sinh phải thuộc nhóm 25% có điểm tổ hợp môn xét tuyển cao nhất và nhóm 20% thí sinh có điểm môn toán cao nhất toàn quốc dựa trên dữ liệu điểm thi do Bộ GD&ĐT công bố. Ở lĩnh vực điện hạt nhân, bộ yêu cầu các tổ hợp môn hoặc thành phần bài đánh giá bắt buộc phải có kiến thức toán và vật lí. Đặc biệt, trọng số dành riêng cho môn toán trong tổng thể tổ hợp xét tuyển phải đạt mức tối thiểu là 1/3. Đối với các thí sinh xét tuyển phương thức kết quả thi đánh giá năng lực hoặc đánh giá tư duy, phần điểm hoặc cấu phần dành cho tư duy định lượng bắt buộc phải chạm ngưỡng bách phân vị cao tương đương yêu cầu của môn toán và vật lí. Lĩnh vực công nghiệp đường sắt, thí sinh xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT phải chọn tổ hợp có môn toán, đồng thời tổng điểm của các môn trong tổ hợp phải đạt tối thiểu từ 60% thang điểm xét trở lên. Đối với tất cả các phương thức tuyển sinh khác (như xét tuyển riêng, xét học bạ), mức điểm trúng tuyển sau quy đổi bắt buộc phải đạt độ tương đương tuyệt đối với các điều kiện của phương thức xét điểm thi tốt nghiệp. ĐẢM BẢO CÔNG BẰNG CHO THÍ SINH Năm 2026, Bộ GD&ĐT tiếp tục yêu cầu các trường ĐH khi sử dụng đồng thời nhiều phương thức, tổ hợp xét tuyển bắt buộc phải xây dựng và công bố công khai quy tắc quy đổi tương đương điểm trúng tuyển, ngưỡng đầu vào và điều kiện nhận hồ sơ đăng kí. Điều này nhằm đảm bảo công bằng, khi những năm, thí sinh xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp thường chịu thiệt thòi hoặc đối mặt với mức điểm chuẩn cao chót vót do chỉ tiêu đã bị các phương thức xét tuyển sớm chiếm giữ. Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục ĐH, Bộ GD&ĐT, quy định quy đổi tương đương điểm chuẩn giữa các phương thức xét tuyển đã được áp dụng, kiểm chứng từ năm 2025 và năm nay tiếp tục được điều chỉnh, hoàn thiện. Hiện nay, các trường ĐH đang khẩn trương thống kê kho dữ liệu tuyển sinh và kết quả học tập thực tế của sinh viên các khóa trong những năm qua để làm cơ sở thực tiễn vững chắc xây dựng quy tắc quy đổi. Để hỗ trợ các trường ĐH xây dựng công cụ quy đổi khoa học và chính xác nhất, hạn chế tối đa các sai số hệ thống (có thể gây thiệt thòi cho người học), Bộ GD&ĐT cam kết sẽ cung cấp nguồn dữ liệu chi tiết của kì thi tốt nghiệp THPT bao gồm phổ điểm từng môn thi, các tổ hợp xét tuyển truyền thống của trên quy mô toàn quốc. Đối với các kì thi riêng mang tính đặc thù cao như đánh giá năng lực hay đánh giá tư duy, Bộ GD&ĐT hỗ trợ cung cấp dữ liệu đối sánh trực tiếp với kết quả thi tốt nghiệp THPT, giúp các trường có hệ quy chiếu chuẩn để xây dựng mức quy đổi phù hợp nhất. Một điểm đổi mới đáng chú ý khác, các trường ĐH không được áp dụng một mức quy đổi chung chung, cào bằng cho các chứng chỉ ngoại ngữ (đặc biệt là tiếng Anh như IELTS, TOEFL). Thay vào đó, các trường phải xây dựng tối thiểu 5 mức quy đổi điểm khác nhau tương ứng với các dải điểm chứng chỉ. Khi xây dựng quy tắc quy đổi, ông Thảo cho biết, Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở đào tạo phải tuyệt đối tuân thủ 4 nguyên tắc để bảo vệ quyền lợi thí sinh. Thứ nhất, tương đương về yêu cầu chất lượng đầu vào. Thứ hai, công bằng, minh bạch, công khai và thống nhất, đảm bảo tất cả thí sinh được xét chọn bình đẳng dựa trên điểm trúng tuyển đã quy đổi. Tiếp theo, có căn cứ khoa học và thực tiễn xác đáng, dựa trên các phân tích thống kê và toán học. Cuối cùng đơn giản, dễ hiểu để xã hội giám sát và bản thân thí sinh có thể tự tính toán, định lượng được cơ hội trúng tuyển. Riêng đối với phương thức xét tuyển bằng học bạ THPT, Bộ GD&ĐT đưa ra quan điểm, do kết quả học tập ở các trường trung học phổ thông hiện nay chưa phản ánh trên cùng một thang đánh giá mang tính đồng nhất toàn quốc, có sự chênh lệch về tiêu chí chấm điểm giữa các vùng miền và các trường, nên không xây dựng một khung quy đổi chung áp đặt cho học bạ. Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT sẽ công bố rộng rãi số liệu thống kê tương quan chi tiết giữa điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm trung bình học bạ của từng địa phương, từng trường THPT. NGHIÊM HUÊ Mùa tuyển sinh đại học (ĐH) năm 2026 ghi nhận những bước chuyển mình mang tính chiến lược của Bộ GD&ĐT trong việc kiểm soát chất lượng nguồn tuyển. Sự thay đổi này đòi hỏi thí sinh phải chuẩn bị toàn diện, tuyệt đối không được học lệch hay phó mặc kết quả vào các phương thức xét tuyển sớm. Mùa tuyển sinh năm 2026, Bộ GD&ĐT yêu cầu mỗi cơ sở đào tạo chỉ được phép sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển. Thí sinh sẽ không còn rơi vào “ma trận” phương thức xét tuyển, từ đó dễ dàng định vị năng lực thực tế của bản thân, tập trung tối đa thời gian và tâm sức vào các phương thức thế mạnh cốt lõi để hiện thực hóa ước mơ bước chân vào giảng đường đại học. Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh nhóm ngành khoa học, công nghệ năm 2026 ẢNH: DƯƠNG TRIỀU Kỳ thi Tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra ngày 11-12/6 Bốn nguyên tắc bảo vệ quyền lợi thí sinh TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2026:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==