9 n Thứ Ba n Ngày 19/5/2026 VĂN HÓA SEN QUÊ BÁC – TỪ BIỂU TƯỢNG VĂN HÓA ĐẾN SẢN PHẨM KINH TẾ Tháng Năm cũng là mùa sen nở rộ trên quê Bác. Những đầm sen trải rộng khắp Kim Liên không chỉ tạo nên vẻ đẹp đặc trưng cho vùng đất này mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân địa phương. Nhiều diện tích trồng lúa và nuôi trồng thủy sản kém hiệu quả đã được chuyển đổi sang trồng sen. Không chỉ phục vụ cảnh quan và du lịch, cây sen đang từng bước trở thành cây trồng chủ lực đem lại giá trị kinh tế cao. Giữa vùng sen thơm ngát ấy, anh Phạm Kim Tiến, Giám đốc HTX nông nghiệp Sen Quê Bác được nhiều người biết đến là người tiên phong đưa cây sen trở thành sản phẩm hàng hóa có thương hiệu. Từng nhiều năm bươn chải nơi xa, cuối cùng anh Tiến quyết định trở về quê khởi nghiệp bằng chính loài hoa gắn với tuổi thơ và ký ức của quê hương Bác Hồ. “Sen không chỉ là giá trị văn hóa, lịch sử mà còn có thể tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị nếu được đầu tư bài bản”, anh Tiến chia sẻ. Từ những hạt sen, lá sen, củ sen tưởng chừng bình dị, cơ sở của anh đã phát triển thành hàng chục sản phẩm chế biến như trà sen, tinh dầu sen, hạt sen sấy, bột sen, trà tâm sen… Hiện nay, cơ sở có 20 sản phẩm từ sen, trong đó 11 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao và 4 sao. Các sản phẩm mang thương hiệu Sen Quê Bác không chỉ phục vụ khách du lịch mà còn có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước thông qua hệ thống phân phối. Mỗi năm, mô hình này mang về doanh thu hàng chục tỷ đồng và tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương. Không chỉ cây sen, nhiều mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng gắn với văn hóa Làng Sen cũng đang được địa phương chú trọng phát triển. Du khách về Kim Liên hôm nay không chỉ để thăm quê Bác mà còn để trải nghiệm không gian làng quê truyền thống, thưởng thức đặc sản địa phương và tìm hiểu đời sống văn hóa xứ Nghệ. Phát triển kinh tế gắn với bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa sẽ là hướng đi chủ đạo trong thời gian tới nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, xã Kim Liên mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Kim Liên, Hùng Tiến, Xuân Hồng, Nam Giang và Nam Cát. Sau sáp nhập, địa phương có diện tích hơn 61km2 với dân số gần 55.000 người. Địa phương đang hướng tới mục tiêu phát triển bền vững dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Theo lãnh đạo xã Kim Liên, trong bối cảnh Nghệ An đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện, việc triển khai Đề án xây dựng mô hình xã nông thôn mới gắn với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp xã tại Kim Liên giai đoạn 2026 - 2030 là yêu cầu cấp thiết. “Đây sẽ là nền tảng để hiện đại hóa công tác quản lý theo mô hình chính quyền hai cấp, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và du khách, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch của địa phương”, ông Lê Trung Hòa nhấn mạnh. Theo định hướng, Kim Liên sẽ từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh gắn với các di tích lịch sử, làng nghề và sản phẩm đặc trưng của địa phương. Các nền tảng số, ứng dụng du lịch thông minh, quảng bá sản phẩm OCOP và quản trị hành chính điện tử sẽ được triển khai đồng bộ nhằm tạo bước đột phá cho vùng quê cách mạng. “Không gian phát triển mới mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, quy hoạch và phát triển bền vững. Tuy vậy, với truyền thống đoàn kết, tinh thần vượt khó và niềm tự hào là quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân nơi đây tin tưởng sẽ tiếp tục xây dựng Kim Liên ngày càng văn minh, giàu đẹp”, Chủ tịch UBND xã Kim Liên Lê Trung Hòa chia sẻ. PHƯƠNG QUỲNH Du khách về thăm Làng Sen Sen quê Bác Chương trình khai mạc Lễ hội Làng Sen 2026 , công bố Quyết định công nhận Khu du lịch quốc gia Kim Liên, nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra vào tối 18/5 tại sân vận động Làng Sen. Lễ hội Làng Sen năm nay sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 30/5 với nhiều chuỗi hoạt động đặc sắc. hồ sơ kỷ vật. Sau khoảng hai tháng, bức ảnh lại được đưa về trường như cũ. Nhưng rồi biến động của thời gian, Trường cấp 2 Nam Liên sau này được sáp nhập, đổi tên thành Trường THCS Kim Liên và chuyển sang địa điểm mới. Việc di dời hồ sơ, tài liệu, hiện vật diễn ra qua nhiều giai đoạn. Không ai nhớ chính xác bức ảnh thất lạc từ lúc nào. Chỉ đến khi không còn nhìn thấy bức chân dung trong phòng truyền thống, mọi người mới giật mình nhận ra món quà quý giá của Bác đã mất. Nỗi day dứt ấy theo thầy Hoàng Nguyên suốt nhiều năm trời. “Bức ảnh là kỷ vật vô giá. Trên bức ảnh có lời căn dặn của Bác dành riêng cho thầy cô giáo và học sinh quê hương. Nếu mất đi thì các thế hệ sau sẽ không còn biết trường mình từng vinh dự được Bác gửi tặng ảnh và thư khen”, thầy trầm ngâm. GẦN 10 NĂM ĐI TÌM “HÌNH BÁC” Với nhà giáo ưu tú Hoàng Nguyên, việc thất lạc bức ảnh chân dung Bác là một “tổn thất to lớn” và ông luôn cảm thấy day dứt, ước nguyện tìm lại món quà Bác tặng. Những năm 2000, dù tuổi đã cao, thầy vẫn nhiều lần đề đạt nguyện vọng với Ban Giám hiệu nhà trường và chính quyền địa phương về việc tìm kiếm lại bức ảnh Bác Hồ. Tuy nhiên, thời gian đã lùi quá xa, những giáo viên từng công tác ở Trường cấp 2 Nam Liên năm xưa người còn, người mất, hồ sơ lưu trữ cũng thất tán nhiều nơi. Trong hành trình đi tìm “hình Bác”, thầy được cán bộ ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên gợi ý liên hệ với Bảo tàng Hồ Chí Minh, bởi trước đây cơ quan này từng về trường xác minh kỷ vật. Năm 2017, ở tuổi ngoài 80, thầy Nguyên cẩn thận viết thư gửi lãnh đạo Bảo tàng Hồ Chí Minh, trình bày toàn bộ câu chuyện và nguyện vọng của mình. Ít lâu sau, phía bảo tàng phản hồi rằng đơn vị không lưu giữ bức ảnh gốc, nhưng sẽ kiểm tra lại hệ thống tư liệu liên quan. Từ đây, hành trình tìm kiếm tưởng chừng vô vọng bất ngờ hé mở tia hy vọng. Trong quá trình rà soát, cán bộ bảo tàng phát hiện một số tài liệu quý gồm bản thảo đánh máy và hai trang viết tay của Chủ tịch Hồ Chí Minh liên quan đến việc tặng ảnh cho Trường cấp 2 Nam Liên năm 1969. Đặc biệt hơn, còn có bốn bức chân dung từng được thư ký trình để Bác lựa chọn gửi tặng nhà trường. Vấn đề là không ai biết chính xác bức nào trong số đó là tấm ảnh đã từng treo ở Trường cấp 2 Nam Liên. Phía bảo tàng quyết định gửi toàn bộ bản scan tài liệu và bốn bức ảnh về để thầy Nguyên xác nhận. “Vừa nhìn là tôi nhận ra ngay”, thầy kể. Người cựu giáo chức già nua ấy đã dành nhiều ngày gặp lại các đồng nghiệp cũ, học sinh cũ để cùng đối chiếu ký ức. Và rồi tất cả đều thống nhất chọn đúng bức ảnh mang ký hiệu A169/A-Q2 - chính là bức chân dung từng gắn bó với nhà trường năm xưa. Đồng hành cùng thầy Nguyên trong hành trình phục dựng món quà quý là thầy giáo Nguyễn Vương Linh, khi ấy là Hiệu trưởng Trường THCS Kim Liên (hiện là Hiệu trưởng Trường THCS Đặng Chánh Kỷ). Sau khi xác định đầy đủ tư liệu, bút tích và hình ảnh gốc, thầy Linh đã nhờ bạn bè hỗ trợ phục chế lại bức chân dung gần giống nguyên bản nhất có thể. Ngày 19/5/2023, đúng dịp kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh, lễ bàn giao bức ảnh phục dựng về lại Trường THCS Kim Liên được tổ chức trong không khí xúc động đặc biệt. Nhiều thế hệ giáo viên, học sinh cũ đã trở về chứng kiến giây phút “hình Bác” trở lại ngôi trường quê hương. Với thầy Nguyên, đó không chỉ là niềm vui, mà còn là sự thanh thản sau gần nửa đời người đau đáu một lời hứa với chính mình. Người cựu chiến binh từng mất một chân nơi chiến trường, người thầy giáo dành trọn đời cho bục giảng, cuối cùng cũng hoàn thành tâm nguyện tìm lại món quà thiêng liêng Bác Hồ gửi cho quê hương. Có lẽ, điều khiến câu chuyện ấy trở nên đặc biệt không nằm ở giá trị của một bức ảnh, mà ở sự gìn giữ ký ức lịch sử bằng lòng kính yêu và niềm tin son sắt của những con người bình dị. Suốt cuộc đời mình, Nhà giáo ưu tú Hoàng Nguyên luôn học và làm theo gương Bác bằng những việc giản dị nhất: tận tụy với nghề, sống trách nhiệm với quê hương, đau đáu với thế hệ trẻ. Và hành trình tìm lại bức ảnh Bác Hồ tặng Trường cấp 2 Nam Liên cũng chính là một cách để người thầy già giữ gìn ngọn lửa truyền thống cho mai sau. THU HIỀN Nhà giáo ưu tú Hoàng Nguyên sinh năm 1932 tại Hương Khê (Hà Tĩnh). Thời trẻ, ông tham gia quân đội, học Trường Lục quân Trần Quốc Tuấn và chiến đấu trong kháng chiến chống Pháp. Tháng 5/1954, ông bị thương trong trận Núi Sầm (Phú Yên), bị địch bắt và mất vĩnh viễn chân phải. Quá trình công tác, thầy có 4 sáng kiến được phổ biến rộng rãi, góp phần đưa Trường THCS Nam Liên nhận Thư khen của Bác Hồ vì thành tích dạy và học. Ông được tặng nhiều Bằng khen, Huân chương, trong đó có Huân chương Lao động, Huân chương chống Mỹ. Năm 1988, ông là một trong những nhà giáo đầu tiên trên cả nước được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú. (19/05/1890 - 19/05/2026) Trường THCS Kim Liên tổ chức Lễ đón nhận bức ảnh chân dung Bác Hồ Nhà giáo ưu tú Hoàng Nguyên dành gần 10 năm tìm lại món quà Bác Hồ tặng
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==