Chi phí tài chính bào mòn lợi nhuận khiến doanh nghiệp phải giãn tiến độ đầu tư, lỡ cơ hội mở rộng thị trường. GIẢM CHI PHÍ VỐN, KHƠI THÔNG ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG Tại cuộc gặp các doanh nghiệp tiêu biểu ngày 12/10 (nhân dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ thực chất những khó khăn, giảm chi phí cho doanh nghiệp, củng cố niềm tin và tạo dựng môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, thuận lợi. Đặt trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn đối mặt với áp lực chi phí đầu vào và khó khăn tiếp cận nguồn vốn, yêu cầu giảm chi phí không chỉ nằm ở thủ tục hành chính hay chi phí tuân thủ, mà còn liên quan trực tiếp đến chi phí tài chính - yếu tố quyết định khả năng duy trì hoạt động và mở rộng sản xuất, kinh doanh. Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, GS.TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội - cho rằng cần nhìn nhận việc giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp trong chính tinh thần chỉ đạo này. “Lãi suất không đơn thuần là giá của đồng vốn, mà còn là yếu tố quyết định khả năng duy trì sản xuất, bảo đảm việc làm, mở rộng đầu tư và sức cạnh tranh của doanh nghiệp”, ông Quốc Anh nói. Theo ông Quốc Anh, chỉ cần lãi suất tăng thêm 1%, một doanh nghiệp có dư nợ 10 tỷ đồng sẽ phải trả thêm khoảng 100 triệu đồng tiền lãi mỗi năm, nếu dư nợ duy trì không đổi. Nếu lãi suất tăng thêm 2%, chi phí phát sinh lên tới 200 triệu đồng. “Với những doanh nghiệp có biên lợi nhuận mỏng, khoản chi phí này có thể làm giảm đáng kể khả năng tích lũy, đầu tư công nghệ và cải thiện thu nhập cho người lao động. Đối với doanh nghiệp sản xuất, xây dựng, công nghiệp hỗ trợ, logistics và xuất khẩu, áp lực càng lớn khi phải ứng trước chi phí nguyên vật liệu, tiền lương, vận chuyển trong khi thời gian thu hồi công nợ kéo dài”, ông Quốc Anh nhấn mạnh. Dẫn số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), ông Quốc Anh cho biết, trong tháng 8, lãi suất cho vay bình quân tại các nhóm ngân hàng thương mại ở mức khoảng 8,4 - 10,7%/năm. Đến ngày 20/9, lãi suất tiền gửi bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới đạt 6,38%/năm, tăng 1,15% so với cuối năm 2025. Diễn biến này cho thấy áp lực chi phí vốn vẫn hiện hữu, dù cơ quan điều hành đã triển khai nhiều giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất. NHNN vừa qua chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng hướng đến tạo động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với mức lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay. Quy mô tín dụng mà các ngân hàng đăng ký trong những chương trình này lên tới 408.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo ông Quốc Anh, quy mô đăng ký lớn chưa đồng nghĩa toàn bộ nguồn vốn đã được giải ngân đến doanh nghiệp. Khoảng cách giữa nguồn vốn được công bố và khả năng tiếp cận vốn trên thực tế vẫn là vấn đề cần được quan tâm. HẠ LÃI SUẤT PHẢI ĐI CÙNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN THỰC CHẤT Áp lực lãi suất không chỉ thể hiện qua những con số trên thị trường tiền tệ mà còn tác động trực tiếp đến các quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Bà Lâm Thúy Ái - Chủ tịch Hội đồng thành viên Mebi Group - cho biết, doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị và làm việc chặt chẽ với ngân hàng từ năm 2025, nhằm bảo đảm hoạt động xuyên suốt. Tuy nhiên, trước những biến động về hạn mức tín dụng và mặt bằng lãi suất, doanh nghiệp phải chia nhỏ các phân kỳ đầu tư, khiến tiến độ dự án kéo dài hơn dự kiến. Nguồn vốn chưa thuận lợi cùng chi phí lãi suất tăng cũng khiến Mebi Group bỏ lỡ cơ hội mở rộng thị trường. Chia sẻ tại tọa đàm về vốn mới đây, ông Huỳnh Duy Sang - Giám đốc Khối Thị trường tài chính, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) - cho biết, trong bối cảnh lãi suất cao, doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ hơn đối với các khoản vay trung và dài hạn. Kỳ hạn vay càng dài, ngân hàng càng phải tính toán mức bù đắp rủi ro tương ứng, khiến việc cấp vốn cho kế hoạch đầu tư dài hạn có chọn lọc hơn. “Những ngành có triển vọng kinh doanh rõ ràng, khả năng hấp thụ vốn tốt vẫn tiếp tục đầu tư. Ngược lại, ở những ngành mà chi phí vốn cao khiến dòng tiền tạo ra trong tương lai không đủ bù đắp chi phí lãi vay, doanh nghiệp sẽ phải thu hẹp hoặc trì hoãn kế hoạch đầu tư”, ông Sang nhận định. Tại cuộc họp báo đầu tháng 10, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp. Các tổ chức tín dụng được chỉ đạo triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng tham khảo. Với các giải pháp trên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. NGỌC MAI 7 n Thứ Sáu n Ngày 16/10/2026 KINH TẾ Sau chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về tháo gỡ khó khăn, giảm chi phí cho doanh nghiệp, câu chuyện hạ lãi suất tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. Dù nhiều chương trình tín dụng ưu đãi đã được triển khai, không ít doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khi tiếp cận vốn. Tháng 8, lãi suất cho vay bình quân tại các nhóm ngân hàng thương mại ở mức khoảng 8,4 - 10,7%/năm. Đến ngày 20/9, lãi suất tiền gửi bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới đạt 6,38%/năm, tăng 1,15% so với cuối năm 2025. Lãi suất cho vay hiện nay gây áp lực lớn với doanh nghiệp sản xuất Gỡ "nút thắt" vốn cho doanh nghiệp sản xuất Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, vốn được ví như dòng máu nuôi dưỡng doanh nghiệp. Nhưng khi chi phí vốn tăng, doanh nghiệp rơi vào nhiều thế kẹt. Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), đây không đơn thuần là bài toán tài chính, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định nhận đơn hàng, mở rộng sản xuất và duy trì việc làm. Thực tế, lãi suất huy động tại các ngân hàng đã tăng trong một năm qua, thậm chí có khoản tiền gửi được áp dụng lãi suất gần 10% theo các điều kiện nhất định. Khoảng cách mức lãi suất huy động giữa các ngân hàng và sản phẩm tiền gửi cũng nới rộng, phản ánh áp lực cạnh tranh nguồn vốn trong hệ thống. Khi chi phí đầu vào của ngân hàng tăng, lãi suất đầu ra tăng lên mức 12 - 14%/năm. Với doanh nghiệp, mỗi điểm phần trăm lãi suất tăng thêm đều có thể tạo ra khác biệt đáng kể về chi phí tài chính, nhất là khi doanh nghiệp phải vay vốn lưu động để nhập nguyên liệu, trả lương, duy trì dây chuyền sản xuất và thực hiện các đơn hàng lớn. Một nghịch lý đang đặt ra là doanh nghiệp cần vốn để tận dụng cơ hội thị trường nhưng càng vay nhiều, áp lực chi phí càng lớn. Doanh nghiệp không vay thì có thể bỏ lỡ đơn hàng, mất cơ hội tăng doanh thu, vay thì lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí hoạt động kinh doanh không còn đủ sức hấp dẫn nếu biên lợi nhuận quá thấp. Đặc biệt, những tháng cuối năm, vốn là giai đoạn doanh nghiệp tăng tốc sản xuất, chuẩn bị hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu dùng dịp Tết. Nhu cầu vốn thường tăng nhanh trong khi thời gian hoàn thành đơn hàng, thu hồi công nợ lại có giới hạn. Nếu lãi suất duy trì ở mức cao, doanh nghiệp không chỉ phải cân nhắc chi phí vay, mà còn đối mặt với rủi ro mất cơ hội kinh doanh. Giảm lãi suất là cần thiết nhưng chưa đủ. Khả năng tiếp cận và sử dụng vốn đúng thời điểm cũng quan trọng không kém, nhất là với DNNVV thường có sức chống chịu hạn chế trước biến động của thị trường. Thời gian qua, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại đã triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, giảm chi phí vay. Tuy nhiên, từ quy mô vốn công bố đến khả năng tiếp cận thực tế vẫn còn khoảng cách. Theo Ngân hàng Nhà nước, 19 ngân hàng đã tham gia các chương trình tín dụng ưu đãi cho DNNVV với tổng quy mô vượt 407.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn thị trường khoảng 1%. Đến ngày 28/8, dư nợ tín dụng dành cho DNNVV đạt hơn 4,1 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 12,4% so với cuối năm 2025. Dù vậy, doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập, thiếu tài sản bảo đảm vẫn gặp khó khi vay vốn. Nếu thẩm định tín dụng phụ thuộc quá lớn vào tài sản thế chấp, những doanh nghiệp có đơn hàng tốt, dòng tiền khả thi nhưng thiếu bất động sản vẫn khó tiếp cận nguồn lực cần thiết. Bởi vậy, vấn đề không chỉ là giảm lãi suất mà phải đổi mới phương thức đánh giá rủi ro, chú trọng dòng tiền, hợp đồng đầu ra, lịch sử thanh toán và hiệu quả phương án kinh doanh. Đồng thời, các ngân hàng cần minh bạch tổng chi phí vay, điều kiện sau ưu đãi, đơn giản hóa thủ tục và thiết kế khoản vay phù hợp với chu kỳ sản xuất. Trong bối cảnh mùa kinh doanh cuối năm đến gần, việc đưa vốn đến đúng doanh nghiệp, đúng thời điểm càng trở nên cấp thiết. Ngân hàng cần chủ động tư vấn hoàn thiện hồ sơ, linh hoạt giải ngân đối với những phương án khả thi, thay vì chỉ chờ doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện truyền thống. Giảm lãi suất giúp doanh nghiệp giảm áp lực trước mắt, nhưng khơi thông các điểm nghẽn tín dụng mới là điều kiện để dòng vốn trở thành động lực tăng trưởng, thúc đẩy mở rộng sản xuất, kinh doanh. TS NGUYỄN TRÍ HIẾU (Chuyên gia tài chínhngân hàng) Lãi suất tăng và thế kẹt của doanh nghiệp CHUYỆN HÔM NAY
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==