Tôi quen thân gia đình GS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường - hơn 20 năm rồi. Một điều khiến tôi suy nghĩ đó là về đứa con gái út của anh, bé Kha Du. Hồi ấy, cháu mới 8 tuổi. Nhiều khi tôi thấy mắt anh đượm buồn. Hỏi kỹ, anh nói rằng cháu bị khiếm khuyết, khó dùng lời nói để mô tả điều mình muốn. Rồi một hôm, anh rất vui, nói với tôi rằng mẹ cháu Kha Du đã phát hiện ra điểm mạnh của cháu: khó diễn tả bằng lời, nhưng thể hiện rất sắc sảo bằng cây cọ vẽ, hình khối và màu sắc. Năm 2025, cháu nghe nói có cuộc thi vẽ về nghệ thuật xiếc Việt Nam. Cháu thích xem xiếc, nên nghĩ ra ngay cách thể hiện bằng cây cọ vẽ. Bé Kha Du được Liên đoàn Xiếc Việt Nam trao giải nhất. Kể từ khi phát hiện năng khiếu của con, mẹ cháu cho cháu theo học hội họa theo trường phái hiện đại, tranh trừu tượng. Thế nhưng, Kha Du có tính đặc biệt bướng bỉnh, thầy dạy thì cứ nghe nhưng không theo, luôn vẽ theo ý tưởng của mình. Vậy nên không biết bé vẽ theo trường phái hội họa nào nữa. Không phải là siêu thực, ai muốn hiểu 8 n Thứ Sáu n Ngày 16/10/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Triển lãm tranh của “Thiên thần lơ đãng Kha Du” từ 17-27/10 tại Hà Nội nói lên nhiều điều. Một cô bé kém giao tiếp bằng lời nhưng nội tâm thực sự phong phú, mãnh liệt với hàng trăm bức tranh đầy màu sắc của những con người dân tộc miền núi, nơi văn hóa truyền thống hiện lên sống động. Bức vẽ đặc biệt của Năm 2026, giải nhận được 244 tác phẩm của 40 cơ quan, đơn vị báo chí tham dự, gồm 37 tác phẩm báo in, 139 tác phẩm báo điện tử và 68 tác phẩm phát thanh, truyền hình. Sự tham gia của các cơ quan báo chí T.Ư, ngành và Hà Nội không chỉ mở rộng phạm vi phản ánh mà còn tạo điều kiện để những vấn đề văn hóa của Thủ đô được tiếp cận từ nhiều góc độ, với các phương thức thể hiện đa dạng, phù hợp với sự phát triển của báo chí hiện đại. Nhóm tác giả Đỗ Thị Hồng Hạnh, Nguyễn Thị Toan, Kiều Anh Tú, Đinh Quang Triều của báo Tiền Phong đoạt giải A với tác phẩm Hà Nội trong tầm nhìn 100 năm: Từ mạch nguồn văn hiến đến dáng hình tương lai. Loạt bài tiếp cận văn hóa từ những vấn đề đang đặt ra trong đời sống: Bảo tồn di sản, tổ chức không gian ven sông, phát triển công nghiệp văn hóa và bảo đảm quyền thụ hưởng của người dân. Qua những lát cắt cụ thể, loạt bài đặt ra câu hỏi: Hà Nội sẽ phát triển ra sao để ngày càng hiện đại nhưng vẫn giữ được nét riêng, đồng thời để người dân thực sự được tham gia vào quá trình tạo dựng tương lai thành phố? Ngoài ra, giải A còn trao cho nhóm tác giả Báo Quốc phòng Thủ đô với tác phẩm Hà Nội - Hành trình gọi tên những người đã làm nên lịch sử, nhóm tác giả Cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình Hà Nội với tác phẩm Hà Nội: Quản trị mới, gần lòng dân. Nhóm phóng viên đến từ Cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình Hà Nội nhận giải đặc biệt với tác phẩm Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh. Loạt bài Ranh giới nào cho cuộc chỉnh trang Hồ Tây theo Đề án 30.000 tỷ? của nhóm tác giả Trần Hoàng, Trịnh Trọng Đảng, Nguyễn Văn Hiếu, Phùng Thị Thùy Linh, Tạ Thu Trang (báo Tiền Phong) lọt vào Chung khảo. NGỌC ÁNH - DUY PHẠM GIỮ CÂY QUA MÙA RỚT GIÁ Cây cà phê từng đem lại hy vọng, rồi cũng có lúc khiến người trồng muốn bỏ vườn. Chị Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc Hợp tác xã Nông sản Khe Sanh nhớ rõ những năm đó. Sinh năm 1978, quê Hải Dương, về làm dâu Khe Sanh, chị cùng chồng trồng nửa hecta cà phê. Cuộc sống gia đình gắn với vườn cây, với giá cả mỗi mùa thu hoạch. Theo chị Hằng, đợt rớt giá bắt đầu từ năm 1997, kéo dài ba, bốn năm. Tiền bán quả giảm, người dân không còn nguồn lực chăm sóc, cây thiếu phân, vườn xuống sức, càng khó đem lại thu nhập. “Bà con chán cà phê, không còn nguồn lực chăm nữa nên thi nhau chặt bỏ. Tôi thì mê cà phê nên cố gắng duy trì” - chị Hằng kể. Nửa hecta được giữ lại giữa những vườn cây bị đốn xuống. May mắn, các dự án hỗ trợ sinh kế đã kịp thời đến vận động người dân không bỏ cà phê, mở lớp tập huấn về canh tác bền vững. Chị Hằng tham gia, học từ cách chăm cây đến thu hái, chế biến. “Sau đó biết cà phê sạch, chế biến sâu sẽ nâng cao giá trị nên tôi về thành lập hợp tác xã” - chị Hằng nói. Trên rẫy của chị Hồ Thị Xanh ở thôn Trằm, xã Khe Sanh, cà phê được trồng xen dưới tán cây rừng. Ánh sáng xuyên qua tầng lá, rải xuống những khoảng đất bên dưới. Những gốc Arabica được chăm sóc cùng cây che bóng, theo hướng giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học. Từ năm 2020, chị Xanh liên kết với Hợp tác xã Nông sản Khe Sanh để phát triển vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ. Với người phụ nữ Bru - Vân Kiều, thay đổi cách canh tác là cả một hành trình dài để tạo nên bước chuyển đột phá trong công việc đã quen qua nhiều mùa vụ. BÀI HỌC TỪ 200 QUẢ CÀ PHÊ Các tổ nông dân được hình thành, có cả tổ phụ nữ Vân Kiều. Hợp tác xã tiếp tục tập huấn, cam kết thu mua sản phẩm đạt yêu cầu với giá cao hơn thị trường. Chị Hằng kể: “Lúc đầu, có người hái cả xanh lẫn chín, có người ngâm quả vào nước, lẫn thêm đất đá để tăng cân, nhưng cách làm ấy lại khiến hạt cà phê mất giá trị” - chị Hằng nhớ lại. Giữa lúc cà phê rớt giá, nhiều người ở Khe Sanh chặt bỏ vườn, nhưng cũng có người cố giữ vì đam mê; có người đóng cửa nhà máy, sang Lào làm lại rồi trở về khôi phục nghề cũ. Cùng bà con Vân Kiều, Pa Cô họ tìm cách đi qua những mùa cà phê đắng, giữ chất lượng và tên gọi Khe Sanh trên hạt cà phê. KÝ SỰ nHOÀNG NAM Chị Hằng (đứng giữa), giới thiệu những sản phẩm cà phê chế biến sâu của Hợp tác xã Nông sản Khe Sanh 100 NĂM CÀ PHÊ KHE SANH Kỳ 3: Qua những mùa cà phê đắng Báo Tiền Phong đoạt giải A Báo chí Văn hóa Hà Nội 2026 Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX - năm 2026 ghi nhận, tôn vinh những tác phẩm báo chí có chất lượng, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô. Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng trao giải A cho nhóm tác giả báo Tiền Phong ẢNH: DUY PHẠM Bé Kha Du (giữa) nhận giải nhất cuộc thi vẽ tranh Xiếc Việt Nam
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==