Thông tư số 95 (sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo và quy chế tuyển sinh các trình độ cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học) vừa được Bộ GD&ĐT ban hành đã thiết lập lộ trình siết chặt số lượng phương thức xét tuyển, tiến tới loại bỏ hoàn toàn điểm cộng ưu tiên ngoài quy định và nâng cao ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào từ năm 2027. Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong quy chế mới là giới hạn trần số lượng phương thức tuyển sinh nhằm chấm dứt tình trạng "ma trận" xét tuyển gây nhiễu loạn thông tin cho thí sinh. Cụ thể, từ năm tuyển sinh 2027, mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Đối với từng chương trình hoặc hình thức đào tạo, số lượng áp dụng không quá 3 phương thức. Sang năm 2028, con số này tiếp tục thu hẹp xuống còn tối đa 2 phương thức cho mỗi chương trình đào tạo. Quy định này không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển. Đối với phương thức kết hợp, các trường bắt buộc phải công khai trọng số tính điểm của từng hợp phần. Nhằm đảm bảo sự công bằng giữa các nhóm thí sinh, Bộ GD&ĐT đưa ra lộ trình chấm dứt cơ chế cộng điểm khuyến khích trong xét tuyển. Tuyển sinh đại học 2027, những trường từng áp dụng điểm cộng theo quy định cũ được phép tiếp tục duy trì nhưng tổng điểm cộng không được vượt quá 0,5/30 điểm, đồng thời nhà trường phải chịu trách nhiệm giải trình về việc sử dụng mức điểm này. Từ năm tuyển sinh 2028 trở đi, cơ chế điểm cộng sẽ bị bãi bỏ hoàn toàn tại tất cả các cơ sở đào tạo. SIẾT CHẶT NGUỒN TUYỂN Thông tư cũng mở rộng và làm rõ đường dẫn liên thông cho người học tốt nghiệp Trung học nghề (THN), trung cấp và cao đẳng. Người dự tuyển tốt nghiệp THN nếu có kết quả thi tốt nghiệp đạt yêu cầu do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT công bố hằng năm sẽ được đăng kí xét tuyển vào các ngành đại học cùng nhóm ngành. Đối với các nhóm ngành đào tạo giáo viên, lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề và lĩnh vực pháp luật, ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ: Nếu xét tuyển không dùng điểm thi tốt nghiệp THPT: Thí sinh phải đạt ngưỡng đầu vào do Bộ GD&ĐT quy định hằng năm, đồng thời có học lực cả năm lớp 12 xếp loại từ Giỏi trở lên (hoặc trung bình chung học tập 3 năm đạt loại Giỏi đối với người tốt nghiệp THN). Một số ngành đặc thù được áp dụng mức học lực loại Khá trở lên: Bao gồm giáo dục thể chất, sư phạm âm nhạc, sư phạm mĩ thuật, giáo dục mầm non trình độ cao đẳng và nhóm ngành sức khỏe như điều dưỡng, y học dự phòng, hộ sinh, kĩ thuật phục hình răng, kĩ thuật xét nghiệm y học, kĩ thuật hình ảnh y học, kĩ thuật phục hồi chức năng. Bên cạnh các quy định chuyên môn, Thông tư 95 bổ sung nhiều điều khoản bảo vệ quyền lợi thí sinh. Các cơ sở đào tạo phải tuân thủ nguyên tắc tính đúng, tính đủ mức thu dịch vụ tuyển sinh và tuyệt đối không được thu thêm lệ phí xét tuyển dưới bất kì hình thức nào đối với thí sinh đã đăng kí, nộp lệ phí qua hệ thống xét tuyển chung. HOA BAN 14-15/11/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 6 CHẬT VẬT ĐƯA SẢN PHẨM NGHIÊN CỨU RA THỊ TRƯỜNG NGHIÊM HUÊ RÀO CẢN Thông tin tại hội nghị hợp tác Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026, với chủ đề từ bài toán đến thị trường - hợp tác 3 nhà kiến tạo đột phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do Bộ GD&ĐT và Bộ KH&CN tổ chức, TS Nguyễn Văn Trúc (Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, Bộ KH&CN) cho biết, Việt Nam có nhiều sáng kiến, sáng chế và kết quả nghiên cứu khoa học nhưng không phải sản phẩm nào cũng có thể thương mại hóa. Rào cản lớn nhất hiện nay xuất phát từ tư duy tiếp cận thị trường và năng lực triển khai thực tế. Nhiều nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở mức độ sẵn sàng công nghệ thấp, thiên về bài báo khoa học, thiếu nguyên mẫu hay thử nghiệm thực tế, dẫn đến việc sản phẩm không chạm tới được nhu cầu của thị trường. “Nhiều nhà khoa học nghiên cứu dựa trên những gì mình có, thay vì bắt đầu từ vấn đề doanh nghiệp đang cần giải quyết hoặc nhu cầu của xã hội”, TS Nguyễn Văn Trúc nói. Việc thiếu thông tin về mức độ sẵn sàng khiến doanh nghiệp e ngại khi đầu tư. TS Trúc dẫn thực tế doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực tài chính, chi phí lãi vay và nguy cơ mất vốn nếu đầu tư vào một sản phẩm chưa được kiểm chứng. Vì vậy, không thể chỉ đặt vấn đề doanh nghiệp phải đồng hành với nhà trường mà cần nhìn nhận những khó khăn và rủi ro của chính doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tâm lí lo ngại bị mất quyền sở hữu kết quả nghiên cứu cũng là rào cản trong quá trình hợp tác. Một số nhà khoa học e ngại khi chia sẻ sáng tạo, sáng chế với doanh nghiệp vì sợ bị lấy mất. TS Trịnh Quang Việt (Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TPHCM) chỉ ra rằng, rào cản chuyển hóa từ không được phép làm sang chưa dám làm xuất phát từ sự thiếu hụt các hướng dẫn định lượng chi tiết. Ông ví dụ được cấp kinh phí nghiên cứu 10 tỉ nhưng khi chuyển giao công nghệ chỉ đạt dưới con số này có bị quy là thất thoát tài sản nhà nước hay không? Bên cạnh đó, bài toán định giá tài sản trí tuệ ban đầu là một điểm nghẽn kinh điển. TS Nguyễn Mai Dương (Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ KH&CN) phân tích, giá trị tài sản mang ra thương mại phải tuân theo quy luật cung cầu của thị trường và pháp luật dân sự, không thể có một quy trình hành chính đóng khung chính xác hóa cho mọi tài sản. “Thực tế triển khai thử nghiệm thẩm định giá 62 kết quả nghiên cứu từ ngân sách nhà nước vừa qua chỉ còn lại 3-5 kết quả đi đến bước cuối do vướng mắc về thời điểm và phương pháp định giá”, ông Dương nói. TS Nguyễn Thị Thu Trang (Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông, ĐH Bách khoa Hà Nội) chia sẻ qua thực tế, khó khăn lớn bao gồm việc định giá tài sản trí tuệ ban đầu rất phức tạp, thiếu cơ sở pháp lí rõ ràng cho nhà khoa học trong giai đoạn đầu, chi phí hạ tầng tính toán rất lớn, cùng với việc thiếu cơ chế tiếp cận và bảo trợ chính thống đối với các sản phẩm công nghệ lõi nội địa. NHÀ NƯỚC: NGƯỜI MUA ĐẦU TIÊN? Để khơi thông dòng chảy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, các chuyên gia đã đưa ra nhiều kiến nghị cụ thể đối với cơ quan quản lí, cơ sở giáo dục và khối doanh nghiệp: TS Nguyễn Thị Thu Trang cho rằng, cần xây dựng các quy chuẩn, quy trình rõ ràng về định giá và giao dịch chuẩn thay vì áp đặt phương pháp định giá tuyệt đối ban đầu vốn gây cản trở lớn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. TS Trịnh Quang Việt đề xuất Nhà nước cần đóng vai trò là người mua đầu tiên hoặc lập quỹ đầu tư mồi để bảo chứng tài chính, hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp trong giai đoạn đầu rủi ro cao, sau đó có thể chuyển nhượng lại phần vốn góp khi doanh nghiệp đã trưởng thành. TS Nguyễn Thị Thu Trang cũng nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách đặt hàng, ưu tiên sử dụng sản phẩm công nghệ Make in Vietnam (sáng tạo tại Việt Nam) trong các cơ quan nhà nước và hỗ trợ mở rộng thị trường quốc tế. Theo TS Trúc, thời gian có những bài toán do địa phương đặt ra nhưng khi triển khai lại không thực hiện được, dẫn đến nguy cơ không giải ngân được nguồn vốn. n QUÁ TRÌNH ĐƯA CÁC SẢN PHẨM KHOA HỌC TỪ PHÒNG THÍ NGHIỆM RA THỊ TRƯỜNG VẪN ĐANG VẤP PHẢI NHIỀU RÀO CẢN TỪ CƠ CHẾ PHÁP LÍ, NĂNG LỰC ĐỊNH GIÁ, NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH ĐẾN TƯ DUY HỢP TÁC. Làm nghiên cứu tại phòng lab Trường ĐH Việt Nhật (ĐH Quốc gia Hà Nội) ẢNH: VNU Học sinh tham gia cuộc thi STEM, ROBOTIC, AI năm 2026 ẢNH: DƯƠNG TRIỀU “Nhưng điểm nghẽn hiện nay chuyển từ không được phép làm thành chưa dám làm và không dám làm. Các địa phương và doanh nghiệp đều nói rằng sẵn sàng có ngân sách để thương mại hóa nghiên cứu nhưng không giải ngân được nguồn tiền đó”. TS TRỊNH QUANG VIỆT TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2027: Tiến tới loại bỏ hoàn toàn điểm cộng QUY CHẾ TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2027 VỪA ĐƯỢC BỘ GD&ĐT BAN HÀNH CHO THẤY, ĐIỂM CỘNG ƯU TIÊN GIẢM RẤT MẠNH, TỪ VIỆC CHIẾM 10% TỔNG ĐIỂM NHƯ NĂM 2026 THÌ NĂM SAU, CHỈ CÒN 0,5/30 ĐIỂM, CHIẾM KHOẢNG 1,6% VÀ XÓA BỎ HOÀN TOÀN TỪ NĂM 2028.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==