PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH VƯỜN HOA “BỎ TÚI” Cùng với việc chấn chỉnh hệ thống cây xanh mặt đường, thành phố đang giao chính quyền cấp cơ sở rà soát điều kiện thực tế tại 517 vị trí để phát triển mô hình vườn hoa “bỏ túi” và tiểu cảnh. Ở những khu vực mật độ xây dựng cao, thiếu quỹ đất, Hà Nội dự kiến thí điểm phủ xanh trụ cầu, tường hầm chui, nút giao và nhà chờ xe buýt. Mô hình “thành phố bọt biển” với các bồn cây thu nước, rãnh sinh học cũng được nghiên cứu áp dụng để giữ nước tự nhiên, giảm tải cho hệ thống thoát nước mặt mỗi khi mưa lớn. Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo yêu cầu các đơn vị trực thuộc và chính quyền địa phương phân công rõ đầu mối, không để xảy ra tình trạng khoảng trống hoặc chồng chéo trách nhiệm. Ông Bảo nhấn mạnh, hiệu quả của đề án "phải được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể trong quản lý và duy trì không gian xanh, bảo đảm an toàn cây xanh, nâng cao chất lượng công viên, vườn hoa, mặt nước để người dân trực tiếp được thụ hưởng". n 14-15/11/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 5 Quý IV/2026, lực lượng chức năng ưu tiên xử lý khẩn cấp những cây đã chết khô, sâu mục thân, gốc hoặc có nguy cơ gãy đổ trực tiếp đe dọa đến an toàn giao thông. Song song với việc chặt hạ cây nguy hiểm, Hà Nội vẫn duy trì định hướng khảo sát, bảo tồn nghiêm ngặt hệ thống cây cổ thụ, cây di sản và những hàng cây mang nét đặc trưng của Thủ đô. cân nhắc, như bàng Đài Loan hay me, phượng. Những cây mà năm nào cũng có cành giòn dễ gãy hoặc gãy đổ nhiều thì nên chấm dứt trồng, hoặc trồng ở khoảng đủ rộng cho cây thở”, nhà văn Trương Quý nhấn mạnh. NÂNG CHỈ TIÊU CÂY XANH ĐÔ THỊ Dù sở hữu nhiều tuyến phố dày đặc cây cổ thụ, dù những hàng cây đi vào thơ ca nhạc họa từ vài chục năm nay, thì thực tế diện tích cây xanh bình quân tại khu vực nội đô Hà Nội hiện cũng mới chỉ đạt 2-3m2/người. Thành phố đang đặt mục tiêu nâng chỉ tiêu cây xanh đô thị lên trên 10m2/người vào năm 2030. Mặc dù chuyện chặt, chuyển, tỉa bớt hoa sữa là điều chưa ngã ngũ, nhưng nhiều người vẫn nuối tiếc một mùi hương gây thương nhớ, nhất là khi phố Nguyễn Du vốn được định danh với loài cây này chuyển hướng sang trồng sao đen. Theo kiến trúc sư Nguyễn Hà, tại các quốc gia có hệ thống cây xanh đô thị phát triển như Hoa Kỳ, Singapore, Úc và các nước Tây Âu, việc tuyển chọn cây trồng luôn phải tuân thủ nguyên tắc cốt lõi của Hiệp hội Lâm nghiệp Đô thị Quốc tế (ISA) là “đúng cây, đúng chỗ”. Để ngăn ngừa dịch bệnh hoặc sâu hại xóa sổ toàn bộ mảng xanh đô thị (như thảm họa bệnh nấm làm chết hàng triệu cây du tại Bắc Mỹ), quần thể cây xanh của một thành phố được khống chế theo tỷ lệ: không quá 10% thuộc cùng một loài, không quá 20% thuộc cùng một chi, và không quá 30% thuộc cùng một họ thực vật. Ngoài ra, để có thể tranh một suất trồng tại đô thị, các loại cây xanh còn phải trải qua một thang đo khả năng gây dị ứng (OPALS), nghĩa là mỗi loài thực vật dự kiến đưa vào đô thị đều được chấm điểm từ 1 đến 10 dựa trên mức độ phát tán phấn hoa, độc tính của nhựa và mùi hương. Những cây có chỉ số OPALS từ 7 trở lên sẽ bị loại bỏ khỏi danh mục trồng gần khu dân cư, trường học và bệnh viện. Kiến trúc sư Nguyễn Hà cho rằng, không thể loại trừ ý kiến của những người dân dị ứng với mùi hoa sữa. Việc trồng lại, tỉa bớt hay di dời cần được tính đếm cả ý kiến của nhóm cư dân này. “Ngưỡng chịu mùi của mỗi người khác nhau, với người khác là kẹo ngọt chưa chắc với người này không là thuốc độc. Cư dân đô thị thì có quyền ngang nhau nên bài toán của những người làm quy hoạch là phải tính đếm trên bình quân để cho ra một lựa chọn mang tính phổ quát tốt nhất cho các bên. Theo ý kiến của tôi, hoa sữa vẫn nên trồng bớt đi, và có thể trồng cách khu dân cư thì càng tốt”, KTS Nguyễn Hà nói. Bà Hà đề xuất, để bảo vệ ký ức của cây xanh, đề án dự kiến xây dựng dữ liệu đến từng cá thể cây của Hà Nội là rất đáng hoan nghênh. Bởi khi dự án này đi vào thực tế, việc theo dõi chăm sóc, kiểm tra an toàn; lập hồ sơ, đánh số và bảo vệ cây có giá trị lịch sử, văn hóa sẽ dễ dàng hơn. Đây cũng là những công việc cụ thể để việc bảo tồn có căn cứ kiểm tra, giám sát. Để có thể phát triển cây xanh đô thị bền vững, kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hiệp hội Công viên cây xanh Việt Nam, cho rằng, ứng xử với cây xanh Hà Nội thì không thể ứng xử như là một bộ phận đơn thuần của hạ tầng kỹ thuật đô thị; phải làm sao để tất cả mọi người cùng yêu cây, coi cây là tài sản chung để cùng có ý thức giữ gìn bảo vệ tốt hơn. “Đối với Hà Nội, cây xanh không chỉ đơn thuần là một yếu tố của hạ tầng kỹ thuật đô thị mà đây còn là một trong những yếu tố của văn hóa đô thị. Nhiều cây đã đi vào tiềm thức và trở thành một phần ký ức của người Hà Nội”, ông nói. n CHUYỆN CUỐI TUẦN Ứng xử khá cực đoan ấy, ngẫm lại cũng có nguyên do của nó. Cứ dịp này, được chia sẻ nhiều trên mạng là những tin nhắn của các thầy cô giáo xin phép được từ chối nhận quà. Như dịp này năm ngoái, tin nhắn của một thầy giáo chủ nhiệm lớp 7 ở Quảng Ninh thu hút tới hơn 400 ngàn lượt xem, có nội dung “Các phụ huynh không được cho con mình cầm phong bì gửi tới giáo viên chủ nhiệm, vì gia đình các em còn khó khăn. Nếu phụ huynh nào cố tình cho con mình gửi phong bì tới thầy, thầy sẽ đánh vào hạnh kiểm các em cuối năm”. Có cô giáo mới đây đăng đàn rằng năm ngoái đã không nhận quà, năm nay cũng sẽ làm như vậy. Bởi theo cô, học sinh giờ không ngoan, không nghe lời, thiếu tôn trọng giáo viên nên những ngày thế này cô cũng “chẳng dám nhận quà!”. Hôm qua 13/11, Bộ GD&ĐT ra văn bản yêu cầu các trường tuyệt đối không được huy động đóng góp từ người học, cha mẹ học sinh để tổ chức các hoạt động kỷ niệm ngày 20/11 cho thầy cô. Theo quy định mới nhất cũng của Bộ GD&ĐT có hiệu lực từ ngày mai 15/11/2026, thì hội phụ huynh sẽ không được thu tiền quỹ như lâu nay. Liệu sẽ xuất hiện tình trạng thu tiền chui, tặng quà chui cũng như những biến tướng khác khiến giáo viên phải mệt mỏi tìm cách từ chối? Thực ra những món quà thể hiện lòng biết ơn thầy cô giáo là hết sức bình thường, hợp đạo lý nếu không thiên về vật chất, tiền bạc. Và sẽ rất đẹp nếu đơn giản đó chỉ là những món đồ do tự tay các em học sinh làm ra. Như thời xưa cả lớp xúm lại cắt dán vẽ vời chung tấm thiệp, mua thêm cuốn sổ cây bút kéo đến nhà tặng thầy cô, rồi tranh thủ vào vườn nhà thầy cô leo trèo bẻ hoa vặt quả, lục cả cơm nguội trong những trận cười vui không dứt. Nay thì hầu như quà cho thầy cô chỉ quy thành phong bì, và những món quà cũng phải nặng tiền. Khiến cả thầy cô lẫn phụ huynh đều bị áp lực. Phụ huynh không phải ai cũng có điều kiện. Còn với thầy cô, quà cáp rất dễ trở thành “món nợ”. Nhất là với những phụ huynh chỉ biết phó mặc con cái cho nhà trường và thầy cô, đến khi con mình có vấn đề gì chưa kịp hiểu rõ đã lên mạng bóc phốt, kiểu “đã quà cáp cho thầy cô đầy đủ, thế mà…”. Rồi khi nhận phong bì tiền từ học sinh, thầy cô sẽ nhìn chúng như thế nào?… Cứ nhớ mãi bài tập đọc năm xưa trong lớp học tuyềnh toàng nền đất mái tranh. “Sáng nào em đến lớp/ Cũng thấy cô đến rồi/ Đáp lời “Chào cô ạ!”/ Cô mỉm cười thật tươi/ Cô dạy em tập viết/ Gió đưa thoảng hương nhài/ Nắng ghé vào cửa lớp/ Xem chúng em học bài/ Những lời cô giáo giảng/ Ấm trang vở thơm tho/ Yêu thương em ngắm mãi/ Những điểm mười cô cho”. Thèm lại cảm xúc mộc mạc, trong veo từ bài thơ có tuổi đời đã ngót 80 năm của nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh, thời mọi thứ nghèo nàn mà chân chất ấy. Món quà ý nghĩa nhất của các bậc phụ huynh là hãy cùng với nhà trường và thầy cô quan tâm đến chính con cháu của mình. Hãy dành cho thầy cô một ngày, và tất cả mọi ngày thực sự được tôn vinh và tôn trọng. TRÍ QUÂN “Nỗi khổ” ngày Nhà giáo (Tiếp theo trang 1) Hàng sấu đi vào thơ ca nhạc họa trên đường Phan Đình Phùng ẢNH: DƯƠNG TRIỀU Kiến trúc sư Nguyễn Hà cho rằng, nên giảm diện tích trồng cây hoa sữa và trồng cách khu dân cư ẢNH: DƯƠNG TRIỀU Năm tới, Hà Nội sẽ rà soát, lên phương án xử lý những hàng cây hoa sữa trồng với mật độ quá dày ẢNH: DƯƠNG TRIỀU
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==