Chiều 13/11, Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước giai đoạn 2026-2030. Trọng tâm của kế hoạch là giải quyết dứt điểm những bất cập về an toàn và cảnh quan, trong đó trực tiếp xử lý tình trạng cây hoa sữa bủa vây khu dân cư tại một số tuyến phố. Theo Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội, ngay trong năm 2027, cơ quan chức năng sẽ rà soát toàn diện và xây dựng phương án xử lý đối với những cây hoa sữa trồng mật độ dày đặc, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống của người dân. Cùng thời gian này, các cây cong nghiêng có nguy cơ gãy đổ, cây che khuất biển báo, đèn tín hiệu và camera giao thông cũng được đưa vào diện phải xử lý dứt điểm nhằm bảo đảm an toàn đô thị. Đối với những cây xanh chưa phù hợp về chủng loại hoặc sai định hướng cảnh quan, thành phố sẽ từng bước cải tạo, thay thế theo lộ trình từ năm 2027 đến 2030. Nhằm duy trì độ che phủ bóng mát và tránh tình trạng đốn hạ đồng loạt, tỷ lệ thay thế hằng năm được cơ quan quản lý khống chế không vượt quá 20% tổng số cây hiện có trên từng tuyến đường. Câu chuyện đáng bàn ở chỗ hàng cây mới sẽ tiếp nối thế nào với những dấu nhớ đã in sâu trong lòng cư dân? NHỮNG HÀNG CÂY TRỞ THÀNH “CĂN CƯỚC” CỦA PHỐ Hà Nội đã phê duyệt đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước tại Quyết định 5008/QĐ-UBND ngày 15/9/2026. Sau đó, Quyết định 143/2026/QĐ-UBND ngày 12/10 ban hành quy định quản lý lĩnh vực này, có hiệu lực từ ngày 22/10. Thủ đô có hơn 1.000 tuyến đường, phố với nhiều loài cây xanh khác nhau. Hầu hết cây xanh trên các tuyến phố được trồng xen kẽ nhiều loài khiến cảnh quan thiếu đồng bộ, gây khó khăn trong công tác chăm sóc, cắt tỉa và quản lý. Để khắc phục tình trạng này, thành phố định hướng mỗi tuyến phố chỉ trồng một loài cây bóng mát chủ đạo, trường hợp đặc thù có thể sử dụng tối đa 2 loài. Danh mục có 33 loài được trồng trên đường phố và khu vực công cộng, gồm sấu, bằng lăng, phượng vĩ, lộc vừng, sao đen, nhội, long não, ngọc lan, sưa đỏ, giáng hương, hoàng lan, kèn hồng, chuông vàng, ban trắng, ban tím, muồng hoàng yến, phong linh, xoài… Hoa sữa không có tên trong danh mục này, nhưng cũng không thuộc danh mục 18 loài cấm trồng. Định hướng nhận diện cảnh quan được cụ thể hóa theo từng tuyến phố: Phan Đình Phùng giữ sấu ở đoạn Mai Xuân Thưởng đến Cửa Bắc, nhội từ Cửa Bắc đến Hàng Đậu. Hoàng Diệu định hướng quếch và thàn mát. Điện Biên Phủ chọn sang, sao đen. Quanh Hồ Gươm ưu tiên lộc vừng, sấu, bằng lăng. Đường Thanh Niên sử dụng phượng và ban trắng. Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng duy trì sấu, nhội. Nguyễn Du được định hướng lấy sao đen làm cây chủ đạo, thay cho hoa sữa như hiện nay. Ở góc độ văn hóa, nhiều nhà nghiên cứu băn khoăn là bản sắc sẽ được tiếp nối thế nào. Nếu không khéo thì chúng ta chỉ tạo ra hàng loạt không gian vô trùng, cảnh trí rập khuôn, hương sắc cũng bấm nút như chọn đồ trên ứng dụng mua hàng online. Một tuyến phố mới có thể xây dựng hình ảnh từ hàng cây được lựa chọn ngay khi thiết kế. Nhưng với phố cũ, cần tính đến những lớp cảnh quan đã hình thành, trong đó có cây khác loài nhưng đang khỏe mạnh, tạo bóng mát và được cư dân yêu quý. Trước ý kiến cho rằng mỗi phố trồng một loại cây để tạo bản sắc, nhà văn, kiến trúc sư Nguyễn Trương Quý nhận xét: “Nên nghĩ bản sắc theo hướng là những thứ chắt lọc, những thứ bao gồm cách nhận diện, vận dụng và ứng xử. Hà Nội là một thành phố còn mang nét gắn bó với thiên nhiên, việc đọc hiểu thiên nhiên là điều rất quan trọng, làm nên một bản sắc về sự thích ứng duyên dáng từng làm nên thương hiệu lối sống”. Bởi vậy, chọn cây cho Hà Nội cũng là lựa chọn cách ứng xử với không gian sống. Sự thích ứng duyên dáng có thể bắt đầu từ việc giữ một khoảng đất thấm nước quanh gốc, dành chỗ cho tán cây phát triển, hay cân nhắc mật độ để hương hoa vừa đủ gợi nhớ. Cái duyên ấy nằm trong sự quan sát và chừng mực, trong khả năng dung hòa sở thích với sinh hoạt của người xung quanh. “Điều quan trọng ở tuyến phố có cây xanh là cần lưu tâm sự chống chịu môi trường và khí hậu của các loại cây, sự an toàn khi đi dưới các hàng cây, các vấn đề về vệ sinh môi trường. Những cây lá nhỏ quá khi rụng nhiều dễ gây tắc cống thoát nước hay khó quét dọn cũng phải 14-15/11/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 4 HÀ NỘI SẼ THAY THẾ CÁC LOẠI CÂY KHÔNG PHÙ HỢP, TĂNG DIỆN TÍCH CÂY XANH NHẮC ĐẾN PHỐ PHAN ĐÌNH PHÙNG (HÀ NỘI), NGƯỜI TA NHỚ HÀNG SẤU; NHẮC ĐẾN PHỐ LÒ ĐÚC, NGƯỜI TA NHỚ SAO ĐEN; NHẮC ĐẾN PHỐ NGUYỄN DU, AI MÀ KHÔNG NGHĨ NGAY ĐẾN “MÙA HOA SỮA VỀ THƠM TỪNG CƠN GIÓ”. HÀ NỘI ĐANG ĐỊNH HƯỚNG LỰA CHỌN CÂY CHỦ ĐẠO CHO TỪNG TUYẾN PHỐ, ĐƯA SẮC LÁ, DÁNG CÂY VÀO CÁCH NHẬN DIỆN ĐÔ THỊ. Mỗi phố một loài cây ĐẠT NHI Hà Nội đặt mục tiêu nâng chỉ tiêu cây xanh đô thị lên trên 10m2/người vào năm 2030 ẢNH: TRỌNG TÀI Cây phủ xanh tuyến hầm chui Trung Hòa - Đại lộ Thăng Long ẢNH: DƯƠNG TRIỀU Sẽ xử lý những hàng cây hoa sữa NĂM 2027, HÀ NỘI SẼ RÀ SOÁT, LÊN PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ NHỮNG HÀNG CÂY HOA SỮA TRỒNG VỚI MẬT ĐỘ QUÁ DÀY. GIAI ĐOẠN 2027-2030, THÀNH PHỐ SẼ THAY THẾ DẦN CÁC LOẠI CÂY XANH KHÔNG PHÙ HỢP CẢNH QUAN ĐÔ THỊ. TRẦN HOÀNG “Cây xanh và công viên không chỉ là hạ tầng môi trường mà còn góp phần quan trọng trong việc định hình diện mạo, bản sắc và thương hiệu của đô thị; gắn kết với xu hướng bảo vệ môi trường và cam kết Net-Zero. Việc xây dựng đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước là cơ hội để các đô thị lớn, như Hà Nội, định hình tầm nhìn chiến lược, đưa cây xanh thực sự trở thành linh hồn của không gian đô thị hiện đại”. Kiến trúc sư TRẦN NGỌC CHÍNH, Chủ tịch Hiệp hội Công viên cây xanh Việt Nam
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==