Gần năm giờ chiều. Bà chủ khách sạn đang ngồi tính tiền điện tháng trước. Nghe tiếng người hỏi, bà ngẩng lên, định gọi nhân viên lễ tân thì nhận ra người vừa bước vào. Khuôn mặt ấy đã thay đổi nhiều, dáng người cũng không còn thanh mảnh như trước. Nhưng giọng nói thì vẫn thế. Một giọng nói hơi trầm, cuối câu thường hạ xuống, người nói như không muốn làm phiền ai. Bà nhìn ông lâu hơn, so với nhìn một người khách bình thường. Ông cũng nhận ra. Có vẻ như cố tìm một câu gì đó thích hợp. - Chị… tôi… Ông ngập ngừng, rồi sửa lại: - À, em… Bà cười “Vâng. Em đây”. Ông thoáng bối rối. Bà vẫn xưng hô tự nhiên như thể giữa hai người chưa từng có gần ba mươi năm xa cách. - Anh đưa sinh viên đi thực tập à? - Ừ. Đoàn anh có mười một sinh viên. Trường tổ chức cho các em đi thực tế mấy ngày. Ông quay lại chỉ đám thanh niên đang ồn ào kéo va li vào. - Vâng, em đã thấy đăng ký trước. Anh làm giảng viên lâu chưa? - Gần hai mươi năm rồi. Bà gật đầu. Nhân viên mang chìa khóa phòng đến. - Phòng anh ở tầng hai. Sinh viên ở tầng ba. Cần anh cứ báo em. Ông cười hơi gượng gạo rồi cầm chìa khóa, đi về phía cầu thang. Đến bậc đầu tiên, ông ngoái lại. Bà vẫn ngồi sau quầy, cúi xuống cuốn sổ. Bà không nhìn theo. Nhưng những con số trước mặt bỗng nhòe đi. *** Đó là năm 1998, đoàn sinh viên miền Tây đến giao lưu với một trường đại học ở miền cao nguyên Trung phần. Chuyến đi kéo dài một tuần. Đường xa, xe chạy qua nhiều đèo dốc. Đó là lần đầu tiên phần lớn sinh viên miền Tây đặt chân đến một vùng đất khác hẳn quê mình. Bà khi ấy học năm thứ hai. Cô gái hai mươi tuổi có mái tóc đen dày, đôi mắt hơi xếch và dáng đi vội. Cô không thích những cuộc trò chuyện xã giao, cũng không có thói quen nhường nhịn trong tranh luận. Bạn bè bảo cô mạnh mẽ, đôi khi ngang bướng. Cô thích đi xa, muốn biết bên ngoài những ngọn núi quanh trường còn có những gì. Ông là sinh viên học ngành nghệ thuật năm cuối của đoàn miền Tây. Chàng trai ít nói, có vẻ hơi mơ màng lơ đãng, thường đứng ngoài những nhóm đông người. Họ gặp nhau chiều hôm đầu tiên ở sân trường. Mấy sinh viên đang tranh luận về chương trình giao lưu. Một số người muốn đưa các tiết mục dân ca vào biểu diễn. Cô cho rằng không phải cứ gặp nhau là phải trình diễn những thứ được gọi là bản sắc. Anh đứng gần đó, không biết có nên nhập cuộc hay không. - Anh thấy thế nào? - cô bỗng quay ra hỏi. - Anh nghĩ em có quyền không thích dân ca. - Nhưng anh có thích không? - Thích. Nhưng không vì thế mà bắt người khác phải thích. Cô nhìn thẳng vào anh. Câu trả lời hơi thách thức, nhưng cô thấy dễ chịu. Tối ấy, họ ngồi ở một quán cà phê gần trường. Xứ này, tất cả các quán đều cà phê. Không có “uống ly chanh đường, uống môi em ngọt”. Quán nhỏ, có chiếc radio cũ phát nhạc. Chàng kể về miền Tây, về Sài Gòn nhộn nhịp, những chuyến phà, những con sông mùa nước nổi. Cô kể về miền núi, những con đường mùa mưa thường bị đất đá vùi lấp. - Anh có thích sống ở quê không? - Có. Nhưng chắc anh sẽ đi nơi khác. - Đi đâu? - Chưa biết. - Vẫn đi? Anh cười “Có đi rồi mới biết mình muốn đến đâu”. Cô cắn môi, không trả lời. Những ngày sau, họ thường tìm thấy nhau trong đám đông. Không hẹn trước, chẳng cần lý do. Có khi cùng đi xem tập văn nghệ, có khi ngồi ở hành lang ký túc xá, lúc lại đi bộ qua con dốc sau trường. Anh hút thuốc, cô cũng thử hút. Những hơi thuốc đầu tiên trong đời cô. Họ có thể ngồi cạnh nhau rất lâu mà không cần nói chuyện. Cô thích vì ở anh có điều gì đó riêng biệt không cố ý. Anh thích vì cô không cần ai đồng ý với mình. Ngày chuẩn bị về, anh và cô trên con đường ở sau trường. “Mai anh về rồi”. “Em biết”. “Sau này có gặp lại không?”. Cô nhìn chàng trai đang loay hoay cạnh mình. Anh đang cố tỏ ra mạnh mẽ, nhưng có điều gì đó thật đáng thương. - Anh muốn gặp lại em à? - Có. - Vậy thì tìm cách. Anh cười. Cô bặm môi, không cười. Đêm ấy, họ ở bên nhau. Căn phòng nhỏ của người bạn đi vắng. Ngoài cửa sổ, mưa rơi trên mái tôn. Họ hôn nhau, vụng về, vội vàng. Cô chủ động hơn. Anh chỉ muốn đêm ấy thật dài. Gần sáng, cô tỉnh giấc. Anh vẫn ngủ. Cô ngồi bên cửa sổ, nhìn những ngọn cây ướt nước. Một con chim nhỏ đậu trên dây điện. *** Họ không gặp lại. Anh có địa chỉ của cô. Cô có địa chỉ của anh. Những mẩu giấy ghi tên trường, khoa, số phòng vẫn nằm đâu đó trong đống sách vở. Một lần, anh gọi điện đến ký túc xá. Cô đi vắng. Người bạn cùng phòng nhận lời nhắn. Cô nghe nói có người gọi tìm mình, mấy hôm sau đó, nhưng không biết có phải anh không. Cô từng định viết thư. Nhưng viết gì? Hỏi thăm sức khỏe, kể chuyện học hành, hay nhắc lại đêm mưa? Cô không biết bắt đầu từ đâu. Rồi những kỳ thi, những chuyến đi, những người bạn mới… Anh cũng không viết. Có thể anh chờ cô gọi lại. Nhưng thời đó, gọi điện là cả một sự rắc rối. Và cũng tốn tiền nữa. Số tiền không lớn, nhưng với đời sinh viên nó cũng đáng kể. Có thể vì một số tiền nho nhỏ mà một mối quan hệ bị rời rã đi trong đời sống ư? Nghe thật ngớ ngẩn. Nhưng có thể lắm. Tất nhiên phải cộng với những thứ không liên quan gì tới tiền. Chẳng hạn một sự ngại ngần vô hình nào đó, từ cả hai bên. Sau khi tốt nghiệp, cô ở lại thành phố cao nguyên một thời gian rồi chuyển đến một tỉnh khác làm việc. Cô lấy chồng, sinh con. Cuộc hôn nhân kéo dài mười năm. Khi chia tay, cô không nghĩ mình đã thất bại. Chỉ là hai người không còn sống được với nhau. Cô mở một quán ăn. Sau đó chuyển sang kinh doanh nhà nghỉ, rồi xây khách sạn nhỏ này. Những năm đầu rất vất vả. Có những khoản nợ tưởng không trả nổi, những lần nhân viên nghỉ việc đột ngột, những đêm phải tự mình giải quyết chuyện khách gây gổ. Cô học cách làm mọi thứ, từ tính tiền điện đến sửa một chiếc vòi nước hỏng. Người chồng cũ từng nói cô không biết an phận. Cô không trả lời. Đôi khi, giữa những ngày bận rộn, cô vẫn nhớ đến anh. Một giọng nói, một dáng người, một đêm mưa. Ký ức đến như một thứ thời tiết riêng, bất chợt và không báo trước. *** Trong những ngày ở khách sạn, ông thường xuống sảnh sớm nhất vào buổi sáng. Có lúc ông gặp bà, vừa đến và đang xem xét nhanh mọi thứ bằng con mắt chuyên nghiệp. Như rất nhiều người làm nghề kinh doanh khách sạn, bà không ở luôn trong khách sạn của mình. Bởi như vậy, cuộc sống sẽ trở nên cực kỳ nặng nề vì dường như không lúc nào được thoát khỏi chỗ làm việc. Những lúc này, họ chỉ nhìn và gật đầu chào nhau. Có một chút khác biệt rất nhỏ, người ngoài không thể biết, vậy thôi. Ông đưa sinh viên đi thực tế, chiều về xem bài vẽ, góp ý cho từng người. Bà đôi khi nghe ông nói chuyện với sinh viên. Giọng ông vẫn trầm, cách nói vẫn từ tốn. Chỉ có điều bây giờ ông đã quen với việc người khác lắng nghe mình. Một tối, ông xuống hỏi bà địa chỉ quán ăn địa phương “Em giới thiệu giúp anh một chỗ nào có món ăn ở đây”. “Có quán cách khách sạn hai con phố. Đồ ăn được, giá vừa phải”. “Em có thể đi cùng anh không?”. Bà nhìn ông “Em phải trông khách sạn”. Ông gật đầu, không hỏi thêm. Bà đưa cho ông tấm danh thiếp của khách sạn “Anh cứ đến đó. Nói là em giới thiệu”. Ông cầm lấy, nhìn tấm danh thiếp rồi hỏi: - Em vẫn không thích những chỗ đông người? - Bây giờ thì khác rồi anh. Làm dịch vụ phải tiếp xúc với nhiều người. - Em thay đổi nhiều. - Ai mà chẳng thay đổi. Ông cười. Bà cũng cười. Câu chuyện dừng ở đó. Ông đi ăn bên ngoài, nhưng cũng không đến quán mà bà vừa nói. Hôm sau, khi sinh viên đi khảo sát và vẽ tự do, ông ở lại khách sạn để chấm bài. Bà mang lên cho ông một bình trà nóng. Cửa phòng mở. Ông đang ngồi bên bàn, trước mặt là những bài vẽ. Ông mỉm cười. Bà nhìn những bức vẽ. Một bức vẽ cảnh chợ, bến sông, những mái nhà. Nét vẽ còn non, hồn nhiên. - Sinh viên giờ khác ngày trước… - Các em có nhiều điều kiện hơn, nhưng cũng có nhiều thứ phải lo hơn. Ông đặt bút xuống “Em có nhớ những ngày giao lưu năm ấy không?”. - Có - Bà nhìn ra cửa sổ - Nhớ một người miền Tây nói rất ít. Ông bật cười “Người ấy đã già rồi”. “Già ư… ai rồi cùng già…” Ông không đáp. Một khoảng lặng. - Anh không nghĩ sẽ gặp lại em ở đây – rồi ông nói - Em có hạnh phúc không? - Em sống được. Ông chỉ gật đầu. Bà không kể về những năm tháng khó khăn, cũng không hỏi ông về gia đình. Những chuyện ấy không phải bí mật, nhưng không cần phải đem ra đặt giữa hai người. Họ đã có những cuộc đời riêng, đủ dài để không thể tóm tắt bằng vài câu hỏi thăm. Trước khi ra khỏi phòng, bà nhìn thấy trên bàn ông một bức vẽ dang dở. Một cô gái đứng giữa khoảng trời, mái tóc bay về phía sau. Nét vẽ phóng khoáng, khuôn mặt chưa hoàn chỉnh nhưng đầy cá tính. - Sinh viên vẽ à anh? - Ừ. Một bài ký họa. Bà nhìn thêm một thoáng rồi đi xuống. Bà không nói với ông, rằng nhìn bức vẽ, bà bỗng chợt nhớ đến cô gái năm xưa là chính mình. Bà không nói, trong nét vẽ ấy, có điều gì đó khám phá, lạ lẫm và phiêu lưu. Của một chàng trai. Bà tin chắc đó là bức vẽ của một chàng trai trẻ. Đêm ấy, bà nằm mơ thấy căn phòng năm xưa. Căn phòng vẫn nhỏ, cửa sổ vẫn mở, ngoài kia mưa rơi trên mái tôn. Ông nằm bên cạnh, nhưng khuôn mặt không rõ. Bà nghe tiếng ông hỏi: “Em có hối hận không?”. Bà không trả lời. Và bừng tỉnh. Trời gần sáng. Bà ngồi dậy, bật đèn. Căn phòng của bà rộng hơn căn phòng năm ấy rất nhiều. Bà chợt hiểu rằng điều mình nhớ không hẳn là người đàn ông ấy. Người đàn ông mà thật tình cờ, vừa gặp lại. Bà nhớ cảm giác ở cạnh một người mà không phải giải thích mình là ai, không phải tính toán ngày mai sẽ thế nào. Một đêm không có những đòi hỏi của đời sống. Một đêm mà thân thể được sống, xúc cảm sống trước khi lý trí kịp can thiệp. Có lẽ ông cũng nhớ như thế? Có lẽ không. Bà không biết. Và cũng không cần biết. Đoàn sinh viên trả phòng vào gần trưa ngày cuối. Ông xuống sau cùng, mang theo va li, túi xách và mấy tập tài liệu. Bà đang kiểm tra hóa đơn. - Em tính giúp anh tiền phòng… Cảm ơn em. Mấy ngày qua em giúp đoàn anh nhiều quá. - Có gì đâu. Công việc của em. Ông cầm túi, đứng trước quầy. Nấn ná. Khó nói. - Khi nào có dịp, anh sẽ ghé lại. - Vâng. Nếu có dịp. Ông quay đi. Hình như vai hơi rung lên. Bà không tiễn. Một lúc sau, bà mới ra cửa nhìn theo. Con đường đầy nắng. Chiếc xe đã khuất sau ngã rẽ, chỉ còn bụi bay lên rồi tan dần. Bà trở vào, gọi nhân viên lên dọn phòng. Bà nhớ mình đã từng rất trẻ. n 14-15/11/2026 www.tienphong.vn 14 SÁNG TÁC từng qua MINH HỌA: ANH MINH Truyện ngắn của NGUYỄN TRẦN ĐOÀN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==