THỨ SÁU 13/11/2026 Số 317 0977.456.112 CHUYỆN HÔM NAY KPI bộ trưởng dần hiện ra n VĂN KIÊN Khác với các nhiệm kỳ trước, phiên chất vấn tại Quốc hội khóa XVI lần này chỉ diễn ra trong một ngày, với hai nhóm vấn đề chính thuộc lĩnh vực tài chính và khoa học - công nghệ. XEM TIẾP TRANG 4 Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đổi mới công tác đánh giá cán bộ, thay thế kịp thời cán bộ né tránh, đùn đẩy công việc. (Ảnh minh họa: Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bắc Giang, thành phố Bắc Ninh) ẢNH: NGUYỄN THẮNG 406 chương trình rộn ràng đón Ngày Văn hóa Việt Nam Sẽ đẩy mạnh cải cách hành chính, giải quyết 4 vấn đề lớn TRANG 4 TRANG 16 TRANG 8-9 THAY THẾ CÁN BỘ NÉ TRÁNH TRÁCH NHIỆM QUỐC HỘI CHẤT VẤN THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ VÀ HAI BỘ TRƯỞNG TRANG 2-3 TÂN CHỦ TỊCH UBND TPHCM LÊ QUỐ C PHONG: GIẢI VÔ ĐỊCH QUỐC GIA MARATHON VÀ CỰ LY DÀI BÁO TIỀN PHONG LẦN THỨ 68 NĂM 2027: Quảng bá miền di sản Bắc Ninh
XEM XÉT, ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ CỦA CÁN BỘ Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (đoàn Ninh Bình) nêu Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới đã chỉ ra nhiều tồn tại hạn chế của đội ngũ cán bộ công chức hiện nay. “Để triển khai thực hiện Nghị quyết 24, sắp tới Chính phủ có giải pháp căn cơ gì để khắc phục triệt để tình trạng cán bộ, công chức e ngại, sợ sai, làm cầm chừng, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thậm chí mượn cớ, đổ lỗi cho những hạn chế bất cập của pháp luật để không dám quyết định…”, đại biểu Hoa đặt câu hỏi với Thủ tướng. Trả lời vấn đề này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Trung ương đã có nghị quyết về tính tiên phong của cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Ban Bí thư cũng có quy định về cơ chế tôn vinh, trọng dụng, bảo vệ cán bộ. “Chính phủ cũng đã ban hành các chương trình, kế hoạch hành động và đặc biệt đã có các nghị định quy định về vấn đề này”, Thủ tướng nói. Tuy nhiên, Thủ tướng nhìn nhận, trên thực tế, trong quá trình triển khai vẫn còn có những đơn vị, địa phương, kể cả ở trung ương, còn tình trạng một bộ phận cán bộ vẫn sợ trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh, không dám đương đầu với những vấn đề mới, vấn đề khó. Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã và sẽ tiếp tục triển khai việc rà soát, hoàn thiện và thể chế hóa đầy đủ, kịp thời những chỉ đạo mới của cấp có thẩm quyền, để có một hệ thống quy định của pháp luật đồng bộ, trong đó phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cấp, các bộ, ngành, cơ quan Trung ương cũng như chính quyền cấp tỉnh và cấp xã. “Chúng tôi cũng đang tiến hành rà soát lại toàn bộ việc phân cấp, phân quyền xuống địa phương, xác định rõ những nhiệm vụ nào chính quyền cấp cơ sở, cấp tỉnh, cấp xã có thể làm, nhiệm vụ nào phải rà soát lại. Cùng với đó, trong kế hoạch đầu tư công, sẽ bố trí đủ nguồn lực cho chính quyền địa phương triển khai nhiệm vụ”, Thủ tướng nói. Bên cạnh việc quy định đầy đủ, theo Thủ tướng, phải đổi mới công tác đánh giá cán bộ. Nếu những vấn đề đã quy định rõ thẩm quyền, chức trách, nhiệm vụ nhưng vẫn không đạt tiến độ, kết quả, chất lượng công việc thì bắt buộc phải xem xét đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, để có biện pháp điều chuyển, thay thế, bổ sung kịp thời ở những bộ phận chưa thực hiện được nhiệm vụ. NĂM 2027 CẦN HUY ĐỘNG 6,4 TRIỆU TỶ ĐỒNG Trước khi trả lời chất vấn, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã phát biểu làm rõ một số vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm. Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, Chính phủ xác định, vấn đề kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, củng cố các nền tảng vĩ mô, tạo cơ sở thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, ổn định và nâng cao đời sống nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt và là ưu tiên trong công tác chỉ đạo, điều hành. Trong thời gian vừa qua, Chính phủ đã triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp mạnh mẽ, trong đó, tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế và giảm 2% giá điện, sau nhiều năm giá điện chủ yếu tăng. Đồng thời, Chính phủ cũng triển khai giảm 30% thuế thu nhập đối 2 THỜI SỰ n Thứ Sáu n Ngày 13/11/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Trả lời chất vấn trước Quốc hội chiều 12/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đổi mới đánh giá cán bộ, phân định rõ trách nhiệm, thay thế kịp thời người không hoàn thành nhiệm vụ, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc. Thủ tướng Lê Minh Hưng trả lời chất vấn tại Quốc hội chiều 12/11 ẢNH: NHƯ Ý Thay thế cán bộ né tránh trách nhiệm QUỐC HỘI CHẤT VẤN THỦ TƯỚNG Sáng 12/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn trước Quốc hội. Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) đặt vấn đề, trong 10 tháng đầu năm, số doanh nghiệp giải thể tăng 110%. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết vì sao số doanh nghiệp giải thể tăng mạnh như vậy? Đại biểu cũng quan tâm, chính sách giảm thuế giá trị gia tăng có kéo dài sang năm 2027 hay không? Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) nêu, nghị quyết của Quốc hội yêu cầu kiểm soát nợ thuế dưới 5% tổng thu ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, nợ thuế vẫn tăng liên tục hằng năm, đến nay còn nợ khoảng 265.000 tỷ đồng, trong đó, rất nhiều nợ đọng khó thu hồi. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết về nguyên nhân, giải pháp khắc phục tình trạng này, và hạn chế nợ phát sinh. Trả lời sau đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong 9 tháng đầu năm, số doanh nghiệp rút khỏi thị trường là 172.000 doanh nghiệp; số doanh nghiệp tái gia nhập, tham gia thị trường là 222.000. “Qua số liệu phân tích, trong khoảng 180.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường, có 1 nửa (50%) là tạm dừng kinh doanh và 30% đã hoàn thành thủ tục giải thể và 20% đang thực hiện thủ tục để chấm dứt”, Bộ trưởng thông tin. Bộ trưởng Tài chính nêu thêm, với nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm nghĩa vụ thuế, thời gian thực hiện chi phí tuân thủ, cải cách thủ tục hành chính… thì số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt hơn 222.000, đặc biệt, vốn đăng ký tăng lên tới 38% so với cùng kỳ. Theo Bộ trưởng, qua phân tích các doanh nghiệp tạm dừng hoặc giải thể cho thấy, có khoảng 90% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại dịch vụ - lĩnh vực dễ ra dễ vào; khoảng 89% doanh nghiệp không phát sinh doanh thu trong năm 2026 - chứng tỏ đã dừng hoạt động THỦ TƯỚNG LÊ MINH HƯNG: 222.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong 9 tháng đầu năm, số doanh nghiệp rút khỏi thị trường là 172.000; số doanh nghiệp tái gia nhập, tham gia thị trường là 222.000. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn trước Quốc hội sáng 12/11 ẢNH: NHƯ Ý Về việc có tiếp tục chính sách giảm thuế VAT hay không, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, sẽ nghiên cứu đánh giá rất kỹ tình hình hoạt động đầu tư kinh doanh trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027, diễn biến thị trường, đặc biệt là về xăng dầu, nguyên vật liệu để có giải pháp kịp thời, phù hợp, và đảm bảo mục tiêu tối thượng là duy trì tăng trưởng mức trên 10% và kiểm soát lạm phát ở mức khoảng 4,5%.
3 n Thứ Sáu n Ngày 13/11/2026 THỜI SỰ CHÍNH PHỦ VÀ HAI BỘ TRƯỞNG từ trước và khoảng 70% đã không hoạt động từ trước năm 2026. “Tại sao số doanh nghiệp rút khỏi thị trường lớn như vậy, thì đây là chuyện bình thường trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Có những doanh nghiệp thành công, có những doanh nghiệp thất bại”, Bộ trưởng nói và cho rằng trong môi trường thông thoáng, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp được kinh doanh, thì thủ tục gia nhập thị trường cũng rất đơn giản. Bộ trưởng đồng ý với ý kiến của đại biểu về thủ tục rút khỏi thị trường còn khó khăn, liên quan đến thực hiện nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp. Theo Bộ trưởng, ngoài việc thực hiện nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước, nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội thì doanh nghiệp còn phải thực hiện nghĩa vụ với các đơn vị liên quan, như tổ chức cho vay. “Hiện nay, chúng tôi đã có chỉ đạo, một doanh nghiệp đã làm sạch được nghĩa vụ tài chính thì việc rút khỏi thị trường chỉ trong 1 ngày là hoàn thành thủ tục”, Bộ trưởng khẳng định. Trước ý kiến đại biểu Quốc hội nêu về tình trạng người dân bị lợi dụng hồ sơ để lập doanh nghiệp, Bộ trưởng cho biết, qua rà soát, có khoảng 8.000 trường hợp, nhưng số doanh nghiệp này đã thành lập cách đây 20 năm, khi công nghệ thông tin chưa phát triển, sự kết nối giữa các cơ quan như thuế, công an chưa triển khai. Bộ trưởng cho biết, thời gian tới, sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan công an để thanh lọc những công ty này, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân tự ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình, tránh bị kẻ xấu lợi dụng. TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG với doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong năm 20262027. Với các biện pháp miễn, giảm thuế nói trên, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 256.700 tỷ đồng trong năm 2026. Nhờ triển khai chủ động, linh hoạt, đồng bộ các chính sách nêu trên, chỉ số CPI bình quân được kiểm soát ở mức 4,57%. Đây là kết quả rất tích cực trong bối cảnh lạm phát toàn cầu đang gia tăng. Cùng với kết quả tăng trưởng cao, Thủ tướng cho hay, Chính phủ đã tích cực triển khai các chính sách an sinh xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Cụ thể, trong 10 tháng đã chi khoảng 578.000 tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên cho y tế, giáo dục và bảo đảm an sinh xã hội. Trong thời gian tới, Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo, quyết tâm phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026 trên 10%, kiểm soát lạm phát ở mức khoảng 4,5%, tạo nền tảng cho việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Thủ tướng nhấn mạnh, để đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, cần phải huy động một nguồn lực rất lớn. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 cần huy động ở mức khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 27-29%. Để huy động được nguồn lực này trong năm 2027, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo triển khai các biện pháp, trong đó sẽ phấn đấu tăng thu ngân sách, tiết kiệm chi thường xuyên và ưu tiên chi đầu tư công. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG “Theo chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, sẽ tiến hành biện pháp đánh giá rất thẳng thắn, trách nhiệm và rất rõ. Tất cả những người vào vị trí công việc đã rõ chức trách, nhiệm vụ thì phải triển khai thực hiện chứ không thể đùn đẩy, né tránh được. Bên cạnh việc quy định rõ và bố trí đầy đủ nguồn lực, phải đánh giá rất khách quan, công tâm, công bằng”. Thủ tướng LÊ MINH HƯNG Ngày 12/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội. THÚC ĐẨY 10 NHÓM CÔNG NGHỆ CHIẾN LƯỢC Báo cáo tại Quốc hội, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam đang thúc đẩy 10 nhóm công nghệ chiến lược, từ trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, robot đến công nghệ vệ tinh và đường sắt tốc độ cao. Một số sản phẩm công nghệ trong nước đã có khả năng ứng dụng thực tế, trong khi hạ tầng số tiếp tục được mở rộng. Vùng phủ sóng 5G đã đạt 93,4% dân số, với khoảng 27,2 triệu thuê bao. Việt Nam cũng đã có khả năng thiết kế một số loại chip 5G, dù công đoạn chế tạo vẫn phải thực hiện ở nước ngoài. Tại phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn Phú Thọ) nêu, theo thông tin Bộ trưởng cung cấp, chúng ta đã làm chủ được công nghệ lõi liên quan đến UAV, robot. Đại biểu đặt câu hỏi, vậy công nghệ lõi này là gì, chúng ta đã làm chủ như thế nào? Về vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu, ví dụ như về 5G hay chip, bước thiết kế chúng ta đã có thể làm được, nhưng để tạo ra con chip đó thì vẫn phải gửi ra nước ngoài. “Như vậy, ở đây, trong một số công đoạn để tạo ra sản phẩm công nghệ chiến lược thì một số công đoạn chúng ta đã làm chủ như thiết kế chip bán dẫn”, Bộ trưởng nói. Về chiến lược phát triển, theo Bộ trưởng, bộ chia ra hai nhóm tiếp cận. Với nhóm có thể áp dụng ngay trong công nghệ chiến lược thì tiến hành làm luôn. Ví dụ như công nghệ vắc-xin, có thể chuyển giao từ nước ngoài về để sản xuất ở trong nước, đóng góp ngay cho sự phát triển kinh tế. Với nhóm công nghệ đòi hỏi thời gian lâu dài và không thể làm ngay được, ví dụ như lĩnh vực UAV, do tích hợp rất nhiều công nghệ, theo Bộ trưởng, đòi hỏi phải chia ra thành từng nhóm vấn đề để đặt hàng giải quyết… 5 NGUYÊN NHÂN KHIẾN NGƯỜI DÂN GẶP KHÓ KHI LÀM THỦ TỤC HÀNH CHÍNH Đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đặt vấn đề, người dân vẫn phải cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có, đề nghị bộ trưởng cho biết trách nhiệm của bộ trong việc bảo đảm hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được tái sử dụng. Có cơ chế nào các cơ quan phải chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước”, đại biểu nói. Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, vấn đề người dân phải đến làm thủ tục hành chính nhiều lần, có 5 nguyên nhân. Đầu tiên là phần mềm chưa kết nối đồng bộ. Thứ hai là quy trình biểu mẫu phần mềm chưa được điều chỉnh thống nhất. Thứ ba là dữ liệu chưa đầy đủ. Thứ tư là thiết bị đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật một số nơi chưa đáp ứng. “Nguyên nhân thứ năm là con người. Có một bộ phận người dân năng lực tiếp cận công nghệ số cũng còn hạn chế và đặc biệt ở một số nơi cán bộ xã cũng còn hạn chế về năng lực tiếp cận”, Bộ trưởng nói. Về giải pháp, theo Bộ trưởng Quân, bộ đã triển khai quyết liệt các vấn đề liên quan, trong đó đã cử cán bộ xuống một số xã ở một số địa phương, thống kê được khoảng 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải. Từ các bài toán này, bộ sẽ hình thành những lời giải để hướng dẫn cho từng cán bộ xã ở vùng đó và sau đó sẽ tổng quát hóa để có thể nhân rộng. Tranh luận sau đó, đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) bày tỏ rất vui khi bộ đồng hành, xác định các bài toán cần lời giải ở cấp cơ sở. Tuy nhiên, theo đại biểu, đây là các bài toán lớn, chứ không phải bài toán nhỏ. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng nêu rõ về giải pháp và thời hạn giải quyết các bài toán này, bởi cơ sở đang rất mong chờ… Trao đổi lại về vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ đồng tình với nhận định của đại biểu rằng, đây là các bài toán “không phải nhỏ”. Theo Bộ trưởng, nếu nhìn về góc độ công nghệ thì không phải là bài toán lớn, nhưng nếu đặt bài toán công nghệ đó lên vai cán bộ cấp xã thì đó thực sự là bài toán lớn. Về thời hạn, theo Bộ trưởng, với 29 bài toán nêu trên, bộ đang làm thí điểm, sẽ kết thúc vào tháng 12/2026 và đầu năm 2027 sẽ thí điểm nhân rộng hỗ trợ cho các xã. Về vấn đề dữ liệu, nền tảng, theo Bộ trưởng, quyết định của Thủ tướng đã nêu rõ, cơ bản đến năm 2030 phải hoàn thành; các thủ tục hành chính được thực hiện toàn trình từ năm 2030. “Dựa vào quyết định đó, bộ đã xây dựng kế hoạch triển khai”, Bộ trưởng nói và cho biết sẽ gửi kế hoạch chi tiết đến đại biểu Quốc hội để báo cáo. TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG Cần làm chủ công nghệ lõi Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội ngày 12/11 ẢNH: NHƯ Ý Trợ lý ảo AI được Trung tâm Phục vụ hành chính công Mậu A (Lào Cai) sử dụng giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân ẢNH: VĂN ĐỨC Phục vụ 2,77 tỷ lượt tra cứu, tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng “Chia lửa” với Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tại phiên chất vấn sáng 12/11, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, đến nay đã hoàn thành 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 80/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã được kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương. Thời gian qua, cơ sở dữ liệu này đã phục vụ 2,77 tỷ lượt tra cứu, xác thực thông tin. Theo đánh giá, ước tính đã tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Về ứng dụng VNeID, hiện có hơn 86,4 triệu tài khoản định danh điện tử của công dân, với 85 tiện ích được cung cấp trên ứng dụng này. Trả lời chất vấn tại Quốc hội, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng Việt Nam cần đầu tư dài hạn để làm chủ công nghệ lõi, đồng thời phát triển các công nghệ thiết yếu, trực tiếp nâng năng suất sản xuất và cải thiện đời sống người dân.
Sáng 12/11, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 20262031 tổ chức Kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề), thực hiện công tác cán bộ. Tại kỳ họp, ông Lê Quốc Phong - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM, đã được 100% đại biểu HĐND thành phố có mặt tại kỳ họp bầu giữ chức Chủ tịch UBND TPHCM nhiệm kỳ 2026-2031. Tân Chủ tịch UBND TPHCM chia sẻ, ông nhận nhiệm vụ với rất nhiều điểm thuận lợi. Đó là thành phố đã và đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ Đảng, Chính phủ, Quốc hội với nhiều cơ chế, chính sách vượt trội để phát triển. Thành phố đang phát huy rất tốt truyền thống năng động, sáng tạo, nghĩa tình, được vun đắp qua nhiều thế hệ của những địa phương trước đây đều là những tỉnh, thành phát triển mạnh mẽ của đất nước. Thành phố đang có một nguồn nhân lực với nhiều lợi thế cạnh tranh so với các tỉnh, thành khác. Cùng với đó, đội ngũ cán bộ các sở, ngành thành phố, xã, phường, đặc khu đại bộ phận có chuyên môn tốt, nhiệt huyết, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Thành phố cũng đang khởi động năm đầu tiên của nhiệm kỳ với những kết quả rất đáng trân trọng. “Đó là những nền tảng quan trọng để Chủ tịch UBND thành phố, UBND thành phố kế thừa, tiếp tục triển khai công tác, đưa thành phố chúng ta nhanh chóng phát triển, đột phá nhiều mặt, hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm, đưa siêu đô thị TPHCM trở thành cực tăng trưởng quan trọng của đất nước, dẫn dắt khu vực phát triển, đóng góp chủ lực, xứng đáng vào sự phát triển chung của đất nước”, ông Lê Quốc Phong nhấn mạnh. Ông Phong cũng nhìn nhận bên cạnh đó vẫn còn không ít những khó khăn, thách thức cần phải tập trung để giải quyết. Theo ông, các nhiệm vụ trọng yếu cần thực hiện là nhanh chóng hoàn thiện việc cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; duy trì mức tăng trưởng 2 con số trong suốt nhiệm kỳ; đẩy mạnh cải cách hành chính; giải quyết 4 vấn đề lớn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao nhiệm vụ là kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường và xây dựng thành phố không ma túy. Cùng với đó, triển khai hiệu quả quy hoạch thành phố đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm; xây dựng thành phố xanh, sạch, đẹp; phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân là những nhiệm vụ Chủ tịch UBND thành phố sẽ tập trung thời gian, tâm sức để có giải pháp tốt, thực hiện nhanh và đạt kết quả tích cực. ĐẢM BẢO BỘ MÁY VẬN HÀNH THÔNG SUỐT Thay mặt Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM chúc mừng ông Lê Quốc Phong vừa được HĐND TPHCM tín nhiệm bầu làm Chủ tịch UBND TPHCM nhiệm kỳ 2026-2031, ông Trần Lưu Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM nhấn mạnh TPHCM đứng trước khối lượng công việc rất lớn với không gian phát triển rộng hơn, quy mô quản lý lớn hơn với nhiều cơ chế mới đang được triển khai. Ông Quang nêu rõ, sau khi kiện toàn nhân sự, yêu cầu đặt ra là phải đảm bảo công việc được tiếp nối, bộ máy vận hành thông suốt. Người đứng đầu Đảng bộ TPHCM đánh giá ông Lê Quốc Phong đã kinh qua nhiều vị trí công tác từ Trung ương đến địa phương. Với kinh nghiệm phong phú tích lũy được, trong thời gian đảm nhiệm vị trí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM, ông đã thể hiện sự nhạy bén, quyết liệt, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm. Với khối lượng công việc lớn cùng những việc mới, chưa có trong tiền lệ, ông Phong đã có cách làm mới, hiệu quả. “Trước mắt là tổ chức thực hiện quy hoạch tổng thể thành phố, triển khai Luật Phát triển đô thị với các cơ chế mới, thúc đẩy các dự án hạ tầng lớn, giải quyết các vấn đề giao thông, chỉnh trang đô thị, môi trường, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Trung tâm tài chính quốc tế và các động lực tăng trưởng mới để đạt được các mục tiêu đề ra”, ông Trần Lưu Quang gửi gắm. NGÔ TÙNG - THANH TÂM 4 n Thứ Sáu n Ngày 13/11/2026 THỜI SỰ Tân Chủ tịch UBND TPHCM Lê Quốc Phong nói rằng, TPHCM sẽ đẩy mạnh cải cách hành chính; giải quyết 4 vấn đề lớn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao nhiệm vụ là kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường và xây dựng thành phố không ma túy. Ông Lê Quốc Phong sinh năm 1978, quê quán Hà Nội; trình độ: Tiến sĩ Công nghệ sinh học, Cao cấp Lý luận chính trị. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII (dự khuyết), khóa XIII, XIV; Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV. Ông Trần Lưu Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM (giữa) chúc mừng ông Lê Quốc Phong và ông Nguyễn Văn Được nhận nhiệm vụ mới ẢNH: HĐND TPHCM TÂN CHỦ TỊCH UBND TPHCM LÊ QUỐ C PHONG: Sẽ đẩy mạnh cải cách hành chính, giải quyết 4 vấn đề lớn Tuy không có nhiều màn chất vấn sôi nổi, những vấn đề được đưa ra truy vấn, tranh luận như một số kỳ họp trước, nhưng không vì thế mà chất lượng của phiên chất vấn giảm xuống, mà ngược lại đi vào chiều sâu hơn, đề cập những vấn đề căn cốt, nhằm tìm ra những giải pháp, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân… Đối với Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, đó là bài toán quản lý khi kinh tế số và thương mại điện tử phát triển nhanh, làm thay đổi phương thức kinh doanh, tạo ra những mô hình tạo giá trị mới. Tuy nhiên, nếu chính sách thuế không theo kịp, nguy cơ thất thu ngân sách sẽ gia tăng. Nhưng nếu quản lý thiếu linh hoạt, chính sách có thể tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Đó cũng là tình trạng nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số thiếu vốn đầu tư các công trình thiết yếu, trong khi một số nơi được giao vốn lại không giải ngân hết, phải điều chuyển hoặc chuyển nguồn. Vấn đề đặt ra là trách nhiệm thuộc về khâu tham mưu phân bổ, điều hành vốn hay tổ chức thực hiện? Một vấn đề khác được các đại biểu chất vấn là, trong cải cách thủ tục hành chính, Bộ Tài chính cho biết đã cắt giảm, đơn giản hóa 87,3% thủ tục hành chính và đơn giản hóa 53,52% chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, theo đại biểu, thước đo thực chất của cải cách không chỉ nằm ở những con số thống kê, mà phải là mức độ thuận lợi và chi phí thực tế mà doanh nghiệp phải bỏ ra khi thực hiện thủ tục. Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đại biểu chất vấn Bộ trưởng Khoa học & Công nghệ Vũ Hải Quân về tình trạng giải ngân ngân sách thấp dù nguồn vốn đầu tư đã tăng mạnh, đặc biệt hai lĩnh vực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giải ngân chưa tới 30%. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng chỉ rõ nút thắt nằm ở cơ chế hay tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, những vướng mắc trong định giá tài sản trí tuệ và hướng dẫn áp dụng cơ chế chấp nhận rủi ro cũng được đặt ra, bởi đang cản trở việc thành lập doanh nghiệp spin-off (công ty độc lập được tách ra hoặc thành lập từ một tổ chức lớn hơn - thường là trường đại học, viện nghiên cứu hoặc từ công ty mẹ) và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát trực tiếp, thể hiện rõ trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trước cử tri, nhân dân đối với việc thực hiện các cam kết, nhiệm vụ được giao. Do đó, có thể thấy, những vấn đề được đại biểu đưa ra chất vấn đều hướng tới một yêu cầu chung, là phải tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước, đồng thời kịp thời tháo gỡ được điểm nghẽn và tạo ra chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội. Phiên chất vấn khép lại, KPI của từng bộ trưởng cũng dần hiện ra. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là những khó khăn, vướng mắc được đại biểu chỉ ra sẽ được tháo gỡ ra sao, bao giờ hoàn thành. Đó mới là KPI thực chất đối với mỗi bộ trưởng và cũng là điều người dân, doanh nghiệp mong đợi. V.K KPI bộ trưởng dần hiện ra CHUYỆN HÔM NAY TIẾP THEO TRANG 1 Ông Nguyễn Văn Được làm Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM Ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, được phân công làm Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM sau khi HĐND thành phố thông qua việc miễn nhiệm chức danh Chủ tịch UBND TPHCM đối với ông tại kỳ họp sáng 12/11. Việc miễn nhiệm nhằm thực hiện công tác cán bộ, để ông Nguyễn Văn Được nhận nhiệm vụ Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM. Ông Nguyễn Văn Được sinh năm 1968, quê tỉnh Long An (nay là tỉnh Tây Ninh). Ông có trình độ Thạc sĩ Địa chất học, Cử nhân Địa chất và Cao cấp Lý luận chính trị. Ông Nguyễn Văn Được đã trải qua nhiều vị trí công tác tại tỉnh Long An, nay là tỉnh Tây Ninh. Ông từng giữ các chức vụ Phó Giám đốc rồi Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Long An, Bí thư Huyện ủy Tân Thạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy rồi Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Long An. Từ tháng 2/2025 đến 11/2026, ông Nguyễn Văn Được là Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII và XIV.
5 n Thứ Sáu n Ngày 13/11/2026 KINH TẾ GIẢM LÃI SUẤT KHÔNG DỄ DÀNG Chia sẻ tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (VIF 2027) ngày 12/11, với câu hỏi lãi suất còn dư địa giảm hay không, TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV - cho rằng điều này không dễ dàng. Lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước hiện ở mức 4,5%, tương đối thấp và gần như không còn nhiều dư địa giảm. Trong khi đó, nếu giảm mạnh lãi suất huy động, dòng tiền có thể kém mặn mà với ngân hàng, tạo thêm rủi ro thanh khoản và ảnh hưởng đến nguồn vốn cho vay. “Lãi suất vẫn có thể giảm nhưng cần ưu tiên các lĩnh vực trọng điểm, chưa thể giảm đại trà. Nếu giảm đồng loạt, hệ thống ngân hàng sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức”, ông Lực nhận định. Theo vị chuyên gia, có thể cân nhắc giảm từng bước, chẳng hạn thử giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm lãi suất huy động để quan sát phản ứng thị trường. Với lãi suất cho vay, định hướng giảm 1,5-2 điểm phần trăm đã được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và Thủ tướng chỉ đạo hệ thống ngân hàng nỗ lực thực hiện. Mặt bằng lãi suất thay đổi cũng khiến nhà đầu tư phải tính toán lại quyết định giải ngân. Ông Nguyễn Duy Linh - CEO Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) - cho biết từ cuối năm 2025 đến nay, hành vi của cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức đã có những thay đổi đáng chú ý. Khi tiền rẻ, nhà đầu tư có thể mua bất động sản, cổ phiếu hoặc vàng rồi chờ giá tăng. Thế nhưng, khi chi phí cơ hội so với gửi tiết kiệm tăng lên, họ phải đòi hỏi lợi nhuận kỳ vọng cao hơn và cân nhắc kỹ trước khi xuống tiền. Theo ông Linh, tâm lý nhà đầu tư cũng chuyển từ sợ bỏ lỡ cơ hội sang thận trọng, phòng thủ sau giai đoạn nhiều loại tài sản giảm giá. Từ cuối năm 2025 đến nay, khoảng 80% số cổ phiếu giảm giá, trong đó gần 50% giảm trên 20%. Điều này cho thấy ngay cả khi chỉ số thị trường đi ngang hoặc tăng điểm, hiệu quả đầu tư giữa các nhóm cổ phiếu vẫn có thể rất khác nhau. ƯU TIÊN TÀI SẢN TẠO DÒNG TIỀN Ở góc độ quản lý tài sản, bà Nguyễn Thị Minh Thu - Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn tài chính và đầu tư Index Partners - cho biết trong 2 năm qua phân bổ tỷ trọng khá lớn vào bất động sản tạo dòng tiền, tiếp đến là nhóm thu nhập cố định gồm tiền gửi tiết kiệm và trái phiếu; vàng chiếm tỷ trọng nhỏ nhất. Theo bà Thu, bất động sản có khả năng khai thác cho thuê giúp nhà đầu tư duy trì nguồn thu, đáp ứng nghĩa vụ tài chính và hạn chế rủi ro khi thị trường chững lại. Ngược lại, tài sản chỉ được mua với kỳ vọng tăng giá nhưng không tạo dòng tiền có thể khiến vốn bị đọng, trong khi nhà đầu tư vẫn phải chịu chi phí duy trì. Rủi ro càng lớn nếu sử dụng đòn bẩy tài chính. Với nhóm thu nhập cố định, nhà đầu tư có thể xem xét cả trái phiếu doanh nghiệp bên cạnh tiền gửi tiết kiệm. Bà Thu cho rằng, trái phiếu có khả năng mang lại lợi suất cao hơn tiền gửi và tạo dòng tiền lãi định kỳ, nhưng việc lựa chọn cần gắn với đánh giá chất lượng tổ chức phát hành và khả năng trả nợ. Trong danh mục cá nhân, ông Nguyễn Duy Linh cho biết đang tăng tỷ trọng tài sản thu nhập cố định lên khoảng 30-40%, tập trung vào trái phiếu của các tổ chức phát hành có chất lượng tốt, được ngân hàng bảo lãnh và có lãi suất cao hơn tiền gửi tiết kiệm. VIỆT LINH Lãi suất tăng khiến tiền gửi ngân hàng trở nên hấp dẫn hơn, nhưng cũng làm tăng chi phí cơ hội khi rót vốn vào bất động sản, cổ phiếu hay các tài sản rủi ro. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng, nhà đầu tư cần tính toán lại tỷ trọng từng lớp tài sản, ưu tiên khả năng tạo dòng tiền, thanh khoản và chất lượng tài sản, thay vì chỉ trông chờ vào tăng giá. Khi mặt bằng lãi suất thay đổi, chi phí cơ hội đầu tư vào các tài sản khác so với gửi tiết kiệm tăng lên ẢNH: NHƯ Ý Ông Nguyễn Duy Linh - CEO Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) cho rằng, cần nhìn danh mục như một tổng thể, trong đó tiền gửi đáp ứng nhu cầu thanh khoản, tài sản thu nhập cố định tạo dòng tiền, cổ phiếu hướng đến tăng trưởng tài sản, còn bất động sản có thể đem lại lợi ích từ tăng giá hoặc khai thác dòng tiền. Lãi suất cao nên phân bổ đầu tư ra sao? Bộ Công Thương vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu lần thứ 15 với những điều chỉnh hệ thống phân phối, quản lý nguồn hàng, chiết khấu và xử lý Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (Quỹ). Theo dự thảo, việc trích lập, chi sử dụng Quỹ để bình ổn giá sẽ chấm dứt kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Việc quản lý số dư, đối chiếu, kiểm toán, quyết toán và xử lý các nghĩa vụ tài chính phát sinh trước thời điểm này tiếp tục được thực hiện. Bộ Công Thương đề xuất tách xử lý hai nguồn tiền: Nguồn trích lập từ giá bán xăng dầu và nguồn tạm ứng ngân sách. Doanh nghiệp đầu mối đang hoạt động phải chốt số dư đến hết ngày liền trước khi nghị định có hiệu lực, chuyển nộp toàn bộ số dư dương trong 30 ngày kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Tiền từ nguồn trích lập qua giá bán được nộp vào tài khoản Quỹ do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước. Tiền từ nguồn tạm ứng ngân sách chuyển về tài khoản quản lý kinh phí tạm ứng do Bộ Công Thương quản lý. Sau khi hoàn tất bù trừ số dư nguồn trích lập qua giá bán, Bộ Tài chính bàn giao tài khoản Quỹ tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công Thương. Bộ Công Thương tổng hợp, đối chiếu số liệu cả hai nguồn, xây dựng phương án quyết toán và hoàn trả ngân sách, thống nhất với Bộ Tài chính trước khi báo cáo Chính phủ. KHÔNG CẦN HOÀN TRẢ ĐỦ 8.000 TỶ ĐỒNG NGÂN SÁCH TẠM ỨNG Tại dự thảo, Bộ Công Thương đưa ra các trường hợp xử lý khoản tạm ứng 8.000 tỷ đồng. Nếu Quỹ không còn dư hoặc âm, số tiền còn lại được nộp toàn bộ vào ngân sách. Phần thiếu so với khoản tạm ứng 8.000 tỷ đồng được quyết toán vào chi ngân sách hỗ trợ trực tiếp người tiêu dùng xăng dầu, không xem là khoản nợ phải thu hồi. Trường hợp nguồn tạm ứng không đủ 8.000 tỷ đồng và không phát sinh số dư âm thì toàn bộ số dư được hoàn trả lại ngân sách. Phần thiếu cũng được đề xuất quyết toán thành chi ngân sách hỗ trợ trực tiếp người tiêu dùng, không xem là khoản nợ phải thu hồi. Với trường hợp đồng thời đáp ứng hai điều kiện: Quỹ dư và nguồn tạm ứng ngân sách đạt trên 8.000 tỷ đồng, Bộ Công Thương đề xuất hoàn trả ngay 8.000 tỷ đồng vào ngân sách. Toàn bộ số dư còn lại được giữ và hạch toán thành nguồn kinh phí giao Bộ Công Thương mua xăng dầu dự trữ quốc gia, phục vụ điều tiết, bình ổn thị trường. Trước đó, Bộ Công Thương đề xuất dừng trích lập, chi sử dụng Quỹ từ ngày 1/1/2027, có ngoại lệ để xử lý nguồn tạm ứng ngân sách. Nếu dự tính đến tháng 1/2027, số dư nguồn tạm ứng tại các đầu mối chưa đủ hoàn trả ngân sách, Bộ Công Thương tiếp tục điều hành trích lập đến khi đủ hoàn trả. Việc sửa phương án xử lý Quỹ diễn ra trong bối cảnh Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận về hoạt động kinh doanh xăng dầu. Theo kết luận, 20 doanh nghiệp đầu mối thực hiện trích lập, chi sử dụng Quỹ không theo quy định của Nghị định 95/2021/NĐ-CP, mà thực hiện tại thời điểm lập hóa đơn theo hướng dẫn của các thông tư, để được chi khoảng 2.209 tỷ đồng dù lượng xăng dầu chưa tiêu thụ. Một số doanh nghiệp lập hóa đơn bán cho công ty con để được chi Quỹ dù lượng xăng dầu chưa ra khỏi hệ thống doanh nghiệp. Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì, Bộ Tài chính phối hợp nghiên cứu chấm dứt Quỹ hiện hành, thay bằng dự trữ quốc gia, dự trữ bắt buộc tại đầu mối, chính sách thuế và các công cụ điều tiết khác; duy trì và nâng mức dự trữ bắt buộc, tăng cường dự trữ quốc gia thông qua hệ thống kho, bể dung tích lớn. DƯƠNG HƯNG Chấm dứt hoạt động Quỹ Bình ổn giá xăng dầu Bộ Công Thương nêu phương án không cần hoàn trả đủ 8.000 tỷ đồng ngân sách tạm ứng hạ nhiệt giá xăng dầu ẢNH: CTV Bộ Công Thương đề xuất dừng trích lập, chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu ngay khi nghị định mới về kinh doanh xăng dầu có hiệu lực, đồng thời hoàn trả 8.000 tỷ đồng ngân sách tạm ứng theo số dư sau quyết toán. Trong một số trường hợp, phần thiếu sẽ được tính vào chi ngân sách hỗ trợ người tiêu dùng, không xem là khoản nợ phải thu hồi. Giá xăng giảm xuống dưới 20.000 đồng/lít Từ 15h chiều 12/11, liên Bộ Công Thương - Tài chính quyết định giảm giá bán lẻ xăng E5 RON92 ở mức 1.499 đồng/lít so với kỳ trước, xuống còn 19.399 đồng/ lít. Xăng E10 RON95-III giảm 1.311 đồng/lít, còn tối đa 19.845 đồng/ lít. Trong khi đó, giá dầu diesel 0,05S giảm 1.874 đồng/lít, còn mức 26.822 đồng/lít. Dầu mazut 180CST 3,5S giảm 2.263 đồng/kg, còn mức 19.742 đồng/kg.
6 n Thứ Sáu n Ngày 13/11/2026 KHOA GIÁO LẤY UY TÍN HỌC THUẬT LÀM THƯỚC ĐO Dự thảo mới hướng tới gắn việc bổ nhiệm GS, PGS trực tiếp với vị trí việc làm, đồng thời khống chế tỉ lệ theo năng lực tài chính, nghiên cứu khoa học và quy mô đào tạo tiến sĩ của từng trường. Theo ông, cách tiếp cận này có thể giải quyết tình trạng “lạm phát” chức danh như thế nào? Theo tôi, chống “lạm phát” chức danh bằng cách đặt thêm thật nhiều điều kiện cho các trường không phải là hướng đi tốt. Tại Mỹ, mỗi trường ĐH có quyền tự quyết định việc bổ nhiệm GS, PGS. Đây vừa là cơ hội, vừa là rủi ro mà mỗi trường phải tự chịu trách nhiệm. Một PGS của ĐH Harvard có danh tiếng khác hẳn một GS ở một trường ĐH ít tên tuổi. Xã hội tự nhận biết và phân biệt chất lượng giữa các trường nên không cần quá lo ngại về tình trạng “lạm phát” chức danh. Các trường chủ yếu kiểm soát số lượng vị trí GS, PGS căn cứ vào quy mô sinh viên và ngân sách. Hai “chiếc phanh” tạo ra cơ chế kiểm soát tự nhiên chính là khả năng tài chính và uy tín của trường. Việc áp dụng tỉ lệ khống chế cho từng trường như dự thảo đề xuất có thể tạo ra tác dụng kiểm soát trong ngắn hạn, nhưng công thức tính toán quá phức tạp và dễ dẫn đến tình trạng làm đẹp số liệu. Tôi cho rằng không nhất thiết phải sử dụng cách tiếp cận này. Tại Mỹ, việc tuyển dụng giáo sư, phó giáo sư có tính đến quy mô đào tạo, nhưng chủ yếu căn cứ vào số lượng sinh viên đại học chứ không phải số lượng nghiên cứu sinh tiến sĩ. Nhà trường kì vọng uy tín của các GS, PGS mới sẽ thu hút thêm nghiên cứu sinh. Việt Nam hoàn toàn có thể áp dụng cách làm này. Nhà trường được quyền quyết định việc bổ nhiệm, đồng thời phải tự chi trả kinh phí cho các chức danh đó nên sẽ cân nhắc trên cơ sở nhu cầu thực tế. Hội đồng trường phê duyệt kế hoạch vị trí việc làm, còn Nhà nước thực hiện hậu kiểm. Nếu số lượng GS, PGS đã đủ, trường có thể chủ động đặt giới hạn tạm thời hoặc nâng cao các yêu cầu về chất lượng. Đó nên là quyết định của nhà trường, thay vì áp dụng một công thức chung từ trên xuống. Một nguyên nhân dẫn đến việc áp đặt các hạn mức hiện nay là quan niệm GS có thứ bậc cao hơn PGS khi thành lập các hội đồng ở cấp trên cấp trường, chẳng hạn cấp nhà nước. Tôi đề xuất bỏ cách phân hạng này. Chất lượng GS, PGS có thể khác nhau giữa các trường. Khi chức danh luôn gắn với tên trường, chính uy tín của trường sẽ tạo ra áp lực để các cơ sở đào tạo phải thực hiện nghiêm túc. Một điểm mới của dự thảo là chuyển từ việc tính điểm, đếm số lượng công trình sang đánh giá 5 công trình tiêu biểu thông qua phản biện độc lập, kết hợp đánh giá trực tiếp năng lực giảng dạy. Ông đánh giá thế nào về thay đổi này? Tôi đánh giá cao hướng thay đổi này. Tuy nhiên, theo tôi, nên xem xét 5 công trình tiêu biểu nhất của ứng viên để đánh giá chất lượng và tầm ảnh hưởng, đồng thời xem thêm 5 công trình gần đây nhất để xác định ứng viên có còn hoạt động khoa học hay không. Đây mới là những nội dung cốt lõi trong quá trình đánh giá. Toàn bộ hồ sơ khoa học chỉ nên được sử dụng để so sánh khi các ứng viên có năng lực tương đương nhau. Với việc mời chuyên gia nước ngoài phản biện, cơ hội mang lại rất rõ ràng. Mặt bằng khoa học của Việt Nam hiện chưa bằng thế giới. Việc có thêm góc nhìn từ những chuyên gia uy tín, am hiểu các chuẩn mực quốc tế sẽ giúp hội đồng đưa ra quyết định tốt hơn. Với các chức danh GS, PGS chính thống, người phản biện nên là những GS, PGS chính thống đang làm việc ở nước ngoài. Với các vị trí khác, có thể linh hoạt hơn trong việc lựa chọn chuyên gia. Khó khăn lớn nhất là xác định ai sẽ tìm kiếm và mời chuyên gia phản biện. Theo tôi, cách đơn giản là để ứng viên đề xuất chuyên gia, đồng thời nhà trường chủ động lựa chọn thêm những người phản biện độc lập, tương tự cách làm tại Mỹ. Ứng viên có thể đề xuất người có thiện cảm hoặc thiên vị mình, nhưng điều đó không quá đáng ngại bởi quyết định cuối cùng vẫn thuộc về hội đồng đánh giá. CHẤM CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH, KHÔNG CHẠY ĐUA SỐ LƯỢNG Dự thảo quy định không lấy số lượng thay thế chất lượng, yêu cầu ứng viên lựa chọn 5 công trình tiêu biểu để phản biện chuyên sâu. Theo ông, thay đổi này có thể hạn chế tình trạng mua bán bài báo, đứng tên không có đóng góp thực chất để làm đẹp hồ sơ hay không? Như tôi đã nói, việc đánh giá 5 công trình tiêu biểu nhất kết hợp với 5 công trình gần đây nhất là cách sàng lọc hợp lí. Khi các ứng viên có năng lực tương đương, hội đồng mới cần xem xét toàn bộ hồ sơ để đưa ra quyết định. Nếu hội đồng tập trung đọc và đánh giá chất lượng công trình thay vì chỉ đếm số lượng bài báo, việc mua bán bài báo hay đứng tên không có đóng góp thực chất sẽ không còn nhiều tác dụng. Tuy nhiên, chỉ 5 công trình tiêu biểu vẫn chưa đủ để phản ánh toàn diện tầm vóc của một GS, PGS. Tại Mỹ, khả năng giành được các khoản tài trợ nghiên cứu có tính cạnh tranh ở cấp liên bang là một yếu tố quan trọng khi xét công nhận GS, PGS. Ở Việt Nam, có thể xem xét yếu tố tương đương là việc làm chủ nhiệm các đề tài cấp nhà nước được tuyển chọn thông qua cạnh tranh, chẳng hạn các đề tài của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia. Đây cũng là một cách hiệu quả để hạn chế tình trạng mua bán bài báo. Việc mua một bài báo khoa học có thể không quá khó, nhưng để giành được một đề tài nghiên cứu phải trải qua quá trình xét chọn, đánh giá của hội đồng thì khó hơn rất nhiều. Dự thảo hiện chưa đề cập đến yếu tố này. Tôi đề xuất bổ sung thành một tiêu chí khuyến khích, được tính điểm cao nhưng không bắt buộc. Như vậy, các trường sẽ có thêm công cụ để kiểm soát chất lượng và hạn chế tình trạng “lạm phát” chức danh mà không cần đặt thêm những điều kiện cứng. Việt Nam đang kêu gọi các nhà khoa học nước ngoài trở về cống hiến. Theo ông, cần điều chỉnh như thế nào để thu hút được những nhà khoa học có năng lực? Đây là vấn đề rất đáng quan tâm bởi Việt Nam đang có chủ trương kêu gọi các nhà nghiên cứu trở về đóng góp. Tuy nhiên, dự thảo hiện chưa quy định rõ về vấn đề này. Trên thực tế, tại Mỹ, GS, PGS thực hành thường chỉ là các vị trí hợp đồng, ít có ý nghĩa và không được xem là GS, PGS đúng nghĩa. Có thể lấy một ví dụ để thấy rõ bất cập. Một ứng viên PGS của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), một ứng viên GS khác của một trường ĐH ít tên tuổi tại Mỹ cùng nộp hồ sơ xét GS tại một trường ĐH Việt Nam. Theo cách quy định trong dự thảo, GS ở trường ĐH ít tên tuổi có thể được xem là đã có chức danh tương đương GS, được miễn toàn bộ các yêu cầu tối thiểu về thành tích và chỉ cần vượt qua vòng đánh giá năng lực. Trong khi đó, PGS của MIT lại không được hưởng cơ chế miễn trừ này. Như vậy, có thể xảy ra nghịch lí: một PGS của MIT, dù có thành tích nghiên cứu tốt, vẫn có thể không được công nhận vì chưa đáp ứng một số tiêu chuẩn hoặc chưa được quy đổi phù hợp. Trong khi đó, một GS ở trường ít tên tuổi lại không phải trải qua những bước đánh giá tương tự. Dự thảo hiện chưa làm rõ cách quy đổi, công nhận các hoạt động nghiên cứu và giảng dạy của GS, PGS nước ngoài. Đây là khoảng trống cần được giải quyết. Tôi đề xuất hai hướng. Thứ nhất, GS, PGS chính thống đang làm việc tại các trường ĐH nước ngoài đã được kiểm định, chẳng hạn các trường thuộc nhóm ĐH nghiên cứu hàng đầu tại Mỹ, cần mặc nhiên được công nhận tương đương với chức danh GS, PGS ở Việt Nam. Thứ hai, với những trường hợp còn lại, cần căn cứ vào các tiêu chí đánh giá của dự thảo. Thành tích nghiên cứu và giảng dạy ở nước ngoài nên được công nhận theo bảng quy đổi do bộ ban hành. Những thành tích không thể quy đổi thì giao cho hội đồng đánh giá, có sự tham gia phản biện quốc tế và phải ghi rõ căn cứ đánh giá. Đây là cách tiếp cận cần thiết để vừa bảo đảm chất lượng công nhận chức danh, vừa tránh bỏ lỡ cơ hội thu hút những nhà khoa học có năng lực từ nước ngoài trở về đóng góp cho Việt Nam. Cảm ơn ông! NGHIÊM HUÊ Dự thảo mới về xét công nhận chức danh giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) đặt trọng tâm vào chất lượng công trình khoa học, năng lực giảng dạy và trách nhiệm của các trường đại học (ĐH). Theo GS.TS David Trần, ĐH Massachusetts (Boston, Mỹ), đồng thời phụ trách chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, không nên chống tình trạng “lạm phát” chức danh bằng cách áp đặt quá nhiều điều kiện và hạn mức từ trên xuống. Giảng viên, sinh viên Trường ĐH Y dược (ĐH Quốc gia Hà Nội) làm việc trong phòng thí nghiệm Đừng chống “lạm phát” GS, PGS bằng điều kiện cứng “Việc mua một bài báo khoa học có thể không quá khó, nhưng để giành được một đề tài nghiên cứu phải trải qua quá trình xét chọn, đánh giá của hội đồng thì khó hơn rất nhiều”. GS.TS DAVID TRẦN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==