các thế hệ, kết hợp trình diễn pháo hoa, được truyền hình trực tiếp. Trước đó, sáng 24/11, lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Nhà hát Hồ Gươm, nhắc lại dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển văn hóa Việt Nam. Tại TPHCM, nhiều hoạt động được tổ chức trong lĩnh vực nhiếp ảnh, âm nhạc, văn học và nghệ thuật công cộng. Lễ hội nhiếp ảnh quốc tế với chủ đề TPHCM - Văn hóa sáng tạo, kiến tạo tương lai dự kiến diễn ra từ ngày 19-24/11 tại công viên Lê Văn Tám, Đường sách Nguyễn Văn Bình, đường Đồng Khởi và một số không gian khác. Ngày 23/11, Liên hoan Âm nhạc quốc tế HOZO 2026 dự kiến có sự kiện khởi động tại công viên bờ sông Sài Gòn. Thành phố cũng lên kế hoạch tổ chức chương trình nghệ thuật trình chiếu ánh sáng 3D Mapping tại khu vực phía trước trụ sở UBND TPHCM, giới thiệu những hình ảnh về lịch sử và văn hóa bằng công nghệ trình chiếu hiện đại. DI SẢN, LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG TRỞ THÀNH ĐIỂM NHẤN Nhiều địa phương lựa chọn những loại hình di sản, nghệ thuật dân gian và sinh hoạt văn hóa đặc trưng để xây dựng chương trình hưởng ứng. Tại Bắc Ninh, dân ca quan họ là nội dung trọng tâm với Liên hoan các làng quan họ gốc diễn ra từ ngày 16-18/11 và chương trình hát quan họ trên thuyền vào tối 23/11. Thái Nguyên tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc trong hai ngày 22 và 23/11 tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và quảng trường Võ Nguyên Giáp. Chương trình kết hợp trình diễn di sản, giới thiệu phong tục, sinh hoạt cộng đồng và các môn thể thao truyền thống. Ở miền Trung, TP Huế tổ chức chuỗi hoạt động từ ngày 22-24/11, giới thiệu nghệ thuật bài chòi, áo dài, nghề thủ công, ẩm thực truyền thống và các giá trị di sản cố đô. Triển lãm thơ vua Thiệu Trị ứng dụng công nghệ số tại Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế là một trong những hoạt động đáng chú ý. Đà Nẵng dự kiến tổ chức trình diễn ánh sáng 3D Mapping trên sông Hàn vào ngày 23/11, tiếp nối bằng chương trình nghệ thuật ngày 24/11. Tại Khánh Hòa, đêm nghệ thuật Thanh âm quê hương dự kiến diễn ra tối 22/11 tại quảng trường 16 Tháng 4 (Phan Rang, Khánh Hòa) kết hợp các hoạt động trải nghiệm văn hóa Chăm. Ngày 24/11, các di tích lịch sử, văn hóa do địa phương quản lý dự kiến mở cửa miễn phí phục vụ người dân và du khách. Ở khu vực Nam Bộ, Vĩnh Long tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch từ ngày 18-24/11, gắn với lễ hội Ok Om Bok và hoạt động đua ghe Ngo của đồng bào Khmer. Theo thống kê do Bộ VHTT&DL công bố, trong số 406 chương trình, hoạt động đã chuẩn bị có 282 sự kiện văn hóa, nghệ thuật, 36 sự kiện thể dục, thể thao và 85 sự kiện trưng bày, triển lãm. NGỌC ÁNH 9 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Sáu n Ngày 13/11/2026 SỔ TAY Jensen Huang là một trong những biểu tượng thành công nổi bật của ngành công nghệ thế giới. Từ một công ty sản xuất chip đồ họa, ông đưa Nvidia trở thành người khổng lồ trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI), với giá trị thị trường hàng nghìn tỷ USD. Nhưng ánh hào quang đôi khi cũng tạo ra những vùng tối. Những thông tin về các mối quan hệ ngoài hôn nhân của vị CEO này, đặc biệt là cáo buộc liên quan đến một nữ lãnh đạo cấp cao dưới quyền, đang khiến tương lai lãnh đạo của ông trở thành vấn đề được quan tâm. Câu chuyện, nếu được xác minh, không đơn thuần là chuyện tình cảm cá nhân, mà còn đặt ra những vấn đề về đạo đức lãnh đạo và văn hóa quản trị doanh nghiệp. Đời tư là quyền cá nhân. Không phải mọi sai lầm trong quan hệ gia đình đều có thể trở thành căn cứ để đánh giá năng lực nghề nghiệp của một người. Tuy nhiên, khi người đứng đầu doanh nghiệp có quan hệ tình cảm với cấp dưới, ranh giới giữa đời tư và trách nhiệm quản trị không còn đơn giản. Liệu những quyết định bổ nhiệm, thăng tiến có bảo đảm tính khách quan? Những nhân viên khác có được đối xử công bằng? Và liệu quyền lực có tạo ra những đặc quyền mà người khác không có? Trong một tổ chức, quyền lực không chỉ thể hiện qua chức danh hay quyền quyết định. Nó còn tạo ra sự chênh lệch về vị thế, cơ hội và khả năng tác động đến sự nghiệp của người khác. Bởi vậy, ngay cả một mối quan hệ được cho là tự nguyện cũng có thể làm nảy sinh xung đột lợi ích, ảnh hưởng đến niềm tin và sự công bằng trong môi trường làm việc. Đây cũng là lý do các doanh nghiệp hiện đại không thể chỉ trông chờ vào tài năng hay sự tự giác của người đứng đầu. Họ cần những cơ chế kiểm soát đủ mạnh, những quy tắc ứng xử được áp dụng bình đẳng, kể cả với người có quyền lực cao nhất. Một CEO có thể là người sáng lập, kiến trúc sư trưởng của chiến lược phát triển, thậm chí là linh hồn của doanh nghiệp, nhưng không vì thế mà trở thành ngoại lệ trước các chuẩn mực đạo đức. Câu chuyện Nvidia còn gợi ra một vấn đề sâu hơn: Sự phụ thuộc quá lớn của doanh nghiệp vào một cá nhân. Khi CEO trở thành biểu tượng không thể thay thế, thành công của tổ chức dễ bị đồng nhất với thành công của người lãnh đạo. Khi ấy, những biến động quanh cá nhân đó có thể tác động đến niềm tin của nhân viên, cổ đông, đối tác và thị trường. Một doanh nghiệp trị giá hàng nghìn tỷ USD mà tương lai bị đặt vào tình thế bất định bởi những biến động quanh người đứng đầu là lời cảnh báo về quản trị. Hội đồng quản trị không phải để tán dương CEO, mà trước hết phải bảo vệ lợi ích dài hạn của doanh nghiệp, giám sát ban điều hành và bảo đảm tổ chức có thể vận hành ngay cả khi người lãnh đạo vắng mặt. Kế hoạch kế nhiệm, cơ chế kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình vì thế không phải thủ tục hình thức, mà là thước đo trưởng thành của một doanh nghiệp. Tất nhiên, cần phân biệt giữa cáo buộc và kết luận. Không ai có thể bị kết tội chỉ bằng những thông tin chưa được kiểm chứng đầy đủ. Nhưng tôn trọng đời tư cũng không có nghĩa là né tránh những câu hỏi chính đáng về xung đột lợi ích và trách nhiệm của người đứng đầu. Tài năng có thể đưa một người lên đỉnh cao, nhưng nhân cách và khả năng tự giới hạn quyền lực mới quyết định họ có thể đứng vững ở đó bao lâu. Một CEO giỏi không chỉ là người tạo ra lợi nhuận, chinh phục thị trường hay dẫn dắt những cuộc cách mạng công nghệ. Đó còn phải là người hiểu rằng mình không có đặc quyền đứng trên những nguyên tắc mà chính doanh nghiệp yêu cầu nhân viên tuân thủ. Quyền lực càng lớn, trách nhiệm càng cao. Không có thành tựu nào đủ lớn để một người đứng ngoài đạo đức. KHÁNH AN Quyền lực và đạo đức cần sớm kiểm đếm lại số lượng voọc ngũ sắc để có chính sách bảo tồn “cập nhật” và hiệu quả hơn nữa. 10 năm qua, kể từ lần “kiểm kê” cuối cùng (với hơn 1.300 cá thể), chúng đã phát triển ra sao? Và, chúng ta cần có đơn vị chuyên trách bảo vệ voọc chà vá, thay vì nhiều cơ quan cùng quản lý núi Sơn Trà, nhưng chính sách và hành động cho “nữ hoàng linh trưởng” thì rất chung chung. Thêm nữa, cần tôn vinh “hình ảnh nhận diện của Đà Nẵng” - voọc ngũ sắc - xứng tầm hơn, như người Trung Quốc đã làm với gấu trúc, người Úc làm với chuột túi Kangaroo. ĐEM “NỮ HOÀNG LINH TRƯỞNG” NHỒI BÔNG… TẶNG HOÀNG TỬ ANH Giữa lúc đó, người dẫn đường, người truyền cảm hứng của nhóm là Tiến sĩ Hà Thăng Long đi dự một hội thảo về bảo tồn động vật ở nước ngoài trở về. Anh chia sẻ với các thành viên là: con voọc nọ, rồi con khỉ mũi dài, con voi hoang dã ở nước họ, màu sắc không thể bằng, sự “đặc hữu” - độc đáo - đáng yêu cũng khó sánh kịp “nữ hoàng linh trưởng” xứ ta, vậy mà phía bạn đã tôn vinh loài ấy quá bài bản. Hình ảnh loài linh trưởng mà họ tự hào ấy đã tràn ngập mọi góc phố, khu nhà hàng, khách sạn, trạm xe bus, không gian sân bay và cả các cuộc giao đãi quốc tế. Chiến dịch “Tôi yêu Sơn Trà”, nhờ “ngọn lửa niềm tin” kia, lại được tiếp tục với rất nhiều khát vọng lãng mạn. Kết quả là 25 điểm nhà chờ xe bus ở Đà Nẵng đã rực rỡ “án ngữ” tưng bừng bằng hình ảnh voọc ngũ sắc. Các tuyệt tác ảnh do các nhiếp ảnh gia uy tín, trong đó có Cyril Russo - người Pháp; và ông Nguyễn Trường Sinh - nay là Chủ nhiệm CLB Nhiếp ảnh Hoang dã TPHCM chụp…. Ông Trường Sinh cũng là người từng phối hợp với các cá nhân, đơn vị để tổ chức triển lãm 150 bức ảnh “nữ hoàng linh trưởng” và kêu gọi bảo tồn chúng. Hơn 100.000 bao lì xì và cả trên thiệp chúc Tết của lãnh đạo thành phố cũng có “nữ hoàng linh trưởng” như một sứ giả của thiên thần may mắn. Chương trình “Hiệp sĩ rừng Sơn Trà” giáo dục môi trường, vận động bảo vệ voọc ngũ sắc cho hơn 2.000 lượt học sinh, sinh viên. Trung tâm giáo dục trải nghiệm thiên nhiên Sơn Trà ra đời, lan tỏa thông điệp bảo vệ chà vá chân nâu đến hơn 5.000 lượt du khách mỗi năm. Lần giở lại báo chí nước ta giai đoạn khoảng 10 năm trước, thời kỳ 2016 - 2017, mới càng thấy sự nóng rẫy, tính quyết liệt, tinh thần cầu thị của những người đăm đắm niềm tin và khát vọng bảo vệ các “Báu vật Sơn Trà”. Công trình sai phép bị tố, dự án sinh thái ven biển có vấn đề về đánh giá tác động môi trường bị đình chỉ. Việc xây dựng không phép, lấn chiếm đất rừng bị đưa ra ánh sáng công luận. Đặc biệt, tháng 5/2017, một nhóm người từ Nghệ An do Nguyễn Văn Lý và Vi Văn Sơn cầm đầu đã bị tố giác, bắt giữ và xử tù (mức án 3 năm tù giam dành cho Lý và 2 năm 6 tháng dành cho Sơn). Các đối tượng đã vào rừng dựng lều, đốt lửa, đặt bẫy, giết 2 “nữ hoàng linh trưởng” (và nhiều động vật khác). Vụ việc đã “thức tỉnh” nhiều lâm tặc còn lân la làm điều bất nhẫn tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà. Bên cạnh nỗ lực của cơ quan chức năng, các nhà văn, nhà báo, nghệ sỹ, nhiều người yêu thiên nhiên, các bạn trẻ có trách nhiệm, đã xông pha tuyến đầu, “cùng lên tiếng” một cách đặc biệt hiệu quả, thông qua chiến dịch nghìn ngày chưa từng có trong suốt dọc dài lịch sử bảo tồn của Việt Nam. (Còn nữa) N.N - D.H Ngày Văn hóa Việt Nam Năm 2020, nhà bảo tồn Lê Thị Trang (Phó Giám đốc GreenViet), được vinh danh “Anh hùng điểm nóng đa dạng sinh học”. Chị Trang đã tặng một “nữ hoàng linh trưởng” nhồi bông tới tận tay Hoàng tử Anh, với lời mời ngài lên thăm Sơn Trà. Áo dài chị Trang mặc trong các buổi diễn thuyết, cũng in hình voọc ngũ sắc với vẻ tự hào không giấu giếm. Nhóm bạn trẻ và dự án “Tôi yêu Sơn Trà” huyền thoại ẢNH: P.V
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==