43 tienphong.vn NHỮNG NGÔI LÀNG ĐI RA TỪ LỬA ĐẠN Dọc đôi bờ sông Son, những làng quê như Cự Nẫm, Khương Hà, Bồng Lai, Xuân Sơn, Hà Lời, Phong Nha… từng là những “tọa độ lửa” ác liệt trong chiến tranh chống Mỹ. Nằm trên các trục giao thông huyết mạch như đường 15A, Ba Trại, phà sông Son hay km0 của đường 20 Quyết Thắng… những mảnh đất này trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của không quân Mỹ. Cự Nẫm là một cái tên đặc biệt. Nhà văn, đại tá Công an nhân dân Nguyễn Kim Cương, người con của làng Cự Nẫm từng nhắc về quê hương với niềm tự hào: “Làng chiến đấu”, “Làng mặt trận”, “Làng một đêm”. Một ngôi làng nhỏ nhưng là nơi dừng chân của hàng vạn lượt bộ đội trước khi vào chiến trường, cũng là nơi đón thương bệnh binh trên đường ra Bắc. Ở phía tây Quảng Trị, Khe Sanh lại là một biểu tượng khác của chiến tranh. Gắn với trận Khe Sanh năm 1968, với các cứ điểm như Sân bay Tà Cơn hay Làng Vây, nơi từng là chiến trường ác liệt bậc nhất. Hàng chục nghìn lượt bom, pháo đã giày xéo mảnh đất này. Chiến tranh lùi xa, nhưng ký ức vẫn còn đó. Và chính ký ức ấy đang trở thành một “tài nguyên” đặc biệt cho phát triển hôm nay. NẾP NHÀ, KÝ ỨC LÀNG QUÊ Điều thú vị ở những vùng đất này là cách họ làm du lịch. Không phải những dự án quy mô lớn, mà bắt đầu từ những điều rất giản dị: Ngôi nhà, cánh đồng, bữa cơm quê, câu chuyện làng. Ở Cự Nẫm, câu chuyện của chị Lê Thị Bích và chồng anh Benjamin Joseph Mitchell là một ví dụ tiêu biểu. Từ công việc ổn định với thu nhập cao, họ trở về quê, xây dựng mô hình Phong Nha Farmstay. Không nằm ở trung tâm du lịch, họ chọn đi con đường riêng: Làm du lịch cộng đồng. Du khách đến đây không chỉ nghỉ dưỡng mà còn trải nghiệm đời sống nông dân: Trồng rau, bắt cá, đạp xe qua làng, trò chuyện với người dân và nghe kể về một thời chiến tranh. Chính sự chân thật đó lại tạo nên sức hút. Khách quốc tế chiếm phần lớn, và họ đến quanh năm, không phụ thuộc vào mùa cao điểm. Đây là điều mà nhiều điểm du lịch khác khó đạt được. Từ mô hình ban đầu, du lịch cộng đồng lan tỏa ra nhiều làng quê khác. Ở Bồng Lai, những trải nghiệm như cưỡi trâu, câu cá hay “vịt mát-xa” tại Duck Farm Phong Nha trở thành điểm nhấn thú vị. Du khách không tìm đến những thứ xa lạ, mà chính những điều bình dị nhất lại khiến họ thích thú. Một bữa cơm quê, một buổi làm đồng, một câu chuyện làng… đủ để giữ chân họ lâu hơn. Đề án “Làng văn hóa du lịch Cự Nẫm” ra đời trong bối cảnh đó, với kỳ vọng phát triển bài bản hơn: Khôi phục làng nghề, phát triển nông nghiệp hữu cơ, xây dựng hạ tầng đồng bộ, hướng tới hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm. Nhưng điều cốt lõi vẫn là giữ được hồn làng, thứ làm nên bản sắc riêng của từng vùng đất. CHIẾN TRƯỜNG XƯA, TRẢI NGHIỆM MỚI Nếu vùng ven sông Son mang màu sắc làng quê, thì Khe Sanh lại mở ra một không gian khác: Vừa hoài niệm, vừa hùng vĩ. Từ một chiến trường khốc liệt, Khe Sanh hôm nay là vùng cao nguyên mát mẻ, với rừng nguyên sinh, thác nước, cung trekking và những đồi cà phê bạt ngàn. Du khách có thể bắt đầu hành trình từ Sân bay Tà Cơn, nơi còn lưu giữ đường băng, hầm hào, máy bay, xe tăng… để cảm nhận không khí chiến tranh. Từ đó, hành trình mở rộng ra các điểm như Làng Vây, Nhà tù Lao Bảo, hay những khu sinh thái như Đakrông, Tà Puồng, đỉnh Cu Vơ. Một vòng cung du lịch kết hợp giữa lịch sử và thiên nhiên dần hình thành. Khe Sanh còn có một “đặc sản” riêng: cà phê Arabica. Trên nền đất đỏ bazan và khí hậu ôn hòa, cà phê nơi đây mang hương vị đặc trưng, trở thành sản phẩm được du khách ưa chuộng. Giữa một vùng đất từng mịt mù khói lửa, hôm nay mùi cà phê rang lan tỏa như một biểu tượng của sự hồi sinh. Đó không chỉ là sản phẩm nông nghiệp, mà còn là câu chuyện về sự tái sinh của đất đai và con người. Khe Sanh vì thế không chỉ là điểm đến lịch sử, mà còn là không gian trải nghiệm đa dạng: Từ tìm hiểu quá khứ, khám phá thiên nhiên đến thưởng thức văn hóa bản địa. HÒA BÌNH ĐƯỢC VIẾT TIẾP BẰNG SINH KẾ Đi qua những vùng đất từng là “tọa độ lửa”, điều đọng lại không chỉ là sự thay đổi của cảnh quan, mà là cách con người nơi đây đang gìn giữ hòa bình bằng chính cuộc sống của mình. Năm xưa, họ tháo nhà lót đường, nhường chỗ cho bộ đội, góp sức cho chiến trường. Hôm nay, con cháu họ xây dựng homestay, làm du lịch, giữ làng nghề, kể lại câu chuyện quê hương cho du khách. Sự chuyển hóa ấy mang ý nghĩa sâu sắc. Nó không chỉ là phát triển kinh tế, mà còn là cách giữ ký ức và truyền lại cho thế hệ sau. Một du khách khi đến đây không chỉ tiêu dùng dịch vụ, mà còn tiếp xúc với một câu chuyện lịch sử sống động. Tuy nhiên, phát triển du lịch từ ký ức cũng đặt ra thách thức. Làm sao để không thương mại hóa quá mức? Làm sao để giữ được bản sắc làng quê? Làm sao để lợi ích thực sự thuộc về cộng đồng? Đó là những câu hỏi mà các địa phương phải đối mặt trong hành trình phát triển. n HOÀNG NAM Từng là những vùng đất hứng chịu mưa bom bão đạn, những cái tên như Cự Nẫm, Bồng Lai, Xuân Sơn hay Khe Sanh hôm nay đang hiện lên với một diện mạo khác: Thanh bình, xanh thẳm và đầy sức sống. Trên nền ký ức chiến tranh, người dân đã dựng nên những “thương hiệu” du lịch riêng có, biến đau thương thành động lực hồi sinh. Cảnh sắc núi rừng hùng vĩ của Khe Sanh như thỏi nam châm đang hút khách từng ngày “Sau hơn nửa thế kỷ, chiến trường xưa giờ đã khoác lên mình diện mạo mới: Yên bình, trù phú và tràn đầy sức sống. Khe Sanh Quảng Trị ngày nay không chỉ là điểm đến để tìm hiểu lịch sử mà còn là vùng đất du lịch giàu trải nghiệm. Du khách có thể tham quan các di tích, khám phá cảnh sắc núi rừng hùng vĩ, hay thư giãn trong không gian quán cà phê giữa cao nguyên đầy nắng gió” . ÔNG NGUYỄN CHÂU Á, TỔNG GIÁM ĐỐC CÔNG TY OXALIS ADVENTURE KHÁT VỌNG VIỆT NAM MIỀN DU LỊCH KÝ ỨC Chăm vịt, hái rau trở thành những “nghề hót” thu hút “lao động Tây” ở các ngôi làng dọc sông Son
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==