41 tienphong.vn KHÁT VỌNG VIỆT NAM CUỘC HỘI NGỘ BẤT NGỜ Một sáng tháng Tư năm 2019, ngôi nhà xinh xắn của ông Đinh Quang Thành nằm trong con ngõ nhỏ trên phố Thạch Cầu, Gia Lâm rộn vang tiếng cười. Nhà báo Đinh Quang Thành, nguyên phóng viên Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phấn khởi đón tiếp nhóm khách là các cựu chiến binh - những người đồng đội năm xưa trên chiến trường miền Nam. Sau gần nửa thế kỷ, họ mới có dịp gặp lại nhau. Những cái bắt tay thật chặt, những cái ôm thắm thiết, và không ít người đã rơi nước mắt. Câu chuyện cảm động này được ông Nguyễn Thế Liêm (quê Tuyên Quang), một trong bốn vị khách kể lại: Sau chiến thắng lịch sử 30/4, miền Nam hoàn toàn giải phóng. Nhóm đồng đội gồm 5 người thuộc Đại đội trinh sát, Trung đoàn 24, Sư đoàn 10 - những người trực tiếp tham gia đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất - vẫn giữ liên lạc và thường gặp gỡ nhau sau Tết Nguyên đán tại Vĩnh Phúc hoặc Định Hóa (Thái Nguyên). Mỗi lần tái hợp, những người đồng đội cũ không khỏi xúc động khi nhắc đến chiến sĩ Nông Quang Bảo người dân tộc Tày ở Cao Bằng đã hy sinh trên chiến trường Tây Nam năm 1978, khiến giờ đây họ chỉ còn lại bốn người. Họ ôn lại những ký ức không thể nào quên - những khoảnh khắc sinh tử trong trận chiến ác liệt ngày 30/4/1975. Khi đó, Đại đội trinh sát được lệnh đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất. Tất cả bọn họ đều rất trẻ, mới chỉ 2021 tuổi đời. Riêng đại đội phó Vũ Đình Cọ 25 tuổi. Ông Liêm nhớ lại: “Trận đánh ở sân bay Tân Sơn Nhất vô cùng ác liệt. Lính Mỹ - Ngụy chống trả quyết liệt. Bom đạn dội xuống, máy bay gầm rú trên đầu, xác máy bay bị quân ta bắn cháy, khói đen cuồn cuộn. Nhóm trinh sát chúng tôi gồm 5 người vượt qua hàng rào dây thép gai, tiến thẳng vào sân bay. Người chạy đầu là đại đội phó Vũ Đình Cọ (quê Hải Dương). Sau anh Cọ là liệt sĩ Nông Quang Bảo, rồi anh Ngô Văn Dậu (quê Hải Dương), tiếp đến tôi, và người cuối cùng là anh Ngô Văn Minh (quê Cao Bằng). Trong thời khắc bom rơi đạn nổ, tôi không nghĩ đến hiểm nguy, cứ thế băng qua lửa đạn và xác lính nguỵ nằm rải rác trên sân bay. Trong đầu chỉ hình dung đến ngày chiến thắng”. Giờ đây nhìn lại anh em đồng đội tóc đều đã bạc màu, tuổi đời lên ông cả rồi. Chính ông Liêm là người đưa ra ý tưởng cho cuộc gặp gỡ đặc biệt này. Để có được buổi hội ngộ giữa các cựu chiến binh năm xưa và tác giả chụp bức ảnh lịch sử đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất là nhà báo - nghệ sĩ nhiếp ảnh TTXVN Đinh Quang Thành là cả một chặng đường vất vả, kiếm tìm. Bức ảnh “Truy kích địch trong sân bay Tân Sơn Nhất” ngày 30/4/1975 từng được nhiều tờ báo Trung ương, địa phương đăng tải. Tác phẩm nhiếp ảnh cũng nhận được nhiều giải cao trong các cuộc thi ảnh báo chí cả trong nước lẫn quốc tế. “Tình cờ tôi thấy một tờ báo đăng bức ảnh 5 chiến sĩ giải phóng quân đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất, trong đó có tôi. Đó chính là nhóm trinh sát của chúng tôi - năm chiến sĩ trung đoàn 24, Sư đoàn 10 đang truy kích địch trong sân bay”, ông Liêm kể. Sau này, trong một cuộc họp truyền thống Sư đoàn 10 (Quân khu III), ông thấy lại bức ảnh và được biết tác giả là phóng viên TTXVN. Từ đó, ông tìm đến Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam để xin thông tin liên lạc. Có được địa chỉ và số máy điện thoại tác giả, nhóm đồng đội năm xưa thống nhất ngày 14/4/2019 sẽ gặp nhau ở cầu Đông Trù - Hà Nội rồi cùng nhau đi đến tư gia nhà báo Đinh Quang Thành. Trước đó, họ đã phải bắt xe từ các tỉnh Tuyên Quang, Cao Bằng, Hải Dương xuống Hà Nội. Nhà báo Đinh Quang Thành ra tận ngõ đón khách. Cả chủ lẫn khách đều chỉnh tề trong bộ quân phục, trên ngực lấp lánh huân, huy chương. Hình ảnh người nghệ sĩ già ôm chầm lấy những người lính năm xưa khiến hàng xóm ngỡ ngàng và cảm động. Con ngõ vốn tĩnh lặng bỗng lao xao vì những giọt nước mắt mừng rỡ. Đã gần nửa thế kỷ trôi qua. Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, họ đều là những người lính trẻ, còn tác giả bức ảnh cũng mới chớm trung niên. Nay gặp lại, tóc ai cũng đã bạc trắng. Nhà báo Đinh Quang Thành, ngoài 80 nhưng vẫn minh mẫn, giọng nói sang sảng, nụ cười vẫn như ngày nào. Phòng khách được ông sắp xếp gọn gàng, ấm cúng, nổi bật là bình hoa tươi rực rỡ đón khách. Không khí buổi gặp mặt tràn ngập tiếng cười, xen lẫn những câu chuyện xúc động về chiến trường xưa, về trận đánh sân bay Tân Sơn Nhất, và về sự hội ngộ kỳ diệu giữa những nhân vật trong bức ảnh lịch sử và chính tác giả của nó. Năm nay, nhà báo Đinh Quang Thành đã bước sang tuổi 92, ông là người có mặt sớm nhất trong những ngày đầu 1975 của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử và cũng là một trong những người đầu tiên của TTXVN vào tiếp quản Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975. Là “người lính không mang súng”, vũ khí của ông là chiếc máy ảnh. Ông theo chân các đoàn quân giải phóng ghi lại nhiều hình ảnh quý giá từ Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng đến Sài Gòn khi quân ta tiến vào giải phóng các thành phố. Đó là hình ảnh người dân hai bên đường cầm cờ, hoa, bánh trái chào đón đoàn quân chiến thắng; là khoảnh khắc người mẹ già ôm chầm lấy người lính mũ tai bèo vừa bước xuống từ xe tăng, nước mắt rưng rưng; cả hình ảnh tù binh từng hàng dài được các chiến sĩ quân giải phóng áp giải… Đặc biệt, trong ngày 30/4/1975, ông theo đoàn quân thần tốc bám sát đội trinh sát truy kích địch trong sân bay Tân Sơn Nhất ghi lại khoảnh khắc 5 chiến sĩ ôm súng vượt qua lửa đạn. Bức ảnh ấy - không chỉ ghi lại thời khắc giải phóng miền Nam, trở thành một tác phẩm lịch sử, mà còn lưu giữ ký ức không thể phai mờ của những người lính năm xưa. n Với cống hiến trong sự nghiệp báo chí Cách mạng, nhà báo Đinh Quang Thành được Nhà nước Việt Nam trao giải thưởng Nhà nước năm 2023. DUY NGỌC Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng cứ mỗi dịp kỷ niệm ngày Thống nhất đất nước, hàng ngàn chuyện vui buồn của những người lính trên các chiến trường năm xưa lại được nhắc lại. Trong đó cuộc gặp gỡ giữa các cựu chiến binh và tác giả bức ảnh ghi lại khoảnh khắc đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất trong ngày 30/4/1975 là một câu chuyện đầy xúc động và nhân văn. Nhà báo Đinh Quang Thành đón những chiến sĩ ngày 30/4/1975 Tác giả bức ảnh và 4 chiến sĩ đánh sân bay Tân Sơn Nhất Tác giả bức ảnh và người chỉ huy đánh sân bay Tân Sơn Nhất Sau nửa thế kỷ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==