12 n Thứ Sáu n Ngày 23/10/2026 XÃ HỘI NGUY CƠ MẤT TIỀN KHÔNG CHỈ ĐẾN TỪ TÀI KHOẢN KHÁCH HÀNG Phát biểu tại Hội thảo và Triển lãm Smart Banking 2026 ngày 22/10, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng cho biết, hệ thống ngân hàng hiện xử lý khoảng 100 triệu giao dịch thanh toán mỗi ngày, với tổng giá trị khoảng 1,2 triệu tỷ đồng. Quy mô giao dịch lớn, cùng sự phụ thuộc ngày càng cao vào công nghệ và các đối tác trong hệ sinh thái số, khiến một sự cố tại một điểm có thể gây tác động lan rộng đến toàn hệ thống. Theo ông Dũng, các cuộc tấn công mạng hiện nay không chỉ nhắm vào tài khoản khách hàng, mà còn hướng đến chiếm đoạt tiền của chính ngân hàng. Vì vậy, các tổ chức tín dụng phải giám sát đồng thời an ninh mạng và hoạt động giao dịch, thay vì chỉ tập trung bảo vệ hạ tầng công nghệ. “Đề nghị lãnh đạo các ngân hàng trực tiếp chỉ đạo, triển khai quyết liệt nội dung này”, ông Dũng nhấn mạnh và lưu ý trách nhiệm bảo đảm an toàn không chỉ thuộc về bộ phận công nghệ thông tin hay an ninh mạng mà còn liên quan trực tiếp đến các bộ phận nghiệp vụ, vận hành và quản lý giao dịch. Trước những mối đe dọa ngày càng phức tạp, các ngân hàng cần chuyển từ tư duy chỉ bảo vệ hệ thống sang xây dựng khả năng chống chịu. Điều này đòi hỏi phải phát hiện sớm nguy cơ, ứng phó nhanh, duy trì các dịch vụ thiết yếu và khôi phục hoạt động hiệu quả khi xảy ra sự cố. Áp lực bảo đảm an toàn càng lớn khi thanh toán số tăng trưởng mạnh. Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước công bố tại hội thảo, trong 8 tháng đầu năm 2026, giao dịch thanh toán qua Internet đạt hơn 4,4 tỷ lượt, tăng 46,5% so với cùng kỳ. Giao dịch qua điện thoại di động đạt 14 tỷ lượt, tăng 35,3%. Khối lượng giao dịch tăng nhanh đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực phát hiện bất thường, ngăn chặn gian lận và bảo vệ dòng tiền theo thời gian thực. Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cũng lưu ý việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngân hàng phải gắn với hiệu quả thực tế. “AI phải tạo ra giá trị thực chất, chứ không chỉ tạo ra ấn tượng về mặt công nghệ”, ông nói. BA CHUYỂN DỊCH LỚN CỦA NGÀNH NGÂN HÀNG Ông Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam - chỉ ra ba chuyển dịch lớn của ngành ngân hàng: Từ tự động hóa riêng lẻ sang hệ sinh thái AI thông minh; ứng dụng AI để phát hiện, ngăn chặn gian lận theo thời gian thực; từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản trị rủi ro AI. Theo ông Tú, ngành ngân hàng cần đổi mới sáng tạo dựa trên AI có trách nhiệm, củng cố niềm tin khách hàng và nâng cao khả năng chống chịu trước các cuộc tấn công mạng. Việc ứng dụng công nghệ phải đi đôi với bảo vệ dữ liệu và kiểm soát rủi ro. Ông Nguyễn Hưng - Tổng Giám đốc ngân hàng TPBank, cho biết đơn vị đã triển khai hơn 60 ứng dụng AI tại 13 khối nghiệp vụ. TPBank cũng triển khai trợ lý GenAI T’AioX, tính năng Paste to Pay và mô hình an ninh 3 lớp “phòng - chống - phản ứng nhanh”, nhằm bảo vệ dòng tiền theo thời gian thực. NGỌC MAI Với khoảng 100 triệu giao dịch thanh toán mỗi ngày, tổng giá trị 1,2 triệu tỷ đồng, hệ thống ngân hàng đang đối mặt áp lực lớn về an toàn thông tin. Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng chuyển từ phòng thủ sang chủ động phát hiện, ngăn chặn và ứng phó tấn công mạng, đặc biệt là nguy cơ bị chiếm đoạt tiền. Ngân hàng dùng AI phát hiện gian lận, bảo vệ dòng tiền Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại Hội thảo và Triển lãm Smart Banking 2026 ngày 22/10 ẢNH: VÕ HẢI Từ góc độ an ninh mạng, ông Harmon Wang - Tổng Giám đốc StreamCube Technology - nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống phòng chống gian lận toàn diện, thay vì triển khai các giải pháp riêng lẻ. Việc này cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng chức năng, ngân hàng và các đơn vị cung cấp dịch vụ. HoREA vừa có văn bản đề xuất bổ sung một số giải pháp để thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, bền vững. Đáng chú ý, HoREA cho rằng, người mua nhà ở thương mại giá phù hợp có thể được vay với lãi suất thấp hơn 1,5 - 2% so với mức cho vay bình quân của nhóm 4 ngân hàng thương mại nhà nước. Cụ thể, với một số nhóm được hưởng chính sách nhà ở xã hội, mức trần thu nhập hiện là 25 triệu đồng/tháng cho người độc thân, 35 triệu đồng/tháng cho người độc thân đang nuôi con chưa thành niên và 50 triệu đồng/tháng cho hai vợ chồng. Vượt các ngưỡng này, người dân không đáp ứng điều kiện về thu nhập, dù việc mua nhà thương mại vẫn có thể nằm ngoài khả năng tài chính. Ngoài ra, nguồn nhà có giá dễ tiếp cận cũng rất ít. HoREA dẫn báo cáo của UBND TPHCM cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2026, nguồn cung đủ điều kiện huy động vốn vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp và trung cao cấp, còn nhà trung cấp chỉ chiếm 7% và chưa có nhà bình dân. “Từng địa phương quyết định mức giá tối đa của nhà thương mại giá phù hợp, dựa trên điều kiện thực tế và khả năng chi trả của người dân. Giá bán có thể 25 - 30 triệu đồng/m2 tại các tỉnh vùng sâu, vùng xa và 60 - 70 triệu đồng/m2 ở những đô thị lớn”, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nói. Để phát triển loại nhà này, HoREA muốn bổ sung chính sách riêng vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), tạo cơ sở cho doanh nghiệp đầu tư và người dân mua nhà. Đây cũng là phân khúc mà HoREA đề nghị được tiếp cận chương trình tín dụng hơn 153.000 tỷ đồng. Chương trình HoREA muốn mở rộng bắt đầu từ năm 2023, với quy mô 120.000 tỷ đồng của 4 ngân hàng thương mại nhà nước. Đến nay đã có 11 ngân hàng tham gia, nâng tổng vốn đăng ký lên hơn 153.000 tỷ đồng, chủ yếu cho chủ đầu tư và người mua tại các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo hoặc xây dựng lại chung cư cũ. Theo Ngân hàng Nhà nước, tiền đã cho vay thực tế còn cách xa quy mô đăng ký. Đến cuối tháng 8, các ngân hàng cam kết cho vay 50.300 tỷ đồng nhưng mới giải ngân 17.500 tỷ đồng, tương đương hơn 11%. Phần lớn tiền giải ngân, 15.000 tỷ đồng, dành cho chủ đầu tư; người mua nhà ở xã hội nhận 2.500 tỷ đồng. Ngân hàng Nhà nước cho biết, nguyên nhân một phần do số dự án đủ điều kiện vay còn hạn chế. Vốn cho chủ đầu tư cũng được giải ngân theo tiến độ xây dựng và nhu cầu thực tế, nên số tiền đã cam kết không thể chuyển hết thành khoản vay ngay lập tức. NGÂN HÀNG NÊN CHIA SẺ LỢI NHUẬN Bên cạnh việc mở thêm đối tượng vay, HoREA muốn chi phí vốn giảm ngay từ các ngân hàng. Kiến nghị này được đưa ra sau cuộc họp ngày 19/10 do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chủ trì, yêu cầu các tổ chức tín dụng hạ tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và tập trung giảm 1,5 - 2%/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Ông Châu khẳng định, cơ quan quản lý yêu cầu ngân hàng “chia sẻ lợi nhuận” với khách hàng, bên cạnh việc tiết giảm chi phí hoạt động. Theo đánh giá của HoREA, đây là lần đầu Thống đốc nhấn mạnh việc chia sẻ lợi nhuận, thay vì chỉ kêu gọi tiết giảm chi phí hoạt động. Theo thông tin Ngân hàng Nhà nước công bố, nhiều ngân hàng đã hưởng ứng và bắt đầu điều chỉnh lãi suất từ ngày 19/10, nhưng mức giảm cụ thể còn tùy khoản vay và đối tượng được áp dụng. Ông Châu ước tính tổng lợi nhuận hằng năm của 27 ngân hàng thương mại khoảng 7 - 10 tỷ USD. Trong khi đó, một số địa phương phản ánh có khoản vay với lãi suất lên tới 18 - 19%/năm. “Xét cả lý và tình, không nên để ngân hàng duy trì lợi nhuận cao trong lúc nhiều khách hàng, doanh nghiệp phải vay với chi phí đắt đỏ”, ông nói. Ngoài lãi suất, HoREA phản ánh có ngân hàng định giá tài sản thế chấp chỉ khoảng 70% giá trị thực tế, thậm chí thấp hơn. Theo ông Châu, điều này khiến người có tài sản bảo đảm vẫn khó vay đủ số vốn cần thiết và bày tỏ lo ngại về bất lợi của bên vay khi phải xử lý tài sản thế chấp để trả nợ xấu. Với doanh nghiệp phát triển nhà ở, HoREA đề nghị không tính dư nợ cho vay các dự án nhà ở cho thuê, nhà thương mại giá phù hợp và một số khu công nghiệp trọng điểm do địa phương đề xuất vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của ngân hàng. Nếu được chấp thuận, cơ chế này sẽ tạo thêm dư địa cho vay những dự án thuộc diện áp dụng, qua đó hỗ trợ nguồn cung nhà ở, thay vì chỉ hỗ trợ người mua ở khâu thanh toán. DUY QUANG Kiến nghị người mua nhà vừa túi tiền được vay gói 153.000 tỷ đồng Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) kiến nghị, người mua nhà ở thương mại giá phù hợp phải được tiếp cận chương trình tín dụng hơn 153.000 tỷ đồng. Khách hàng ở phân khúc này vượt điều kiện thu nhập để mua nhà ở xã hội nhưng chưa đủ khả năng mua nhà thương mại theo giá thị trường. Hiện tại có rất ít nguồn nhà có giá dễ tiếp cận (ảnh minh họa)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==