TRẬN CHIẾN BẤT TỬ CỦA TÀU C235 Mới đây, tôi được ông Lê Duy Mai (83 tuổi, trú tại tỉnh Thanh Hóa), một trong những thành viên còn sống của tàu C235 gọi điện cho biết, chỉ huy cũ của ông, liệt sĩ (LS) Nguyễn Tương, chính trị viên tàu C235 hiện có tên trong danh sách đợt tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) sắp tới. Rồi ông bồi hồi chia sẻ, khi chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được phát động, ông đã viết đơn đề nghị xem xét việc tìm kiếm hài cốt các LS tàu C235 hy sinh tại khu vực Hòn Hèo, trước thuộc xã Ninh Vân (thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa), nay thuộc phường Đông Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Câu chuyện của cựu chiến binh (CCB) Lê Duy Mai khiến tôi nhớ lại năm 2017, nhân kỷ niệm 70 năm ngày thương binh-liệt sĩ, báo Tiền Phong đã chủ trì, phối hợp với một số đơn vị liên quan tổ chức các hoạt động tri ân xung quanh sự kiện về con tàu C235 huyền thoại tại khu vực Hòn Hèo, nơi con tàu tự hủy và ở một số khu vực liên quan khác. Tại chương trình năm ấy, tôi được Ban Biên tập báo giao nhiệm vụ liên hệ, kết nối các CCB còn sống của tàu C235 cùng thân nhân các LS của con tàu này để tham dự lễ tri ân. Khi đó, tôi đã có dịp gặp các CCB Lê Duy Mai, Nguyễn Văn Phong, Hà Minh Thật, Lâm Quang Tuyến và được nghe các ông kể lại trận chiến bi tráng năm xưa của con tàu C235 huyền thoại. Đầu năm 1968, tàu C235 được lệnh vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam trong cuộc tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân. Ngày ấy, việc vận chuyển con tàu với 14 tấn vũ khí vào bến Hòn Hèo là nhiệm vụ khó khăn, táo bạo. Bởi bến Hòn Hèo là khu vực hiểm trở, nằm ở khoảng giữa hai cụm núi trọc nhô ra biển, cô độc với đồng bằng, có nhiều đá ngầm, luồng hẹp nên rất khó cập bến, ngụy trang và bốc xếp khi giao vũ khí. Đêm 27/2/1968, tàu C235 gồm 20 thành viên do thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và chính trị viên Nguyễn Tương chỉ huy đã rời bến thực thi nhiệm vụ. Sau hai ngày đêm hành trình trên vùng biển quốc tế, đến ngày 29/2 tàu tạt sang vùng biển Nha Trang để chuyển hướng vào bờ. Phát hiện tàu của ta, tàu chiến địch tổ chức bao vây với ý định bắt sống. Thuyền trưởng Phan Vinh ra lệnh tắt hết đèn trên tàu, tiếp tục hành trình vào bến. Cùng lúc, tàu địch cũng tắt hết đèn, lặng lẽ phục kích tàu ta. Lợi dụng tình thế, thuyền trưởng Phan Vinh chỉ huy tàu luồn lách qua đội hình địch để đưa tàu vào đến khu vực thả vũ khí. Lúc này tàu địch đồng loạt bật đèn và phát hiện ra tàu ta. Lúc đó rạng ngày 1/3, trước tình thế vô cùng cấp bách, thuyền trưởng Phan Vinh hạ lệnh thả toàn bộ số vũ khí vận chuyển xuống điểm hẹn rồi nhanh chóng cho tàu chạy để đánh lạc hướng địch. Sau một hồi truy đuổi, thấy tàu C235 đến gần bờ, địch nổ súng tấn công. Chúng bắn đạn cỡ lớn chặn phía trên bờ, đồng thời dùng các loại súng nhỏ bắn thẳng vào tàu C235. Mấy phút sau, chúng lại cho máy bay đến thả pháo sáng, các thành viên tàu C235 thấy rõ đang bị 7 tàu chiến địch bao vây. Sau một hồi chiến đấu, 5 cán bộ, chiến sĩ tàu C235 hy sinh, 7 người khác bị thương, trong đó có 2 bị thương nặng. Thuyền trưởng Phan Vinh cũng bị thương ở đầu, nhưng vẫn bình tĩnh hô lớn: “Chúng ta sẽ chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Chuẩn bị phương án hai”. “Phương án hai ở đây tức là cảm tử để phá vòng vây. Nếu không thoát được, chúng tôi sẽ cho tàu lao vào quân cảng của địch ở Nha Trang để nổ tàu phá cảng, hoặc không sẽ lao thẳng vào tàu địch rồi cho nổ bộc phá, tiêu diệt luôn cả tàu của chúng”, CCB Lê Duy Mai cho biết. Tuy nhiên, khi tàu C235 chưa kịp quay mũi ra biển thì khoang máy bị trúng đạn, không thể cơ động được nữa. Sau khi thống nhất với chính trị viên Nguyễn Tương, thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh ra lệnh: “Nổ bộc phá, phá tàu”. Mệnh lệnh này được đưa ra để tàu C235 không sa vào tay địch và không để lộ nơi đã thả vũ khí. Theo lệnh của chỉ huy, ai có nhiệm vụ nổ bộc phá sẽ ở lại, còn tất cả rời tàu trước bằng xuồng cao su. Sau khi kiểm tra các loại kíp nổ, thuyền trưởng Phan Vinh hạ lệnh điểm hỏa rồi cùng các thành viên cuối cùng rời tàu. Ít phút sau, một tiếng nổ dữ dội bùng lên, sức công phá của thuốc nổ khiến một phần thân tàu C235 văng lên núi Bà Nam thuộc khu vực Hòn Hèo, còn lại chìm xuống biển. Trên bờ, những thành viên sống sót của tàu C235 được chia thành hai nhóm để tránh sự truy kích của địch. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và đồng đội Ngô Văn Thứ đi một nhóm, gặp địch chiến đấu và hy sinh. Nhóm thứ hai có 7 người do thuyền phó Đoàn Văn Nhi chỉ huy, sau khi gặp địch thuyền phó Nhi cũng hy sinh. Những người còn lại gồm Lê Duy Mai, Nguyễn Văn Phong, Hà Minh Thật, Vũ Long An, Lâm Quang Tuyến sau nhiều ngày trốn sự truy lùng của địch, đã được Đội Trinh sát đặc nhiệm HB 19 (mật danh đơn vị đóng tại bến Hòn Hèo, có nhiệm vụ đón tàu vận chuyển vũ khí trên biển) cứu thoát. Riêng Mai Văn Khung, thành viên tàu C235 trong lúc di chuyển lạc đồng đội đã bị địch bắt, sau Hiệp định Paris năm 1973 đã được phía địch trao trả trở về. NỖI LÒNG VỚI CÁC LIỆT SĨ CCB Lê Duy Mai cho biết, nhiều năm trôi qua, ông vẫn nhớ các đồng đội liệt sĩ tàu C235 khôn nguôi. Trong số 6 CCB tàu C235 còn sống ngày đó, nay 3 người đã khuất, 3 người còn lại tuổi cũng đều ngoại tám mươi. Vì vậy, khi có chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các LS, CCB Lê Duy Mai đã viết thư đề nghị được khảo sát và tìm kiếm hài cốt các LS tàu C235. “Trong thư đề nghị tôi đã viết, gần 60 năm trôi qua, thân nhân các LS vẫn luôn đau đáu mong chờ tin tức và khát khao có ngày được đón người thân trở về với quê hương. Bản thân chúng tôi cũng luôn day dứt vì nhiều đồng đội vẫn còn nằm lại chiến trường”, CCB Lê Duy Mai nói. 17-18/10/2026 www.tienphong.vn VĂN HÓA - GIẢI TRÍ 8 NĂM 1961, ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN ĐƯỢC THÀNH LẬP ĐỂ CHI VIỆN VŨ KHÍ CHO CHIẾN TRƯỜNG MIỀN NAM. TRONG CHIẾN CÔNG CHUNG CỦA NHỮNG CON TÀU VẬN CHUYỂN VŨ KHÍ NGÀY ĐÓ, TÀU C235 DO THUYỀN TRƯỞNG NGUYỄN PHAN VINH CHỈ HUY LÀ MỘT TRONG NHỮNG CON TÀU NỔI TIẾNG NHẤT GẮN VỚI CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN. 65 NĂM ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN (23/10/1961-23/10/2026) Vĩ thanh VỀ CON TÀU BẤT TỬ KIẾN NGHĨA Các cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ tàu C235 nói chuyện về kỷ vật của các liệt sĩ ẢNH: KIẾN NGHĨA Tại nhà riêng, cựu chiến binh Lê Duy Mai giới thiệu với chị Doãn Thị Thu tấm ảnh các thành viên tàu C235 sau khi sống sót trở về ẢNH: KIẾN NGHĨA
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==