Theo Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, nước ta đã có một nền tảng nhân lực tương đối vững chắc trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Tuy nhiên, nếu quy mô và phạm vi ứng dụng năng lượng nguyên tử được mở rộng mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam phát triển điện hạt nhân, thì nguồn nhân lực hiện nay chưa thể đáp ứng đầy đủ cho nhu cầu dài hạn. “Chúng ta cần chuẩn bị một thế hệ nhân lực mới cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu chuyên môn”, lãnh đạo Viện Năng lượng nguyên tử chia sẻ. Luật Năng lượng nguyên tử cũng đã xác định rõ phát triển nguồn nhân lực là một nội dung quan trọng, trong đó Nhà nước có chính sách đào tạo, bồi dưỡng, thu hút và trọng dụng nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực này. Để phát triển nguồn nhân lực quan trọng này, theo Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, nước ta cần một hệ sinh thái nhân lực liên ngành: vật lý hạt nhân, kỹ thuật hạt nhân, hóa học phóng xạ, vật liệu, điện - điện tử, tự động hóa, công nghệ thông tin, mô phỏng tính toán, trí tuệ nhân tạo, y học hạt nhân, sinh học, nông nghiệp, môi trường và an toàn bức xạ. Vì vậy, bài toán nhân lực không đơn thuần là đào tạo thêm thật nhiều người, mà là xây dựng đúng cơ cấu nhân lực và tạo được các nhóm chuyên gia có khả năng làm chủ công nghệ. Chúng ta cần đồng thời duy trì đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, đào tạo lớp kế cận và thu hút nhân lực trẻ, nhân lực Việt Nam ở nước ngoài cũng như chuyên gia quốc tế. Một yêu cầu rất quan trọng nữa, theo Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, là phải gắn đào tạo với các chương trình và dự án thực tế. Người học cần có cơ hội làm việc với các lò phản ứng nghiên cứu, phòng thí nghiệm, cơ sở chiếu xạ, thiết bị y tế hạt nhân, hệ thống quan trắc phóng xạ, cơ sở công nghiệp và dự án nghiên cứu - phát triển. Đồng thời, tăng cường hợp tác quốc tế và đào tạo tại các quốc gia có nền công nghiệp hạt nhân phát triển. Mới đây, tại buổi làm việc với Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đề nghị xây dựng “cây năng lực” trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, xác định rõ lĩnh vực thiếu chuyên gia để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp. Cùng với việc thu hút người giỏi, Thứ trưởng cho rằng, nguồn nhân lực tại Việt Nam phải tham gia vào sân chơi quốc tế, tích lũy kinh nghiệm. Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cần phấn đấu hằng năm có cán bộ thi đỗ vào các vị trí làm việc tại Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA), tích lũy kinh nghiệm rồi trở về phục vụ đất nước. Bên cạnh đó, có cơ chế phù hợp để những cán bộ sau thời gian làm việc tại các tổ chức quốc tế tiếp tục phát huy năng lực khi trở về. NGUYỄN HOÀI 13 n Thứ Hai n Ngày 12/10/2026 Tại phường Bình Phước, thành phố Đồng Nai, khi bắt đầu hành trình chuyển đổi số, chính quyền địa phương nhận ra thực tế, rào cản không nằm ở việc thiếu công nghệ hay nền tảng, mà nằm ở thói quen và khả năng sử dụng công nghệ của người dân. Từ thực tế đó, theo ông Ngô Hồng Khang, Chủ tịch UBND phường Bình Phước, địa phương xác định phải tuyên truyền để dân biết, giải thích để dân hiểu, hướng dẫn để dân làm, hỗ trợ để dân sử dụng được và kết quả cuối cùng để dân được hưởng lợi. Tinh thần này được cụ thể hóa thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”, mô hình dân vận “Mỗi người dân là một công dân số” và Bộ tiêu chí tạm thời đánh giá, hỗ trợ hình thành công dân số giai đoạn 2026-2030. Nhờ đó, từ thói quen mang hồ sơ giấy đến cơ quan nhà nước, người dân từng bước làm quen với việc tra cứu thủ tục, nộp hồ sơ và theo dõi kết quả trên môi trường điện tử. Nếu năm 2025, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công đạt 85,2%, thì trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm đã tiếp nhận và xử lý 19.028 hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ số hóa đạt 100%. Tại Hà Nội, theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở KH&CN thành phố, chuyển đổi số không phải để có thêm ứng dụng, mà để giải quyết tốt hơn những vấn đề thực tế của người dân. Với ứng dụng iHanoi, câu chuyện mà Thủ đô muốn giải quyết là làm thế nào để người dân tiếp cận dịch vụ và thông tin thuận tiện nhất. Từ đó, iHanoi được định hướng phát triển theo mô hình siêu ứng dụng (super app), tích hợp nhiều dịch vụ, tiện ích trên cùng nền tảng như Smart Police, HanoiGo. Chỉ với một điểm chạm, khi cần phản ánh, người dân có thể sử dụng ngay điện thoại để cung cấp nội dung, hình ảnh, vị trí và gửi lên hệ thống. Ông Tuấn chia sẻ, qua thực tiễn triển khai, thành phố nhận thấy, xây dựng nền tảng chỉ là bước đầu. Để có thể nhân rộng, cần ba điều. Thứ nhất, chuyển đổi số phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người sử dụng. Thứ hai, một điểm tiếp cận phải đi cùng một quy trình vận hành và quy định trách nhiệm rõ ràng phía sau. Thứ ba, dữ liệu phải được cập nhật, chuẩn hóa và sử dụng thực chất. “Nền tảng chỉ tạo ra giá trị khi có được dữ liệu chính xác, đầy đủ và các cơ quan, đơn vị thực sự vận hành dịch vụ trên đó”, ông Tuấn nói. 5 NHÓM GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY CHUYỂN ĐỔI SỐ Theo Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân, dù đạt được một số thành tựu, vẫn còn 5 thách thức lớn trong chuyển đổi số, gồm dữ liệu, nền tảng, hạ tầng, đặc biệt là việc chậm đưa AI vào ứng dụng trong doanh nghiệp và thiếu hụt cán bộ chuyên trách chuyển đổi số. Trên tinh thần đó, lãnh đạo Bộ KH&CN đề nghị, thời gian tới, ngành khoa học và công nghệ cần tiếp tục một số nội dung trọng tâm. Thứ nhất là hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực và đổi mới cách thức quản lý. Thứ hai, phát triển hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu đồng bộ, dùng chung. Thứ ba, xây dựng Chính phủ số lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Thứ tư, phát triển kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới. Chuyển đổi số phải thấm sâu vào mọi ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh; gắn với đổi mới sản xuất, thương mại điện tử, thanh toán số, quản trị thông minh và nâng cao năng suất. Cuối cùng, phát triển xã hội số phải bao trùm, nhân lực số có chất lượng cao và xây dựng niềm tin số. TUỆ MINH Những bài học kinh nghiệm về chuyển đổi số tại Đồng Nai hay Hà Nội cho thấy, việc chuyển đổi số chỉ thành công khi tạo ra được sự thay đổi trong nhận thức, kỹ năng, thói quen và hướng tới phục vụ nhu cầu của người dân một cách tốt nhất. Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam cho rằng, các chương trình đào tạo nhân lực về năng lượng nguyên tử cần phải gắn với dự án thực tế để người học có cơ hội làm việc với lò phản ứng nghiên cứu, phòng thí nghiệm, cơ sở chiếu xạ, thiết bị y tế hạt nhân. Các cán bộ trẻ tham gia Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân cán bộ trẻ ngành Năng lượng nguyên tử lần thứ IX, diễn ra ngày 8-9/10 tại Hà Nội ẢNH: N.H Theo Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân, chuyển đổi số phải đến được cơ sở, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, miền, và đặc biệt, không ai bị bỏ lại phía sau trong công cuộc này. Chuyển đổi số phải bắt đầu từ kỹ năng của người dân Việt Nam - Nga thúc đẩy hợp tác KHCN Mới đây, tại buổi làm việc giữa Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân và Cố vấn Tổng thống Liên bang Nga Valery Alexandrovich Fadeev cùng đoàn công tác Nga, hai bên đã chia sẻ một trong những hướng hợp tác quan trọng thời gian tới là nghiên cứu, phát triển công nghệ pin hiệu năng cao và vật liệu mới. Bên cạnh đó, hai bên sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực có tiềm năng lớn, như trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và năng lượng nguyên tử. Ra mắt ứng dụng chuyển đổi số cấp xã Bộ Khoa học và Công nghệ vừa cho ra mắt ứng dụng chuyển đổi số cấp xã tại địa chỉ: https:// ungdungcdscapxa.dx.gov.vn. Ứng dụng được thiết kế theo chu trình hỗ trợ hoàn chỉnh: Nhận diện nhu cầu - Tham khảo mô hình - Tìm kiếm giải pháp - Trang bị kỹ năng - Yêu cầu tư vấn - Phản hồi kết quả thực tế. Từ đó, hình thành một không gian chung để cấp xã tìm được giải pháp phù hợp, học được cách làm hiệu quả và chia sẻ được kinh nghiệm thực tiễn, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số bằng cả công nghệ, kỹ năng và sự học tập lẫn nhau. 5G đã phủ sóng 92% dân số Theo số liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ, đến tháng 9, mạng 5G đã phủ sóng được xấp xỉ 92% dân số, cáp quang đã đến 100% xã/ phường. Đến tháng 6, kinh tế số tiếp tục tăng trưởng và đóng góp thiết thực vào GDP. Hiện nay, cả nước có 81.600 doanh nghiệp công nghệ số. Đặc biệt, doanh thu công nghiệp công nghệ số đã đạt gần 3,6 triệu tỷ đồng. TUỆ MINH Gắn đào tạo điện hạt nhân với các dự án thực tế Chỉ với một chạm SOS trên ứng dụng iHanoi, người dân có thể gửi tín hiệu khẩn cấp đến cơ quan chức năng ẢNH: T.M
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==