12 n Thứ Hai n Ngày 12/10/2026 QUỐC TẾ Trả lời phỏng vấn các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 10/10, ông Trump được hỏi liệu lực lượng Mỹ có thể tham gia các cuộc tấn công của Ả-rập Xêút nhắm vào Houthi hay không. “Có thể. Chúng tôi sẽ xem xét vấn đề này”, Tổng thống Trump nói. “Chúng tôi mới biết về vụ tấn công gần đây. Vì vậy, chúng tôi sẽ đưa ra quyết định. Chúng tôi sẽ hành động rất nhanh chóng”. Những phát biểu này được đưa ra sau một cuộc tấn công của phong trào Houthi vào sân bay quốc tế King Khalid ở thủ đô Ả-rập Xê-út hôm 10/10, khiến 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương. Trong số những người thiệt mạng có 4 công dân Ả-rập Xê-út và 8 người nước ngoài, bao gồm một công dân Mỹ. Một số người bị thương đang trong tình trạng nguy kịch. Phong trào Houthi đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công này. Cuộc tấn công diễn ra gần một tuần sau khi chính phủ Yemen (được quốc tế công nhận và do Ả-rập Xê-út hậu thuẫn) phát động một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm giành lại lãnh thổ từ lực lượng Houthi (thân Iran), bao gồm các khu vực gần eo biển chiến lược Bab el-Mandeb. Các lực lượng do Ả-rập Xê-út dẫn đầu đã hỗ trợ chiến dịch này bằng các cuộc không kích, trong khi lực lượng Houthi đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các mục tiêu tại Ả-rập Xê-út, bao gồm sân bay quốc tế Riyadh. Những phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy khả năng thay đổi trong lập trường của Washington. Hồi tháng 9, Thái tử Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman đã nhiều lần đề nghị Mỹ hỗ trợ quân sự để chống lại Houthi. Tuy nhiên, dù công tác chuẩn bị cho một chiến dịch đã được tiến hành, ông Trump cuối cùng vẫn quyết định không phê chuẩn các cuộc tấn công. Washington được cho là vẫn tiếp tục cung cấp thông tin tình báo và các hình thức hỗ trợ phi tác chiến khác cho Riyadh. Nhưng việc Mỹ trực tiếp tấn công lực lượng Houthi sẽ mở ra một mặt trận mới trong cuộc xung đột tại khu vực. Hồi tháng 3/2025, ông Trump đã ra lệnh thực hiện các cuộc tấn công bằng không quân và hải quân kéo dài nhiều tuần nhắm vào các vị trí của Houthi, nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công của Houthi vào tàu thuyền trên Biển Đỏ. Tuy nhiên, chiến dịch này đã kết thúc vào tháng 5 theo một thỏa thuận ngừng bắn do Oman làm trung gian, sau khi Houthi đồng ý ngừng nhắm mục tiêu vào các tàu của Mỹ. Hồi tháng 9, ông Trump cũng tuyên bố rằng Houthi đã liên hệ với Washington để tìm cách tránh một cuộc đối đầu khác với quân đội Mỹ. Nhưng phía Houthi đã phủ nhận thông tin này. Sự leo thang căng thẳng mới nhất diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột rộng lớn hơn giữa Mỹ - Israel và Iran vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Khi hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, Houthi đã mở rộng quyền kiểm soát dọc theo bờ Biển Đỏ của Yemen, đe dọa tuyến đường vận tải biển huyết mạch song song với eo biển Hormuz mà Ả-rập Xê-út ngày càng phụ thuộc vào để xuất khẩu dầu mỏ. CHUỖI TÍNH TOÁN SAI LẦM ĐẨY Ả-RẬP XÊ-ÚT VÀO ÁC MỘNG Thái tử Mohammed bin Salman muốn đưa Ả-rập Xê-út mình trở thành điểm đến hấp dẫn với các nhà đầu tư, du khách và những sự kiện thể thao lớn nhất thế giới. Thế nhưng giờ đây, máy bay không người lái và tên lửa phóng từ Yemen đang dội xuống các thành phố, kéo vương quốc này lún sâu vào hỗn loạn. Cuộc nội chiến tại Yemen một lần nữa bùng phát trong mùa hè năm nay và leo thang đáng kể từ tháng trước, chấm dứt nhiều năm tương đối yên bình. Trong suốt 11 năm qua, Ả-rập Xê-út tìm cách kiềm chế xung đột tại khu vực biên giới phía Nam bằng sức mạnh quân sự và ngoại giao, ban đầu tiến hành chiến tranh với Houthi được Iran hậu thuẫn, sau đó theo đuổi các cuộc đàm phán hòa bình với lực lượng này và khôi phục đối thoại với Tehran. Bất chấp những nỗ lực đó, một loạt tính toán sai lầm khiến Riyadh bị cuốn vào vòng xung đột mới tại Yemen. Cuối năm ngoái, Ả-rập Xê-út chấm dứt quan hệ thân thiết lâu năm với UAE vì nước này hậu thuẫn lực lượng đối địch tại Yemen. Riyadh cũng đánh giá sai mức độ sẵn sàng hỗ trợ của Tổng thống Mỹ Donald Trump nếu vương quốc cần giúp đỡ, đồng thời gặp khó khăn trong việc tổ chức các phe phái vũ trang rời rạc đang chiến đấu chống Houthi tại Yemen. Hiện nay, Riyadh đang nỗ lực lấy lại thế chủ động, bằng cách hỗ trợ các đối tác Yemen mở chiến dịch chống Houthi - mang tên “Bình minh Yemen”. KHOẢNG TRỐNG SAU KHI UAE RÚT Khi các máy bay chiến đấu của Ả-rập Xê-út tấn công lô xe quân sự do UAE gửi tới Yemen vào năm ngoái, liên minh kéo dài 1 thập niên giữa hai quốc gia cùng chống lại ảnh hưởng của Iran tại Yemen đã tan vỡ. Sau khi Abu Dhabi rút lực lượng, Riyadh buộc phải tự mình đối phó với cuộc khủng hoảng. Sự rạn nứt với UAE khiến cả khu vực bất ngờ. Ả-rập Xê-út phát động một chiến dịch truyền thông hiếm thấy nhằm vào nước láng giềng, cáo buộc UAE làm gia tăng bất ổn tại Sudan và Yemen. Các nhà bình luận Ả-rập Xê-út công khai mô tả UAE như một người em ít tuổi hơn đang nổi loạn chống lại người anh sáng suốt hơn. Trong khi Riyadh muốn củng cố vị thế thống trị tại vùng Vịnh, tình hình thực địa ở Yemen lại thay đổi. Lệnh ngừng bắn kéo dài 4 năm với Houthi vốn đã mong manh. Việc UAE nhanh chóng rút quân theo yêu cầu của Riyadh khiến hàng nghìn chiến binh đã hoạt động dưới sự chỉ huy của Abu Dhabi suốt 1 thập niên rơi vào tình trạng mất phương hướng trước chiến lược của Riyadh. Lực lượng liên minh với UAE cho rằng việc Abu Dhabi rút đi đã tạo ra khoảng trống quyền lực mà phía Ả-rập Xê-út không thể lấp đầy. THIẾU CHUẨN BỊ Tám tuần sau khi UAE rút quân, Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran, đẩy khu vực vào tình trạng hỗn loạn chưa từng có, đồng thời đẩy các đồng minh của Washington, trong đó có Ả-rập Xê-út, vào tầm ngắm của Iran. Theo nhiều chuyên gia, thời điểm xảy ra những diễn biến này đặc biệt bất lợi cho Ả-rập Xê-út. Sau khi phải đối phó với nỗ lực ly khai liên quan đến UAE ở Yemen, Riyadh lại rơi vào thế bị động khi Mỹ và Israel châm ngòi cho một cuộc chiến khu vực. Bất chấp nhiều năm tìm cách ngăn chiến tranh bùng phát tại Yemen, sức ép mà ông Trump tạo ra với Iran cuối cùng đã dẫn đến việc Houthi tấn công Ả-rập Xê-út. “Phía Ả-rập Xê-út đã mắc một số sai lầm”, ông Ahmed Nagi, chuyên gia phân tích cấp cao về Yemen tại tổ chức nghiên cứu International Crisis Group, nói với CNN. Ông nhấn mạnh rằng Riyadh đã không chuẩn bị cho kịch bản Houthi tấn công và thiếu phối hợp với các lực lượng ở Yemen sau khi UAE rút đi. Theo các chuyên gia, một tính toán sai lầm khác của Ả-rập Xêút là đặt quá nhiều kỳ vọng vào việc Mỹ sẽ hỗ trợ đáng kể. Mặc dù đã ký hiệp ước quốc phòng mới với Washington vào năm ngoái và được Mỹ công nhận là đồng minh chủ chốt ngoài NATO, Riyadh vẫn thất vọng trước điều mà họ cho là cam kết ngày càng suy giảm của Mỹ đối với an ninh của Ả-rập Xê-út. Theo các nguồn tin, Thái tử Mohammed đã 2 lần điện đàm với Tổng thống Mỹ Trump vào tháng trước để thúc giục ông tấn công Houthi, nhưng ông Trump từ chối can thiệp. “Tự mình tiến hành những cuộc chiến như thế này chưa bao giờ nằm trong tư duy hay cơ cấu tổ chức quân đội của Ả-rập Xê-út. Nếu điều tương tự xảy ra dưới thời một tổng thống Mỹ bình thường, chúng tôi đã hỗ trợ đối tác của mình theo một quy trình hợp lý và có cân nhắc”, cựu Đại sứ Mỹ tại Ả-rập Xê-út Michael Ratney nói. Kể từ đó, Ả-rập Xê-út tìm kiếm sự hỗ trợ từ những đối tác khác. Tháng trước, Thái tử Mohammed bay đến Ai Cập để gặp Tổng thống Abdel Fattah el-Sisi. Vài tuần sau, ông mời Phó Tổng thống UAE Sheikh Mansour bin Zayed tới Riyadh để thảo luận về những diễn biến trong khu vực. Pháp đồng ý triển khai các nguồn lực quốc phòng, bao gồm cả nhân sự. Anh cho biết sẽ điều một máy bay hỗ trợ tiếp nhiên liệu cho các chiến đấu cơ của Ả-rập Xê-út. Hơn 100 cố vấn quân sự Mỹ hiện có mặt tại thực địa, cung cấp thông tin tình báo và hỗ trợ xác định mục tiêu trong khuôn khổ một bộ chỉ huy liên quân mới được thành lập. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng sự hỗ trợ từ bên ngoài và những bước tiến ban đầu của chính phủ Yemen sẽ không đủ để giải quyết xung đột. Tình trạng giao tranh giữa các phe phái vẫn diễn ra phổ biến, và vẫn chưa có một đích đến chính trị rõ ràng cho cuộc chiến. MINH HẠNH-BÌNH GIANG (theo RT, CNN) Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington có thể tham gia chiến dịch quân sự của Ả-rập Xê-út chống lại lực lượng Houthi ở Yemen, báo hiệu khả năng thay đổi lập trường của Mỹ so với sự miễn cưỡng can thiệp trực tiếp vào cuộc xung đột đang leo thang trước đó. Đối phó Houthi, Mỹ cân nhắc tham chiến cùng Ả-rập Xê-út Thái tử kiêm Thủ tướng Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman bắt tay Tổng thống Mỹ Donald Trump ẢNH: GETTY IMAGES Khói lửa bốc lên phía trên sân bay quốc tế King Khalid ở Ả-rập Xê-út ẢNH: AP Giao tranh tại Yemen liên quan chặt chẽ với cuộc chiến của Mỹ tại Iran. Chừng nào xung đột giữa Washington và Tehran còn tiếp diễn, Iran vẫn có động cơ mạnh mẽ để tiếp tục thúc đẩy Houthi gây sức ép và gây gián đoạn hoạt động của Ả-rập Xê-út. Theo các nhà phân tích, các quốc gia vùng Vịnh có thể tìm cách đạt được giải pháp ngoại giao riêng với Iran, hoặc leo thang tấn công để loại bỏ ban lãnh đạo Houthi.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==