10-11/10/2026 www.tienphong.vn GIẢI TRÍ 13 Chị em đưa bạn trai về quê chơi, tối anh ấy ngủ cùng phòng em. Đêm nào anh ấy cũng ôm chặt lấy em và có những hành động khác thường khiến em rất khó chịu nhưng đến lúc thức dậy lại tỏ ra bình thường như không nhớ gì hết. Em có nên nói cho chị gái biết những biểu hiện lạ này không? phanhongquan210…@ Hm… chắc là nên. Nhưng trước đó nên “nói chuyện như những người đàn ông với nhau” một lần xem sao? (giả định anh này là đàn ông 100%). À mà tính cách anh chàng này thế nào? Vì có những người tướng bộ hành vi rất chi là đàn ông nhưng tính cách thì… À mà hỏi nhỏ: Sao em không có phản ứng gì ngay tại chỗ nhỉ? Không có gì người ta hay tưởng là đồng ý lắm đấy…ặc ặc! Hai anh em đi du lịch nước ngoài, đến những nơi nổi tiếng, phong cảnh đẹp em tôi lại nhờ chụp rồi dùng photoshop (hay AI tôi không rõ) ghép hình cô người yêu nó vào rồi đẩy lên facebook. Khi về, tôi bị bạn gái tẩy chay vì khi trước khi đi tôi bảo chỉ hai anh em đi thôi, củng cố tình cảm anh em, không bìu ríu… Làm thế nào bây giờ? sunrrr…@ Thế em bạn là siêu sao công nghệ ư? Mà anh chàng đó làm thế để làm gì nhỉ. Không sợ người yêu lên cơn lôi đình à? (dự báo cơn đó còn hơn cơn của bạn gái anh nhiều). Anh nên thăm hỏi sức khỏe của người em công nghệ, rồi ngọt nhạt bảo chàng hỗ trợ trong trường hợp bạn gái anh xác minh. Còn với cô ấy thì anh thật thà khai báo chiêu trò của người em ra. Chẳng còn cách nào đâu… Aizaaaaaa. Em và H chia tay sau 3 năm yêu nhau. Thời gian còn ở bên nhau cô ấy rất “chăm chỉ” cập nhật thông tin tình cảm của hai đứa lên facebook, giờ mỗi đứa một ngả, em đã có bạn gái mới nhưng H vẫn cứ để nguyên những hình ảnh thân mật cũ trên mạng như một thái độ thách thức. Nhiều lần em đề nghị gỡ xuống nhưng H không chịu. Làm thế nào để cô ấy chấm dứt cách trả thù đó? hungtpmm…@ Cũng có thể đó không phải là trả thù? Vấn đề là cách nhìn nhận thôi. Dù sao thì đó cũng là một giai đoạn trong đời bạn và cô ấy, và nên làm sao để bạn gái mới thông cảm chứ không phải là kiểm duyệt thông tin để như không từng có chuyện gì. Bật mí nhé: bạn càng coi chuyện này là quan trọng thì H lại càng thấy nó quan trọng đấy. Hic! Trước khi yêu em, P có qua lại với một người phụ nữ lớn tuổi hơn anh ấy và đã li hôn. Vì gia đình ngăn cấm nên anh không thể tiếp tục quan hệ với chị kia. Khi biết P yêu em, chị kia đã nhiều lần nhắn tin, gọi điện và viết cả lên tường facebook của P những lời lẽ rất hằn học với em, cứ như em là kẻ cướp tình yêu của chị ấy khiến nhiều người hiểu lầm. Hiện nay em rất đau đầu, không biết xử lí chuyện này thế nào? maihuong_cb…@ Ơ, thế ra H không có một thái độ nào? Cứ tọa sơn quan hổ đấu? Anh ấy đã thôi hẳn với người kia rồi thì phải có động tác gì quyết liệt để chị kia thôi đi chứ. Hay là chỉ vì gia đình ngăn cấm thì thôi chứ trong lòng không thôi?! Cái này bạn phải suy nghĩ cho kỹ. Đừng để mình lâm vào tình trạng người đóng thế không lương. Nhé! Tôi quen anh K. ba năm trước, tuy ở hai miền đất khác nhau nhưng chúng tôi có nhiều sở thích chung: văn chương, điện ảnh, du lịch… nên chat với nhau hằng ngày thấy rất hợp cạ. Vừa rồi tôi có chuyến công tác đến thành phố anh ấy đang sống nên đã gặp nhau và có những giờ phút cực kì vui vẻ. Tuy nhiên tất cả những cuộc đi chơi, ăn uống và mua sắm đều do tôi trả tiền, anh ấy không chi ra bất kì một khoản nào kể cả tiền gửi xe máy. Giờ nghĩ lại tôi mới thấy khá băn khoăn: không biết K. có phải kiểu người đào mỏ hay tại tôi quá hào phóng? nikko_fran…@ Ừ… thì… cả hai khả năng! Có lẽ các bạn đã là một cặp ăn ý trong những giờ phút vui vẻ ấy. Kẻ tung – người hứng, kẻ ăn – người trả… Chỉ đến khi tự nhiên bạn đặt lại vấn đề. Hay là nên thử: Lại một cuộc gặp (ở đâu cũng được), và bạn giữ chặt ví tiền, thử xem bạn trai có bỏ tiền ra không, thì mới kết luật được chứ. Cứ bình tĩnh, ăn chơi đâu sợ mưa rơi! Tơ lòng MR. BÚP BÊ, LÀM VIỆC CẢ TUẦN VÀ GẶP BẠN CUỐI TUẦN TRONG MỖI SỐ BÁO TIỀN PHONG CUỐI TUẦN, CÙNG BẠN GỠ RỐI TƠ LÒNG ỌI YÊU CẦU GỠ RỐI TƠ LÒNG XIN GỬI VỀ MR. BÚP BÊ, BÁO TIỀN PHONG CHỦ NHẬT, 15 HỒ XUÂN HƯƠNG, HÀ NỘI HOẶC QUA E-MAIL: bupbeonline@gmail.com M Mỗi năm khi Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố giải Nobel Văn học, mạng xã hội Việt Nam lại dậy sóng. Không ít người lần đầu nghe tên tác giả, không ít người đọc vài trang bản dịch rồi gác sách, và không ít người thắc mắc vì sao những cuốn sách được thế giới tôn vinh lại khó bán đến thế trên thị trường sách trong nước. Câu trả lời không nằm ở chỗ người Việt không đọc được sách hay, mà nằm ở chỗ cách viết – sáng tạo và quan trọng hơn là cách đọc, cách tiếp nhận thẩm mỹ của độc giả Việt Nam vốn khác biệt sâu sắc so với truyền thống phương Tây. Sự khác biệt ấy không phải là khoảng cách trình độ, mà là khoảng cách văn hóa thẩm mỹ được hình thành qua hàng trăm năm lịch sử, giáo dục và đời sống tinh thần. Văn học Việt Nam, từ ca dao tục ngữ đến truyện Nôm, từ thơ Đường luật đến tiểu thuyết hiện thực phê phán, luôn gắn liền với nhu cầu kể chuyện rõ ràng, truyền tải cảm xúc và gửi gắm ý nghĩa đạo đức hoặc xã hội. Người đọc Việt quen tìm thấy trong trang sách một câu chuyện có đầu có cuối, những nhân vật có số phận dễ cảm thông, và một thông điệp có thể chia sẻ được. Ngôn ngữ ưu tiên sự trong sáng, giàu hình ảnh, dễ đi vào lòng người. Ngay cả khi hiện đại hóa, từ Tự lực văn đoàn đến văn học miền Nam trước 1975 hay văn học đổi mới sau này, dòng chảy chính vẫn giữ mạch kể chuyện gần gũi với đời sống. Cách tiếp nhận thẩm mỹ của độc giả Việt vì thế mang tính cảm xúc – đạo đức khá mạnh. Người đọc thường đặt câu hỏi câu chuyện này nói gì về con người, về xã hội, về lẽ sống. Việc thưởng thức cái đẹp thuần túy của hình thức hay chịu đựng sự mơ hồ, đứt đoạn, phi tuyến tính không phải là thói quen phổ biến. Đọc sách đối với nhiều người vẫn là hành động tìm kiếm ý nghĩa, hơn là hành động chơi với ngôn ngữ hay khám phá những thí nghiệm hình thức. Trong khi đó, dòng chảy văn học phương Tây – đặc biệt là từ thế kỷ 20 trở đi – lại đi theo một hướng khác. Chủ nghĩa hiện đại, hậu hiện đại, dòng ý thức, tự sự phi tuyến, sự phá vỡ nhân vật truyền thống, sự ưu tiên cho trải nghiệm nội tâm phân mảnh đã trở thành chuẩn mực thẩm mỹ của nhiều tác giả đoạt giải lớn. Nobel Văn học thường tôn vinh những nhà văn đẩy xa biên giới của hình thức, những người làm việc với ngôn ngữ như một chất liệu thử nghiệm, những người đặt câu hỏi triết học sâu sắc về sự tồn tại, ký ức, bạo lực, thân thể hay sự bất lực của lời nói. Độc giả phương Tây, qua hệ thống giáo dục và phê bình lâu đời, đã được trang bị thói quen đọc chậm, đọc lại, chấp nhận sự khó chịu và mơ hồ như một phần của trải nghiệm thẩm mỹ. Khoảng cách ấy khiến nhiều tác phẩm Nobel, dù được dịch khá tốt, vẫn tạo cảm giác xa lạ với số đông độc giả Việt. Không phải vì bản dịch kém, mà vì nhịp điệu, cấu trúc và kỳ vọng thẩm mỹ vốn khác nhau. Thị trường sách Việt Nam phản ánh rất rõ thói quen tiếp nhận này. Những cuốn sách bán chạy thường là sách kỹ năng sống, tiểu thuyết ngôn tình, truyện trinh thám, tự truyện hoặc những câu chuyện giàu cảm xúc, cốt truyện rõ ràng. Các tác phẩm văn học nặng – dù là kinh điển phương Tây hay đương đại – thường chỉ lưu thông trong nhóm độc giả hẹp: giới học thuật, nhà phê bình, sinh viên văn chương, hoặc những người có thói quen đọc nghiêm túc. Khi một cuốn sách Nobel được dịch, nhà xuất bản thường phải đối mặt với thực tế số lượng in hạn chế, doanh số thấp, thời gian lưu kho dài. Nhiều độc giả mua vì tò mò sau tin giải thưởng, nhưng sau vài chục trang lại bỏ cuộc vì cảm thấy khó, không thấy câu chuyện, không biết tác giả muốn nói gì. Tất nhiên không phải mọi giải Nobel đều khó đọc theo cùng một cách. Có những tác giả như Gabriel García Márquez từng được đón nhận rộng rãi nhờ chất liệu hiện thực huyền ảo gần gũi với cảm quan phương Đông. Có những nhà văn như Kazuo Ishiguro hay Annie Ernaux viết bằng ngôn ngữ trong sáng, gần với đời sống, nên dễ tiếp cận hơn. Điều này không có nghĩa văn học Việt thấp hơn hay độc giả Việt chưa đủ trình độ. Mỗi nền văn hóa có cách riêng để tiếp cận cái đẹp và cái sâu sắc. Văn học Việt có sức mạnh riêng trong việc kết nối cảm xúc cộng đồng, trong việc giữ gìn nhịp điệu ngôn ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc. Những ưu điểm ấy không cần phải bị thay thế bằng mô hình thẩm mỹ phương Tây. Ngược lại, việc tiếp xúc với những tác phẩm khó của Nobel cũng có giá trị. Nó mở rộng biên giới của cách đọc, buộc người đọc phải chậm lại, phải chấp nhận sự không chắc chắn, phải học cách lắng nghe những giọng nói xa lạ. Nhưng quá trình ấy không thể diễn ra bằng áp lực hay mặc cảm. Để thu hẹp khoảng cách, công việc của dịch giả, biên tập viên và nhà phê bình trở nên quan trọng. Lời giới thiệu, chú thích, bài phê bình sâu sắc có thể giúp độc giả hiểu vì sao một cuốn sách được viết theo cách ấy, vì sao sự đứt đoạn hay sự mơ hồ lại có ý nghĩa thẩm mỹ. Đồng thời, nền văn học Việt cũng cần được khích lệ phát triển theo hướng đa dạng. Không phải mọi nhà văn Việt đều phải viết kiểu Nobel, nhưng việc có thêm những tác phẩm thử nghiệm hình thức, đào sâu nội tâm, phá vỡ cấu trúc truyền thống sẽ làm phong phú thêm đời sống văn học trong nước. Giải Nobel Văn học luôn làm người Việt ngạc nhiên không phải vì nó xa vời, mà vì nó phản ánh một hệ thẩm mỹ khác. Nó là lời nhắc nhở rằng văn học không có một chuẩn mực duy nhất. Mỗi nền văn hóa có quyền giữ cách đọc và cách viết của mình, đồng thời cũng có quyền mở cửa đón nhận những cách đọc và cách viết khác. PHI VÂN Ngẫm Nobel Văn học LÀM NGƯỜI VIỆT NGẠC NHIÊN?
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==