12 n Thứ Ba n Ngày 6/10/2026 QUỐC TẾ Theo Cảnh sát biển Jeju, tàu cá ven bờ nặng 29 tấn bị lật lúc 3h04 phút sáng, tại vùng biển cách đảo Chagwi khoảng 65 km về phía Tây Bắc. Các tàu cá hoạt động gần đó đã cứu được 9 thuyền viên nước ngoài, gồm 8 người Indonesia và 1 người Việt Nam. Tình trạng sức khoẻ của những người được cứu vẫn ổn định. Hai người còn lại, gồm thuyền trưởng người Hàn Quốc và 1 thuyền viên người Indonesia, vẫn mất tích, Cảnh sát biển Hàn Quốc cho biết. Nhà chức trách đã điều động trực thăng và các tàu tuần tra đến hiện trường để tìm kiếm và cứu nạn. Tàu của Hải quân Hàn Quốc cùng một số tàu cá dân sự cũng được huy động tham gia, cơ quan chức năng cho biết thêm. Nguyên nhân vụ tai nạn vẫn chưa được xác định. Thủ tướng Hàn Quốc Han Seong-sook đã chỉ thị các cơ quan chức năng huy động toàn bộ nhân lực và thiết bị sẵn có, ưu tiên công tác cứu hộ. Ông Han cũng yêu cầu nỗ lực xác định chính xác số người có mặt trên tàu để không bỏ sót bất kỳ người mất tích nào, đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng bảo đảm an toàn cho lực lượng cứu hộ trong điều kiện thời tiết tại khu vực. Khi nộp báo cáo xuất bến, tàu khai báo có 8 người trên tàu. Tuy nhiên, nhà chức trách xác định thực tế có 11 người trên tàu. BÌNH GIANG (theo Yonhap) Tàu cá có thuyền viên Việt Nam bị chìm trên biển Hàn Quốc Sáng 5/10, một tàu cá chở 11 người bị lật ở vùng biển ngoài khơi đảo Jeju, miền Nam Hàn Quốc. Chín người đã được cứu, trong khi 2 người khác vẫn mất tích, cơ quan chức năng cho biết. Phương pháp này cho phép các nhà khoa học quan sát cách các tế bào thần kinh hình thành ký ức, cảm xúc và hành vi trong bộ não đang hoạt động. Hai nhà khoa học Peter Hegemann và Georg Nagel đã phát hiện loại protein đặc biệt có tên channelrhodopsin ở một loài tảo đơn bào. Ông Karl Deisseroth sau đó biến protein này thành một “công tắc” điều khiển bằng ánh sáng dành cho các tế bào thần kinh. Phát hiện của 3 nhà khoa học đoạt giải đã đặt nền móng cho một kỷ nguyên mới trong ngành khoa học thần kinh. Việc bộ não điều khiển cảm xúc, hành vi và các chức năng của cơ thể như thế nào từ lâu vẫn là điều bí ẩn. Trong thế kỷ 20, các nhà nghiên cứu bắt đầu tìm hiểu những vùng não nào chi phối các chức năng khác nhau. Tuy nhiên, các phương pháp khi đó không cho phép họ chứng minh mối quan hệ nhân quả. Hình ảnh mà họ xây dựng về bộ não giống như một bản đồ phác thảo, đầy những dấu hỏi và những vùng chưa được biết đến. Giờ đây, tất cả đang thay đổi. “Quang di truyền học mở ra cơ hội lập bản đồ bộ não theo cách mà trước đây chúng ta chỉ có thể mơ tới”, ông Per Svenningsson - Chủ tịch Ủy ban Nobel về Y/Sinh học, cho biết. TỪ TẢO ĐƠN BÀO ĐẾN “CÔNG TẮC ÁNH SÁNG” Mọi chuyện bắt đầu từ sự tò mò của Peter Hegemann. Ông muốn tìm hiểu cách Chlamydomonas, một loài tảo đơn bào, có thể bơi về phía nguồn sáng. Vào đầu những năm 2000, ông cùng Georg Nagel phát hiện channelrhodopsin, một loại protein của tảo có những đặc tính độc đáo và nằm trên bề mặt tế bào. Khi được chiếu bằng ánh sáng xanh, một kênh sẽ mở ra bên trong protein này. Các ion mang điện tích sau đó đi vào tế bào, tạo ra xung điện. Các nhà khoa học phát hiện rằng bất kể họ đưa protein này vào loại tế bào nào, những tế bào đó đều trở nên nhạy cảm với ánh sáng. Karl Deisseroth sau đó đưa gene mã hóa channelrhodopsin vào các tế bào thần kinh của chuột. Bằng cách chiếu ánh sáng xanh vào các tế bào này, ông có thể kích hoạt tín hiệu thần kinh. Ông công bố bước đột phá này vào năm 2005. Hai năm sau, ông biến “công tắc” điều khiển bằng ánh sáng này thành công cụ hoạt động trong não của những con chuột còn sống. Phương pháp điều khiển tín hiệu thần kinh bằng ánh sáng này ngày nay được gọi là quang di truyền học và nhanh chóng tạo ra ảnh hưởng trên toàn thế giới. Nhờ quang di truyền học, các nhà nghiên cứu đã có thể làm sáng tỏ những mạch thần kinh kiểm soát các ký ức, cảm xúc và hành vi cụ thể có liên quan đến các bệnh lý thần kinh và tâm thần. Trong y học lâm sàng, các nhà nghiên cứu cũng đang sử dụng phương pháp này để tìm cách khôi phục thị lực cho những người bị suy giảm khả năng nhìn. Quang di truyền học đã làm thay đổi căn bản hiểu biết của con người về bộ não. Mỗi ngày lại mang đến những phát hiện mới, góp phần giải đáp một trong những bí ẩn lớn của nhân loại: bộ não kỳ diệu của chúng ta hoạt động như thế nào. GS Karl Deisseroth, sinh năm 1971, công tác tại Viện Y khoa Howard Hughes và Đại học Stanford, Mỹ. GS Peter Hegemann, sinh năm 1954, hiện là giáo sư cao cấp về khoa học thần kinh Hertie tại Đại học Humboldt Berlin, Đức. GS Georg Nagel, sinh năm 1953, hiện công tác tại Đại học Würzburg, Đức. Giải Nobel Sinh lý/Y học mở đầu Tuần lễ Nobel 2026 tại Viện Karolinska. Năm ngoái, 3 nhà khoa học được trao giải Nobel Y học vì những phát hiện về cách hệ miễn dịch nhận biết và tấn công các tác nhân gây bệnh mà không tấn công chính cơ thể mình. Công trình của các nhà nghiên cứu Mary Brunkow, Fred Ramsdell và bác sĩ Shimon Sakaguchi đã phát hiện cơ chế quan trọng giúp cơ thể kiểm soát hệ miễn dịch, được gọi là dung nạp miễn dịch ngoại vi. Phát hiện này có ý nghĩa quan trọng trong việc tìm hiểu các bệnh tự miễn như tiểu đường tuýp 1, viêm khớp dạng thấp và lupus. BÌNH GIANG Hình ảnh hiện trường vụ chìm tàu ẢNH: YONHAP Thắng giải Nobel Y học nhờ “công tắc” ánh sáng Chân dung 3 nhà khoa học giành giải Nobel Y học 2026 Chiều 5/10, Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska quyết định trao Giải Nobel Y/Sinh học năm 2026 cho 3 nhà khoa học Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel, “vì những khám phá liên quan đến các kênh ion được điều khiển bằng ánh sáng và công nghệ quang di truyền học (optogenetics)”. Sau giải Nobel Y học, giải Vật lý sẽ được công bố vào ngày 6/10, giải Hóa học ngày 7/10, và giải Văn học ngày 8/10. Chủ nhân giải Nobel Hòa bình sẽ được công bố ngày 9/10, và Giải thưởng Sveriges Riksbank về khoa học kinh tế tưởng niệm Alfred Nobel sẽ được công bố ngày 12/10. Tiền thưởng giải Nobel năm nay là 12 triệu kronor Thụy Điển, tương đương khoảng 1,2 triệu USD, dành cho cá nhân/nhóm cá nhân hoặc tổ chức. Các tàu cá hoạt động gần khu vực tàu cá Hàn Quốc bị chìm đã cứu được 9 thuyền viên nước ngoài, gồm 8 người Indonesia và 1 người Việt Nam. Tình trạng sức khoẻ của những người được cứu vẫn ổn định. Lào có Thủ tướng mới Tại kỳ họp thường kỳ thứ 2 của Quốc hội Lào khóa X ngày 5/10, Phó Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith (sinh năm 1968 tại tỉnh Houaphan) được bầu giữ chức Thủ tướng, với 100% số phiếu tán thành. Ông là cán bộ lãnh đạo giàu kinh nghiệm, giữ các trọng trách trong lĩnh vực đối ngoại, giữ chức Phó Thủ tướng từ năm 2022, có uy tín cao và đóng góp quan trọng vào công tác quản lý, điều hành phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Quốc hội Lào cũng bầu cựu Thủ tướng Sonexay Siphandone làm Chủ tịch Quốc hội Lào kế nhiệm ông Xaysomphone Phomvihane - người qua đời vào tháng 8. MINH HẠNH (theo KPL, Xinhua) Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith phát biểu nhậm chức ẢNH: TTXVN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==