8 n Thứ Ba n Ngày 29/9/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ MỘT NGÀY NGHỈ PHẢI MỞ RA CƠ HỘI THỤ HƯỞNG VĂN HÓA Việc xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương, theo ông, điều này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh Đảng, Nhà nước đang triển khai nhiều quyết sách lớn nhằm đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển đất nước? Tôi cho rằng đây là một quyết định có ý nghĩa cả về nhận thức lẫn thể chế. Khi Quốc hội xác lập một ngày nghỉ hưởng nguyên lương dành cho văn hóa, chúng ta đem đến cho người dân một điều kiện rất cụ thể: thời gian để đến với di sản, đọc sách, thưởng thức nghệ thuật, cùng gia đình tham gia hoạt động cộng đồng. Một chủ trương lớn vì thế có cơ hội trở thành trải nghiệm trong đời sống hằng ngày. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa và các chính sách mới của Quốc hội, ngày 24/11 còn nhắc mỗi cấp, mỗi ngành nhìn văn hóa như một phần của chất lượng phát triển. Văn hóa góp phần hình thành nhân cách, củng cố niềm tin, nuôi dưỡng năng lực sáng tạo và tạo giá trị cho du lịch, công nghiệp văn hóa. Một ngày nghỉ tự nó chưa tạo ra những chuyển biến ấy. Ý nghĩa của quyết sách sẽ được quyết định bởi cơ hội tiếp cận văn hóa mà chúng ta thực sự mở ra cho mọi người, đặc biệt là công nhân, người dân ở vùng xa và các nhóm còn ít điều kiện thụ hưởng. Trong cuộc họp vừa qua, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú yêu cầu các địa phương sớm ban hành kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam, xác định đây là đợt sinh hoạt chính trị - văn hóa của toàn dân, toàn hệ thống chính trị, không phải việc riêng của ngành văn hóa. Theo ông, cần tổ chức ngày Văn hóa Việt Nam theo cách nào để tránh hình thức, phong trào và thực sự tạo được sự tham gia của người dân? Tôi nghĩ điều quan trọng nhất là bắt đầu từ câu hỏi người dân muốn tham gia hoạt động gì, ở đâu, bằng cách nào. Địa phương có thể có một điểm nhấn chung, nhưng phần lớn hoạt động nên diễn ra ở những không gian gần dân: thư viện, bảo tàng, trường học, nhà văn hóa, công viên, khu công nghiệp, làng nghề và trên nền tảng số. Mở cửa miễn phí hoặc giảm phí có trọng tâm, tổ chức giờ phù hợp với người lao động, bảo đảm phương tiện tiếp cận cho người khuyết tật sẽ thiết thực hơn việc chỉ tăng số lượng lễ khai mạc. Đợt sinh hoạt chính trị - văn hóa của toàn dân cần được hiểu là sự cùng tham gia và cùng chịu trách nhiệm: cấp ủy định hướng, chính quyền bảo đảm điều kiện, ngành văn hóa tổ chức chuyên môn, ngành giáo dục đưa di sản đến học sinh, doanh nghiệp tạo cơ hội cho người lao động, đoàn thể và cộng đồng tự đề xuất hoạt động. Người dân phải có chỗ để kể câu chuyện của mình, biểu diễn, hướng dẫn nghề, sáng tạo nội dung và đánh giá chương trình. Tôi mong mỗi địa phương lựa chọn một việc có thể tiếp tục sau ngày 24/11, chẳng hạn duy trì giờ đọc sách cộng đồng hay một Lần đầu người dân được nghỉ một ngày hưởng nguyên lương dịp Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11). Trao đổi với PV Tiền Phong, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương - khẳng định một ngày trong năm có thể trở thành điểm khởi đầu của một thói quen, hoạt động nên được tổ chức ở những điểm gần người dân. MẠCH NƯỚC NGỌT GIỮA ĐẢO ĐÁ Chiều muộn, nắng trên xã đảo Tam Hải (TP Đà Nẵng) vẫn hắt xuống gay gắt. Dưới chân núi Bàn Than, giữa không gian làng biển, từng người dân lặng lẽ tìm đến một chiếc giếng đá đã phủ màu thời gian. Bà Ngô Thị Đức (66 tuổi, thôn Thuận An) lỉnh kỉnh những chiếc thùng treo hai bên chiếc xe đạp. Dừng bên thành giếng, bà thả gàu xuống làn nước trong veo, kéo lên rồi cẩn thận đổ vào từng thùng. “Nước này dùng để ăn uống, còn nước ở nhà chỉ dùng để giặt giũ thôi. Từ bé đến giờ uống nước giếng cổ nên tui mới khỏe mạnh như này đây”, bà Đức cười giòn, tay vẫn thoăn thoắt kéo gàu. Đó là công việc quen thuộc của bà và nhiều người dân Thuận An từ bao đời nay. Hai giếng cổ nằm cách nhau khoảng 500 m, đều có dạng hình tròn, thành giếng xây bằng đá tổ ong. Không có tấm bia nào ghi năm xây dựng, cũng chưa có tài liệu đầy đủ để xác định chính xác niên đại, nhưng trong ký ức cộng đồng, hai công trình này đã hiện diện từ rất lâu, gắn với quá trình cư dân đến khai phá, sinh sống ở vùng đất Tam Hải. Qua nhiều thế hệ, những viên đá trên thành giếng đã mang màu thời gian. Thế nhưng dưới lòng giếng, mạch nước vẫn trong, mát và ngọt. Hằng ngày, người dân vẫn đến múc nước mang về. Có những thời điểm nắng nóng kéo dài, nhiều giếng đào khác trên đảo thiếu nước, thậm chí cạn đáy, hai giếng cổ vẫn đầy nước. Ông Huỳnh Văn Cường, Chủ tịch UBND xã đảo Tam Hải cho hay, với cư dân địa phương, hai giếng không đơn thuần là những công trình cung cấp nước sinh hoạt. Giếng đã trở thành một phần ký ức của làng biển. Từ nhiều thế hệ, người dân vẫn giữ thói quen lấy nước giếng để ăn uống. Cộng đồng cũng hình thành những quy ước nhằm bảo vệ nguồn nước. Khu vực quanh giếng không được tắm giặt hoặc thực hiện các hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm. Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. Nhiều mùa khô khắc nghiệt đi qua, những mạch nước ngầm chưa một lần cạn. Với người dân nơi đây, hai giếng không chỉ cứu khát cho bao thế hệ mà còn lưu giữ ký ức về những ngày đầu khai phá, đời sống làng biển và một nét văn hóa đang được trao truyền qua thời gian. Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo Văn hóa là một phần của chất lượng phát KÝ SỰ nHOÀI VĂN Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng Chính phủ định hướng Ngày Văn hóa Việt Nam sớm trở thành thương hiệu văn hóa quốc gia Ngày Văn hóa Việt Nam cũng nên được đo lường bằng các bộ chỉ số để tăng hiệu quả PGS.TS BÙI HOÀI SƠN:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==