CÓ CÔNG TRÌNH, VẪN THIẾU NƯỚC SẠCH Kết quả kiểm nghiệm 18 mẫu nước giếng, nước khe lấy tại các hộ dân và trường học ở xã Hải Lạng cho thấy 15 mẫu không đạt quy chuẩn nước sạch. Tỷ lệ mẫu không đạt lên tới 83%. Con số này phần nào cho thấy nghịch lý tại nhiều vùng nông thôn, miền núi của Quảng Ninh: Công trình cấp nước đã được đầu tư, nhưng để có nguồn nước sạch, ổn định đến từng hộ dân vẫn là chặng đường dài. Toàn tỉnh hiện có 219 công trình cấp nước tập trung do Nhà nước đầu tư. Trong 75 công trình được giao cho các trung tâm cấp nước sạch thuộc UBND cấp xã quản lý, có 72 công trình đang hoạt động, một công trình hoạt động kém hiệu quả và 2 công trình đã dừng vận hành. Tình hình ở nhóm công trình giao cho các tổ tự quản còn đáng lo hơn. Trong tổng số 144 công trình, chỉ 107 công trình còn hoạt động, 37 công trình không hoạt động. Như vậy, cứ khoảng 4 công trình do tổ tự quản quản lý thì có một công trình đã “đắp chiếu”. Xã Ba Chẽ là một trong những địa bàn có số công trình bị bỏ không nhiều nhất, với 19 công trình không còn được người dân sử dụng. Phần lớn các công trình này được đầu tư từ nhiều năm trước. Qua thời gian, bể chứa, đường ống và các hạng mục phụ trợ dần xuống cấp nhưng thiếu kinh phí sửa chữa. Mưa bão, lũ lụt làm hư hỏng, thậm chí cuốn trôi đường ống. Có nơi công trình vẫn còn nhưng nguồn sinh thủy không ổn định, không đủ nước để phục vụ người dân. Tại đặc khu Vân Đồn, cả 7 công trình cấp nước sạch nông thôn đều không hoạt động. Một số công trình không thể tiếp tục vận hành do nguồn nước bị nhiễm vôi; hệ thống đường ống dẫn nước hư hỏng, vỡ nát, không còn khả năng cung cấp nước ổn định. Đằng sau những công trình ngừng hoạt động là một bài toán tồn tại suốt nhiều năm: Có tiền xây dựng nhưng thiếu nguồn lực để nuôi công trình sau khi bàn giao. Các tổ tự quản chủ yếu hoạt động dựa vào tiền sử dụng nước của người dân. Ở những khu vực dân cư thưa thớt, số hộ dùng nước ít, nguồn thu không đủ bù chi phí vận hành, tiền điện và sửa chữa. Khi đường ống bị vỡ hoặc thiết bị hư hỏng, tổ tự quản khó có khả năng xử lý. Công trình vì thế hoạt động cầm chừng rồi dừng hẳn. Mỗi công trình bị bỏ không đồng nghĩa với một khoản đầu tư không phát huy được hiệu quả. Công trình nước sinh hoạt bản Quảng Hợp, xã Quảng Đức, chẳng hạn, được đầu tư gần 3 tỷ đồng để cấp nước cho gần 90 hộ dân. Con số này cho thấy nguồn vốn dành cho một công trình cấp nước nông thôn không hề nhỏ. Nhưng công trình còn hoạt động cũng không đồng nghĩa với việc người dân đã có nước sạch. Kết quả rà soát cho thấy 52/75 công trình do các trung tâm cấp nước quản lý có chất lượng nước chưa đáp ứng yêu cầu. Đối với nhóm do tổ tự quản vận hành, 98 công trình đang hoạt động được ghi nhận về chất lượng nước đều chưa đạt quy chuẩn. Như vậy, ít nhất 150 công trình cấp nước tập trung tại Quảng Ninh được xác định có chất lượng nước chưa đáp ứng yêu cầu. Nước từ các công trình này có thể vẫn chảy về khu dân cư, nhưng nếu không được xử lý, kiểm nghiệm và giám sát thường xuyên thì mục tiêu đưa nước sạch đến người dân vẫn chưa hoàn thành. Câu chuyện lúc này không chỉ là hiệu quả của tài sản công, mà còn liên quan trực tiếp đến an toàn nguồn nước và sức khỏe cộng đồng. AI SẼ “NUÔI” CÔNG TRÌNH SAU ĐẦU TƯ? Trước thực trạng trên, Quảng Ninh đang chuyển dần từ việc xây thêm công trình sang tìm cách vận hành hiệu quả những hệ thống đã có. Bốn công trình tại Hải Lạng, Đông Hải - Đông Ngũ, Tân Bình và Quảng Minh đã được bàn giao cho Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh quản lý. Sau khi tiếp nhận, doanh nghiệp tổ chức lại hoạt động vận hành, đồng thời xây dựng phương án cải tạo, nâng cấp và mở rộng mạng lưới. Tại Hải Lạng, nhu cầu thay đổi cách quản lý càng trở nên cấp thiết sau khi kết quả kiểm nghiệm cho thấy 15/18 mẫu nước giếng, nước khe tại hộ dân và trường học không đạt quy chuẩn. Tuy nhiên, chuyển giao đơn vị quản lý chưa phải chiếc “chìa khóa” có thể giải quyết ngay mọi vấn đề. Nhiều công trình đang phải đối mặt đồng thời với hàng loạt khó khăn, từ nguồn nước đầu vào, công nghệ xử lý, đường ống xuống cấp đến chi phí điện, bảo dưỡng và sửa chữa. Khó khăn lớn nhất vẫn nằm ở những vùng miền núi, biên giới, hải đảo. Đây là những nơi dân cư phân tán, khoảng cách cấp nước xa, chi phí đầu tư và vận hành cao, trong khi khả năng chi trả của người dân còn hạn chế. Nếu chỉ trông vào tiền bán nước, doanh nghiệp hoặc đơn vị vận hành khó có thể duy trì hệ thống lâu dài. Một số địa phương vì vậy đề xuất tỉnh nghiên cứu chính sách hỗ trợ giá nước sạch cho người dân tại các thôn, bản, khu phố thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Việc hỗ trợ cần tập trung vào những địa bàn thực sự khó khăn, tránh dàn trải. Thay vì cấp tiền trực tiếp cho người dân qua UBND cấp xã, khoản hỗ trợ có thể được giảm trừ ngay trên hóa đơn tiền nước. Người dân được giảm chi phí sử dụng, còn đơn vị cấp nước vẫn có nguồn thu để vận hành, bảo dưỡng và đầu tư trở lại cho hệ thống. HOÀNG DƯƠNG 10 n Thứ Năm n Ngày 20/8/2026 ĐỜI SỐNG Hàng loạt công trình cấp nước chưa đạt quy chuẩn Quảng Ninh có 219 công trình cấp nước tập trung được Nhà nước đầu tư. Thế nhưng, hàng loạt công trình đã ngừng hoạt động hoặc hoạt động kém hiệu quả và ít nhất 150 công trình được xác định có chất lượng nước chưa đạt yêu cầu. Lãnh đạo phường Đông Triều (Quảng Ninh) kiểm tra tình hình cung cấp và sử dụng nước sạch trên địa bàn Chảy máu cam thường xuất hiện đột ngột dễ khiến nhiều người lo lắng, nhất là khi tình trạng này lặp lại nhiều lần. Theo chuyên gia, phần lớn trường hợp không liên quan đến ung thư, nhưng một số dấu hiệu đi kèm có thể là lý do để người bệnh đi khám. Theo TS.BS CKII Lưu Hùng Vũ - Trưởng khoa Nội Huyết học, Bệnh viện Ung bướu TPHCM, chảy máu cam thường xảy ra khá phổ biến. Nguyên nhân thường gặp là thời tiết khô nóng, viêm mũi, dị ứng hoặc tăng huyết áp. Trẻ em cũng dễ bị chảy máu cam do chạy nhảy, vui chơi nhiều gây sung huyết các đám mao mạch trong mũi. Thói quen dùng ngón tay ngoáy mũi cũng có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong hốc mũi, dẫn đến chảy máu. Tuy nhiên, bác sĩ Vũ lưu ý nếu tình trạng này tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm những biểu hiện bất thường, người bệnh không nên chủ quan. Việc phát hiện sớm nguyên nhân gây chảy máu cam giúp điều trị phù hợp và kịp thời nhận diện những bệnh lý tiềm ẩn, trong đó có một số bệnh ung thư. “Chảy máu cam đa số là lành tính và không phải dấu hiệu đặc hiệu của ung thư. Tuy nhiên, một số bệnh lý như ung thư hốc mũi, ung thư vòm hầu và các bệnh lý về máu như rối loạn đông máu, bệnh bạch cầu cấp có thể gây chảy máu cam kéo dài hoặc tái phát”, bác sĩ Lưu Hùng Vũ nhấn mạnh. Vị chuyên gia khuyên người bệnh nên đến cơ sở y tế thăm khám nếu chảy máu cam tái diễn nhiều lần, kéo dài trên 20 phút dù đã sơ cứu đúng cách, chảy máu nhiều hoặc khó cầm. Đặc biệt, cần lưu ý khi tình trạng này đi kèm nổi hạch vùng cổ, sụt cân không rõ nguyên nhân, da xanh xao, mệt mỏi kéo dài, dễ bầm tím hoặc xuất huyết ở nhiều vị trí khác trên cơ thể. Nghẹt mũi kéo dài, đặc biệt chỉ ở một bên mũi, cũng là dấu hiệu cần được kiểm tra. ANH NHÀN Chảy máu cam đa số lành tính nhưng nếu tái diễn nhiều lần hoặc kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đi khám để loại trừ bệnh lý tiềm ẩn. Chảy máu cam có phải dấu hiệu của ung thư? Kết quả rà soát cho thấy 52/75 công trình do các trung tâm cấp nước quản lý có chất lượng nước chưa đáp ứng yêu cầu. Đối với nhóm do tổ tự quản vận hành, 98 công trình đang hoạt động được ghi nhận về chất lượng nước đều chưa đạt quy chuẩn. TS.BS CKII Lưu Hùng Vũ - Trưởng khoa Nội Huyết học, Bệnh viện Ung bướu TPHCM, khuyên người bệnh nên đến cơ sở y tế thăm khám nếu chảy máu cam tái diễn nhiều lần, kéo dài trên 20 phút dù đã sơ cứu đúng cách, chảy máu nhiều hoặc khó cầm. Phần lớn trường hợp chảy máu cam không liên quan đến ung thư nhưng một số dấu hiệu đi kèm có thể là lý do để người bệnh đi khám ẢNH MINH HỌA: AI QUẢNG NINH:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==