MÙI…CHIẾN TRANH Đổ hết đèo Chư Sê, đi tầm chục cây số sẽ tới xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai, nơi cựu binh Phạm Thanh Chung (cựu Đại đội trưởng Đại đội 9, 10, 11 - Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 95, Sư đoàn 307, Quân khu 5) sống trong căn nhà cấp 4. Người lính chiến giờ đã ngoài 60 vượt qua bao hiểm nguy giờ gần gũi, hiếu khách. Cựu binh ấy giờ còn một mệnh lệnh từ trái tim đó là cùng đồng đội cũ tổ chức, làm các lễ cầu siêu cho anh em ngã xuống nơi đất khách, quê người. Năm 1982, cũng như bao chàng trai khác ở tỉnh Phú Yên, ông lên đường nhập ngũ. Cuộc hành quân vượt 800 cây số cả đi xe và đi bộ. Lần đầu tiên chàng trai 18 tuổi tận mắt ngắm nhìn con sông Mê Kông mênh mông hùng vĩ đổ nước về hạ nguồn. “Cánh quân nhập ngũ năm đó mỗi đứa mỗi nơi trở về đơn vị, trở thành những người lính trận mạc trong sự dìu dắt của lớp đàn anh đi trước, bắt đầu cuộc chiến với đội quân Pol Pot hiếu chiến, tinh ranh, độc ác nhất”, ông Chung hồi tưởng. Ông được biên chế về Sư đoàn 307 đóng quân ở khu vực đền Preah Vihear, bảo vệ nơi đây khỏi Pol Pot. Nơi đây có dãy núi Dangrek dài hàng trăm cây số án ngữ, trở thành bức trường thành biên giới giữa nước Campuchia và Thái Lan, được quân Khmer Đỏ chọn đặt bộ chỉ huy đầu não. Vì thế, tại khu vực này, Sư đoàn 307 liên tục đụng độ với Pol Pot. Mấy tuần sau, khi tham gia trận đánh “cứ điểm 547” ngày 27/1/1983, chàng trai chưa biết “mùi đời” mới hiểu thế nào là chiến tranh, mạng sống đối diện. Sau mỗi trận đánh chiến sĩ trẻ dày dặn hơn theo vòng xoáy cuộc chiến. Ông Chung kể, những cứ địa mà đơn vị từng tham chiến như: Điểm cao 547, cứ điểm Cụt 677, Ngã ba Biên, căn cứ Pa Na Kon Tung, Cao điểm 606 nơi có ngôi đền linh thiêng Preaha Vihear, chiến dịch núi Hồng, các điểm cao 300, 428, 600 Tây, 600 Đông… Trên chiến trường, nhu cầu tối thiểu nhất của con người để ở số âm. “Rau xanh rất xa xỉ với lính chiến. Vốc đất lên tay cũng là sỏi đá, mảnh vụn sắt thép. Hồi ấy, mỗi ngày 40 người chỉ được cấp một hũ mắm thịt tầm 4 lạng, đổ nước 8 n Thứ Ba n Ngày 18/8/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Vượt mưa bom, bão đạn bảo vệ đền Preah Vihear (Campuchia) khỏi sự tàn phá của Pol Pot, cựu binh Phạm Thanh Chung (62 tuổi, trú xã Phú Thiện, Gia Lai) trở về quê hương. Đang sống yên bình, ông phát hiện bản thân bị bệnh K dạ dày. Để đỡ đau, ông viết 42 bài nhật ký về Preah Vihear khiến bao người rơi nước mắt. n LÊ TIỀN PHÓNG SỰ “Anh Chung là một trong những chỉ huy có năng lực suốt những năm tháng ở chiến trường, tỏ rõ bản lĩnh, tinh thần đồng cam cộng khổ. Về với đời thường anh tâm huyết đứng ra vận động tổ chức lễ cầu siêu cho những đồng đội đã ngã xuống; vận động đóng góp nguồn lực cho Quỹ Nghĩa tình đồng đội”. Đại tá VƯƠNG HỮU QUYÊN - nguyên Phó Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 95 (Sư đoàn 307), nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Quân khu 5 Ông Chung tại đền Preah Vihear nơi những người lính Sư đoàn 307 từng ở, hiện đã được công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới Chuyện cựu binh bảo vệ đền Preah Vihear Giọt nắng bên thềm - ca khúc nổi tiếng của cố nhạc sĩ Thanh Tùng - vừa sốt lại. Người có công tái sinh ca khúc này chính là ca sĩ thuộc thế hệ Gen Z Hà An Huy, trình diễn trong tập 6 chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai 2026 tại vòng đấu “Xóa thẻ”, thuộc Công diễn 2. Giọt nắng bên thềm được cố nhạc sĩ Thanh Tùng viết vào khoảng năm 1985, 1986. Tuổi đời Hà An Huy nhỏ hơn tuổi ca khúc 16 năm. TUỔI 20 VÀ NHỮNG CƠN SỐT Trên nền tảng Threads, một chuyên viên trang điểm tiết lộ, khán giả thấy Hà An Huy trình bày Giọt nắng bên thềm nhẹ tênh, nhưng cậu luôn lẩm nhẩm ca khúc này ở đằng sau sân khấu, ngay cả khi cậu trang điểm hồn vẫn gửi gắm ở ca khúc. Điều này cho thấy, để có một màn trình diễn gây sốt, nghệ sĩ phải gửi trái tim mình trong từng lời ca. Nhiều khán giả khen Hà An Huy, mới 24 tuổi đời mà hát Giọt nắng bên thềm thấm như người từng trải. Nhân cơn sốt Giọt nắng bên thềm, một cái tên khác được nhắc đến là NSND Thanh Lam. Bởi chị là người đầu tiên đưa Giọt nắng bên thềm “phủ sóng” trong lòng khán giả. Thanh Lam cho biết đã nghe Hà An Huy hát. “Hà An Huy có giọng hát lạ, có độ xốp và bay. An Huy hát với tinh thần trẻ trung nhưng ẩn sâu bên trong vẫn có nét già dặn. Bạn ấy đã tạo ra phong cách rất mới cho Giọt nắng bên thềm”, chị đánh giá. Nhưng Thanh Lam bật mí, khi hát Giọt nắng bên thềm chị mới 22 tuổi, còn trẻ hơn Hà An Huy ở thời điểm này. “Trong cuộc thi Đơn ca Nhạc nhẹ Toàn quốc lần thứ 2, năm 1991, tôi trình bày xong Giọt nắng bên thềm nhận về 5 điểm 10 từ các vị thành viên giám khảo, cho trực tiếp trên sân khấu không thông qua thảo luận. Tôi gọi đó là những điểm 10 tay bo, giám khảo cho điểm theo cảm nhận của riêng. Tôi trân trọng điều ấy”. Những cơn sốt của Giọt nắng bên thềm đều được tạo ra khi nghệ sĩ trình bày nó còn ở độ tuổi thanh xuân phơi phới, dù họ có độ chênh về thế hệ. NSND Thanh Lam giải thích: “Âm nhạc là một ngôn ngữ. Khi tôi biểu diễn ở nước ngoài thấy người ta hay nói, không cần hiểu ý nghĩa ca từ, bởi âm nhạc tự nó là một ngôn ngữ. Tôi hát một bài ca bằng chính trải nghiệm trong đời sống của mình, hát bằng những buồn vui của lòng mình. Mỗi lứa tuổi sẽ hát bằng chính trải nghiệm của mình tại thời điểm đó. Bạn đang thế nào thì bạn sẽ hát như vậy”. Cho nên, Giọt nắng bên thềm với phiên bản do Hà An Huy tạo ra vẫn được đón nhận nồng nhiệt bên cạnh bản gốc của Thanh Lam. BÀI HÁT HAY CÓ SỨC LAY ĐỘNG Ở MỌI THỜI ĐIỂM Nhà thơ Hồng Thanh Quang cho rằng, số phận của bài hát cũng như đời người. “Sông có khúc, người có lúc”, ông nói. NSND Thanh Lam có cách nhìn tương tự: “Mỗi bài hát đều có thân phận của nó. Có lúc trầm lắng, có lúc bùng lên dữ dội. Ta không biết trước được, như đời người lắm đổi thay”. Chị khẳng định, ca khúc thực sự hay có những khoảng thời gian im ắng nhưng khi đủ duyên thì sẽ lại nảy mầm đón chào một mùa xuân mới. “Những bài hát thực sự hay luôn có thể mang lại cảm xúc hấp dẫn cho người nghe ở mọi thời điểm, nếu được trình bày theo phong cách mới mẻ phù hợp. Giọt nắng bên thềm, chính là một trong những ca khúc như thế”, nhà thơ Hồng Thanh Quang nói. Ông đánh giá, Thanh Tùng là một trong số những nhạc sĩ hàng đầu của âm nhạc Việt Nam trong hơn nửa thế kỷ qua. Những ca khúc thành công của Thanh Tùng theo tôi sẽ còn sức hấp dẫn và xúc cảm với nhiều thế hệ công chúng nữa. Ca từ của nhạc sĩ Thanh Tùng thường ở trình độ văn học cao, chắt lọc, giàu tính thẩm mỹ và nhiều khi mang những ý nghĩa triết học cũng như nhân sinh sâu sắc. Nhìn lại những ca khúc tái sinh thời gian qua từ Mẹ yêu con của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, Chiếc khăn piêu của nhạc sĩ Doãn Nho… cho đến Giọt nắng bên thềm của cố nhạc sĩ Thanh Tùng, đều thấy công rất lớn của nghệ sĩ trẻ. Họ đã thổi vào ca khúc cũ tinh thần của thời đại mới, giúp ca khúc xóa bỏ rào cản tuổi đời, hòa nhập với khán giả hôm nay. Những cơn sốt ấy cũng là phép thử cho câu chuyện làm Ca khúc cũ đang có đời sống mới qua tiếng hát của nghệ sĩ trẻ. Từ Mẹ yêu con, Chiếc khăn piêu đến Giọt nắng bên thềm, những cuộc “tái sinh” cho thấy, làm mới ca khúc chỉ thực sự có giá trị khi không đánh mất hồn cốt của tác phẩm. Giọt nắng bên thềm là ca khúc làm nên tên tuổi NSND Thanh Lam. Chị cũng luôn có ý thức làm mới những bản hit Từ hiện tượng hồi sinh ca khúc cũ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==