TRAO QUYỀN MẠNH HƠN ĐỂ TẠO ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nói rằng, dự thảo luật đã chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo phát triển, từ việc từng địa phương phải xin cơ chế đặc thù sang phân quyền mạnh, ổn định, minh bạch và có trách nhiệm. Góp ý về phạm vi, ông An cho rằng, nếu đã xây dựng Luật Phát triển đô thị, không nên chỉ dừng lại ở việc luật hóa các cơ chế đặc thù cho TPHCM rồi mở cho các địa phương khác áp dụng từng phần, mà cần hướng tới hình thành một khuôn khổ thể chế chung về phát triển và quản trị đô thị, trong đó có sự phân tầng phù hợp với quy mô, vị trí, vai trò và năng lực quản trị của từng đô thị. Đại biểu An cũng nêu, phân quyền triệt để phải đi đôi với kiểm soát quyền lực. “Quyền được trao càng mạnh thì thiết chế kiểm soát phải càng mạnh và thực chất”, ông nhận định. Theo dự thảo luật, có tới 32 điều trực tiếp giao thẩm quyền cho HĐND thành phố. Theo ông An, HĐND đang được trao một không gian tự chủ về thể chế rất lớn, vì vậy, phải thiết kế đồng thời cả năng lực quyết định chính sách và năng lực kiểm soát quyền lực. Ông cũng lưu ý nguy cơ phân mảnh pháp luật nếu HĐND mỗi thành phố đều có quyền ban hành các chính sách khác nhau, có thể hình thành nhiều “lớp pháp luật đô thị” khác nhau. Trong phần góp ý, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) đề cập cơ chế tháo gỡ các dự án chậm triển khai. “Đây là nguồn lực lớn đang bị đóng băng, đất đai chưa được sử dụng hiệu quả”, ông Sơn nói, cho rằng đưa quy định này vào dự thảo là hướng tiếp cận cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu Sơn đề nghị bổ sung hai khóa kiểm soát. Khi cho phép tiếp tục dự án, phải rà soát, xác định đầy đủ nghĩa vụ tài chính về đất đai và nghĩa vụ phát sinh do việc điều chỉnh, tiếp tục dự án. Phải bảo đảm Nhà nước không thất thu nhưng cũng không xác lập lại nghĩa vụ đã được thực hiện hợp pháp. Không thể để cơ chế giải phóng nguồn lực trở thành cơ chế hợp thức hóa lợi ích phát sinh từ việc dự án bị kéo dài. Liên quan vấn đề quy hoạch, đại biểu Sơn ủng hộ tăng quyền chủ động cho đô thị đặc biệt, nhưng quy hoạch của một siêu đô thị tác động vượt địa giới hành chính, liên quan giao thông vùng, cảng biển, sân bay, nguồn nước, lưu vực sông và nhiều kết cấu hạ tầng quốc gia. Ông Sơn đề nghị luật quy định rõ việc lấy ý kiến và xử lý ý kiến của Chính phủ hoặc Thủ tướng đối với nội dung liên quan quy hoạch ngành quốc gia, kết cấu hạ tầng quốc gia và liên vùng trước khi thành phố phê duyệt. Tinh thần lớn của dự án luật là trao quyền mạnh hơn để tạo động lực phát triển. Đồng tình quan điểm này, song đại biểu Sơn cho rằng, “trao quyền càng mạnh thì càng phải luật hóa rõ ba yêu cầu: ranh giới của quyền lực, trách nhiệm của người quyết định và cơ chế kiểm soát độc lập”. KIỂM SOÁT TÌNH TRẠNG CÁC ĐỊA PHƯƠNG CHẠY ĐUA ƯU ĐÃI Giải trình làm rõ một số vấn đề, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án luật được xây dựng với mục đích thiết lập hành lang pháp lý ổn định, đột phá, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và nguồn lực để thúc đẩy các động lực phát triển, đặc biệt là TPHCM và các khu kinh tế đặc biệt phát triển nhanh, bền vững. Về một số vấn đề cụ thể đại biểu nêu liên quan đến cơ chế đối với thành phố chưa là đô thị đặc biệt, ông Tùng nói rằng, quy định giao Chính phủ quyết định thay vì áp dụng đương nhiên các cơ chế, chính sách đặc biệt là nhằm bảo đảm các cơ chế vượt trội được triển khai một cách thận trọng và có kiểm soát, như: bảo đảm sự tương xứng với năng lực; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật; bảo đảm tính linh hoạt và kịp thời; tránh dàn trải, phân tán nguồn lực. “Quy định này giúp kiểm soát tình trạng các địa phương chạy đua ưu đãi dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh, phân tán nguồn lực quốc gia và làm xói mòn tính ưu việt của các cơ chế đặc thù”, ông Tùng nói. Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhận định, dự thảo luật được thiết kế theo mô hình phân quyền triệt để gắn với kiểm soát đa tầng và đáp ứng đúng yêu cầu “có van, có khóa”. Cụ thể, dự thảo có các van điều tiết và nguyên tắc nền tảng, xác định những giới hạn đỏ ngay tại điều 3, điều 4 nhằm ổn định vĩ mô. Tức là phân quyền không được ảnh hưởng tới ổn định kinh tế vĩ mô, an toàn tài chính quốc gia, tôn trọng quy luật thị trường; mọi cơ chế đặc thù đều loại trừ các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tôn giáo... Cùng với đó, dự thảo có các khóa quyền lực cụ thể. Trong đó, về xây dựng thể chế, dù đô thị đặc biệt như TPHCM được ban hành văn bản quy định khác quy định của Trung ương thì vẫn phải tuân thủ quy trình chặt chẽ về đánh giá tác động, tham vấn ý kiến các bộ, ngành, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày ban hành. Thủ tướng có quyền đình chỉ, bãi bỏ văn bản của thành phố nếu trái pháp luật hay xâm phạm lợi ích quốc gia. Về cơ chế thí điểm sandbox, có khóa về thời gian, tối đa là 5 năm và gia hạn không quá 5 năm. UBND thành phố phải tạm dừng ngay nếu việc thí điểm gây ra tác động tiêu cực. Khóa trong quản lý tài chính và đầu tư là việc quy định huy động vốn qua trái phiếu, vay nợ phải nằm trong hạn mức nợ công được phê duyệt để tránh quá tải rủi ro ở địa phương. Với các dự án lớn, Chính phủ vẫn giữ quyền quyết định bổ sung ngân sách có mục tiêu để bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Khóa trong xử lý dự án chậm triển khai là quy định chính sách đặc biệt chỉ được áp dụng khi có kết luận thanh tra, bản án có hiệu lực, nghiêm cấm hợp pháp hóa các sai phạm do tham nhũng, trục lợi. Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, dự thảo luật cũng có cơ chế kiểm soát hậu kiểm, thiết lập hệ thống giám sát từ xa và định kỳ của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội cùng với phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam... TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG - NHƯ Ý 4 n Thứ Tư n Ngày 12/8/2026 THỜI SỰ Ủng hộ tăng quyền chủ động cho đô thị đặc biệt Sáng 11/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển đô thị, có đại biểu bày tỏ ủng hộ tăng quyền chủ động cho đô thị đặc biệt. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án Luật Phát triển đô thị được xây dựng với mục đích thiết lập hành lang pháp lý ổn định, đột phá, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và nguồn lực để thúc đẩy các động lực phát triển, đặc biệt là TPHCM và các khu kinh tế đặc biệt phát triển nhanh, bền vững. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn ẢNH: NHƯ Ý Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh đề nghị bổ sung một nội dung về giao thông - đó là “Thí điểm các phương pháp, nguyên tắc, mô hình tổ chức giao thông giải quyết các vấn đề giao thông đô thị; áp dụng trực tiếp các quy định trong Công ước Giao thông đường bộ 1968 mà Việt Nam là thành viên”. Về thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc quy định hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm, ông Cảnh đề nghị bổ sung một nội dung quan trọng. Theo đó, việc hạn chế phương tiện giao thông cá nhân cần được thực hiện “sau khi đã tổ chức thực hiện các giải pháp để tối ưu khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông hiện hữu”. Ông Cảnh cũng đề xuất thành phố tổ chức thí điểm các khu vực dừng xe máy để gọi điện thoại, cũng như những điểm để shipper dừng xe giao hàng dọc các tuyến đường. Theo ông, đây là những giải pháp rất cụ thể nhưng có thể góp phần giảm va chạm và ùn tắc giao thông. Hiện nay, nhiều người vừa lái xe vừa gọi điện thoại, trong khi shipper phải lấn chiếm lòng, lề đường để giao hàng, gây ảnh hưởng đến giao thông. ĐBQH Lê Thị Hoài Chung (Nghệ An) nhìn nhận, phát triển đô thị không chỉ là phát triển nhà ở, đường sá và các công trình xây dựng, mà phải hướng tới một đô thị bền vững, an toàn, thông minh, bao trùm, có khả năng chống chịu và đáng sống; lấy con người và chất lượng cuộc sống làm trung tâm. Theo bà Chung, cần quy hoạch đồng bộ mạng lưới cấp cứu ngoại viện, các điểm cấp cứu, phương tiện vận chuyển cấp cứu và hệ thống điều phối cấp cứu thông minh, gắn với quy hoạch giao thông đô thị. Bà cũng đề xuất nghiên cứu xây dựng một đầu số cấp cứu ngắn, dễ nhớ; khi người dân gọi, hệ thống có thể xác định vị trí, lựa chọn điểm cấp cứu và phương tiện gần nhất, điều phối theo thời gian thực, tương tự nguyên lý của một hệ thống gọi xe công nghệ. “Đây không chỉ là vấn đề ứng dụng công nghệ, mà là vấn đề quy hoạch và tổ chức hạ tầng đô thị để cứu người”, bà nói. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG - NHƯ Ý Đề xuất thí điểm các khu vực dừng xe máy để gọi điện thoại Tiếp tục chương trình kỳ họp, sáng 11/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường dự án Luật Phát triển đô thị. ĐBQH Nguyễn Văn Cảnh (Gia Lai) đề xuất thành phố tổ chức thí điểm các khu vực dừng xe máy để gọi điện thoại, cũng như những điểm để shipper dừng xe giao hàng dọc các tuyến đường.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==