6 KHOA GIÁO n Thứ Hai n Ngày 10/8/2026 LỖI TRONG QUY TRÌNH TỔ CHỨC THI Tại buổi họp báo ngày 5/8 về phương án xử lí thí sinh tại điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang trong kì thi tốt nghiệp THPT vừa qua, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia đã trả lời câu hỏi trách nhiệm của Bộ này trong vụ việc sai phạm nghiêm trọng thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ ở Tuyên Quang mà một số tỉnh, thành khác. Theo ông Thưởng, trách nhiệm chính để xảy ra gian lận thi là của địa phương. Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT cũng tiếp thu ý kiến của dư luận và các chuyên gia để tăng cường trách nhiệm của mình trong công tác quản trị kì thi và quản trị rủi ro. Theo phân cấp quản lí và các quy định pháp luật về giáo dục hiện hành, trách nhiệm của Bộ GD&ĐT được xem xét trên các khía cạnh cụ thể như: Mô hình thi tốt nghiệp THPT giao quyền chủ động rất lớn cho các địa phương trong công tác tổ chức, coi thi và chấm thi, Bộ GD&ĐT giữ vai trò chỉ đạo chung, ra đề thi và quản lí hệ thống dữ liệu. TS Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH FPT cho rằng, việc xây dựng quy trình thi của Bộ GD&ĐT có lỗ hổng trong cơ chế giám sát chéo. Việc Bộ ban hành quy định giám thị phòng thi đều là người địa phương, tạo cơ sở tiêu cực vì quyền lợi địa phương, trong khi ở trong phòng thi lại không có camera giám sát. Ông Tùng thông tin, trong các năm 2017 - 2019, Bộ GD&ĐT quy định: Mỗi phòng thi có hai cán bộ coi thi, gồm giáo viên trường phổ thông hoặc trường THCS trên địa bàn tỉnh; giảng viên, chuyên viên các phòng, ban và tương đương của trường ĐH, CĐ phối hợp. Từ năm 2020 đến nay, sửa lại: Cán bộ coi thi là giáo viên trường phổ thông hoặc trường THCS trên địa bàn tỉnh; mỗi phòng thi bảo đảm bố trí hai cán bộ coi thi ở hai trường phổ thông khác nhau. Theo quy định này, giám thị trong phòng thi hoàn toàn là người tại địa phương nhưng vẫn thiếu các cơ chế kiểm soát chéo hữu hiệu (như hoán đổi cán bộ chấm thi/ coi thi giữa các tỉnh hoặc tăng cường giám sát độc lập) tạo điều kiện cho sự móc nối, khép kín sai phạm ở cấp cơ sở. Một trong những chức năng cốt lõi của Bộ GD&ĐT trong kì thi tốt nghiệp THPT là công tác thanh tra, giám sát nhằm đảm bảo tính nghiêm minh trên toàn quốc. Thực tế Bộ GD&ĐT luôn cử các đoàn kiểm tra đến các điểm thi. Tuy nhiên, sai phạm quy mô lớn xảy ra tại một điểm thi như Trường THPT Chuyên Tuyên Quang nhưng lực lượng kiểm tra tại chỗ không phát hiện hoặc ngăn chặn kịp thời đã thể hiện sự bị động hoặc hình thức trong công tác giám sát thực địa. LỖ HỔNG GIÁM SÁT CHÉO Theo tìm hiểu của phóng viên báo Tiền Phong, tại Văn bản số 195 của UBND tỉnh Tuyên Quang về kế hoạch tổ chức kì thi tốt nghiệp THPT năm Những sai phạm trong kì thi tốt nghiệp THPT vừa qua dù ở bất cứ khâu nào, không thể không có lỗ hổng từ quy trình. Trách nhiệm này thuộc về Bộ GD&ĐT khi xây dựng đã không lường hết được những kẽ hở có thể trục lợi. Đâu là trách nhiệm của Bộ Trong đó, nhiều cơ sở giáo dục quy mô nhỏ, nguồn lực phân tán, đầu mối quản lý hành chính chưa hợp lý, quỹ đất nhỏ, chưa tập trung, khó đáp ứng được yêu cầu phát triển thời kỳ mới. Việc sắp xếp tinh gọn các cơ sở giáo dục là một chiến lược tái tổ chức không gian giáo dục, tối ưu hóa nguồn nhân lực và cơ sở vật chất, quy hoạch lại trường lớp theo quy mô dân số và phân bố dân cư. Theo kế hoạch, TP Hải Phòng dự kiến sẽ sắp xếp giảm 544/1.324 trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở công lập (giảm 41,1%). Việc sắp xếp dựa theo nguyên tắc phải phù hợp chính quyền 2 cấp, quy hoạch, dân số; nâng chất lượng, hiệu quả đầu tư, quản trị; không sắp xếp chỉ để giảm đầu mối. Không sáp nhập mầm non - phổ thông, phổ thông - giáo dục thường xuyên, chuyên biệt - đại trà. Thành phố ưu tiên cơ sở cùng cấp, gần nhau và cùng địa bàn cấp xã. Bảo đảm quyền học tập, không tăng rào cản địa lý, chi phí. Mỗi xã tối thiểu 1 trường mầm non, 1 trường phổ thông, không để học sinh khó khăn không được đến trường. Bên cạnh đó, việc sắp xếp phải đảm bảo tinh gọn đầu mối, sử dụng hiệu quả đội ngũ, cơ sở vật chất, nguồn lực. Đẩy mạnh chuyển đổi số, phân cấp gắn trách nhiệm giải trình. Thành phố cơ bản giữ nguyên phân hiệu, điểm trường, học sinh đang học ở đâu vẫn học ở đó. Xem xét khoảng cách, bán kính phục vụ, cơ sở vật chất và thuận lợi quản lý. Không sắp xếp trường dự kiến xây dựng trường trọng điểm chất lượng cao, trường đang xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa, trường liên cấp phải xem xét thận trọng, trừ các đặc khu. Kế hoạch đề ra mục tiêu, trường mới sau sáp nhập gồm 1 trường chính, có các phân hiệu, điểm trường có quy mô tiệm cận, đạt hoặc vượt. Cụ thể, trường mầm non khoảng 30 lớp, trường tiểu học khoảng 40 lớp, trường THCS khoảng 45 lớp, trường phổ thông 2 cấp khoảng 50 lớp. Việc sắp xếp phải hướng tới tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên; nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường và chất lượng giáo dục. Đối với 82 trường THPT công lập, không giảm đầu mối, tăng cường đầu tư, mở rộng quy mô, xây dựng bổ sung trường THPT công lập, từng bước giảm áp lực tuyển sinh lớp 10. KHÔNG LÀM XÁO TRỘN VIỆC HỌC Ông Nguyễn Minh Hùng - Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho biết, việc sắp xếp cơ sở giáo dục dựa trên 3 yêu cầu cốt lõi. Đó là, giảm đầu mối quản lý nhưng không giảm điểm học thuận lợi. Sắp xếp tổ chức nhưng không làm xáo trộn việc học, tinh gọn bộ máy nhưng phải nâng cao chất lượng và trách nhiệm phục vụ. Không lấy số lượng trường giảm làm thước đo duy nhất, thước đo cuối cùng là quyền học tập của học sinh và chất lượng giáo dục, hiệu quả sử dụng nguồn lực. Mỗi địa phương là một đơn vị hành động, mỗi người đứng đầu là một đầu mối chịu trách nhiệm, mọi khó khăn phải có địa chỉ xử lý và thời hạn giải quyết. Ông Nguyễn Minh Hùng yêu cầu, UBND cấp xã xây dựng, ban hành đề án sắp xếp theo mẫu chung, tên trường mới ưu tiên theo hướng lấy tên trường chính. Ban hành quyết định đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và nhân sự hỗ trợ theo phân cấp, tiêu chuẩn, quy trình. Tổ chức hội nghị thông tin phương án đến cán bộ, giáo viên và tiếp tục rà soát, bố trí đội ngũ. Hoàn thành việc sắp xếp trước ngày 20/8, bảo đảm hoạt động nhà trường ổn định, không ảnh hưởng khai giảng năm học 2026 - 2027. Sở GD&ĐT chủ trì, hướng dẫn các xã xây dựng lộ trình tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý. Triển khai phần mềm quản trị dùng chung, học bạ số, sổ điểm điện tử, hệ thống camera giám sát... NGUYỄN HOÀN Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026 (ảnh minh họa) ẢNH: VĂN MẠNH TP Hải Phòng vừa triển khai kế hoạch sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở. Hiện nay, sau hợp nhất, Hải Phòng có 1.324 trường khối mầm non, tiểu học, trung học cơ sở công lập. Từ vụ việc tại Tuyên Quang, trách nhiệm lớn nhất của Bộ GD&ĐT trong tương lai là phải nhanh chóng rà soát và tái cấu trúc quy trình tổ chức thi. Hải Phòng giảm 544 cơ sở giáo dục công lập GIAN LẬN THI CỬ TRONG KÌ THI TỐT NGHIỆP THPT: Việc sắp xếp cơ sở giáo dục tại Hải Phòng phải hoàn thành trước khai giảng năm học mới 2026 -2027
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==