4 KINH TẾ n Thứ Hai n Ngày 10/8/2026 HỖN LOẠN TỪ NGUỒN GỐC ĐẾN GIÁ CẢ Trò chuyện với phóng viên báo Tiền Phong, nhiều người kinh doanh trang sức và chuyên gia đá quý nói rằng, sự hỗn loạn của thị trường kim cương không chỉ nằm ở giá bán ra mà đã bắt đầu ngay từ chính nguồn gốc của từng viên đá. Ông P. (ngụ TPHCM) từng có khoảng 6 tháng kinh doanh kim cương vào năm 2019 cho biết, ngay khi bắt đầu nhập kim cương từ Trung Quốc, ông đã nhận thấy sự khác biệt lớn về giá. Dẫn chứng một viên kim cương 6 ly 8, nước D, có nơi chào 190 triệu đồng, có nơi chào chỉ 90 triệu đồng, nơi khác lại báo 120 triệu đồng. “Họ biết tôi mua về bán nhưng còn báo giá như vậy nên tôi thấy rằng giá mặt hàng này thực sự hỗn loạn. Mua trực tiếp còn như thế, hàng đến tay người tiêu dùng không biết còn thế nào”, ông P. nói. Sự chênh lệch ngay khâu đầu mối khiến người kinh doanh cũng phải chóng mặt, đồng thời đẩy người tiêu dùng vào thế bất lợi. Khi không có một mặt bằng giá chung rõ ràng, người mua khó biết số tiền mình bỏ ra có tương xứng với giá trị thực của kim cương. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM, nhận định, trong suốt 25 năm qua, thị trường kim cương đã luôn tồn tại tình trạng lập lờ về nguồn gốc. Hiện tượng đánh tráo khái niệm, làm mập mờ các thông số giữa kim cương tự nhiên và kim cương nhân tạo, hoặc lợi dụng những chứng thư kiểm định kém uy tín để nâng khống giá trị viên đá diễn ra phổ biến mà người mua không hề hay biết. Theo TS Thuận, kim cương lâu nay bị thao túng giá trị thật do thiếu minh bạch trong tiêu chuẩn định giá 4C (giác cắt, màu sắc, độ tinh khiết và trọng lượng) tại các cơ sở nhỏ lẻ. “Giá bị thổi phồng khiến người tiêu dùng có thể lầm tưởng kim cương là tài sản tích trữ an toàn như vàng. Nhưng thực tế, đây là mặt hàng trang sức có biên độ rủi ro thanh khoản rất lớn như chúng ta đã thấy trong tháng qua tại TPHCM” - ông Thuận nói. Những người am hiểu ngành kim cương cũng chỉ ra một nghịch lý tồn tại nhiều năm qua tại Việt Nam. Đó là các sản phẩm có cùng kích cỡ, màu sắc, độ tinh khiết và cùng sở hữu giấy chứng nhận quốc tế nhưng giá bán giữa các cửa hàng lại chênh lệch nhau cả chục %, thậm chí có nơi chào bán thấp hơn giá thị trường từ 30-40%. ĐƯỜNG ĐI CỦA KIM CƯƠNG LẬU TS Phạm Viết Thuận cũng chỉ ra, sự chênh lệch giá trên thị trường còn xuất phát từ đường đi của những viên đá quý. Theo đó, kim cương vào Việt Nam qua hai con đường: nhập khẩu chính ngạch và nhập lậu qua đường xách tay hoặc các đường dây tội phạm xuyên quốc gia. Nếu hàng chính ngạch do các doanh nghiệp lớn thực hiện qua cửa khẩu hải quan, khai báo, đóng thuế đầy đủ và đi kèm chứng thư giám định quốc tế uy tín như GIA, thì kim cương nhập lậu lại được giấu trong hành lý xách tay, vận chuyển tinh vi qua đường hàng không, bưu chính quốc tế nhằm né thuế để có giá thành rẻ. Đáng chú ý, quy trình Kimberley quốc tế hiện nay chủ yếu kiểm soát kim cương thô, trong khi kim cương đã mài và đánh bóng gần như nằm ngoài cơ chế này, tạo ra một khoảng trống lớn cho hàng lậu trà trộn. Bên cạnh đó là những kẽ hở nghiêm trọng trong việc quản lý hóa đơn và chứng thư. Nhiều tiệm kim cương có thể dùng hóa đơn của một vài viên nhập khẩu chính ngạch để quay vòng, che chắn cho số lượng lớn kim cương trôi nổi hoặc nhập lậu. Đằng sau vẻ hào nhoáng của những viên đá lấp lánh là một thị trường nhiều khoảng trống về nguồn gốc, kiểm định, định giá và khả năng thanh khoản. Từ chiêu trò thổi giá, phù phép giấy kiểm định đến những đường dây buôn lậu xách tay xé rào thị trường…, đường đi phức tạp của kim cương đang đẩy người tiêu dùng vào một ma trận đầy rủi ro. Sập bẫy ma trận kim cương “TRÙM MỀN” Hơn một tháng qua, không khí ảm đạm vẫn bao trùm khắp các “thủ phủ” kinh doanh vàng bạc, trang sức lớn ở TPHCM. Tại chợ An Đông và Trung tâm thương mại An Đông Plaza (phường An Đông), nhiều ki-ốt cửa cuốn đóng kín, không ít quầy hàng “trùm mền”, ngưng giao dịch mà không thông báo thời điểm mở lại. Thậm chí, một số khu vực còn bố trí bảo vệ hoặc nhân viên túc trực, hạn chế việc quay phim, chụp ảnh. Dọc các tuyến phố chuyên doanh vàng bạc như Nhiêu Tâm, Nghĩa Thục, Bùi Hữu Nghĩa, khu vực chợ Bến Thành, đường Lê Thánh Tôn, các tuyến đường sầm uất như An Dương Vương, Trần Hưng Đạo, Võ Văn Tần…, đâu đâu cũng thấy những cửa hàng vàng, kim cương “cửa đóng then cài”. Làn sóng này diễn ra sau khi cơ quan công an khởi tố chủ các thương hiệu kinh doanh vàng, kim cương có tiếng tại TPHCM như Kim Lý, Ngọc Châu Âu và Ngọc Tâm trong vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Từ đây, nhiều tiệm kim cương thông báo tạm ngưng hoạt động với những lý do như sửa chữa, nâng cấp hệ thống, xử lý công việc nội bộ… Tuy nhiên, thực tế ghi nhận cho thấy các thông báo hẹn ngày trở lại chỉ là kế hoãn binh. Luxury Gold & Diamond trên đường Nguyễn Văn Cừ (phường Cầu Ông Lãnh) thông báo tạm ngưng hoạt động kinh doanh từ ngày 5/8 đến khi có thông báo mới. Trước đó, cửa hàng từng thông báo tạm ngưng hoạt động trong 10 ngày, từ ngày 23/7 đến hết ngày 1/8. Tiệm Ngọc Châu Âu (NCA Luxury Jewelry) trên đường Trần Hưng Đạo dán biển giải quyết công việc từ ngày 25/7 nhưng vẫn đóng cửa; hay tiệm Kim Châu dán thông báo hứa hẹn mở cửa từ ngày 30/7 nhưng Khách hàng đến bán kim cương tại PNJ nhưng được hẹn thanh toán sau 120 ngày ẢNH: U.P Sau vụ phanh phui đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, thị trường trang sức kim cương TPHCM rơi vào cuộc khủng hoảng chưa từng thấy. Hàng loạt tiệm vàng, kim cương đóng cửa, tạm ngưng giao dịch; trong khi nhiều doanh nghiệp đối mặt áp lực thanh khoản khi khách hàng đồng loạt mang kim cương đến bán lại. Từ đầu tháng 7 đến nay, TPHCM có hơn 30 tiệm vàng, kim cương đóng cửa ẢNH: U.P Giá kim cương vốn được hình thành dựa trên giá giao dịch quốc tế tại các trung tâm lớn như Antwerp (Bỉ), Mumbai (Ấn Độ), Dubai (UAE), Hong Kong (Trung Quốc) hay New York (Mỹ). Các doanh nghiệp phân phối chính hãng đều nhập hàng theo mặt bằng chung này, do đó dư địa để giảm giá sâu là gần như không có, nếu đó là hàng chính ngạch. Hơn 30 tiệm vàng, kim cương ở TPHCM đóng cửa
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==