TỪ BẢO TÀNG TRUYỀN THỐNG ĐẾN “LỚP HỌC LỊCH SỬ KHÔNG TƯỜNG” Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống, việc giáo dục lịch sử và truyền cảm hứng về di sản cho thế hệ trẻ cũng đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ. Những phương pháp truyền thống vốn dựa nhiều vào sách vở và thuyết giảng đang dần bộc lộ hạn chế khi phải cạnh tranh với vô số hình thức tiếp cận tri thức hiện đại. Nhận thức rõ điều đó, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã lựa chọn một hướng đi khác biệt: đưa lịch sử thoát khỏi những giới hạn của không gian trưng bày, tiếp cận công chúng bằng ứng dụng công nghệ, trải nghiệm và tương tác qua mô hình tham quan trực tuyến "Tourday online” và “Giờ học lịch sử online”… Tháng 9/2025, gần 1.000 học sinh tại bốn trường tiểu học ở tỉnh Lào Cai đã có một tiết học đặc biệt. Dù cách Hà Nội hàng trăm cây số, các em từ các điểm trường (điểm cầu) khác nhau vẫn được tham quan Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Khu di tích Kim Liên - quê hương của Bác Hồ thông qua chương trình tham quan trực tuyến “Tourday online” mang tên “Theo dấu chân Bác”. Thông qua “Tourday online”, những câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được tái hiện bằng hình ảnh, tư liệu, hiện vật cùng phần giao lưu tương tác và trò chơi trực tuyến. Khoảng cách địa lý dường như bị xóa nhòa khi không gian bảo tàng được kết nối tới từng lớp học vùng cao. Chương trình cho thấy khả năng mở rộng tiếp cận giáo dục di sản tới những địa phương còn nhiều khó khăn về điều kiện tham quan thực tế, đồng thời mở ra hướng kết nối hiệu quả giữa Bảo tàng và nhà trường thông qua nền tảng số. Trong những năm gần đây, học sinh trở thành đối tượng trung tâm của hàng loạt chương trình giáo dục di sản do Bảo tàng Lịch sử Quốc gia triển khai. Điểm khác biệt nằm ở chỗ người học không còn giữ vai trò thụ động mà trở thành chủ thể của quá trình khám phá và trải nghiệm. Các em được trực tiếp quan sát hiện vật, tham gia trò chơi, khám phá, giải mã các sự kiện lịch sử, làm việc nhóm và thực hiện những nhiệm vụ theo từng chủ đề. ĐI ĐẦU TRONG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SỐ Ngay từ năm 2013, Bảo tàng đã tiên phong xây dựng mô hình bảo tàng ảo 3D, mở ra hướng tiếp cận hoàn toàn mới đối với công chúng. Một năm sau, hệ thống thuyết minh tự động Audio Guide được đưa vào sử dụng, giúp khách tham quan có thể chủ động tìm hiểu thông tin theo nhu cầu cá nhân. Năm 2021, trưng bày 3D “Bảo vật quốc gia” chính thức ra mắt trên nền tảng trực tuyến với hàng loạt hình ảnh, tư liệu và nội dung về bảo vật quốc gia hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng được số hóa công phu. Trong giai đoạn dịch COVID-19, các chương trình như “Tourday online”, “Giờ học lịch sử online”, “Giờ học lịch sử online - Di sản ba miền” tiếp tục phát huy hiệu quả dựa trên nền tảng số, giúp Bảo tàng duy trì kết nối với công chúng trong thời gian giãn cách. Đặc biệt, từ năm 2025, Bảo tàng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ như thực tế tăng cường (AR), số hóa hiện vật và trưng bày chuyên đề kết hợp giữa di sản với công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm của khách tham quan. Từ nền tảng công nghệ và phương pháp giáo dục lấy người học làm trung tâm, Bảo tàng từng bước đa dạng hóa các hình thức, hoạt động giáo dục +di sản, đáp ứng nhu cầu của các nhóm đối tượng công chúng khác nhau. Bên cạnh các chương trình tham quan trực tiếp và trực tuyến, Bảo tàng còn phát triển nhiều mô hình mới như “Giờ học lịch sử” tại Bảo tàng dành cho nhà trường và nhóm gia đình, chương trình giáo dục trải nghiệm kết hợp nói chuyện chuyên đề tại trường học và chương trình “Học lịch sử bằng tiếng Anh”. Đây được xem là hướng đi khá mới trong hệ thống bảo tàng Việt Nam. Thông qua sự phối hợp giữa cán bộ giáo dục của Bảo tàng và giáo viên bản ngữ, học sinh không chỉ được tìm hiểu lịch sử dân tộc mà còn phát triển kỹ năng ngoại ngữ, thuyết trình, làm việc nhóm và tư duy phản biện. Lịch sử từ đó không còn đơn thuần là môn học về quá khứ mà trở thành cầu nối văn hóa, giúp thế hệ trẻ tự tin giới thiệu bản sắc dân tộc trong môi trường hội nhập quốc tế. n Không còn là những chuyến tham quan đơn thuần hay những bài học lịch sử khô khan trong sách giáo khoa, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang tạo nên một cuộc chuyển mình mạnh mẽ trong hoạt động giáo dục di sản. Bằng việc kết hợp công nghệ số, mô hình học tập trải nghiệm và những phương thức tiếp cận sáng tạo, Bảo tàng từng bước đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ, biến mỗi hiện vật thành một câu chuyện sống động và mỗi không gian trưng bày thành một lớp học không tường. LÂM THÙY DƯƠNG Học sinh trải nghiệm hoạt động“TRÍ SÁNG – Hành trình theo chân Bác” SỨC HÚT CỦA CÁC CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC DI SẢN NGÀY CÀNG ĐƯỢC THỂ HIỆN RÕ QUA SỐ LƯỢNG NGƯỜI THAM GIA. RIÊNG CHUỖI HOẠT ĐỘNG “THỐNG NHẤT NON SÔNG” NHÂN DỊP KỶ NIỆM 51 NĂM NGÀY GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC ĐÃ THU HÚT GẦN 3.000 HỌC SINH THAM GIA CHỈ TRONG CHƯA ĐẦY MỘT THÁNG. BẢO TÀNG LỊCH SỬ QUỐC GIA TIÊN PHONG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC DI SẢN CHO THẾ HỆ TRẺ Tọa lạc tại trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, TVU mang sứ mệnh nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng đất giàu tiềm năng nhưng còn nhiều thách thức về giáo dục. Ngay từ những ngày đầu thành lập, nhà trường đã đứng trước lựa chọn quan trọng: phát triển theo mô hình an toàn, phù hợp với mặt bằng địa phương hay lấy chuẩn mực quốc tế làm thước đo cho mọi hoạt động. Đó là quyết định xuất phát từ niềm tin rằng sinh viên miền Tây hoàn toàn xứng đáng được tiếp cận nền giáo dục chất lượng cao ngay trên quê hương mình, không thua kém bất kỳ trung tâm đào tạo lớn nào trong nước và khu vực. Hành trình chinh phục các chuẩn kiểm định quốc tế không trải đầy hoa hồng. Đó là những đợt rà soát, tái cấu trúc chương trình đào tạo; là quá trình thay đổi tư duy giảng dạy từ truyền thụ kiến thức sang đào tạo theo chuẩn đầu ra; là sự đầu tư đồng bộ về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và hệ thống quản trị đại học. Đến nay, TVU đạt chuẩn kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục và có 28 chương trình đào tạo được công nhận bởi các tổ chức kiểm định trong nước và quốc tế như MOET, AUN-QA, FIBAA và ABET. Thành tích này đưa TVU vào nhóm các trường đại học có số lượng chương trình đạt kiểm định quốc tế hàng đầu cả nước. BA TRỤ CỘT NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Theo lãnh đạo nhà trường, mỗi hệ thống kiểm định quốc tế không đơn thuần là một chứng nhận chất lượng mà là một mắt xích quan trọng trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái giáo dục hiện đại. Đại học Trà Vinh sau 25 năm phát triển đã trở thành một trong những cơ sở giáo dục đại học tiêu biểu của Đồng bằng sông Cửu Long. Với AUN-QA(Mạng lưới Đại học Đông Nam Á), TVU từng bước đồng bộ chất lượng đào tạo với các trường đại học trong khu vực ASEAN, tạo điều kiện để sinh viên sẵn sàng tham gia thị trường lao động khu vực. Thông qua FIBAA (Châu Âu), nhà trường đẩy mạnh tính thực tiễn trong đào tạo, phát triển mô hình Co-op gắn kết doanh nghiệp với giảng đường, giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Trong khi đó, ABET (Hoa Kỳ) được xem là “tiêu chuẩn vàng” của khối ngành kỹ thuật, công nghệ và điện toán, là minh chứng cho năng lực đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp và chuyển đổi số. Điểm chung xuyên suốt trong chiến lược phát triển của TVU là lấy người học làm trung tâm. Các chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng phát triển năng lực toàn diện, khuyến khích tư duy phản biện, sáng tạo, học tập trải nghiệm và cá nhân hóa lộ trình phát triển của từng sinh viên. Nhờ đó, những chứng nhận quốc tế không chỉ nâng cao uy tín của nhà trường mà còn trở thành “tấm hộ chiếu” giúp sinh viên tự tin hội nhập, được các doanh nghiệp và cơ sở giáo dục quốc tế công nhận. Từ chất lượng học thuật đến phát triển bền vững. Chất lượng giáo dục không thể tồn tại độc lập mà phải gắn liền với sự hưng thịnh của cộng đồng và sự bền vững của môi trường. Hành trình 25 năm vươn tầm quốc tế của TVU là một bức tranh toàn diện, nơi chuẩn mực học thuật hòa quyện cùng tư duy phát triển bền vững KHỞI ĐẦU MỚI CHO NHỮNG TẦM CAO MỚI Những năm gần đây, nhà trường liên tục ghi danh trên các bảng xếp hạng quốc tế. Năm 2026, TVU xếp thứ 17 thế giới trên bảng xếp hạng WURI về đổi mới sáng tạo và đóng góp xã hội. Trong đó, trường đạt hạng 2 thế giới ở lĩnh vực nghiên cứu liên ngành; hạng 12 về chuyển đổi giảng dạy và học tập dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI); hạng 14 về hỗ trợ và gắn kết sinh viên; hạng 17 về tác động xã hội thông qua chuyển giao tri thức. TVU cũng nhiều năm liên tiếp nằm trong Top 100 đại học có ảnh hưởng và đóng góp xã hội theo WURI Ranking, đồng thời góp mặt trong Top 200 đại học xanh và phát triển bền vững theo bảng xếp hạng UI GreenMetric. Đằng sau những thứ hạng ấy là hàng loạt hoạt động cụ thể như xây dựng khuôn viên xanh, tối ưu hóa sử dụng năng lượng, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng phục vụ giải quyết các vấn đề cấp bách của Đồng bằng sông Cửu Long như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, nông nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. 25 năm trước, ít ai hình dung trên vùng đất còn nhiều khó khăn của Đồng bằng sông Cửu Long sẽ hình thành một trung tâm đào tạo mang tầm vóc quốc tế. Quyết định số 73/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ không chỉ mở ra vị thế mới cho Đại học Trà Vinh mà còn tạo động lực để nhà trường bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng hội nhập sâu rộng hơn. Bước sang tuổi 25, TVU tiếp tục theo đuổi sứ mệnh “Mang đến cơ hội học tập chất lượng cho cộng đồng”, kiên định với các giá trị cốt lõi “Tận tâm - Minh bạch - Thân thiện - Sáng tạo”, từng bước khẳng định vị thế của một đại học hiện đại, hội nhập và phát triển bền vững của Đồng bằng sông Cửu Long. n Một phần tư thế kỷ chưa phải là quãng thời gian dài trong lịch sử giáo dục đại học. Nhưng với Đại học Trà Vinh, 25 năm là hành trình của sự bền bỉ, đổi mới và khát vọng khẳng định bản sắc bằng chất lượng. NHẬT HUY ĐẠI HỌC TRÀ VINH: 25 năm bền bỉ hướng đến hệ sinh thái giáo dục chuẩn quốc tế Đại học Trà Vinh sau 25 năm phát triển đã trở thành một trong những cơ sở giáo dục đại học tiêu biểu của Đồng bằng sông Cửu Long CĐ28 DẪN DẮT TIÊN PHONG 21/6/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==