7 KHOA GIÁO n Thứ Hai n Ngày 27/7/2026 Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh ĐH 2026 ẢNH: DƯƠNG TRIỀU “ảo”, giảm thiểu thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch. Số liệu thống kê cho thấy, năm 2025 có trên 50% tân sinh viên nhập học dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT, trong khi phương thức xét học bạ chiếm gần 30%. Cơ cấu này phản ánh đúng bản chất, dù các trường có nhiều phương thức xét tuyển riêng (như thi đánh giá năng lực, xét tuyển kết hợp), kết quả thi tốt nghiệp THPT vẫn là nguồn dữ liệu có độ tin cậy, khả năng phân loại và giá trị so sánh cao nhất nên tiếp tục được đa số trường ưu tiên lựa chọn. ĐÁNH GIÁ TOÀN DIỆN CHO LỘ TRÌNH ĐIỀU CHỈNH CHIẾN LƯỢC Để khắc phục những hạn chế, tồn tại và đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, Bộ GD&ĐT đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp then chốt. Bộ hoàn thiện thể chế về tự chủ tuyển sinh; ban hành bộ chuẩn tối thiểu cho các kỳ thi độc lập; quy định rõ việc quy đổi tương đương, công khai phổ điểm và bảo mật dữ liệu. Đồng thời, Bộ GD&ĐT siết chặt quản lý để tránh tình trạng “trăm hoa đua nở” các phương thức xét tuyển gây rối rắm, tốn kém và bất bình đẳng cho thí sinh. Đẩy mạnh xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa có phân tích độ khó, độ phân biệt; từng bước thí điểm thi trên máy tính theo lộ trình phù hợp với điều kiện hạ tầng của từng vùng miền, tránh việc chuyển đổi ồ ạt gây mất cân bằng. Đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào phân tích dữ liệu nhằm phát hiện sớm các bất thường về phổ điểm, kết quả chấm hay hành vi đăng ký. Tăng cường phân tách nhiệm vụ, kiểm tra chéo, lưu vết điện tử và áp dụng các chế tài nghiêm khắc đối với những hành vi cố ý vi phạm. Nghiên cứu ứng dụng các quy trình tiên tiến nhằm giảm thiểu sự can thiệp thủ công của con người; hướng tới việc có thể tổ chức thi thành nhiều đợt trong năm hoặc thi theo từng môn/bài thi tổng hợp linh hoạt. Trung tâm Truyền thông và Sự kiện cho biết, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đang chỉ đạo các đơn vị chuyên môn rà soát, đánh giá toàn diện công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn vừa qua để làm cơ sở cho những bước điều chỉnh chiến lược tiếp theo. HOA BAN Trong quá trình hoàn thiện, Bộ GD&ĐT mong tiếp tục nhận được sự định hướng của lãnh đạo Đảng, Quốc hội, Chính phủ; các ý kiến đóng góp trách nhiệm, khoa học và xây dựng của các chuyên gia, cơ sở giáo dục, giáo viên, học sinh, phụ huynh và toàn xã hội, làm cơ sở cho việc đánh giá toàn diện và tiếp tục hoàn thiện công tác thi, tuyển sinh trong thời gian tới. Thầy Phú cho rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nên ban hành quy chế thống nhất giao cho các trường phổ thông tự xét, công nhận tốt nghiệp dựa trên kết quả học tập và rèn luyện cả 3 năm THPT của học sinh (như cách đang áp dụng ở cấp THCS - PV). Phương án này vừa đánh giá thực chất quá trình, vừa giảm chi phí ngân sách và giải tỏa áp lực cho xã hội. Đi kèm với đó là chuẩn hóa khâu kiểm tra nội bộ, siết chặt giám sát và nâng cao trách nhiệm giải trình của hiệu trưởng các trường THPT. Đối với tuyển sinh đại học, theo thầy Phú, nên có kỳ thi đánh giá năng lực cấp quốc gia (có thể gọi là VN-SAT). Bộ GD&ĐT xây dựng khung đánh giá, ngân hàng câu hỏi và chuẩn kỹ thuật. Các trường đại học đủ năng lực sẽ đứng ra tổ chức thi tại các địa phương với nhiều đợt trong năm. Kết quả này được công nhận toàn quốc để thí sinh dùng xét tuyển vào nhiều trường. Các ngành đặc thù có thể thi thêm bài luận, phỏng vấn hoặc năng khiếu. “Nếu chỉ tách làm hai kỳ thi độc lập mà giữ nguyên cách thức vận hành cũ, học sinh còn vất vả hơn vì phải thi nhiều lần, tốn thêm chi phí và thời gian”, thầy Phú kỳ vọng. HOÀ HỘI - XUÂN LƯƠNG NGUỒN TUYỂN TĂNG Năm nay, lần đầu tiên Bộ GD&ĐT quy định điểm sàn chung tất cả các ngành đào tạo đối với tuyển sinh đại học (ĐH) chính quy. Theo quy định này, thí sinh xét tuyển vào tất cả các phương thức (trừ tuyển thẳng) phải đạt điểm sàn trong kì thi tốt nghiệp THPT là 15 điểm/tổ hợp. Các ngành đào tạo sư phạm, sức khỏe (có chứng chỉ hành nghề), pháp luật có điểm sàn riêng. Với trên 1,2 triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT, năm nay có khoảng trên 1 triệu thí sinh đạt từ sàn trở lên đối với một tổ hợp xét tuyển bất kì, gần 120 nghìn thí sinh không có cơ hội đăng kí nguyện vọng xét tuyển ĐH. Kết quả thống kê của Bộ GD&ĐT cũng cho thấy, khoảng hơn 240 nghìn thí sinh đủ điều kiện nhưng không đăng kí tuyển sinh ĐH. TS Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội cho hay, tính đến thời điểm hiện tại, số thí sinh đăng kí xét tuyển vào trường tăng khoảng trên 20%, hiện đã có khoảng gần 2.000 thí sinh nhập học đợt 1. Ông Ngọc nhận định, một số điều chỉnh ngưỡng đầu vào ĐH, nhận thức của phụ huynh và thí sinh thực dụng hơn, muốn học thời gian ngắn, việc làm sớm là những lí do chính đẩy số lượng thí sinh tìm đến trường tăng. Các trường cao đẳng phía Nam cũng ghi nhận số lượng thí sinh tìm hiểu về trường tăng đột biến. Trường cao đẳng Kỹ thuật và Du lịch Sài Gòn (TPHCM) có số lượng thí sinh và phụ huynh tìm hiểu thông tin tuyển sinh qua cả kênh trực tiếp lẫn trực tuyến trong những ngày gần đây tăng khoảng 100 lần so với thời điểm bình thường. Một số chuyên gia nhận định việc quy định điểm sàn đối với tuyển sinh ĐH đã tạo ra nguồn tuyển dồi dào hơn cho các trường cao đẳng, trung cấp. Vì những năm trước, thí sinh nếu thi không đạt 15 điểm/tổ hợp, vẫn còn cơ hội xét học bạ và các phương thức khác. Nhưng năm nay, nhận kết quả thi, thí sinh đã biết không còn cơ hội đăng kí nguyện vọng xét tuyển ĐH. ĐIỂM SÀN CHỈ MANG TÍNH BIỂU TƯỢNG Trước đây, khi giao quyền tự chủ hoàn toàn về điểm sàn cho các trường (trừ nhóm ngành đặc thù), một số trường ĐH công lập và tư thục đã hạ điểm chuẩn xét tuyển (đặc biệt là xét học bạ hoặc các phương thức kết hợp) xuống mức quá thấp. Việc Bộ GD&ĐT đưa ra quy định thống nhất nhằm thiết lập một “sàn đáy” là 15 điểm/tổ hợp nhằm đảm bảo cơ chế pháp lí đồng bộ trên toàn hệ thống. Điều này nhằm ngăn chặn hiện tượng thí sinh có điểm thi THPT quá thấp nhưng vẫn trúng tuyển ĐH nhờ các phương thức xét tuyển khác. Thực tế thời gian qua, một số cơ sở đào tạo hạ điểm chuẩn quá sâu để lấp đầy chỉ tiêu làm suy giảm uy tín chung của bằng cử nhân và gây lãng phí nguồn lực xã hội. Nhưng việc quy định sàn đối với tuyển sinh ĐH chính quy đang bị vô hiệu hóa bởi chính những quy định khác của Bộ GD&ĐT. Việc tạo hành lang pháp lí cho phép liên thông linh hoạt giữa các bậc học (trung cấp - cao đẳng - ĐH) khiến quy trình sàng lọc điểm đầu vào trực tiếp đã bị mất tác dụng. Quy chế quy định điểm sàn 15 điểm chỉ áp dụng cho việc đăng kí xét tuyển trực tiếp vào ĐH chính quy ngay sau kì thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, đối với thí sinh dưới 15 điểm, họ không hề bị loại bỏ khỏi cơ hội học ĐH nhờ quy định được liên thông thẳng không qua điểm thi THPT. Ví dụ, mô hình của Trường ĐH Thái Bình Dương (Khánh Hòa) đang áp dụng, thí sinh dưới 15 điểm chỉ cần đăng kí học giai đoạn 1 ở Trường Trung cấp Hàng không và Công nghệ Khải Hoàn (Victoria College) và Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Trần Đại Nghĩa (ngay sau khi thi xong THPT). Hoàn thành giai đoạn này, sinh viên được xét tuyển thẳng vào giai đoạn 2 để lấy bằng ĐH chính quy. Điều này đồng nghĩa với việc điểm thi tốt nghiệp THPT (dù dưới 15) hoàn toàn không còn là rào cản đối với tấm bằng ĐH. Thông thường, một chính sách sàng lọc hiệu quả sẽ tạo ra rào cản về chi phí, thời gian hoặc giá trị đầu ra đối với nhóm không đạt chuẩn. Tuy nhiên, mô hình liên thông 2 giai đoạn đã xóa bỏ toàn bộ các khác biệt này. Thí sinh đi theo con đường ĐH 2 giai đoạn của Trường ĐH Thái Bình Dương vẫn học đúng 4 năm (1,5 năm trung cấp + 2,5 năm ĐH), hoàn toàn bằng với thời gian đào tạo ĐH chính quy thông thường. Kết thúc lộ trình, sinh viên vẫn nhận bằng ĐH chính quy. Thậm chí, nhóm thí sinh bị Bộ GD&ĐT cho là “dưới chuẩn” (dưới 15 điểm) khi đi con đường vòng này lại có phần ưu thế hơn về mặt văn bằng thực tế, người học sở hữu cùng lúc 2 văn bằng (trung cấp và ĐH chính quy) cùng kĩ năng thực hành sớm. Khi quy định điểm sàn được ban hành, mục tiêu ban đầu của cơ quan quản lí là tạo ra “ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào” nhằm phân loại năng lực học sinh. Tuy nhiên, trên thực tế, không có tác dụng phân luồng hay sàng lọc năng lực. Điểm sàn 15 điểm chỉ có tác dụng thay đổi tên gọi của con đường đi (chuyển từ xét tuyển thẳng ĐH sang học trung cấp 1,5 năm rồi chuyển tiếp ĐH). Nó không ngăn được thí sinh đạt mục tiêu cuối cùng là bằng ĐH. Chính sách hiện hành tạo ra một cơ chế đi đường vòng hợp pháp. Ranh giới chất lượng giữa thí sinh đạt 15 điểm và thí sinh 14,5 điểm hoàn toàn bị triệt tiêu khi cả hai đều có thể cầm trên tay cùng một tấm bằng ĐH chính quy sau 4 năm. NGHIÊM HUÊ TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2026: Đối với liên thông, các trường ĐH được xét tuyển hoặc thi tuyển. Theo các quy định hiện hành, người học liên thông được đối chiếu chuẩn đầu ra và khối lượng kiến thức đã tích lũy ở bậc trung cấp/cao đẳng để được miễn, giảm hoặc quy đổi tín chỉ các môn đã học, tránh việc phải học lại trùng lặp. Thực tế diễn ra cho thấy, quy định điểm sàn 15 điểm/tổ hợp trong kì thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD&ĐT không còn mang ý nghĩa về mặt sàng lọc hay ngăn chặn thí sinh “dưới chuẩn” tiếp cận với bậc đại học chính quy. Kẽ hở trong quy định điểm sàn
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==