5 KINH TẾ n Thứ Ba n Ngày 21/7/2026 CẦN TRÁNH CÁCH TIẾP CẬN “LÀM TẤT CẢ MỌI THỨ” Khi thế giới bước vào kỷ nguyên AI, ngành công nghiệp bán dẫn đang đứng trước một cuộc chuyển dịch lớn. Những giới hạn của công nghệ chip truyền thống buộc các quốc gia và tập đoàn công nghệ phải tìm kiếm những hướng đi mới, từ vật liệu bán dẫn thế hệ mới, chip quang học, chip lượng tử đến các giải pháp đóng gói tiên tiến. Trong bối cảnh đó, Việt Nam được đánh giá đang có cơ hội hiếm có để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, cơ hội này chỉ có thể trở thành lợi thế nếu Việt Nam xác định đúng vị trí của mình trong cuộc chơi. Tại Tọa đàm “Định hướng và làm chủ công nghệ chiến lược cho công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam” diễn ra ngày 20/7 tại Trường Đại học Việt Đức (VGU), Giáo sư Từ Trung Chấn - chuyên gia về vật lý quang lượng tử, vật liệu và linh kiện bán dẫn với hơn 40 năm nghiên cứu tại Mỹ, Đài Loan (Trung Quốc), Trung Quốc và Việt Nam cho rằng, Việt Nam đang đứng trước thời điểm quan trọng để lựa chọn hướng phát triển ngành bán dẫn. Theo ông Chấn, ngành bán dẫn đang thay đổi mạnh mẽ khi Định luật Moore - nguyên tắc từng thúc đẩy sự phát triển của chip trong nhiều thập kỷ đang dần tiến tới giới hạn vật lý. Công nghệ silicon hiện đã tiến gần đến tiến trình 2 nanomet khiến quá trình giảm kích thước vật lý của các bóng bán dẫn (transistor) trở nên ngày càng khó khăn và tốn kém. Trong khi đó, nhu cầu tính toán khổng lồ từ AI đang đặt ra những bài toán mới: chip không chỉ cần nhanh hơn mà còn phải tiết kiệm năng lượng, giảm nhiệt lượng và có khả năng tích hợp nhiều công nghệ trong cùng hệ thống. Sự thay đổi này đang mở ra cơ hội cho những quốc gia chưa có nền công nghiệp bán dẫn lâu đời. Tuy nhiên, theo chuyên gia, Việt Nam cần tránh cách tiếp cận “làm tất cả mọi thứ”. “Việc xây dựng một nhà máy sản xuất chip tiên tiến đòi hỏi vốn đầu tư lên tới hàng chục tỷ USD cùng hệ sinh thái công nghệ hoàn chỉnh. Đây không phải hướng đi dễ dàng trong ngắn hạn”, ông Chấn phân tích. Theo ông Chấn, Việt Nam có thể tập trung vào những mắt xích có tiềm năng hơn như thiết kế vi mạch, kiểm thử, đóng gói tiên tiến, tích hợp dị thể và đào tạo nhân lực kỹ thuật cao. Đây cũng là những lĩnh vực đang nhận được sự quan tâm lớn khi các tập đoàn công nghệ toàn cầu tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng ngoài các trung tâm sản xuất truyền thống. AI MỞ LẠI BẢN ĐỒ NGÀNH BÁN DẪN TOÀN CẦU Một trong những xu hướng đáng chú ý hiện nay là chiến lược “Chip Plus One”, khi các doanh nghiệp quốc tế tìm kiếm thêm những địa điểm mới để xây dựng chuỗi cung ứng nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường. Theo ông Chấn, đây là cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào ngành bán dẫn, nhưng điều quan trọng là phải tìm được “điểm rơi” phù hợp. “Việt Nam không nhất thiết phải bắt đầu bằng những công đoạn khó nhất. Quan trọng là lựa chọn lĩnh vực có thể tạo ra giá trị gia tăng, đồng thời từng bước xây dựng năng lực công nghệ”, ông Chấn nói. Bên cạnh công nghệ, bài toán lớn nhất hiện nay vẫn là con người. Các trung tâm dữ liệu AI đang tiêu thụ lượng năng lượng khổng lồ, trong khi ngành bán dẫn toàn cầu đang thiếu những kỹ sư có khả năng thiết kế hệ thống, vận hành dây chuyền sản xuất và làm việc trong môi trường công nghệ cao. “Sinh viên cần được tiếp cận thiết bị thật, bài toán thật và môi trường sản xuất thực tế. Doanh nghiệp không chỉ cần người có bằng cấp mà cần những kỹ sư có khả năng giải quyết vấn đề”, ông Chấn nhấn mạnh. Theo các chuyên gia, để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn, Việt Nam cần một hệ sinh thái liên kết giữa nhà nước, trường đại học, doanh nghiệp và các nhà khoa học quốc tế. Việc đào tạo nhân lực cần được triển khai đồng bộ, từ định hướng nghề nghiệp cho học sinh, đào tạo kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ đến phát triển đội ngũ nghiên cứu trong các lĩnh vực vật liệu mới, sở hữu trí tuệ và công nghệ lõi. TS Hà Thúc Viên - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Đức - cho biết, theo Đề án 966 của Chính phủ, một số cơ sở giáo dục đại học được định hướng phát triển thành các trung tâm đào tạo và nghiên cứu xuất sắc. Trong đó, bán dẫn và AI là những lĩnh vực công nghệ chiến lược được ưu tiên đầu tư. ANH NHÀN Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cuộc chơi bán dẫn toàn cầu, mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trị giá hàng trăm tỷ USD. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, Việt Nam không thể chạy đua bằng mọi giá vào sản xuất chip tiên tiến mà cần chọn đúng phân khúc, đầu tư nhân lực và làm chủ những công nghệ chiến lược. GS Từ Trung Chấn - chuyên gia về vật lý quang lượng tử, vật liệu và linh kiện bán dẫn, phát biểu tại hội thảo Không chạy đua mọi giá nhà máy chip tỷ USD Trong làn sóng đầu tư bán dẫn đang mở rộng tại Việt Nam, đặc biệt ở các trung tâm công nghiệp như Bắc Ninh, TPHCM, việc tận dụng cơ hội sẽ phụ thuộc vào khả năng chuẩn bị nguồn nhân lực, nâng cấp hạ tầng và từng bước làm chủ công nghệ. Gần đây, nhiều ngân hàng liên tiếp thông báo rà soát và đóng các tài khoản thanh toán không còn được sử dụng. Ngân hàng NCB cho biết sẽ đóng các tài khoản đáp ứng đồng thời hai điều kiện: không phát sinh giao dịch trong hơn 24 tháng và số dư dưới 20.000 đồng - thấp hơn mức phí quản lý tài khoản không hoạt động. Tương tự, Ngân hàng LPBank sẽ đóng các tài khoản không còn số dư và không phát sinh giao dịch liên tục trong 12 tháng. Khách hàng vẫn có thể kích hoạt lại tài khoản trước thời điểm ngân hàng đóng bằng cách thực hiện ít nhất một giao dịch tài chính như nộp tiền hoặc chuyển khoản. Trước đó, Techcombank, Agribank, Sacombank, MB, VIB… cũng đã triển khai việc đóng hoặc chuyển trạng thái các tài khoản không hoạt động trong thời gian dài. Mỗi ngân hàng áp dụng tiêu chí khác nhau về thời gian “ngủ đông” và số dư tối thiểu, nhưng phổ biến từ 1-2 năm và số dư dưới 50.000 đồng. Theo các ngân hàng, việc rà soát này giúp giảm chi phí quản lý các tài khoản không còn nhu cầu sử dụng, đồng thời hạn chế nguy cơ bị lợi dụng vào các hoạt động gian lận hoặc rửa tiền. BỔ SUNG CƠ CHẾ PHÁP LÝ XỬ LÝ TÀI KHOẢN BỎ QUÊN Không chỉ các ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nhà nước cũng đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 52 về thanh toán không dùng tiền mặt với nhiều quy định mới liên quan đến tài khoản thanh toán. Theo cơ quan quản lý, hiện có một lượng lớn tài khoản thanh toán hợp pháp nhưng chủ tài khoản đã bỏ quên hoặc không còn nhu cầu sử dụng trong nhiều năm. Bên cạnh đó còn tồn tại các tài khoản được mở bằng giấy tờ giả, giấy tờ cũ hoặc bị các đối tượng phạm tội lợi dụng. Theo quy định hiện hành, tài khoản thanh toán chỉ được đóng khi chủ tài khoản có yêu cầu, chủ tài khoản qua đời, vi phạm quy định pháp luật hoặc tổ chức chấm dứt hoạt động. Trong trường hợp không thể liên hệ với chủ tài khoản thì chưa có cơ chế pháp lý để xử lý. Để khắc phục khoảng trống này, Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép ngân hàng được đóng các tài khoản không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với khách hàng. Sau khi đóng tài khoản, ngân hàng vẫn có trách nhiệm theo dõi và bảo lưu số dư còn lại để hoàn trả khi chủ sở hữu hợp pháp có yêu cầu. Theo Ngân hàng Nhà nước, mốc thời gian 3 năm được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Tại Mỹ, tài khoản không hoạt động từ 3-5 năm sẽ được coi là tài khoản “ngủ đông”, số dư được chuyển về cơ quan quản lý tài sản vô chủ của từng bang nhưng chủ sở hữu vẫn có quyền nhận lại. Tại UAE, tài khoản không phát sinh giao dịch trên 3 năm được đưa vào diện theo dõi và có thể bị đóng sau 5 năm, số dư chuyển về ngân hàng trung ương cho đến khi chủ tài khoản chứng minh quyền sở hữu. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến đầu năm 2026, gần 87% người trưởng thành tại Việt Nam đã sở hữu tài khoản ngân hàng. Cùng với sự phát triển mạnh của thanh toán số, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt mỗi năm tăng gần 59%, vượt xa mục tiêu đề ra. Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% người từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản thanh toán. NGỌC MAI Việc hàng loạt ngân hàng thương mại chủ động đóng các tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch trong thời gian dài đang trở thành xu hướng nhằm làm sạch dữ liệu khách hàng, giảm rủi ro gian lận và tăng cường an toàn cho hệ thống thanh toán. Nhiều ngân hàng đóng tài khoản “ngủ đông” Nhiều ngân hàng đóng tài khoản không đủ số dư và phát sinh giao dịch
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==