59 được nói bằng những câu chữ trang trọng đến mức xa lạ với người trẻ. Khi một bài hát cũ vang lên giữa một concert hiện đại và hàng vạn người trẻ hát theo, lịch sử đã tìm được một đời sống mới. Khi một lá cờ được giơ lên giữa biển ánh sáng của tuổi trẻ, biểu tượng ấy không mất đi vẻ thiêng liêng. Nó trở nên gần gũi hơn, bởi được nâng lên từ những bàn tay của thế hệ sẽ viết tiếp tương lai. Đó chính là điểm khiến Thanh xuân khác với một đêm nhạc thông thường. Chương trình không chỉ đưa người trẻ trở về với quá khứ, mà đặt họ vào một cuộc đối thoại với quá khứ. Ở đó, tuổi trẻ không chỉ được ngợi ca như một quãng đời đẹp đẽ, mà còn được đặt trước một câu hỏi về trách nhiệm: Chúng ta sẽ làm gì với tuổi trẻ mà mình đang có? Câu hỏi ấy trở nên sâu lắ ng hơn khi hoạt cảnh tái hiện những trang nhật kí của bác sĩ Đặng Thùy Trâm trong bà i ca “Đường lên phía trước” xuất hiện trên sân khấu. Một cô gái trẻ, một cuộc đời trẻ, những trang viết trẻ, nhưng tất cả đã thuộc về một thời đại mà người ta không có nhiều quyền lựa chọn. Giữa một không gian vốn đầy tiếng reo hò, nhiều khán giả đứng yên. Tôi nghĩ, trong giây phút ấy, họ không chỉ nhìn thấy bá c sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm. Họ nhìn thấy một thế hệ. Và biết đâu, họ cũng nhìn thấy chính mình trong câu hỏi: Nếu mình sinh ra ở thời ấy, mình sẽ sống như thế nào? Và tôi tin khi một thế hệ đang sống trong hòa bình biết dừng lại trước câu chuyện của những người đã hi sinh để có hòa bình nghĩa là kí ức vẫn còn khả năng chạm vào họ. Có lần nhìn tấm huân chương cũ trên tường nhà, tôi nghĩ về tất cả những điều mà một người lính có thể mang theo từ chiến trường trở về. Không phải ai cũng mang về một tấm huân chương, nhưng ai cũng mang theo một kí ức. Có những kí ức được kể lại, có những kí ức chỉ nằm im trong lòng. Với cha tôi, phần lớn kí ức về chiến tranh thuộc về sự im lặng. Mỗi khi nhìn lá cờ, tôi lại nghĩ đến những người lính năm xưa. Họ từng đứng dưới màu cờ ấy ở một nơi rất khác, trong những hoàn cảnh rất khác. Hôm nay, chúng ta đứng dưới cùng màu cờ, nhưng trong một đất nước hòa bình. Sự khác biệt ấy chính là món quà mà lịch sử đã trao cho chúng ta. VĨNH HẰ NG BÀI CA ÁNH SÁNG Vì thế, tôi không nghĩ tự hào dân tộc là một cảm xúc để nói thật to. Tự hào đôi khi rất lặng. Tự tôn dân tộc cũng vậy. Không phải là nghĩ mình hơn người khác. Tự tôn là biết giá trị của mình để không cúi đầu trước bất kì ai. Một dân tộc từng đi qua chiến tranh, từng chịu nhiều mất mát, nhưng vẫn giữ được tiếng nói, văn hóa, kí ức và khát vọng của mình, có quyền bước vào thế giới bằng một tâm thế đàng hoàng. Nhưng muốn có niềm tự hào ấy, chúng ta phải hiểu cái giá của nó. Tôi tin thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay có quyền sống một đời rất khác thế hệ cha ông. Họ không cần phải mang trên vai nỗi đau của chiến tranh để chứng minh lòng yêu nước. Họ không cần phải sống một tuổi trẻ giống những người đã hi sinh. Điều họ cần làm là sống thật tốt trong thời đại của mình. Đó cũng là cách đẹp nhất để tri ân quá khứ. Bởi người đã hi sinh không thể trở về để nhận lời cảm ơn của chúng ta. Những người lính năm xưa không thể đứng ở Mỹ Đình đêm ấy để nghe hàng vạn người hát. Nhưng phần đời của họ đang hiện diện trong chính sự bình yên này. Nghĩ về cha, tôi hiểu thêm rằng lòng biết ơn không nhất thiết phải mang một dáng vẻ bi tráng. Nó có thể bắt đầu từ một việc rất nhỏ: biết cúi đầu trước một lá cờ, biết đứng nghiêm trong một phút mặc niệm, biết kể cho con cháu nghe về những người đã hi sinh, biết trân trọng một buổi sáng bình thường. Và hơn hết, biết sống tử tế. Bởi với một thế hệ đã đặt Tổ quốc lên trên mạng sống của mình, không có lời tri ân nào đẹp hơn việc thế hệ sau sống một cuộc đời có ích. Nếu có thể nhìn thấy, chắc hẳn những người đã hi sinh sẽ không cần chúng ta khóc mãi vì họ. Tôi tin họ chỉ muốn thấy những người trẻ được sống, được cười, được yêu, được học và được đi thật xa. Và khi đi xa, vẫn nhớ mình là người Việt Nam. Đêm Thanh xuân, tôi thấy điều ấy rất rõ. Sân khấu rộng đến đâu cũng dường như không đủ chứa hết tuổi trẻ. Và phía dưới, hơn hai vạn người cùng vẫy cờ Tổ quốc. Hình ảnh ấy khiến một đêm concert vượt ra ngoài ý nghĩa của một cuộc vui. Nó trở thành một bức chân dung của tuổi trẻ Việt Nam, sôi nổi mà không quên cội nguồn, hiện đại mà không đánh mất kí ức. Đến lúc những giai điệu cuối cùng vang lên, tôi nhìn những lá cờ bay giữa biển người và nghĩ về cha, về những người đồng đội của cha mà tôi chưa từng gặp, cả những người lính đã nằm lại ở đâu đó giữa Trường Sơn. Họ không có mặt trong bất kì bức ảnh nào của đêm concert. Không có tên họ trên sân khấu. Không ai trong hơn hai vạn người biết họ là ai. Nhưng chính họ đã góp phần làm nên bình yên để những người trẻ hôm nay có thể đứng đây. Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng những người lính đã không thực sự rời khỏi chúng ta. Họ hiện diện trong cả những điều tưởng như rất bình thường. Bởi suy cho cùng, điều một người lính mong muốn khi bước vào chiến tranh đâu phải là được nhớ đến như những tượng đài. Hẳn điều họ mong muốn giản dị hơn nhiều, ấ y là một ngày nào đó, đồng bà o mình được sống trong một đất nước không còn tiếng súng. Khi tiết mục kết thúc, bầu trời Trường đua F1 tiếp tục bừng sáng với màn pháo hoa tầm thấp. Bầu trời năm xưa từng được người lính nhìn lên để đoán hướng máy bay, để tìm dấu hiệu của một trận bom sắp tới. Cũng bầu trời ấy, hôm nay, những người trẻ nhìn lên để ngắm pháo hoa. Một thế hệ nhìn trời để tránh cá i chết, một thế hệ nhìn trời để vui. Khoảng cách giữa hai cái nhìn ấy là bao nhiêu năm tháng, bao nhiêu mất mát, bao nhiêu con người đã nằm xuống? Không ai có thể trả lời được đầy đủ. Nhưng chúng ta có thể sống để không quên người lính năm xưa đã trao tuổi trẻ của mình để tương lai ấy tồn tại. Một người trẻ hôm nay nhận lấy nó để viết tiếp. Giữa hai người là một khoảng cách rất dài của thời gian, nhưng lại có một sợi dây vô hình nối họ lại: Tổ quốc. Bởi một dân tộc không chỉ được làm nên bởi những người đã khuất, mà còn bởi cách những người đang sống tiếp nhận di sản của họ. Vì vậy, ngày Quốc khánh, tôi muốn ngắ m lá cờ lâu hơn một chút. Không chỉ nhìn màu đỏ. Mà để tri ân những người đã nằm lại phía sau màu đỏ ấy. Không chỉ nhìn ngôi sao vàng. Mà nhìn ánh sáng của những ước mơ mà một thế hệ đã gửi vào tương lai. Khi nhìn những người trẻ hôm nay đứng dưới lá cờ ấy, tôi muốn tin rằng họ hiểu mình đang sống trong một phần của giấc mơ mà cha ông đã đánh đổi cả tuổi thanh xuân để có được. Bởi hòa bình không phải là điều hiển nhiên. Thanh xuân cũng không phải là điều vĩnh viễn. Chỉ có kí ức và cách chúng ta sống tiếp từ kí ức ấy mới có thể làm cho một đời người, một thế hệ và cả một dân tộc trở nên bất tử. Có lẽ, đó là cuộc gặp đẹp nhất giữa quá khứ và hiện tại… n Concert Thanh xuân thu hút khoảng 2 vạn bạn trẻ ẢNH: NHƯ Ý VĂN HÓA - VĂN NGHỆ 2 9
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==