13 TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG n Thứ Năm n Ngày 9/7/2026 NHIỀU VỐN VẪN "TẮC" Ở KHÂU THỰC HIỆN Đến hết ngày 30/6, tổng vốn đầu tư công của các Chương trình mục tiêu quốc gia mới giải ngân hơn 2.714 tỷ đồng, đạt 23,5% kế hoạch. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân hơn 1.506 tỷ đồng, tương đương 22,1% kế hoạch. Riêng Chương trình xây dựng nông thôn mới và Chương trình giảm nghèo bền vững mới đạt khoảng 18,9% kế hoạch năm. Tại Hội nghị quán triệt, thúc đẩy triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia chiều 6/7, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết tiến độ giải ngân của các chương trình vẫn thấp hơn mức bình quân cả nước. Nhiều dự án đã được bố trí vốn, có danh mục đầu tư và cơ chế thực hiện nhưng nguồn lực vẫn chưa được đưa vào thực tiễn. Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những bất cập về cơ chế, chính sách; một số văn bản hướng dẫn chưa đồng bộ; việc giao vốn ở nhiều địa phương còn chậm, trong khi khâu tổ chức thực hiện thiếu quyết liệt. Điều này khiến nguồn lực đầu tư chưa phát huy hiệu quả, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển hạ tầng, tạo sinh kế và giảm nghèo. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhìn nhận, sau nửa đầu năm, nhiều địa phương mới dừng ở khâu hoàn thiện thể chế, kiện toàn bộ máy và xây dựng kế hoạch, trong khi các dự án tác động trực tiếp đến đời sống người dân vẫn triển khai chậm. Bên cạnh đó, không ít địa phương chưa ban hành đầy đủ cơ chế, tiêu chí phân bổ vốn thuộc thẩm quyền; các thủ tục giải phóng mặt bằng, đấu thầu, xác định danh mục ưu tiên, điều chỉnh đối tượng thụ hưởng và quản lý vật liệu xây dựng vẫn là những "điểm nghẽn" kéo dài. QUYẾT TÂM GIẢI NGÂN TOÀN BỘ VỐN TRUNG ƯƠNG Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thẳng thắn chỉ ra tình trạng chậm giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia đã kéo dài nhiều năm nhưng chưa được khắc phục triệt để. Theo Phó Thủ tướng, nguyên nhân không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện, đặc biệt tại các địa phương vùng sâu, vùng xa. Có nơi được giao đủ vốn nhưng không giải ngân được, trong khi nhu cầu đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất và bảo đảm an sinh xã hội vẫn rất lớn. Ông Hồ Quốc Dũng dẫn chứng, trong cùng một cơ chế, chính sách, có địa phương đã giải ngân trên 50% kế hoạch, nhưng cũng có nơi chỉ đạt tỷ lệ rất thấp. Điều đó cho thấy trách nhiệm của người đứng đầu và sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện là yếu tố quyết định. Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính cùng các địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai, quyết tâm giải ngân 100% vốn ngân sách Trung ương giao trong năm 2026, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm chấm dứt tình trạng chậm giải ngân kéo dài. Cùng với thúc đẩy đầu tư công, Phó Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành và địa phương triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách. Nguồn vốn tín dụng cần ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân vùng khó khăn phát triển sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện sinh kế. Việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công cùng với phát huy hiệu quả tín dụng chính sách được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 20262030, góp phần giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. THANH HUYỀN LO NGẠI TIỀN NHẬN HỘ BỊ HIỂU LÀ THU NHẬP Vừa giúp cha mẹ nhận khoản tiền đền bù đất, chị Nguyễn Lan (Long Biên, Hà Nội) không khỏi băn khoăn khi biết từ ngày 1/7, ngân hàng sẽ cung cấp thêm dữ liệu tài khoản cho cơ quan thuế. Do cha mẹ lớn tuổi, việc giao dịch gặp khó khăn nên khoản tiền đền bù được chuyển vào tài khoản của chị. "Tôi chỉ nhận hộ cha mẹ. Khoản tiền này không phải thu nhập của mình nên không biết có phải giải trình hay làm thêm thủ tục gì để tránh bị hiểu nhầm không", chị Lan chia sẻ. Cùng tâm lý, chị Kim Anh (Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết nhiều năm qua thường cùng bạn bè góp vốn đầu tư bất động sản. Để thuận tiện hoàn tất hồ sơ, nhóm cử một người đại diện đứng tên giao dịch. Sau khi hoàn thành chuyển nhượng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, tiền bán tài sản được chuyển vào tài khoản người đại diện rồi phân chia lại cho các đồng sở hữu theo tỷ lệ góp vốn. "Khoản tiền có thể lên tới vài tỷ đồng. Nếu cơ quan thuế rà soát dòng tiền thì chúng tôi có phải kê khai hoặc nộp thêm thuế đối với khoản tiền được chia này hay không?", chị Kim Anh đặt câu hỏi. Không chỉ hai trường hợp trên, nhiều người cũng băn khoăn bởi thực tế có không ít giao dịch chuyển tiền giữa người thân, nhận hộ, trả nợ, chia tài sản hay góp vốn kinh doanh. Việc ngân hàng chia sẻ thêm dữ liệu với cơ quan thuế khiến nhiều người lo ngại mọi giao dịch giá trị lớn đều sẽ bị kiểm tra hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế. Theo Nghị định 252 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, có hiệu lực từ ngày 1/7, các ngân hàng, tổ chức tín dụng và đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán phải cung cấp nhiều thông tin về tài khoản của người nộp thuế cho cơ quan quản lý thuế. Ngoài thông tin cơ bản như chủ tài khoản, số tài khoản, nơi mở, thời điểm mở và đóng tài khoản, ngân hàng còn cung cấp dữ liệu về giao dịch, số dư, số dư cuối kỳ, thu nhập phát sinh trên tài khoản cùng các thông tin khác theo quy định. Dữ liệu về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản, người thụ hưởng và các bên liên quan cũng thuộc phạm vi cung cấp khi phục vụ công tác quản lý thuế. Đối với thông tin cơ bản về tài khoản, ngân hàng thực hiện cung cấp định kỳ hằng tháng, chậm nhất vào ngày 10 của tháng kế tiếp. Việc chia sẻ dữ liệu phải tuân thủ quy định về hoạt động ngân hàng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và chỉ phục vụ công tác quản lý thuế. CHỈ TẬP TRUNG VÀO GIAO DỊCH CÓ DẤU HIỆU RỦI RO Theo ông Đặng Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế, phương thức quản lý thuế hiện nay đã chuyển từ thủ công sang quản lý bằng dữ liệu số. Từ năm 2021 đến nay, dữ liệu hóa đơn điện tử đã hình thành kho dữ liệu lớn ghi nhận gần như toàn bộ giao dịch của nền kinh tế. Cùng với đó là dữ liệu về lịch sử tuân thủ thuế của người nộp thuế và hệ thống kết nối với ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị trung gian thanh toán. Theo ông Minh, việc liên thông các nguồn dữ liệu giúp xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và nâng cao hiệu quả quản lý. Ngành thuế đã ứng dụng AI để phân tích dữ liệu, qua đó sàng lọc và tập trung vào những trường hợp có dấu hiệu rủi ro như giao dịch bất thường, nghi vấn trốn thuế hoặc rửa tiền. "Ngành thuế hiện có thông tin của khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu là tài khoản cá nhân. Cơ quan thuế không giám sát mọi giao dịch một cách máy móc mà sử dụng AI để rà soát các giao dịch bất thường", ông Minh khẳng định. Đối với tài khoản vừa phục vụ hoạt động kinh doanh vừa dùng cho chi tiêu cá nhân, hệ thống vẫn có thể phân tích, đối chiếu dữ liệu. Trường hợp cần thiết, người nộp thuế có quyền giải trình và cung cấp hồ sơ chứng minh bản chất giao dịch. Theo cơ quan thuế, yếu tố quan trọng nhất vẫn là tính minh bạch của dòng tiền. Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho rằng ngân hàng là đối tác quan trọng trong hệ thống quản lý thuế hiện đại. Việc hình thành hệ sinh thái số giữa cơ quan thuế, ngân hàng và người nộp thuế sẽ giúp phát hiện doanh thu kê khai thiếu, chi phí không đúng thực tế, đồng thời nhận diện các giao dịch bất thường, nhất là trong lĩnh vực bất động sản, thương mại điện tử và kinh doanh trên môi trường số. Theo bà Cúc, thanh toán qua ngân hàng giúp dòng tiền minh bạch hơn, qua đó hỗ trợ cơ quan quản lý phát hiện các dấu hiệu bất thường và hạn chế thất thu thuế. NGỌC LINH NGÂN HÀNG CHIA SẺ DỮ LIỆU VỚI CƠ QUAN THUẾ: AI sẽ sàng lọc giao dịch bất thường Quy định ngân hàng cung cấp thông tin tài khoản cho cơ quan thuế khiến không ít người lo ngại các khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân sẽ bị kiểm tra hoặc truy thu thuế. Tuy nhiên, cơ quan thuế khẳng định việc quản lý được thực hiện trên cơ sở phân tích dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sàng lọc các trường hợp có dấu hiệu rủi ro, thay vì giám sát toàn bộ giao dịch. Từ ngày 1/7, các ngân hàng phải cung cấp một số thông tin về tài khoản theo quy định của Luật Quản lý thuế để phục vụ công tác quản lý thuế ẢNH MINH HỌA: NHƯ Ý Ngành thuế hiện có dữ liệu của khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu là tài khoản cá nhân. Theo Cục Thuế, hệ thống không giám sát toàn bộ giao dịch của người dân mà sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu, chỉ sàng lọc những trường hợp có dấu hiệu bất thường hoặc rủi ro về thuế. Gỡ nút thắt giải ngân Dù nguồn vốn đã được bố trí và cơ chế cơ bản hoàn thiện, tiến độ giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia vẫn ở mức thấp. Trước thực trạng này, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt tháo gỡ vướng mắc, phấn đấu giải ngân 100% vốn ngân sách Trung ương trong năm 2026. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại hội nghị Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, thực tiễn cho thấy những địa phương phát huy hiệu quả nguồn vốn tín dụng chính sách thường đạt kết quả giảm nghèo bền vững tốt hơn. Vì vậy, các địa phương cần tiếp tục bổ sung nguồn vốn ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội, kết hợp với nguồn vốn Trung ương để mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, tạo thêm động lực phát triển sản xuất và nâng cao đời sống người dân.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==